III AUa 169/13

<p>Sygn. akt III AUa 169/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 3 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Piotrowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion</p> <p>SSA Irena Goik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Sebastian Adamczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">S. Ś.</span> (<span class="anon-block">S. Ś.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonego <span class="anon-block">S. Ś.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Częstochowie</p> <p>z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 1618/12</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA I. Goik </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 169/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie oddalił odwołanie ubezpieczonego <span class="anon-block">S. Ś.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> z dnia <br/>7 sierpnia 2012 roku, odmawiającej ubezpieczonemu przyznania prawa do emerytury z uwagi na nieudowodnienie wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, następujący stan faktyczny.</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">S. Ś.</span> urodził się w dniu <span class="anon-block">(...)</span>, nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy; w dniu <br/>11 czerwca 2012 roku złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury.</p> <p>W okresach od 24 sierpnia 1966r. do 31 sierpnia 1966r., od 1 grudnia 1966r. do <br/>18 lutego 1970r. oraz od 19 grudnia 1970r. do 31 grudnia 1972r. świadczył pracę <br/>w gospodarstwie rolnym swoich rodziców.</p> <p>W okresie od 19 lutego 1970r. do 18 grudnia 1970r. odbywał zasadniczą służbę wojskową.</p> <p>Od 9 lutego 1977r. do 16 maja 1977r. pracował na stanowisku ładowacza - montera, <br/>a od 24 września 1977r. do 8 maja 1978r. na stanowisku ładowacza węgla w kotłowni <br/>i pomocy palacza CO w <span class="anon-block"> Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">C.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> we <span class="anon-block">W.</span>).</p> <p>W okresie od 18 października 1979r. do 29 lutego 1980r. pracował na stanowisku operatora urządzeń nawęglania w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p>W okresie od 12 marca 1980r. do 8 grudnia 2009r. pracował na stanowisku palacza CO, portiera, starszego portiera oraz robotnika gospodarczego w SP ZOZ Miejskim <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> Zespół (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>, po reorganizacji <span class="anon-block"> Szpital im. (...)</span> <span class="anon-block">T. C.</span>), w tym w okresie od 13 marca 1980r. do 17 sierpnia 1987r., od dnia 1 września 1987r. do 21 października 1987r., od 1 listopada 1987r. do 30 czerwca 1988r., od 1 maja 1989r. do 3 marca 1996r., od dnia 1 czerwca 1996r. do <br/>31 marca 2003r. na stanowisku palacza kotłów parowych lub wodnych.</p> <p>Ubezpieczony, w okresie zatrudnienia na stanowisku palacza CO, świadczył pracę <br/>w kotłowni szpitalnej, która niezależnie od pory roku funkcjonowała przez 24 godziny na dobę i obsługiwana była początkowo przez trzech, a następnie przez pięciu palaczy pracujących w systemie zmianowym.</p> <p>W kotłowni znajdowały się początkowo trzy piece wodno - parowe, z których <br/>w użyciu na stałe pozostawały dwa, natomiast trzeci był traktowany jako piec zapasowy na wypadek awarii. Od około 1997r. kotłownia posiadała cztery piece w następstwie przebudowy jednego z pieców wodno - parowych na dwa piece wodne.</p> <p>Na jednej zmianie pracował jeden palacz CO. Piece nie były opalane tzw. miałem przemysłowym, bowiem paliwem opałowym dostarczanym do kotłów był zwyczajny węgiel.</p> <p>Piece nie były nadmuchowe, posiadały tzw. wyciąg naturalny, ruszty były stałe, nieruchome. Kotły były niskociśnieniowe typu S nieprzekraczające 0,7 atmosfery; nie były to piece typu przemysłowego.</p> <p>W okresie grzewczym spalano w nich około 40 ton węgla miesięcznie, ogrzewały one wodę na potrzeby instalacji centralnego ogrzewania oraz wytwarzały parę na potrzeby kuchni, pralni i suszarni, para służyła również do ogrzewania wody do mycia.</p> <p>Ubezpieczony w okresach zatrudnienia na stanowisku palacza CO był kierowany również do innych prac na terenie szpitala, o charakterze porządkowym nie związanym <br/>z obsługą kotłowni, a ponadto ubezpieczony jak i pozostali palacze byli codziennie kilkakrotnie angażowani do prac przy przewożeniu butli z tlenem dla pacjentów oddziału pulmonologicznego oraz do przewożenia w miarę potrzeb zwłok z oddziałów szpitalnych do prosektorium.</p> <p>W oparciu o dokonane ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 32)">art. 184 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> Sąd wskazał na przesłanki nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności na obowiązujące przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub <br/>w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.), które regulują materię określoną <br/>w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk, oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury - przepisy § 4-8a określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy § 9-15 określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionych w szczególnym charakterze, a ponadto przepis § 3 określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis § 2 ust. 1 stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.</p> <p>Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzn okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat, a pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych <br/>(§ 4 ust. 1), wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1).</p> <p>Wszystkie wymienione powyżej warunki ubezpieczony musi spełniać łącznie, <br/>a niespełnienie choćby jednego z nich skutkuje brakiem możliwości przyznania mu prawa do tzw. „wcześniejszej emerytury”.</p> <p>Ubezpieczony w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku ukończył 60 lat, nie pozostaje w stosunku pracy, nie jest członkiem OFE, legitymuje się również 25-letnim okresem składkowym <br/>i nieskładkowym, jednak nie spełnił przesłanki dotyczącej co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Pomimo złożenia świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 16 maja 2012r., w którym wskazano, że w okresach od 13 marca 1980r. do 17 sierpnia 1987r., od dnia 1 września 1987r. do 21 października 1987r., od 1 listopada 1987r. do 30 czerwca 1988r., od 1 maja 1989r. do 3 marca 1996r., od dnia 1 czerwca 1996r. do 31 marca 2003r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace niezautomatyzowane palaczy rusztowych kotłów parowych i wodnych, Sąd I instancji odmówił uwzględnienia tych okresów jako okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu prawy.</p> <p>Sąd Okręgowy podkreślił, że świadectwo pracy (świadectwo wykonywania pracy <br/>w warunkach szczególnych) jakkolwiek jest dokumentem ważnym, to zawiera jedynie świadczenie wiedzy, nie jest to dokument prawotwórczy i mający znaczenie prejudycjalne dla ustalania ewentualnych przyszłych uprawnień, a okoliczności w tym dokumencie potwierdzone przez pracodawcę, podlegają weryfikacji zarówno w postępowaniu przed organem rentowym, jak i w postępowaniu sądowym.</p> <p>Odnosząc się do spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego w SP ZOZ Miejski <span class="anon-block"> Szpital (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> na stanowisku palacza CO Sąd wskazał, że warunkiem koniecznym umożliwiającym zaliczenie danego okresu zatrudnienia do okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze uprawniających do obniżenia wieku emerytalnego, jest wykonywanie przez pracownika pracy na stanowisku wymienionym w Wykazach A i B, stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. nr 8, poz. 43 ze zm.).</p> <p>Tymczasem w Wykazie A, Dziale XIV, poz. 1 rozporządzenia, wymienione zostały jedynie prace niezautomatyzowane palaczy rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego, w poz. 2 wymieniono prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych, zaś wykaz B, w ogóle nie wymienia pracy palaczy i pokrewnych.</p> <p>Z kolei z zeznań świadków i wyjaśnień ubezpieczonego wynika, że obsługiwał on kotłownię dostarczającą ciepłą wodę do ogrzewania szpitala oraz wytwarzającą parę na potrzeby kuchni, pralni i suszarni, zainstalowane tam piece nie były częścią ciągu techniczno - produkcyjnego zakładu przemysłowego, a ilość spalanych taczek węgla na zmianę (około <br/>5 na jeden piec) oraz sam charakter paliwa (węgiel kamienny) nie przemawiają <br/>za możliwością zaliczenia ich do kotłów przemysłowych, gdzie paliwem jest węgiel mielony pyłowy, kotły są nadmuchowe, a sama komora spalinowa ma duże gabaryty, tym bardziej, <br/>że świadkowie przyznali, iż nie były to piece typu przemysłowego, ale piece niskociśnieniowe typu S do 0,7 atmosfery.</p> <p>Nadto Sąd I instancji wskazał na rozgraniczenie w przywołanych przepisach Działu XIV stanowiska palacza od stanowiska rusztowego i oczyszczacza, co jednoznacznie świadczy o tym, że kotły przemysłowe wymagały różnego rodzaju obsługi na odrębnych stanowiskach, gdy tymczasem w przypadku kotłów „zwykłych” wszystkie te prace wykonuje palacz, jak to miało miejsce w przypadku odwołującego i świadków. Nadto, kotły przemysłowe, z uwagi na ich moc i generowane temperatury wymagały nieustannego ścisłego dozoru, a tymczasem odwołujący w trakcie swojej zmiany mógł opuścić kotłownię i udać się na teren szpitala czy otaczającego go placu, gdzie wykonywał różnego rodzaju czynności porządkowe oraz transportowe przy przewozie butli z tlenem czy tez zwłok.</p> <p>Stąd między kotłem typu przemysłowego, umiejscowionym w ciągu technologicznym danego zakładu pracy, którego praca ma zasadniczo dostarczać temu zakładowi energii <br/>w postaci pary (np. poruszającej rozmaite urządzenia i maszyny) lub gorącej wody wykorzystywanej w procesie produkcji, a kotłem typu grzewczego, którego zadaniem jest zasadniczo dostarczanie ciepła, dla którego gorąca woda lub para jest jedynie nośnikiem lub też dostarczanie ciepłej wody i pary do celów użytkowych, ale nie przemysłowych (np. mycie, pranie, gotowanie), istnieje szereg technicznych różnic (m.in. temperatury uzyskiwane w komorze spalania, ciśnienie wody/pary osiągane w instalacji, ilość i rodzaj spalanego paliwa), powodujących istotne różnice w ich obsłudze, co wyklucza zastosowanie rozszerzającej wykładni zapisów Działu XIV, poz. 1 cytowanego rozporządzenia i objęcie nimi również prac przy obsłudze innych pleców (kotłów), nie będących kotłami typu przemysłowego. Sam natomiast rodzaj obsługiwanych przez ubezpieczonego pleców nie był sporny i wprost wynikał z jego wyjaśnień oraz zeznań świadków.</p> <p>Ponadto, gdyby nawet pracę ubezpieczonego na stanowisku palacza CO zakwalifikować jako pracę niezautomatyzowaną palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego, to i tak nie można by jej było uznać za wykonywaną stale <br/>i w pełnym wymiarze czasu pracy, ponieważ ubezpieczony w trakcie dnia pracy był regularnie kierowany do prac o charakterze porządkowym czy transportowym przy przewożeniu butli z gazem lub zwłok, a zarówno świadek <span class="anon-block">A. J.</span> jak i ubezpieczony jednoznacznie stwierdzili, że byli traktowani jak „ekipa gospodarcza”.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.</p> <p>Zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji zarzucił temu wyrokowi:</p> <p>- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego <br/>i ustalenie, że ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do emerytury za pracę w warunkach szczególnych i nie zaliczenie okresów zatrudnienia wskazanych w decyzji ZUS jako zatrudnienia w warunkach szczególnych, mimo że ubezpieczony pracował jako palacz parowo - wodny w trudnych i uciążliwych warunkach dla zdrowia,</p> <p>- nieuwzględnienie zeznań świadków, którzy potwierdzili okoliczności wskazane przez ubezpieczonego,</p> <p>- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na treść orzeczenia, <br/>a w szczególności warunków zatrudnienia ubezpieczonego.</p> <p>W oparciu o podniesione zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku <br/>i uwzględnienie odwołania bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji ubezpieczony opisał warunki wykonywanej pracy wskazując, że praca była ciężka i szkodliwa dla zdrowia i nie każdy nadawał się do pracy w tych szczególnych warunkach.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja podlega oddaleniu jako nieuzasadniona</p> <p>Swoje roszczenie opierał ubezpieczony na przepisach art.184 w zw. z art.32 ustawy <br/>z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. 2009/153/1227 ze zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.01.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz.43 ze zm.).</p> <p>Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a wobec trafności ustaleń oraz oceny dokonanych przez Sąd I instancji, zawartych w zacytowanym pisemnym uzasadnieniu, Sąd Apelacyjny nie znajduje potrzeby ich powtórzenia.</p> <p>Przedstawione przez ubezpieczonego w apelacji argumenty nie wnoszą do sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych ani prawnych, mogących stanowić podstawę zmiany zaskarżonego orzeczenia, a stanowią jedynie polemikę z dokonaną przez Sąd I instancji oceną dowodów wspartą stabilnym orzecznictwem oraz nie budzącą wątpliwości interpretacją przepisów prawa, powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.</p> <p>Podkreślenia wymaga, że apelacja ubezpieczonego oparta jest na nieprawidłowym rozumieniu sformułowania „praca w szczególnych warunkach”, albowiem pojęcie to nie oznacza - jak interpretuje ubezpieczony - jakichkolwiek szczególnie trudnych, niekomfortowych czy szkodliwych warunków pracy, ale oznacza konkretne rodzaje prac wymienione w wykazach A i B, stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych <br/>w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. nr 8, poz. 43 <br/>ze zm.) i to jedynie pod warunkiem, że praca na tych stanowiskach wykonywana była stale <br/>i w pełnym wymiarze czasu pracy dla danego stanowiska pracy.</p> <p>Mając zatem powyższe na względzie Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny i kwalifikacji rodzaju pracy ubezpieczonego uznając, że praca ta nie była pracą wymienioną w załącznikach do powołanego rozporządzenia, ani także nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Dlatego też okresów zatrudnienia ubezpieczonego w SP ZOZ Miejski <span class="anon-block"> Szpital (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> na stanowisku palacza CO nie można zaliczyć jako okresów pracy w warunkach szczególnych z obydwu powołanych przesłanek.</p> <p>W konsekwencji prawidłowo uznał Sąd I instancji, że ubezpieczony nie spełnił warunku 15 lat pracy w warunkach szczególnych i nie może on nabyć prawa do emerytury <br/>z tego tytułu, a zatem apelacja od tego wyroku podlega oddaleniu na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA I. Goik </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>JM</p> </div>