Ppolska.starec← UrzadnikВойти

II Ca 2399/13

Суды общей юрисдикции2013-12-03
Номер дела
II Ca 2399/13
Дата решения
2013-12-03
Тип
DECISION

Судьи

Grzegorz BułaKatarzyna Serafin-TaborWeronika Oklejak (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygn. akt II Ca 2399/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 3 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny - Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Weronika Oklejak (sprawozdawca)</p> <p>Sędziowie: SO Katarzyna Serafin - Tabor</p> <p>SO Grzegorz Buła</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. w Krakowie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. W. (1)</span> </p> <p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">E. F.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>, <span class="anon-block">K. Ł.</span>, <span class="anon-block">M. Ł.</span>, <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i <span class="anon-block">M. K. (2)</span> </p> <p>o wpis w księdze wieczystej</p> <p>na skutek apelacji uczestników</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 21 września 2013 r. sygn. akt Dz.Kw. <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>postanawia:</p> <p>oddalić apelację</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 21 września 2013 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie Wydział IV Ksiąg Wieczystych w sprawie o wpis służebności przejazdu i przechodu w księgach wieczystych o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>utrzymał w mocy zaskarżony wpis z dnia 11 marca 2013 roku sygn. akt DzKw KR1P 62908/12, w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span>, w przedmiocie wpisu prawa służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>- przy przeniesieniu podstawy wpisu z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>(I); utrzymał w mocy zaskarżony wpis z dnia 11 marca 2013 roku sygn. akt DzKw KR1P 62909/12, w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span>, w przedmiocie wpisu prawa służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>- przy przeniesieniu podstawy wpisu z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>(II) utrzymał w mocy zaskarżony wpis z dnia 11 marca 2013 roku sygn. akt DzKw KR1P 62911/12, w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span>, w przedmiocie wpisu prawa służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>- przy przeniesieniu podstawy wpisu z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>(III); utrzymał w mocy zaskarżony wpis z dnia 11 marca 2013 roku sygn. akt DzKw KR1P 62913/12, w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span>, w przedmiocie wpisu prawa służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>- przy przeniesieniu podstawy wpisu z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>(IV) oraz oddalił wniosek w pozostałej części. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że wnioskodawczym <span class="anon-block">M. W. (1)</span>wniosła pierwotnie o sprostowanie z urzędu dokonanych wpisów poprzez ujawnienie służebności przejazdu wpisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span>- w księgach wieczystych o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>. Na uzasadnienie żądania wniosku przedłożyła mapę do ujawnienia służebności gruntowych związanych z nieruchomością składającą się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Następnie w piśmie z dnia 28 listopada 2012 roku wnioskodawczyni sprecyzowała żądanie wniosku wnosząc o ujawnienie z urzędu w księgach wieczystych: <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>służebności przejazdu i przechodu zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span>w dziale I-Sp treści wpisanego prawa: ,,z własnością parceli <span class="anon-block">(...)</span>odpowiadającej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>związana jest służebność przejazdu i przechodu przez parcelę <span class="anon-block">(...)</span>wchodzącej w skład <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, która odpowiada obecnie <span class="anon-block">działkom nr (...)</span>(objętej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span>(objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span>(objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>) - wpis przeniesiono w związku z odłączeniem <span class="anon-block">działki numer (...)</span>z <span class="anon-block">kw (...)</span>”. <span class="anon-block">W.</span>wskazała, że kształt opisanej służebności wraz z aktualnymi numerami działek, których dotyczy jest uwidoczniony na mapie stanowiącej załącznik do złożonego wniosku. Referendarz Sądowy uwzględnił żądanie wniosku w części, wydając postanowienie z dnia 7 marca 2012 roku o sprostowaniu wpisu z dnia 12 maja 1993 roku <span class="anon-block">(...)</span>, poprzez przeniesienie do działu III w/w ksiąg wieczystych treści służebności gruntowej w brzemieniu ujawnionej na karcie C <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>, a w pozostałym zakresie odmówił sprostowania i dokonał wpisów w/w, z dnia 11 marca 2013 roku. Na orzeczenie Referendarza Sądowego skargę wnieśli uczestnicy <span class="anon-block">E. F.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>, <span class="anon-block">K. Ł.</span>, <span class="anon-block">M. Ł.</span>i <span class="anon-block">M. K. (1)</span>. Skarżący wnieśli o uchylenie dokonanych wpisów i umorzenie postępowania w przedmiocie wpisu w działach III przedmiotowych ksiąg wieczystych treści służebności gruntowej w brzemieniu ujawnionym na karcie C wykazu hipotecznego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>. Skarżący zarzucili, że Referendarz Sądowy w postanowieniu z dnia 07 marca 2012 roku nie wskazał przepisów prawnych, na podstawie których wydał przedmiotowe orzeczenie. Skarżący podnieśli, że przyjmując, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a>, w drodze sprostowania można wyeliminować w orzeczeniu sądowym jedynie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste pomyłki, a w pojęciu niedokładności i oczywistych omyłek nie mieści się zmiana składu sądu rozpoznającego sprawę, polegająca na wpisaniu innego sędziego. Skarżący zarzucili, że zaskarżone postanowienie i dokonane na jego podstawie wpisy w działach III stanowią merytoryczną zmianę orzeczenia z dnia 12 maja 1993 roku Dz.<span class="anon-block">Kw (...)</span>, gdyż uzupełniają to orzeczenie (ten wpis) o dodatkowe merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące służebności. Sąd Rejonowy wskazał, że skarga w części dotyczącej dokonanych wpisów, w działach III ksiąg wieczystych, wymienionych w sentencji nin. postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni formułując początkowo niniejszy wniosek jako wniosek o sprostowanie z urzędu, w piśmie z dnia 28 listopada 2012 roku sprecyzowała żądanie wniosku poprzez żądanie ujawnienia z urzędu w przedmiotowych księgach wieczystych służebności gruntowej. Sąd I instancji uznał, że sformułowanie „z urzędu” odnieść należy do żądania wpisu polegającego na tym, iż ujawnienie służebności ma nastąpić bez zawierania dodatkowych czynności prawnych, a jedynie na podstawie wpisów już dokonanych w księgach wieczystych, w szczególności wpisu ujawnionego na karcie C <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- --> 8</sup> § 2 k.p.c.</a> rozpoznając wniosek o wpis Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W <span class="anon-block">(...)</span>została ujawniona parcela katastralna numer l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>wpisano na karcie A, że z własnością parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>połączone jest prawo służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>pod 14 grudnia 1908 roku. <span class="anon-block">Działka numer (...)</span>zmieniła oznaczenie na <span class="anon-block">działkę numer (...)</span>i została odłączona do <span class="anon-block">KW (...)</span>, gdzie w dziale I-SP zostało ujawnione uprawnienie - w/w służebność przeniesiona z karty A lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>. Następnie <span class="anon-block">działka nr (...)</span>została odłączona do księgi nr <span class="anon-block">(...)</span>, gdzie jako właściciel wpisana jest <span class="anon-block">M. W. (1)</span>i gdzie w dziale I-SP zostało ujawnione uprawnienie - w/w służebność przeniesiona z karty A <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>. Sąd Rejonowy ustalił, że w wykazie hipotecznym <span class="anon-block">(...)</span>była gmina katastralna <span class="anon-block">K.</span>- <span class="anon-block">K.</span>na karcie C wpisano w pozycji 3, pod 14 grudnia 1908 roku: na podstawie protokołu dochodzeń z daty <span class="anon-block">K.</span>16 maja 1908 roku intabuluje się prawo służebności przejazdu i przechodu przez parcelę gruntową <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli parceli gruntowej <span class="anon-block">(...)</span>Parcela gruntowa <span class="anon-block">(...)</span>objęta była lwh <span class="anon-block">(...)</span>b.gm.kat. <span class="anon-block">K.</span>. Przedmiotowa służebność została ujawniona na karcie C wykazu hipotecznego lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>- <span class="anon-block">K.</span>. Zachowane zostały zatem, zdaniem Sądu Rejonowego, wymogi ustawowe <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 481)">§ 481 Kodeksu Cywilnego</a> Austriackiego (<span class="anon-block">N.</span>.<span class="anon-block">(...)</span>), obowiązujące w dacie ujawnienia przedmiotowej służebności, który to przepis przewidywał konstytutywność wpisu służebności. Zgodnie zaś z art. XXVII Dekretu z dnia 11 października 1946 roku - Przepisy wprowadzające Prawo Rzeczowe i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570320" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo o księgach wieczystych - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 320 ()">Prawo o księgach wieczystych</a> (Dz. U. nr 57 poz. 321) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowe</a> istniejące w chwili wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> pozostają w mocy, chyba, że przepisy dekretu stanowią inaczej. Sąd I instancji ustalił, że z wpisów na karcie A lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>wynika, że: <span class="anon-block">działki numer (...)</span>otrzymały nowe oznaczenie jako <span class="anon-block">działka numer (...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span>, następnie <span class="anon-block">działka numer (...)</span>została podzielona na <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">działka numer (...)</span>zmieniła oznaczenie na <span class="anon-block">działkę numer (...)</span>i podzieliła się na <span class="anon-block">(...)</span>, którą odłączono do <span class="anon-block">KW (...)</span>oraz na <span class="anon-block">działkę (...)</span>, którą odłączono do <span class="anon-block">KW (...)</span>. <span class="anon-block">Działkę nr (...)</span>nabyli : <span class="anon-block">Z. Ł.</span>i <span class="anon-block">E. Ł.</span>na wspólność ustawową małżeńską na podstawie <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 14.09.1976 roku nr <span class="anon-block">(...)</span>. Spadek po <span class="anon-block">E. Ł.</span>wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym nabyli : żona <span class="anon-block">Z. Ł.</span>oraz dzieci: <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">E. F.</span>po 1/3 części na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 09.02.1990 roku I Ns 2066/89/P i na tych podstawach wpisano jako współwłaścicieli <span class="anon-block">działki nr (...)</span>w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>- <span class="anon-block">Z. Ł.</span>w 4/6 cz., <span class="anon-block">A. Ł.</span>w 1/6 i <span class="anon-block">E. F.</span>w 1/6. Przy założeniu <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, odłączonej z lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>, nie przeniesiono z urzędu jako obciążenia ujawnionej na karcie C służebności gruntowej (wpisy z dnia 12.05.1993 roku). Sąd Rejonowy uznał, że służebność ta utrzymała się w stosunku do obciążonej nią części <span class="anon-block">działki nr (...)</span>(powstałej m.in. z l.kat <span class="anon-block">(...)</span>), bowiem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 (art. 10)">art. 10 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych z dnia 26.10.1971 roku</a> (Dz. U. nr 27 poz. 250) ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowe</a> obciążające nieruchomość pozostają w mocy, a <span class="anon-block">działka nr (...)</span>była obciążona wobec ujawnienia służebności na karcie C lwh <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 290;art. 290 § 2)">art. 290 § 2 kodeksu cywilnego</a> służebność utrzymuje się w mocy na wszystkich nieruchomościach utworzonych przez podział nieruchomości. Na mocy art. 4 ustawy uchylającej ustawę uwłaszczeniową z 1971 roku w/w z 26.03.1982 roku (Dz. U. nr 11 poz. 81) przedmiotowa służebność pozostała w mocy. Umową częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości z dnia 28.12.1993 roku nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span>, sporządzoną przed notariuszem <span class="anon-block">I. P.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">Z. Ł.</span>, <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">E. F.</span>znieśli współwłasność nieruchomości w ten sposób, że <span class="anon-block">działka nr (...)</span>podzieliła się na <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">E. F.</span>otrzymała na własność <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, <span class="anon-block">A. F.</span>otrzymał <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, a <span class="anon-block">działka (...)</span>stała się współwłasnością po połowie <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">E. F.</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span>pozostała w <span class="anon-block">kw (...)</span>, <span class="anon-block">działka nr (...)</span>została odłączona do <span class="anon-block">kw (...)</span>, <span class="anon-block">działka nr (...)</span>została odłączona do <span class="anon-block">kw (...)</span>. W <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>nadal jako współwłaściciel <span class="anon-block">działki nr (...)</span>wpisani są po połowie <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">E. F.</span>. Umową darowizny z dnia 11.05.1994 roku nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span>sporządzoną przed notariuszem <span class="anon-block">I. P.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">A. Ł.</span>darował żonie <span class="anon-block">K. Ł.</span>na wspólność ustawową małżeńską <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span>podzieliła się na <span class="anon-block">(...)</span>Umową darowizny oraz umową ustanowienia służebności gruntowej z dnia 20.09.2007 roku nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A.</span>i <span class="anon-block">K. Ł.</span>darowali <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>swojemu synowi <span class="anon-block">M. Ł.</span>i działkę tę odłączono do księgi nr <span class="anon-block">(...)</span>. Następnie mową darowizny z dnia 10.12.2009 roku nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">K. Ł.</span>darowali swojej córce <span class="anon-block">M. K. (1)</span>7/10 cz. w prawie własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, a ta z kolei darowała ten udział na wspólność ustawową małżeńską sobie i swojemu mężowi <span class="anon-block">M. K. (2)</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span>objęta księgą nr <span class="anon-block">(...)</span>podzieliła się na <span class="anon-block">(...)</span>. I na mocy umowy darowizny oraz umowy zmiany umowy służebności gruntowej z dnia 16.05.2011 roku nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">E. F.</span>darowała <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>w 7/10 cz. <span class="anon-block">M. K. (1)</span>i <span class="anon-block">M. K. (2)</span>oraz w 3/10 cz. <span class="anon-block">A. Ł.</span>i <span class="anon-block">K. Ł.</span>. <span class="anon-block">Działkę nr (...)</span>przyłączono do kw nr <span class="anon-block">(...)</span>. Dla oceny, czy wobec braku wpisu w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>istniejącej służebności i zawarcia w/w umów darowizny przedmiotowa służebność utrzymała się w mocy podstawowe znaczenie ma, według Sądu Rejonowego, odpowiedź na pytanie, czy należy przedmiotową służebność zakwalifikować jako służebność drogi koniecznej, gdyż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7)">art. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko służebnościom drogi koniecznej. Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa służebność jest służebnością drogi koniecznej. Sąd Rejonowy wskazał, że pojęcie drogi koniecznej nie zostało wprowadzone do systemu prawa przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> Z treści służebności wynika, że przedmiotowa służebność była służebnością drogi koniecznej. Zgodnie z ustawą z dnia 07.07.1896 roku ( Dz. U. p. nr 140) o przyznaniu dróg koniecznych - § 3 - droga konieczna polega na służebności ścieżki, przegonu bydła lub drogi jezdnej, albo też na rozszerzeniu takich samych praw drogowych, które już istnieją. Przedmiotowa służebność polegała na prawie przejazdu i przechodu przez p.gr. <span class="anon-block">(...)</span>na rzecz każdoczesnych właścicieli p.gr. <span class="anon-block">(...)</span>A zgodnie z obowiązującym w dacie ujawnienia przedmiotowej służebności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 492)">§ 492 Kodeksu Cywilnego</a> Austriackiego służebnościami gruntowymi wprowadzonymi przez to prawo były: prawo ścieżki, wygonu bydła i drogi jezdnej. Prawo ścieżki obejmowało prawo chodzenia tą ścieżką, prawo bycia noszonym po niej przez ludzi lub pozwalanie drugim ludziom do siebie przez nią przychodzić, z drogą jezdną prawo jeżdżenia jednym lub kilku zaprzęgami. Zgodnie z dołączoną do wniosku mapą oraz mapami przy <span class="anon-block">kw (...)</span>działka uprawniona tj. <span class="anon-block">działka nr (...)</span>powstała z parceli gruntowej l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>nie ma dostępu do drogi publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy uznał, że przedmiotowa służebność jest służebnością drogi koniecznej i mimo tego, że nie została wpisana w dziale III <span class="anon-block">kw (...)</span>utrzymała się na wszystkich w/w nieruchomościach utworzonych przez podział obciążonej parceli gruntowej l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7)">art. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>. Tym bardziej, że Skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów na okoliczność, że przedmiotowa służebność nie jest drogą konieczną. Ponieważ, jako podstawę zaskarżonych wpisów Referendarz Sądowy powołał podstawę ujawnioną na karcie C lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>(a nie postanowienie o sprostowaniu, które po wniesieniu skargi utraciło moc ) Sąd stwierdzając, że dokonane wpisy odpowiadają z powyżej wymienionych względów prawu, orzekł jak w punkcie I- IV sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 518(1);art. 518(1) § 3)">art. 518<sup> <!-- --> 1</sup> § 3 k.p.c.</a> Wnioskodawczyni wniosła o wpisanie służebności o treści „z własnością parceli l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>odpowiadającej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>związana jest służebność przejazdu i przechodu przez parcelę l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>) wchodzącej w skład <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, która odpowiada obecnie <span class="anon-block">działkom nr (...)</span>(objętej lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span>(objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span>(objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>) - jednakże charakter przedmiotowej służebności, zmiany konfiguracji, oznaczenia i powierzchni w/w działek pozwalają jedynie na ustalenie jak dzieliła się parcela obciążona i w skład jakich obecnych działek ewidencyjnych weszła, a nie dają podstaw do stwierdzenia jakim działkom dokładnie aktualnie odpowiada. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie V sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup> <!-- --> 9</sup> k.p.c.</a> </p> <p>Opisane postanowienie zaskarżyli apelacją uczestnicy, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(22);art. 398(22) § 3)">art. 398<sup> <!-- --> 22</sup> §3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonych wpisów w sytuacji, gdy okazało się, że wpisy powinny być dokonane na podstawie wniosku <span class="anon-block">M. W. (1)</span>, sprecyzowanego dnia 28 listopada 2012 r., oraz dokumentów załączonych do tego wniosku lub w tym wniosku wskazanych, a zostały dokonane na podstawie postanowienia o sprostowaniu; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(22);art. 398(22) § 2)">art. 398<sup> <!-- --> 22</sup> § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 518(1);art. 518(1) § 3)">art. 518<sup> <!-- --> 1</sup> § 3 kpc</a> poprzez utrzymanie w mocy wpisów w księdze wieczystej dokonanych na podstawie postanowienia o sprostowaniu, mimo że wobec wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego postanowienie referendarza w przedmiocie sprostowania straciło moc; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(22);art. 398(22) § 3)">art. 398<sup> <!-- --> 22</sup> § 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 518(1);art. 518(1) § 3)">art. 518<sup> <!-- --> 1</sup> § 3 kpc</a> poprzez utrzymanie wpisów dokonanych przez referendarza sądowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7)">art. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> wobec niewykazania przez uczestników ad 1 - 5, iż służebność nie ma charakteru służebności drogi koniecznej, w sytuacji, gdy uczestnicy ad 1 - 5 na podstawie treści postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt DzKw<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, i <span class="anon-block">(...)</span>(zgodnie z postanowieniem o sprostowaniu z dnia 8 kwietnia 2013 r.), w przedmiocie sprostowania wpisu z dnia 12 maja 1993 r., Dz.Kw. <span class="anon-block">(...)</span>, nie mieli podstaw sądzić, że sprawa toczy się nie w związku ze sprostowaniem, lecz na podstawie wniosku o wpis, gdzie istotną kwestią będzie charakter służebności intabulowanej w roku 1908 jako służebności drogi koniecznej; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7)">art. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> poprzez przyjęcie, iż ujawniona w lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>służebność ma charakter służebności drogi koniecznej, gdy tymczasem ani na podstawie dokumentów załączonych do wniosku (w szczególności mapy), ani dokumentów w tym wniosku wskazanych (w szczególności lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>i uczynionej tam intabulacji) nie można było wyciągnąć wniosku, że służebność ma charakter służebności drogi koniecznej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 kodeksu cywilnego</a> — wręcz przeciwnie konfiguracja działek oraz przebieg dróg publicznych (tak w roku 1908, jak i obecnie) przeczą twierdzeniu, że trakt służebności przechodu i przejazdu przez parcelę nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>), ustanowionej na rzecz parceli nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>), wiódł od parceli nr <span class="anon-block">(...)</span>do drogi publicznej poprzez parcelę nr <span class="anon-block">(...)</span>, które to naruszenia w konsekwencji doprowadziły do nieważności postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 kpc</a>). Wobec powyższego skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie Wydział IV Ksiąg Wieczystych z dnia 21 września 2013 r., sygn. akt DzKw KR1P 62907-9/12, <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, poprzez oddalenie wniosku oraz uchylenie wpisów dokonanych przez referendarza sądowego z dnia 11 marca 2013 r. w działach III ksiąg wieczystych <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>; zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestników ad 1 - 5 zwrotu kosztów postępowania skargowego; zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestników ad 1 - 6 zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem niniejszej apelacji.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</span> </p> <p>Apelacja uczestników nie zasługuje na uwzględnienie. Sad Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji.</p> <p>Rozpoczynając rozważania prawne w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie jest tożsama z kognicją sądu w procesie cywilnym. Sąd wieczystoksięgowy bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. Badając treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów, sąd stwierdza jedynie, czy istnieje podstawa do wpisu. Jeżeli stwierdzi brak podstaw, bądź istnieją przeszkody do dokonania wpisu, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup> <!-- -->9</sup> kpc</a> sąd oddala wniosek. Sąd w chwili orzekania rozstrzyga o tym, czy istnieje podstawa do wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten określa zakres badania sprawy przez sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym. Badanie ogranicza się do okoliczności przytoczonych we wniosku oraz legitymacji wnioskodawcy, a także wymogów formalnych wniosku oraz dokumentów stanowiących załączniki do wniosku i treści księgi wieczystej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt IV CSK 414/12 LEX nr 1324316 zdarzenie mające stanowić podstawę wpisu powinno być badane przez sąd wieczystoksięgowy nie tylko pod względem formalnoprawnym, ale także pod względem skuteczności materialnoprawnej. Z powodu ograniczeń przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> ocena skuteczności materialnoprawnej danego zdarzenia odbywać się musi jedynie w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku o wpis, a możliwość dalszego dociekania, z wykorzystaniem innych środków dowodowych, jest wykluczona. Z tych też przyczyn wykluczone jest prowadzenie postępowania dowodowego w szczególności w oparciu o mapy lub inne środki dowodowe na okoliczność, czy służebność ujawniona w lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>ma charakter służebności drogi koniecznej, czy też nie. Nie jest także rzeczą sądu wieczystoksięgowego rozstrzyganie kwestii rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2009 roku sygn. akt II CSK 4/09 Lex nr 519937 poza kognicją sądu wieczystoksięgowego pozostaje natomiast kwestia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (post. SN z dnia 20 lutego 2003 r., II CKN 1237/00, 29 listopada 2005 r., III CK 285/05 nie publ.). Sąd wieczystoksięgowy nie może rozstrzygać, czy istnieją przesłanki do uznania, że wnioskodawcę chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jeżeli natomiast na skutek wpisu stan prawny ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, to ten kto tak twierdzi będzie mógł dochodzić usunięcia niezgodności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10</a> u.k.w.h. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2001 r., I CKN 233/99, Lex nr 52349 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2003 r., II CKN 109/01 niepubl.). W świetle powyższego twierdzenia uczestników, że przedmiotowa służebność nie ma charakteru służebności drogi koniecznej, i że chroni ich rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych może być przez nich podnoszone jedynie w procesie o usunięcie niezgodności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>.</p> <p>Nietrafne są także pozostałe zarzuty apelacji. Jak wskazał Sąd Rejonowy wnioskodawczyni wniosła ostatecznie o ujawnienie z urzędu w księgach wieczystych: <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>prowadzonej dla <span class="anon-block">działki nr (...)</span>obręb <span class="anon-block">(...)</span>służebności przejazdu i przechodu zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span>w dziale I-Sp treści wpisanego prawa: ,,z własnością parceli l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>odpowiadającej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>związana jest służebność przejazdu i przechodu przez parcelę l.kat. <span class="anon-block">(...)</span>wchodzącej w skład <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, która odpowiada obecnie <span class="anon-block">działkom nr (...)</span>(objętej lwh <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span>(objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>), nr <span class="anon-block">(...)</span> (objętej <span class="anon-block">kw (...)</span>) - wpis przeniesiono w związku z odłączeniem <span class="anon-block">działki numer (...)</span>z <span class="anon-block">kw (...)</span>”. Sąd Rejonowy orzekał zatem w oparciu o treść żądania wniosku złożonego przez <span class="anon-block">M. W. (2)</span>. W żaden sposób procedowanie Sądu Rejonowego nie naruszyło praw uczestników. Sąd wieczystoksięgowy, jak wyżej wyczerpująco wyjaśniono, nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego, tak jak czyni to sąd w procesie cywilnym. Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał wniosek poddany mu pod osąd. Nadto zauważyć należy, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeks postępowania cywilnego</a> stanowi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 509(1);art. 509(1) § 1)">art. 509<sup> <!-- --> 1</sup> par. 1 kpc</a>, że czynności w sprawach o wpis w księdze wieczystej może wykonywać referendarz sądowy. Jego udział nie jest zatem obligatoryjny.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, apelacja podlegała oddaleniu.</p> <p>Ref. SSR <span class="anon-block">B. K.</span> </p> </div>