Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I Ns 51/13

Суды общей юрисдикции2013-12-03
Номер дела
I Ns 51/13
Дата решения
2013-12-03
Тип
DECISION

Судьи

Jacek Stypułkowski (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

Текст решения

<p> <strong> <!-- -->I Ns 51/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 3 grudnia 2013 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim, I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSR Jacek Stypułkowski</strong> </p> <p>Protokolant: <strong> <!-- -->Agnieszka Konczerewicz</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 roku w Bielsku Podlaskim</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">G. S.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">W. G. (1)</span>, <span class="anon-block">E. M.</span> </p> <p>o podział majątku wspólnego i dział spadku</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->I</strong> Ustalić, że w skład majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span> wchodzą:</p> <p>1. prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,27 ha, zabudowanej domem murowanym, domem drewnianym, chlewnią drewnianą, stodołą drewnianą i piwnicą o wartości 56 600 zł,</p> <p>2. deski podłogowe tarte do kantu o grubości 32 mm w ilości 3 m<sup> <!-- -->3</sup> o wartości 2700 zł,</p> <p>3. lodówka <span class="anon-block">marki P.</span> o wartości 80 zł,</p> <p>4. zamrażarka 2 szufladowa <span class="anon-block">marki F.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 ()">dkk</a> model gs 70 o wartości 100 zł,</p> <p>5. drut gładki ogrodzeniowy o średnicy 3 mm i 4 mm w ilości ok. 300 kg o wartości 1950 zł,</p> <p>wszystko o łącznej wartości 61 430 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->II</strong> Ustalić, że w skład spadku po <span class="anon-block">O. S.</span> c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłej dnia 19 lutego 2005 roku w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span> wchodzą:</p> <p>1. składniki majątkowe szczegółowo opisane w pkt I orzeczenia,</p> <p>2. prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,23 ha, niezabudowanej o wartości 6100 zł,</p> <p>3. drewno opałowe liściaste rąbane w ilości 10,4 m<sup> <!-- -->3</sup> o wartości 2288 zł,</p> <p>wszystko o łącznej wartości 69 818 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->III</strong> Ustalić, że w skład spadku po <span class="anon-block">N. K.</span> c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłej dnia 1 listopada 2005 roku w <span class="anon-block">H.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">H.</span> wchodzi m. in. udział w wysokości ½ (jedna druga) części w składnikach opisanych szczegółowo w pkt II orzeczenia o wartości 34 909 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->IV</strong> Dokonać podziału majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span>, działu spadku po <span class="anon-block">O. S.</span> c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A.</span> oraz częściowego działu spadku po <span class="anon-block">N. K.</span> c. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, w ten sposób, że przyznać:</p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> <span class="anon-block">G. S.</span> składniki majątkowe szczegółowo opisane w pkt I ppkt 1, 3, 4, 5 i pkt II ppkt 2 orzeczenia oraz deski w ilości 1,024 m<sup> <!-- -->3</sup> z opisanych w pkt I ppkt 2,</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> <span class="anon-block">W. G. (1)</span> składnik majątkowy opisany w pkt II ppkt 3 orzeczenia oraz deski w ilości 1,976 m<sup> <!-- -->3</sup> z opisanych w pkt I ppkt 2.</p> <p> <strong> <!-- -->V</strong> Oddalić wniosek o dział spadku po <span class="anon-block">J. S.</span> i częściowy dział spadku po <span class="anon-block">E. T.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->VI</strong> Zasądzić, tytułem dopłat dla wyrównania udziałów od <span class="anon-block">G. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. G. (1)</span> kwotę 7570,34 zł (siedem tysięcy pięćset siedemdziesiąt złotych i trzydzieści cztery grosze) płatne w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia orzeczenia, z odsetkami w wysokości 13 % w stosunku rocznym w przypadku uchybienia terminowi płatności.</p> <p> <strong> <!-- -->VII</strong> Ustalić wydatki w sprawie na kwotę 2281,62 zł i uznać je za uiszczone do kwoty 1500 zł przez wnioskodawcę <span class="anon-block">G. S.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->VIII</strong> Zasądzić od <span class="anon-block">W. G. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">G. S.</span> kwotę 903 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->IX</strong> Nakazać pobrać do Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim od:</p> <p>1. <span class="anon-block">G. S.</span> kwotę 401,35 zł,</p> <p>2. <span class="anon-block">W. G. (1)</span> – z zasądzonego na jej rzecz w pkt VI świadczenia pieniężnego – kwotę 380,27 zł,</p> <p>tytułem brakujących wydatków.</p> <p> <strong> <!-- -->X</strong> Stwierdzić, że pozostałe koszty postępowania zainteresowani ponoszą we własnym zakresie.</p> <p> <strong> <!-- -->I Ns 51/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">G. S.</span>wnosił o dokonanie podziału majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">O.</span>małżonków <span class="anon-block">S.</span>, działu spadku po <span class="anon-block">J. S.</span>, działu spadku po <span class="anon-block">O. S.</span>i częściowego działu spadku po <span class="anon-block">N. K.</span>i częściowego działu spadku po <span class="anon-block">E. T.</span>, w ten sposób, aby nieruchomości położone <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>ozn. nr geod. <span class="anon-block">(...)</span>przyznać wnioskodawcy ze stosownymi spłatami na rzecz uczestników postępowania, zaś składniki majątkowe stanowiące ruchomości przyznać <span class="anon-block">W. G. (1)</span>. Wnosił również o zasądzenie od uczestników postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">M. K.</span> przychylał się do wniosku. Nie wnosił o zasądzenie na jego rzecz spłat.</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">E. M.</span> przychylała się do wniosku, co do zasady. Nie wnosiła o zasądzenie na jej rzecz spłat.</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span>przychylała się do wniosku, co do zasady. Wnosiła o przyznanie jej działki wydzielonej z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>o powierzchni odpowiadającej jej udziałowi w majątku spadkowym. Jako wniosek alternatywny wskazała żądanie spłaty w kwocie 20 000 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> i <span class="anon-block">O. S.</span> byli małżeństwem od dnia 5 listopada 1956 roku (k.4 akt I Ns 24/93). W ich małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności ustawowej, której w trakcie jego trwania nie znosili i nie wyłączali.</p> <p>W trakcie trwania ich związku małżeńskiego, na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a> nabyli prawo własności do m. in. nieruchomości położonych w <span class="anon-block">Z.</span>, gm. <span class="anon-block">N.</span>, oznaczonych nr geod. <span class="anon-block">(...)</span>(decyzja <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 30 lipca 1975 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Decyzją z dnia 31 sierpnia 1984 roku (Nr <span class="anon-block">(...)</span>) Naczelnik Gminy w <span class="anon-block">N.</span>przejął na własność Państwa w zamian za świadczenie rentowe <span class="anon-block">gospodarstwo rolne (...)</span>(k.4 akt I Ns 963/12). Spod przejęcia została wówczas wyłączona <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, zaś <span class="anon-block">działka nr (...)</span>została oddana do dożywotniego użytkowania.</p> <p>Małżeństwo spadkodawców ustało wskutek śmierci <span class="anon-block">J. S.</span> w dniu 22 grudnia 1992 roku (k.3 akt I Ns 24/93). Spadek po nim, na podstawie ustawy nabyła żona <span class="anon-block">O. S.</span> w całości (akta sprawy sygn. I Ns 24/93 w załączeniu).</p> <p>Decyzją z dnia 16 listopada 2004 roku (GK.<span class="anon-block">(...)</span>-66/04) Starosta <span class="anon-block">(...)</span>przyznał nieodpłatnie <span class="anon-block">O. S.</span>prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, gm. <span class="anon-block">N.</span>ozn. nr geod. <span class="anon-block">(...)</span> (k.3 akt I Ns 963/12).</p> <p> <span class="anon-block">O. S.</span> zmarła w dniu 19 lutego 2005 roku a spadek po niej, na podstawie ustawy nabyły: siostra <span class="anon-block">N. K.</span> i siostra <span class="anon-block">E. T.</span> w częściach po ½ każda z nich (akta sprawy sygn. I Ns 859/05 w załączeniu).</p> <p> <span class="anon-block">N. K.</span> zmarła w dniu 1 listopada 2005 roku, a spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: syn <span class="anon-block">M. K.</span>, córka <span class="anon-block">E. M.</span> i córka <span class="anon-block">W. G. (1)</span> w częściach po 1/3 każde z nich (akta sprawy sygn. I Ns 307/08 w załączeniu).</p> <p> <span class="anon-block">E. T.</span> zmarła w dniu 22 listopada 2006 roku, a spadek po niej na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza nabył syn <span class="anon-block">G. S.</span> w całości (akta sprawy sygn. I Ns 303/07 w załączeniu).</p> <p>Umową darowizny z dnia 5 kwietnia 2013 roku (k.53-55) <span class="anon-block">E. M.</span>i <span class="anon-block">M. K.</span>darowali wnioskodawcy <span class="anon-block">G. S.</span>przypadające im udziały w spadku po <span class="anon-block">N. K.</span>, w skład którego wchodził udział w wysokości ½ części w prawie własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,27 ha, zabudowanej domem murowanym, domem drewnianym, chlewnią drewnianą, stodołą drewnianą i piwnicą i niezabudowanej oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span>o pow. 0,23 ha oraz takiż udział w ruchomościach w postaci desek podłogowych wysezonowanych w ilości 3 m<sup> <!-- --> 3</sup>, silnika elektrycznego na wózku o mocy 7,5 kW, wersalki, dywanu o rozmiarze 2 x 3 m. 6 sztuk skór z dzika, młynka zbożowego, rogów pięcioletniego jelenia, kilimu ściennego o rozmiarze 2 x 1,5 m, lodówki, zamrażarki szufladowej oraz drewna opałowego w ilości 42,24 m<sup> <!-- --> 3</sup>. Ruchomości nie zostały wydane <span class="anon-block">G. S.</span>.</p> <p>Sprawa niniejsza stanowi swoisty konglomerat postępowań, które mogą (a czasem wręcz muszą) toczyć się razem. Niewątpliwie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest rzecz stanowiąca przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej, dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie mas spadkowych zmarłych małżonków niezbędne jest przeprowadzenie również podziału ich majątku wspólnego. Pogląd ten jest utrwalony i niekwestionowany, wielokrotnie potwierdzał go też Sąd Najwyższy (por. uchwała SN z dnia 2 marca 1972 roku, sygn. akt III CZP 100/71, postanowienie SN z dnia 21 października 1998 roku, sygn. akt II CKU 56/98).</p> <p>Zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 567;art. 567 § 3)">art. 567 § 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 684)">art. 684 kpc</a> w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a także w postępowaniu o dział spadku sąd ustala skład i wartość majątku ulegającego podziałowi. Zasadą jest, że skład mas majątkowych podlegających podziałowi we wskazanych wyżej postępowaniach sąd ustala na datę ustania wspólności ustawowej i datę otwarcia spadku, zaś ich wartość na datę dokonania podziału.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 686)">art. 686 kpc</a> w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o wzajemnych roszczeniach między współspadkobiercami z tytułu posiadania przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.</p> <p>W niniejszej sprawie zainteresowani nie toczyli sporu, co do składu majątku będącego przedmiotem tego postępowania w zakresie dotyczącym nieruchomości.</p> <p>Żadne z zainteresowanych nie kwestionowało, że nieruchomość położona w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,27 ha, zabudowana domem murowanym, domem drewnianym, chlewnią drewnianą, stodołą drewnianą i piwnicą stanowiła majątek wspólny <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">O.</span>małżonków <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 32;art. 32 § 1)">art. 32 § 1 kro</a> (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku – art. 5 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych ustaw – Dz. U. Nr 162, poz. 1691) dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. <span class="anon-block"> (...)</span> nabyte przez małżonków na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a> stanowią ich majątek wspólny, mimo iż akt własności ziemi wystawiony został na jednego z małżonków. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 kwietnia 1994 roku (III CZP 45/94, Wokanda 1994/8/8) stwierdzając, że akt własności ziemi stwierdzający nabycie przez jednego z małżonków własności nieruchomości rolnej - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 (art. 1)">art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a> (Dz. U. Nr 27, poz. 250) - wraz z aktem małżeństwa stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej drugiego z nich, jeżeli w dniu 4 listopada 1971 r. pozostawali oni w ustawowej wspólności małżeńskiej.</p> <p>Tak, więc nabyte w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku prawo własności przedmiotowej nieruchomości niezaprzeczalnie stanowiło majątek wspólny <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span>. Tak też Sąd ustalił w pkt I orzeczenia.</p> <p>W oparciu o zgodne oświadczenia zainteresowanych Sąd ustalił również, że majątkiem wspólnym małżonków <span class="anon-block">S.</span> są również deski podłogowe tarte do kantu o grubości 32 mm w ilości 3 m<sup> <!-- -->3</sup>, lodówka <span class="anon-block">marki P.</span>, zamrażarka 2 szufladowa <span class="anon-block">marki F.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19320600571" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1932 r. Nr 60, poz. 571 ()">dkk</a> model gs 70 i drut gładki ogrodzeniowy o średnicy 3 mm i 4 mm w ilości ok. 300 kg. Fakt przynależności tych przedmiotów do tej masy majątkowej potwierdziły również oględziny biegłego z zakresu szacowania ruchomości <span class="anon-block">M. O.</span>, który potwierdził, że znajdują się one nadal w <span class="anon-block">Z.</span>, przy czym deski są obecnie w ilości 1,024 m<sup> <!-- -->3</sup>.</p> <p>Ustalenia, że majątkiem wspólnym spadkodawców były deski w ilości 3 m<sup> <!-- -->3</sup> Sąd dokonał na podstawie zeznań świadka <span class="anon-block">N. S.</span> (k.57v oraz k.41 akt I Ns 963/12), która zeznała, że widziała jak uczestniczka <span class="anon-block">W. G. (1)</span> z mężem wywoziła z nieruchomości w <span class="anon-block">Z.</span> deski podłogowe. Świadek widziała, jak deski te były podawane ze strychu, ładowane na przyczepę oraz wywiezione przez <span class="anon-block">W. G. (1)</span>. Zasadnym zatem było przyjęcie, że – razem z deskami, które obecnie znajdują się w stodole w <span class="anon-block">Z.</span> – spadkodawcy mieli deski podłogowe w ilości 3 m<sup> <!-- -->3</sup>, jak wskazywał to wnioskodawca oraz jak w treści umowy darowizny z dnia 5 kwietnia 2013 roku przyznali <span class="anon-block">E. M.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span>.</p> <p>Odnośnie pozostałych składników, które wnioskodawca zgłaszał, jako wchodzące w skład majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span> Sąd uznał, że brak w sprawie dowodów na ich przynależność do tej masy majątkowej. Wskazywany przez wnioskodawcę skład majątku wspólnego nie został przyznany przez pozostałych zainteresowanych, w szczególności <span class="anon-block">W. G. (1)</span>, zatem na <span class="anon-block">G. S.</span> spoczywał obowiązek udowodnienia prawdziwości swych twierdzeń (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>). Wnioskodawca obowiązkowi temu jednak nie sprostał, bowiem nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 42)">art. 42 kro</a> od chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio, do majątku, który był nią objęty, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 43;art. 44;art. 45;art. 46)">art. 43-46 kro</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 43;art. 43 § 1)">Art. 43 § 1 kro</a> stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">kro</a> w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku – art. 5 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych ustaw – Dz. U. Nr 162, poz. 1691). Żadne z zainteresowanych nie zgłosiło wniosku o ustalenie nierównych udziałów małżonków <span class="anon-block">S.</span> w majątku dorobkowym. Tak, więc udziały <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span> w ich majątku dorobkowym były równe.</p> <p>Biorąc pod uwagę to, że małżeństwo <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O. S.</span> ustało wskutek śmierci <span class="anon-block">J. S.</span>, a cały spadek po nim nabyła żona <span class="anon-block">O. S.</span>, wniosek o dział spadku po <span class="anon-block">J. S.</span> był niezasadny i podlegał oddaleniu.</p> <p>Sąd ustalał natomiast skład majątku spadkowego po <span class="anon-block">O. S.</span>. W skład tej masy majątkowej wchodziły wszystkie składniki majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">O.</span>małżonków <span class="anon-block">S.</span>, a nadto niezabudowana nieruchomość położona w <span class="anon-block">Z.</span>, gmina <span class="anon-block">N.</span>, oznaczona <span class="anon-block">numerem geodezyjnym (...)</span>o pow. 0,23 ha. Prawo własności tej działki <span class="anon-block">O. S.</span>nabyła już po śmierci swego męża, na podstawie decyzji Starosty <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 16 listopada 2004 roku nr GK.<span class="anon-block">(...)</span>-66/04 (k.3 akt I Ns 963/12). Okoliczność ta nie była sporna.</p> <p>Sąd ustalił nadto, że w skład spadku po <span class="anon-block">O. S.</span> wchodzi także drewno opałowe liściaste rąbane w ilości 10,4 m<sup> <!-- -->3</sup>. Przynależność tego składnika została ustalona na podstawie zeznań świadka <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">S.</span> (k.40v-41 akt I Ns 963/12), która zeznała, że widziała, jak <span class="anon-block">W. G. (1)</span> wywoziła z nieruchomości spadkodawców drewno opałowe. Świadek zeznała, że została wywieziona więcej niż jedna przyczepa drewna, choć nie zna dokładnej liczby przyczep drewna wywiezionego przez uczestniczkę postępowania.</p> <p>Treść tych zeznań pozwala zdaniem Sądu na ustalenie, że uczestniczka postępowania zabrała ze spadkowej nieruchomości dwie przyczepy drewna opałowego, na których mieści się po 5,2 m<sup> <!-- -->3</sup> drewna (k.129 – opinia biegłego <span class="anon-block">M. O.</span>). Zabór przez uczestniczkę postępowania drewna w większej ilości, jak zgłaszał to wnioskodawca, nie został dowiedziony.</p> <p>Biorąc pod uwagę treść orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku po <span class="anon-block">O. S.</span> (sprawa Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim sygn. akt I Ns 859/05) Sąd ustalił również, że skład spadku po <span class="anon-block">N. K.</span> wchodzi m. in. udział w wysokości ½ części w składnikach majątku spadkowego po <span class="anon-block">O. S.</span>.</p> <p>Wniosek o częściowy dział spadku po <span class="anon-block">E. T.</span> był niezasadny i podlegał oddaleniu, ponieważ wnioskodawca <span class="anon-block">G. S.</span> jest jej jedynym spadkobiercą.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd wyczerpująco ustalił skład poszczególnych mas majątkowych będących przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie. Wartość nieruchomości została określona w oparciu o opinię biegłego z zakresu szacowania nieruchomości <span class="anon-block">A. G.</span> (k.90-107). Wartość ruchomości została ustalona na podstawie opinii biegłego z zakresu szacowania ruchomości <span class="anon-block">M. O.</span> (k.126-131). Biegli w swych opiniach w sposób rzetelny zrealizowali zlecone im przez Sąd opracowania. Swe wnioski poparli logicznymi i obszernymi uzasadnieniami. Sąd uznał, że stanowią wartościowy materiał pomocniczy, który należy ocenić, jako kompletny i zupełny. Wypowiadający się w sprawie biegli do zleconych im czynności podeszli z odpowiednią starannością i wnikliwością</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span> kwestionowała ustalenia biegłego <span class="anon-block">G.</span> podnosząc, że biegły zbyt nisko wycenił szacowaną nieruchomość. Nie zgłosiła jednakże wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego. Nie sposób w tych okolicznościach uznać, że skutecznie zakwestionowała ustalenia poczynione przez biegłego <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>W toku postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span> zgłosiła wniosek o rozliczenie w ramach sprawy działowej kosztów opieki jaką sprawowała nad <span class="anon-block">O. S.</span> przez okres 13 lat w kwocie 7800 zł oraz zaliczenie w poczet jej nakładów na nieruchomość kwoty 4097,66 zł tytułem należności podatkowych (podatek gruntowy), które za <span class="anon-block">O. S.</span> miał płacić jej mąż <span class="anon-block">B. G.</span> (k.69-73).</p> <p>W przypadku obu tych wniosków Sąd uznał, że okoliczności je uzasadniające nie zostały udowodnione.</p> <p>Jeśli chodzi o należności podatkowe z tytułu podatku gruntowego uczestniczka postępowania przedstawiła dowody wpłat poszczególnych należności podatkowych (k.70-73). Na części z nich widnieje adnotacja, że wpłaty dokonał <span class="anon-block">B. G.</span>, na jednym że wpłacającym był <span class="anon-block">M. G.</span>, zaś część z nich nie zawiera żadnych dodatkowych adnotacji. Zdaniem Sądu uczestniczka nie dowiodła, że wszystkie należności, których dowody wpłat przedstawiła, zostały pokryte z jej majątku osobistego. Z pokwitowań wynika jedynie, że dotyczą należności <span class="anon-block">O. S.</span> oraz, że część z nich została wpłacona przez inne osoby. Z dokumentów tych nie wynika natomiast, że kwoty te pochodziły z innego majątku niż majątek <span class="anon-block">O. S.</span>. Nawet jeśli za <span class="anon-block">O. S.</span> wpłat dokonywał ktoś inny (co było uzasadnione jej wiekiem i stanem zdrowia - akta I Ns 859/05), należności te mogły być zrekompensowane z jej majątku. Uczestniczka postępowania, aby skutecznie domagać się rozliczenia tych kwot winna wykazać, że pieniądze na należności podatkowe pochodziły z jej majątku (a nie np. majątku <span class="anon-block">M. G.</span> lub <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">G.</span>). Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">W. G. (2)</span> na tę okoliczność nie zgłosiła jakichkolwiek dowodów.</p> <p>Podobnie rzecz się ma z opieką nad <span class="anon-block">O. S.</span>. Uczestniczka winna była wykazać zakres opieki oraz to, że opieka ta sprawowana była nie w ramach pomocy członkowi rodziny, a jako wykonanie zobowiązania na niej spoczywającego, a za które winna otrzymać wynagrodzenie. Na tę okoliczność <span class="anon-block">W. G. (1)</span> również nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów. Nawet gdyby uczestniczka tego dowiodła, nie sposób traktować takiej opieki, jako nakład na majątek spadkowy, bowiem opieka dotyczyła osoby spadkodawczyni.</p> <p>W sprawach nie unormowanych przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a>, do podziału majątku dorobkowego stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, zaś z ich mocy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 kc</a>) przepisy o zniesieniu współwłasności. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajduje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 kc</a> stanowiący, że rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana, stosownie do okoliczności, jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.</p> <p>Stanowiska wnioskodawcy i uczestniczki postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span> były sprzeczne w zakresie sposobu dokonaniu działu.</p> <p>Wnioskodawca wnosił o przyznanie mu obu nieruchomości ze stosowną spłatą na rzecz uczestniczki postępowania argumentując to tym, że większość udziałów we własności nieruchomości przysługuje jemu oraz, że działki stanowią funkcjonalną całość znajdującą się w jego posiadaniu.</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span>wnosiła natomiast o dokonanie fizycznego podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span>i – ostatecznie (k.156) – wydzielenie jej nieruchomości odpowiadającej powierzchniowo wielkości jej udziału w masie spadkowej. Wskazywała, że gdyby je działkę taką wydzielić mogłaby tam przyjechać, postawić namiot i rozpalić ognisko. Jedynie, jako wniosek alternatywny zgłosiła żądanie zasądzenia spłaty w wysokości 20 000 zł.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 kc</a> każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.</p> <p>Dokonując Dokonując podziału majątku wspólnego <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">O.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span>, działu spadku po <span class="anon-block">O. S.</span> i częściowego działu spadku po <span class="anon-block">N. K.</span> Sąd kierował się zarówno kryterium posiadania poszczególnych składników majątkowych (ruchomości, w tym zabrane wcześniej przez <span class="anon-block">W. G. (1)</span> drewno opałowe oraz część desek podłogowych) oraz w zakresie dotyczącym nieruchomości – poza posiadaniem – również zasadą racjonalnej gospodarki i społeczno – gospodarczo przeznaczeniem rzeczy.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 93;art. 93 ust. 2 a)">art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami</a> (t. j. Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz. 651 ze zm) podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi, tak więc podział nieruchomości w wersji wnioskowanej przez <span class="anon-block">W. G. (1)</span> uznać należy za sprzeczny z przepisami.</p> <p>Nadto, zdaniem Sądu wnioskowany przez uczestniczkę postępowania podział nieruchomości nr <span class="anon-block">(...)</span> sprzeczny jest ze społeczno – gospodarczym jej przeznaczeniem. Działka ta stanowi, bowiem funkcjonalną całość z <span class="anon-block">działką siedliskową nr (...)</span>, na której znajdują się wszystkie zabudowania. Wydzielenie z niej działki o powierzchni ok. 834 m<sup> <!-- -->2</sup> (1/6 część z powierzchni obu działek tj. 5000 m<sup> <!-- -->2</sup>) spowoduje zmniejszenie jej walorów użytkowych, zaś byt działki o tej powierzchni nie będzie miał racjonalnego uzasadnienia w warunkach wsi <span class="anon-block">Z.</span>. Warto tu podkreślić, że uczestniczka, jako jedyną formę korzystania z wydzielonej nieruchomości wskazywała możliwość rozstawienia na niej namiotu i rozpalenia ogniska.</p> <p>Sąd wyraża przekonanie, że wydzielenie uczestniczce postępowania odrębnej działki z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> jest niezasadne również z uwagi na konflikt, jaki istnieje pomiędzy nią a wnioskodawcą. Był on widoczny w toku niniejszego postępowania. Stworzenie sytuacji, w której wnioskodawca i uczestniczka będą właścicielami sąsiadujących nieruchomości niewątpliwie spowoduje, że konflikt ten nie wygaśnie, a przeciwnie może przybrać na sile. Sytuacja taka jest niepożądana i przyznanie obu nieruchomości wnioskodawcy zapobiegnie jej powstaniu.</p> <p>Dlatego też Sąd przyznał wnioskodawcy obie nieruchomości oraz te rzeczy ruchome, które znajdują się w <span class="anon-block">Z.</span>. Uczestniczce postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span> przyznał natomiast te przedmioty, które już z nieruchomości pobrała, a więc drewno opałowe w ilości 10,4 m<sup> <!-- -->3</sup> oraz deski podłogowe w ilości 1,976 m<sup> <!-- -->3</sup>.</p> <p>Dokonując wzajemnych rozliczeń zainteresowanych Sąd ustalił, że wartość majątku podlegającego podziałowi wynosi 69 818 zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz wcześniejsze oświadczenia <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span>, wnioskodawcy winny przypaść składniki majątkowe o wartości 58 181,66 zł (69 818 x 5/6), zaś uczestniczce postępowania <span class="anon-block">W. G. (1)</span> o wartości 11 636,34 zł (69 818 x 1/6).</p> <p>W wyniku podziału majątku wspólnego i działów spadku uczestniczka postępowania otrzymała składniki majątkowe o wartości 4066 zł (1778 zł + 2288 zł), zatem wnioskodawca winien dokonać dopłaty dla wyrównania udziałów na rzecz <span class="anon-block">W. G. (1)</span> w kwocie 7570,34 zł.</p> <p>Dlatego też, stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 kc</a>, Sąd zasądził od <span class="anon-block">G. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. G. (1)</span> kwotę po 7570,34 zł tytułem dopłaty dla wyrównania udziałów z określeniem terminu jej płatności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 kc</a>)</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 kpc</a> nakładając obowiązek ich poniesienia na zainteresowanych w częściach odpowiadających udziałom wnioskodawcy i uczestniczki postępowania w masie spadkowej, z uwzględnieniem wpłat dokonanych w trakcie postępowania i kosztów zastępstwa prawnego wnioskodawcy.</p> </div>