II Ca 429/13
Суды общей юрисдикции2013-12-03
Номер дела
II Ca 429/13
Дата решения
2013-12-03
Тип
DECISION
Судьи
Barbara Jankowska-Kocon Irena Dobosiewicz (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 429/13</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 25 października 2013 r. <strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy</strong>
</p>
<p>w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący : SSO Barbara Jankowska - Kocon : SSO Irena Dobosiewicz (spr.)</p>
<p>: SSO Aurelia Pietrzak</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. w Bydgoszczy</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na posiedzeniu niejawnym</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">A. J. (1)</span>
</strong>
</p>
<p>o wpis</p>
<p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2013 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w sprawie <span class="anon-block"> (...)</span> Kw Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddalić apelację.</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Na oryginale właściwe podpisy</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II Ca 429/13</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawca złożył wniosek wpisanie go w dziale II księgi wieczystej Nr <span class="anon-block">(...)</span> jako współwłaściciela nieruchomości do udziału wynoszącego 3A części, z tytułu dziedziczenia po <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K.</span>. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 2012 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">Z. H. (1)</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>, sygn. akt II Ns 3500/11 (k.189), postanowienie Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 9.05.2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">A. J. (2)</span>, sygn. akt I Ns 278/10 (k.192) oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">C. J.</span>, sygn. akt I Ns 818/10 (k.188).</p>
<p>Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Wnioskodawca złożył skargę na to orzeczenie.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span>oddalił wniosek.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje.</p>
<p>W dziale II księgi wieczystej Nr <span class="anon-block">(...)</span> dnia 1 października 1953 r. wpisano jako współwłaścicielki nieruchomości <span class="anon-block">Z. H. (2)</span> z domu <span class="anon-block">T.</span> córkę <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> z domu <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> z domu <span class="anon-block">H. (2)</span>, córkę <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">Z.</span> z domu <span class="anon-block">T.</span> - po połowie. Wpisu dokonano w miejsce <span class="anon-block">H. H. (2)</span> na podstawie postanowienia o stwierdzeniu prawa do spadku z dnia 14 stycznia 1952 r. W postanowieniu z dnia 14 stycznia 1952 r. (sygn. akt II.Ns.II. 97/51), które było podstawą wpisu, Sąd Powiatowy w Bydgoszczy stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">H. H. (1)</span>zmarłym dnia 6 listopada 1950 r. z mocy dziedziczenia testamentowego nabyły <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> z domu <span class="anon-block">T.</span> oraz <span class="anon-block">A. K.</span>. Z uzasadnienia wynika, że podstawą nabycia spadku był testament sporządzony własnoręcznie przez <span class="anon-block">H. H. (1)</span>w dniu 6 grudnia 1949 r., w którym ustanowił spadkobierczyniami żonę <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> z domu <span class="anon-block">T.</span> i córkę <span class="anon-block">A. K.</span>.</p>
<p>W postanowieniu z dnia 27 lutego 2013 r., dołączonym do wniosku, wymieniona jest jako spadkodawczyni <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> z domu <span class="anon-block">T.</span>. Postanowienie to obejmuje również stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">H. H. (1)</span>. W przedmiotowym orzeczeniu stwierdzono, że spadek po <span class="anon-block">H. H. (1)</span>nabyły na podstawie ustawy żona <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> w 1/4 części oraz córki <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">A. J. (2)</span> każda w 3/8 części.</p>
<p>W ocenie Sądu Rejonowego okoliczności te wskazują, że po <span class="anon-block">H. H. (1)</span>wydano dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku: postanowienie z dnia 14 stycznia 1952 r. na podstawie dziedziczenia testamentowego i postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r. na podstawie ustawy. Krąg spadkobierców określony w obu postanowieniach jest odmienny. W takiej sytuacji istnieje wątpliwość, co do rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Ponadto w księdze wieczystej wpisane jest nazwisko w brzmieniu „<span class="anon-block">H. (2)</span>”, w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1952 r. w brzmieniu „<span class="anon-block">H. (1)</span>”. Wpisu w dziale II księgi wieczystej z dnia 1 października 1953 r. dokonano na wniosek z dnia 26 października 1951 r. (k.33), zmienionego wnioskiem z dnia 16 kwietnia 1953 r. (k.39). Wniosek ten pochodził m.in. od <span class="anon-block">Z. H. (2)</span>i został przez nią podpisany. Podpis <span class="anon-block">Z. H. (2)</span> na wniosku z dnia 16 kwietnia 1953 r. poświadczył notariusz (k. 39v). Nazwisko spadkobierczyni w brzmieniu „<span class="anon-block">H. (2)</span>” wpisano w księdze wieczystej zgodnie z żądaniem wniosku oraz tak jak brzmiało nazwisko wykreślanego właściciela nieruchomości <span class="anon-block">H. H. (2)</span>. Zdaniem Sądu I instancji, różnice w nazwisku spadkobierczyni nie są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.</p>
<p>Sąd Rejonowy dodał, że postanowienie Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 9 maja 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">A. J. (2)</span>, sygn. akt I Ns 278/10, nie zostało zaopatrzone w adnotację o prawomocności (k.192). Treść adnotacji zamieszczono na odpisie postanowienia, ale nie została ona podpisana, a tylko prawomocne orzeczenie sądu może być podstawą wpisu prawa własności w księdze wieczystej.</p>
<p>Apelację od postanowienia złożył wnioskodawca zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez wpis prawa własności skarżącego, zgodnie z wnioskiem wszczynającym postępowanie.</p>
<p>Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:</p>
<p>1)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 361)">art. 361 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> poprzez nierozpoznanie nieprzerwanego ciągu następstwa prawnego po spadkodawczyniach skarżącego, w sytuacji, gdy przedstawiony w sprawie materiał w pełni pozwalał na dokonanie prawidłowej oceny stanu prawnego niniejszej sprawy i wskazywał, że <span class="anon-block">A. J. (1)</span> jest jedynym spadkobiercą po <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">Z. H. (1)</span>,</p>
<p>2)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup>
<!-- -->(
8)</sup> § 2 k.p.c.</a> poprzez brak rzetelnego zbadania dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej Nr <span class="anon-block">(...)</span>, pomimo istniejącego w tym zakresie wymogu ustawowego,</p>
<p>3)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i braku jego wszechstronnego rozważenia, poczynieniu ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez niedanie wiary dokumentom, z których wynika poprawna forma nazwiska<span class="anon-block">H. H. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. H. (1)</span> oraz <span class="anon-block">A. K.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej Nr <span class="anon-block">(...)</span> w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup>
<!-- -->(
8)</sup> § 2 k.p.c.</a>, trafnie uznając wniosek skarżącego aktualnie za bezzasadny.</p>
<p>Na wstępie należy podkreślić, że wpis w księdze wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba, że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 1;art. 626(8) § 2)">art. 626<sup>
<!-- -->8</sup> § 1 i § 2 k.p.c.</a>) i przepis ten nie może być rozumiany i stosowany w sposób ograniczający rolę sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym do realizacji funkcji wyłącznie rejestracyjno-ewidencyjnych, z pominięciem funkcji kontrolno-badawczej (<em>
<!-- -->vide</em>: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005 r., V CK 771/04).</p>
<p>Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego opierało się w znacznej mierze na stwierdzeniu faktu, iż po zmarłym <span class="anon-block">H. H. (1)</span>zostały wydane dwa postanowienia o stwierdzeniu o nabycia spadku, tj. postanowienie z dnia 14 stycznia 1952 r. sygn. II Ns 97/51 /k.1 i 22/. oraz postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. II Ns 3500/11. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, w pierwszym z nich jako spadkobiercy zostali wskazani: żona zmarłego <span class="anon-block">Z. H. (2)</span>i jego córka <span class="anon-block">A. K.</span>, zaś w drugim orzeczeniu oprócz wyżej wymienionych pojawia się dodatkowo <span class="anon-block">A. J. (2)</span>, która nigdy nie była wpisana do przedmiotowej księgi wieczystej jako właściciel cz współwłaściciel. Wobec tak zasadniczej rozbieżności treści postanowień, jak określenie różnych osób nabywających spadek, Sąd I instancji słusznie uznał, iż nie jest możliwe dokonanie wpisu w dziale II przedmoitowej nieruchomości wnioskodawcy. Już ta niezwykle istotna okoliczność, abstrahując od pozostałych argumentów przywołanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przesądzała o konieczności oddalenia wniosku zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup>
<!-- -->(
9 )</sup>k.p.c.</a>
</p>
<p>Rozpoznając apelację skarżącego Sąd Okręgowy miał na uwadze uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2012 r. (III CZP 81/11) wydaną w składzie 7 sędziów, a zatem mającą moc zasady prawnej, zgodnie z którą istnienie dwóch lub więcej prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 403;art. 403 § 2)">art. 403 § 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2;art. 524;art. 524 § 2)">art. 13 § 2 lub art. 524 § 2 k.p.c.</a> Zgodnie z przywołanym przepisem, wznowienia postępowania można żądać m.in. w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego. Celem wznowienia postępowania z tego powodu jest to, aby we wznowionym postępowaniu sąd mógł uwzględnić prawomocność materialną wcześniejszego postanowienia dotyczącego tego samego stosunku prawnego, co zaskarżone .</p>
<p>Z uwagi na powyższe apelacja podlegała oddaleniu, a ocena pozostałych zarzutów środka zaskarżenia pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, oddalił apelację jako niezasadną.</p>
<p>Na oryginale właściwe podpisy</p>
<p>Za zgodność z oryginałem</p>
</div>