VI RCa 279/13

<p>Sygn. akt VIRCa 279/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 04 grudnia 2013 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Hanna Niewiadomska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SO Lech Dłuski</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SR del do SO Maja Jabłońska (spr.)</strong> </p> <p>Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Greifenberg-Krupa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 04 grudnia 2013 roku w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->małoletniemu <span class="anon-block">K. S.</span> </strong> reprezentowanemu przez matkę <span class="anon-block">J. M.</span> </p> <p>o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego</p> <p>oraz z powództwa <strong> <!-- -->małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span> </strong> reprezentowanego przez ojca <span class="anon-block">J. S.</span> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> </strong> </p> <p>o alimenty</p> <p>na skutek apelacji małoletniego pozwanego – powoda wzajemnego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach</p> <p>z dnia 1 lipca 2013 roku</p> <p>sygn. akt III RC 143/13</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II o tyle tylko, że wymienione alimenty zasądza od 01 maja 2013 roku;</p> <p>II.  w pozostałej części apelację oddala;</p> <p>III.  koszty procesu za instancję odwoławczą wzajemnie znosi.</p> <p>Sygn. akt. VIRCa 279/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">J. S.</span> wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojego syna - małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span>. Wniósł też o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span> od jego matki <span class="anon-block">J. M.</span>, w kwocie po 500 zł miesięcznie poczynając od dnia 15 lutego 2013 roku , płatne do dnia 15 każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności którejkolwiek z rat.</p> <p>Żądając uchylenia alimentów należnych od niego na rzecz małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span> wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 22 kwietnia 2013 roku ustalono miejsce pobytu małoletniego przy ojcu, zmieniając jednocześnie orzeczenie Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie VIRC 2227/10 ustalające miejsce pobytu małoletniego przy matce . Obecnie zatem to on ponosi koszty utrzymania dziecka.</p> <p>Uzasadniając powództwo o alimenty <span class="anon-block">J. S.</span> wskazał, iż małoletni jest w III klasie gimnazjum. Od nowego roku szkolnego rozpocznie naukę w szkole średniej. Jest wysokim chłopcem, co skutkuje dużymi wydatkami na odzież. Wskazał również, że koszt zakupu podręczników jest znaczny. Podniósł, że syn ma skłonność do chorób dróg oddechowych. Odnosząc się do swojej sytuacji materialnej i życiowej <span class="anon-block">J. S.</span> podkreślił, że ma z nowego związku córkę, półroczną. Poza tym na utrzymaniu jego i jego żony pozostaje syn żony, na którego ta nie pobiera alimentów. Podał, iż jego żona przebywa na urlopie macierzyńskim. Wskazał, że wydatki mieszkaniowe, które ponosi, to około 960 zł miesięcznie. Jego zarobki zaś to kwota około 1800 zł miesięcznie.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">J. M.</span>, w odpowiedzi na pozew, uznała powództwo o alimenty do kwoty po 220 zł poczynając od dnia 01 czerwca 2013r. zaś od kwietnia 2014 roku do kwoty po 300 zł miesięcznie.</p> <p>W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że żądana kwota alimentów przekracza jej możliwości płatnicze. Ma dobre relacje z synem <span class="anon-block">K. S.</span>, który ją odwiedza i stołuje się u niej. Ponadto, podała, że kupiła małoletniemu obuwie, odzież i ponosiła koszty związane z nauką. Z tytułu pracy zarobkowej osiąga dochód w wysokości 1.340 zł netto miesięcznie. Spłaca pożyczkę kwocie po 400 zł miesięcznie. Opłaty za mieszkanie wynoszą 650 zł. Podniosła też, że ma na utrzymaniu córkę <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">urodzoną (...)</span> </p> <p>Sąd Rejonowy w Bartoszycach, wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 roku Sąd uchylił obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">J. S.</span> wobec małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span>, ustalony ostatnio ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Bartoszycach w sprawie III RC 276/12 z dnia 19 listopada 2012 roku z dniem 1 maja 2013 roku.</p> <p>Jednocześnie Sąd zasądził od pozwanej <span class="anon-block">J. M.</span> na rzecz małoletniego powoda <span class="anon-block">K. S.</span> alimenty w kwocie po 260 zł miesięcznie, płatne do dnia 15 każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od 1 czerwca 2013 roku. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie.</p> <p>Sąd Rejonowy w Bartoszycach ustalił, że małoletni <span class="anon-block">K. S.</span>, urodził się <span class="anon-block">(...)</span>. Obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">J. S.</span>ustalony był wobec małoletniego orzeczeniem Sądu Okręgowego w Olsztynie na kwotę po 200 zł miesięcznie a następnie ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Bartoszycach w dniu 19 listopada 2012r., w sprawie III RC 276/12, na kwotę po 360 zł miesięcznie. Ponadto postanowieniem Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 22 kwietnia 2013r., w sprawie III Nsm 70/13, zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 lutego 2011r.. w sprawie VI RC 2227/10 w ten sposób, że miejsce pobytu małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span>ustalono przy ojcu.</p> <p>Sąd ustalił, że małoletni powód zamieszkuje z ojcem. Jest zdrowy i rozwija się prawidłowo. W 2013 roku ukończył naukę w gimnazjum i zamierza uczyć się dalej w Technikum <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>. Jego ojciec potrzebuje środków pieniężnych na zakup podręczników, odzieży, obuwia, kosmetyków dla małoletniego powoda.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">J. M.</span> zarabia około 1.340 zł netto miesięcznie. Poza wynagrodzeniem za pracę nie ma innych dochodów. Z jej wynagrodzenia potrącana jest kwota 420 zł na spłatę pożyczki zaciągniętej z zakładu pracy na utrzymanie rodziny, w czasie gdy małoletni zamieszkiwał wraz z nią, a <span class="anon-block">J. S.</span> płacił niższe alimenty. <span class="anon-block">J. M.</span> zamieszkuje wraz z mężem i córką z obecnego małżeństwa. Jej mąż zarabia 1.800 zł netto miesięcznie. Ponoszą koszty utrzymania mieszkania w wysokości około 650 zł, uwzględniając wydatki na energię elektryczną. Ponadto <span class="anon-block">J. M.</span> spłaca raty pożyczki w wysokości 204,18 zł miesięcznie, zaciągniętej na zakup laptopa dla syna. Ostateczny termin spłaty tego kredytu upływa w dniu 19 marca 2014r. <span class="anon-block">J. M.</span> opłaca telefon <span class="anon-block">K. S.</span> po 30 zł miesięcznie. Małoletni zawsze, gdy przebywa u pozwanej otrzymuje od matki 10 - 15 zł na bieżące wydatki. Do czerwca 2013r. <span class="anon-block">J. M.</span> kupowała synowi odzież, finansowała wycieczkę.</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> jest zatrudniony w fabryce mebli. Zarabia około 1.800 zł. Zawarł kolejny związek małżeński. Jego żona jest na urlopie wychowawczym. Pobiera z tego tytułu zasiłek w wysokości 1.600 zł miesięcznie. Poza małoletnim powodem, <span class="anon-block">J. S.</span> ma na utrzymaniu córkę z obecnego małżeństwa. Za mieszkanie płaci 568 zł miesięcznie, energię elektryczną - 70 zł miesięcznie, gaz - 300 zł miesięcznie w sezonie grzewczym, a w pozostałym okresie — 180 — 200 zł miesięcznie.</p> <p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy w Bartoszycach przyjął, iż powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie. Wskazał, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie zasadniczo pozostaje bezsporny. Jako podstawę rozstrzygnięcia wymienił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135§ 1 k.r.o.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">138 k.r.o.</a> Jako zasadne Sąd uznał żądanie ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego powoda <span class="anon-block">J. S.</span> wobec małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span> oraz żądanie zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block">J. M.</span> na rzecz małoletniego powoda alimentów co do zasady. Aktualnie małoletni zamieszkuje z ojcem i nie ulega wątpliwości, że rodzice małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span> nie są w stanie porozumieć się co do sposobu zaspokajania potrzeb dziecka.</p> <p>Zdaniem Sądu z okoliczności sprawy wynika, iż możliwości zarobkowe pozwanego uzasadniają zasądzenie na rzecz małoletniego powoda <span class="anon-block">K. S.</span> od pozwanej <span class="anon-block">J. M.</span> alimentów w wysokości po 260 miesięcznie. Sąd podkreślił, że <span class="anon-block">J. M.</span> poza świadczeniami z tytułu zatrudnienia nie ma innych dochodów. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na utrzymaniu ma również córkę z obecnego małżeństwa. Ustalając obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">J. M.</span> wobec małoletniego powoda na kwotę 260 zł miesięcznie Sąd wziął pod uwagę fakt, że częściowo zaspokaja ona we własnym zakresie potrzeby małoletniego syna. Spłaca bowiem raty pożyczki w wysokości po 204,18 zł miesięcznie, zaciągniętej na zakup laptopa dla syna, a ostateczny termin spłaty kredytu upływa w marcu 2014r. Płaci także abonament telefoniczny syna w wysokości 30 zł miesięcznie. Zawsze gdy dziecko przebywa u pozwanej otrzymuje 10 — 15 zł na bieżące wydatki. Do czerwca 2013r. <span class="anon-block">J. M.</span> kupowała synowi odzież, gry komputerowe, finansowała wycieczkę. Ponadto pożyczka, którą <span class="anon-block">J. M.</span> spłaca w zakładzie pracy zaciągnięta została na utrzymanie rodziny w czasie, gdy małoletni powód zamieszkiwał z matką, a ojciec płacił mniejsze alimenty.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego, mając na względzie fakt, że matka sama zaspokaja część potrzeb małoletniego syna uznać należało, że znaczna część wydatków koniecznych na utrzymanie syna jest przez nią pokrywana. W związku z tym pozostałe potrzeby małoletniego powoda powinny być finansowane przez jego ojca, który ma znacznie większe możliwości zarobkowe. Osiąga również wyższe dochody z pracy zarobkowej.</p> <p>Sąd podkreślił, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> Sąd wydając wyrok bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Zatem zdarzenia, które będą miały miejsce w przyszłości, np. spłata kredytu nie mogły mieć wpływu na wydanie orzeczenia, a mogą stanowić okoliczność uzasadniającą zmianę orzeczenia w zakresie alimentów w przyszłości, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 138 k)">art. 138k</a>.r.o.</p> <p>Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 4)">art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.), odstąpił od ściągnięcia od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa opłaty sądowej, od której powód zwolniony był z ustawy, mając na względzie jej sytuację majątkową i rodzinną, jak również ciążące na niej zobowiązania alimentacyjne (pkt IV wyroku).</p> <p>Apelację od tego orzeczenia wywiódł <span class="anon-block">J. S.</span>, zaskarżając je w części zasadzającej alimenty na rzecz małoletniego <span class="anon-block">K. S.</span> od <span class="anon-block">J. M.</span>. Zarzucił, iż Sąd zasądził przedmiotowe alimenty od dnia 1 czerwca 2013 roku, zaś małoletni przebywa pod jego opieką od 15 lutego 2013 roku. Wniósł o zmianę wyroku w tej części i zasądzenie alimentów od dnia 15 lutego 2013 roku. Wskazał, iż od tego dnia syn zamieszkuje z nim i od tego dnia pozostaje na jego utrzymaniu. Poza tym podniósł , iż jego żona będzie pobierała 100 % wynagrodzenia jedynie przez pół roku, potem będzie to jedynie 60 % tej kwoty. Zaprzeczył też, by matka małoletniego ze swoich środków finansowała wyjazd syna oraz to, by zaciągała pożyczkę na potrzeby dziecka.</p> <p> <span class="anon-block">J. M.</span> nie złożyła odpowiedzi na apelację.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Podniesione przez <span class="anon-block">J. S.</span> zarzuty są częściowo trafne.</p> <p>Po pierwsze należy podkreślić, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy zgromadzony przez Sąd I instancji jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo Sąd Rejonowy podkreślił, iż zasadniczo co do ustaleń faktycznych nie ma sporu pomiędzy stronami.</p> <p>Sąd I instancji w uzasadnieniu orzeczenia rozważał szczegółowo sytuację materialną i życiową stron, potrzeby małoletniego powoda. Słusznie również podkreślił, iż orzeczenie w sprawie winno zapaść w oparciu o aktualny, w dniu zamknięcia rozprawy, stan faktyczny. Zdarzenia zaistniałe po wydaniu orzeczenia mogą jedynie stanowić podstawę do zmiany tego orzeczenia. Dotyczy to nie tylko ustania po stronie <span class="anon-block">J. M.</span> obowiązku spłaty kredytu ale również zmniejszenia dochodów w rodzinie <span class="anon-block">J. S.</span>. Sąd Okręgowy podziela stanowiska Sądu Rejonowego w powyższym zakresie.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego jednakże słuszny jest zarzut podniesiony w apelacji przez przedstawiciela ustawowego małoletniego powoda, dotyczący daty z jaką zasądzono alimenty od pozwanej <span class="anon-block">J. M.</span>. Podkreślić należy, że małoletni zamieszkiwał u ojca od lutego, zaś w kwietniu 2013 roku stan ten został usankcjonowany orzeczeniem Sądu. Zatem od momentu ustalenia miejsca pobytu małoletniego przy ojcu, przedstawiciel ustawowy winien otrzymać środki na utrzymanie małoletniego.</p> <p>Orzeczenie zmieniające wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 lutego 2011r.. w sprawie VI RC 2227/10 w zakresie ustalenia miejsca pobytu małoletniego zapadło 22 kwietnia 2013 roku. Dlatego też w ocenie Sądu z początkiem kolejnego miesiąca pozwana <span class="anon-block">J. M.</span> winna łożyć na utrzymania syna. Jednocześnie nie ma, w ocenie Sądu, znaczenia fakt, iż w tym okresie <span class="anon-block">J. M.</span> częściowo zaspokajała potrzeby syna. Wysokość alimentów ustalona została bowiem z uwzględnieniem tej okoliczności. <span class="anon-block">J. M.</span> nie tylko w maju 2013 roku zaspokajała potrzeby syna. Czyniła to wcześniej i później jak ustalił to Sądu Rejonowy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art.386 § 1 kpc</a> orzeczono jak w punkcie I i II wyroku. Ustalając datę od której zasądzono od pozwanej <span class="anon-block">J. M.</span> alimenty na rzecz jej syna Sąd wziął również pod uwagę to, iż alimenty od ojca <span class="anon-block">J. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. S.</span> zostały uchylone właśnie z datą 1 maja 2013 roku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>. Rozstrzygając o kosztach procesu sąd II instancji wziął pod uwagę, że żądanie zostało uwzględnione częściowo.</p> </div>