Ppolska.starec← UrzadnikВойти

V ACa 706/13

Суды общей юрисдикции2013-12-06
Номер дела
V ACa 706/13
Дата решения
2013-12-06
Тип
SENTENCE

Судьи

Maria Sokołowska (PRESIDING_JUDGE)Teresa SobolewskaWłodzimierz Gawrylczyk

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygn. akt V ACa 706/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Sokołowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Włodzimierz Gawrylczyk</p> <p>SA Teresa Sobolewska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Joanna Makarewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółki Akcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">D. M.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I C 2358/12</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy</p> <p>Sygn. akt V ACa 706/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w <span class="anon-block">W.</span> domagała się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i nakazania pozwanej <span class="anon-block">D. M.</span>, aby zapłaciła z weksla kwotę 4.205.177,59zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 listopada 2012r. oraz zwróciła koszty procesu.</p> <p>W dniu 16 listopada 2012r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym uwzględniając żądanie pozwu.</p> <p>Pozwana wniosła w terminie zarzuty od nakazu zapłaty domagając się jego uchylenia i oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia kosztów procesu, podnosząc zarzut braku jej odpowiedzialności jako poręczyciela wekslowego, nieważności weksla, nieważności poręczenia wekslowego oraz zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem wekslowym.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> wyrokiem z dnia 16 lipca 2013r. utrzymał w całości w mocy nakaz zapłaty wydany 16 listopada 2012r. przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> w postępowaniu nakazowym, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>oraz obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi, od których zwolniona była pozwana.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Powyższy wyrok Sąd I instancji oparł na następujących ustaleń faktycznych i rozważaniach prawnych:</span> </p> <p>Przed grudniem 2010r. przez okres kilku lat <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> pozostawały ze sobą w stałych i poprawnych stosunkach gospodarczych.</p> <p>W 2010r. nastąpił wzrost aktywności <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span> wyrażający się zwiększonymi zamówieniami od <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span>. Ubezpieczony limit zakupów dla <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> </p> <p>w <span class="anon-block">Z.</span> wynosił wówczas 3-4 miliony złotych. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> pozwalało na przekraczanie owego limitu, biorąc ryzyko na siebie. Jednak gdy należności od <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span> doszły do kilkunastu milionów złotych <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> doszło do wniosku, że ryzyko jest zbyt duże i zasugerowało, aby kontrahent zaproponował zabezpieczenie.</p> <p>Umową z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span> zamówił od <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> ok. 7.540 ton elementów <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Dnia <span class="anon-block">(...)</span> działający w imieniu <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">M. M. (1)</span> podpisał weksel <em> <!-- -->in blanco</em>. Wymieniony dokument, jako poręczyciel – swoim podpisem opatrzyła także <span class="anon-block">D. M.</span>. Poręczenie nastąpiło za pisemną zgodą małżonka - <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, wyrażoną na odwrocie weksla.</p> <p>W tym samym dniu sporządzono deklarację wekslową. W jej treści stwierdzono, że weksel został wystawiony celem zabezpieczenia roszczeń <span class="anon-block"> Konsorcjum (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> <em> <!-- --> „z tytułu zakupu wyrobów<span class="anon-block">(...)</span> oraz usług realizowanych w ramach składanych zamówień”.</em> Dalej wskazano, iż <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w <span class="anon-block">W.</span> w razie nie wywiązania się z obowiązku zapłaty należności przez wystawcę weksla <em> <!-- --> „ma prawo wypełnić weksel na sumę wekslową do wysokości 20.000.000,00zł (dwadzieścia milionów) obejmującą wymagalne zobowiązania, odsetki oraz inne opłaty i koszty powstałe z tytułu (…) opóźnienia w zapłacie, zawiadamiając o tym listem poleconym wysłanym przynajmniej na 7 dni przed terminem płatności.”</em> </p> <p>Dnia <span class="anon-block">(...)</span> uchwałą wspólników <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> sp.j. w <span class="anon-block">Z.</span> został przekształcony w spółkę akcyjną pod <span class="anon-block"> firmą (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>Postanowieniem z 19 października 2012r. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span>, Wydział VI Gospodarczy ogłosił <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w <span class="anon-block">W.</span> uzupełniło będący w jego posiadaniu weksel na kwotę 4.205.177,59zł. Jako miejsce płatności wskazano <span class="anon-block">T.</span> - siedzibę <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> – (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> wysłało do wystawcy i poręczyciela stosowne zawiadomienia o wypełnieniu weksla w dniu <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Weksel został przedstawiony do wykupu<span class="anon-block">(...)</span>W związku z brakiem płatności weksla <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">W.</span> wysłało do wystawcy weksla i poręczyciela notyfikację datowaną na<span class="anon-block">(...)</span> Weksel nie został dotychczas wykupiony.</p> <p>Sąd I instancji wskazał, że powyższych ustaleń faktycznych dokonał na podstawie załączonych do akt dokumentów, zeznań świadków oraz pozwanej słuchanej w charakterze strony.</p> <p>Motywując swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w dacie wystawienia weksla i udzielenia poręczenia wekslowego dłużnikiem powoda był <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span> w <span class="anon-block">Z.</span>, która następnie <span class="anon-block">(...)</span> została przekształcona w <span class="anon-block"> (...) Spółkę Akcyjną</span> w <span class="anon-block">Z.</span>, której stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 553;art. 553 § 1)">art. 553 § 1 ksh</a> przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.</p> <p>Sąd I instancji stwierdził nadto, że na dzień wystawienia weksla w/w spółka jawna miała zdolność wekslową oraz że utrata bytu prawnego przez wystawcę weksla nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania wekslowego poręczyciela. Skutku takiego nie wywołuje również ogłoszenie upadłości wystawcy weksla.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że nie zachodzą okoliczności skutkujące brakiem odpowiedzialności poręczyciela wekslowego, zaś z deklaracji wekslowej z dnia <span class="anon-block">(...)</span>wynika zgodny zamiar stron zabezpieczenia istniejących i przyszłych roszczeń powoda, nie zaś - jak twierdziła pozwana - jedynie istniejących w dniu wystawienia weksla.</p> <p>W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że po stronie pozwanej z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 prawa wekslowego</a> istnieje zobowiązanie do zapłaty kwoty żądanej pozwem w całość, na którą składała się należność główna, odsetki i wszelkie inne opłaty oraz koszty powstałe w związku z opóźnieniem zgodnie z treścią deklaracji wekslowej. Dalsze odsetki należały się powodowi zgodnie z jego żądaniem od dnia następnego po dniu płatności zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2)">art. 359 § 2 kc</a> oraz 103 i 5 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawa wekslowego</a>.</p> <p>O kosztach sądowych Sąd I instancji orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 kpc</a> w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniosła pozwana zaskarżając go w całości oraz zarzucając Sądowi I instancji:</p> <p>1)  naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez:</p> <p>a)  dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem jego istotnej części, tj. dokumentu w postaci umowy zawartej pomiędzy powodem i <span class="anon-block"> Zakładem (...) spółka jawna</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> w której wskazano, że na zabezpieczenie płatności powinien być wystawiony weksel <em> <!-- --> in blanco</em>, jednak z § 3 ust. 10 lit. a) umowy wyraźnienie wynika, że zabezpieczeniem dla tej umowy jest weksel <em> <!-- --> in blanco</em> wraz z poręczeniem i deklaracją wekslową, które są załącznikiem <span class="anon-block">(...)</span>do umowy, podczas gdy deklaracja wekslowa, w której pozwana widnieje jako poręczyciel nie stanowiła załącznika<span class="anon-block">(...)</span>do umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span> Stanowiła ona odrębny dokument, a żaden z elementów jego treści nie wskazywał na jakiekolwiek powiązanie z umową z dnia<span class="anon-block">(...)</span>, a zatem uznać należało, że <span class="anon-block">(...)</span>umowy z <span class="anon-block">(...)</span>nakładał obowiązek złożenia odrębnego zabezpieczenia przez <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span>, niż zabezpieczenie złożone w dniu <span class="anon-block">(...)</span>, tj. złożenia kolejnego weksla, innego niż ten, który poręczyła pozwana;</p> <p>b)  dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem jego istotnej części. tj. dokumentów w postaci aktu notarialnego z dnia <span class="anon-block">(...)</span> umów zawartych między powodem, a <span class="anon-block"> firmą (...) S.A.</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> z których jednoznacznie wynika, że weksel nie zabezpieczał automatycznie wszystkich przyszłych umów i aby zabezpieczenie działało na inne umowy konieczne było "podciągnięcie" weksla pod każdą kolejną umowę, co potwierdza treść tych umów, które Sąd I instancji dokonując oceny całkowicie pominął, a mianowicie w umowie <span class="anon-block">(...)</span> dotyczącej dostaw na <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">E.</span> w <span class="anon-block">(...)</span> wyraźnie wskazano, że ustanowienie uprzednio zabezpieczenie w postaci weksla <em> <!-- --> in blanco</em> oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji stanowią także zabezpieczenia należności wynikającej z tej umowy. Podobnie w kolejnej umowie zawartej przez powoda z <span class="anon-block"> firma (...) S.A.</span> w dniu<span class="anon-block">(...)</span>wyraźnie wskazano, że ustanowione uprzednio zabezpieczenie w postaci weksla <em> <!-- --> in blanco</em> stanowi także zabezpieczenie jego należności wynikających z niniejszy umowy;</p> <p>c)  brak wszechstronnego rozważania materiału dowodowego i dokonanie oceny materiału dowodowego z pominięciem jego istotnej części tj. zeznań świadka <span class="anon-block">M. M. (1)</span> oraz pozwanej, które Sąd I instancji uznał w pełni za wiarygodne, jednak pominął je w zakresie w jakim dotyczyły zakresu udzielonego zabezpieczenia w formie weksla, a co za tym idzie odpowiedzialności poręczyciela, tj. świadek <span class="anon-block">M. M. (1)</span> wyraźnie stwierdził, że deklaracja i weksel były podpisywane na umowę w <span class="anon-block">P.</span>, a także że inne weksle do kolejnych umów miały być wystawione odrębnie. Podobnie twierdziła pozwana, że deklaracja wekslowa dotyczyła umowy, której przedmiotem była dostawa stali na budowę obwodnicy <span class="anon-block">P.</span>,</p> <p>co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem, że weksel stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został złożony na zabezpieczenie wszystkich przyszłych planowanych transakcji pomiędzy powodem, a wystawcą weksla;</p> <p>2)  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ustawy Prawo wekslowe z dnia 1936r. poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w którym przepis ten wskazuje, że poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył, co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że poręczyciel wekslowy odpowiada za zobowiązanie wystawy weksla bez przeprowadzenia badania odpowiedzialności wekslowej wystawy weksla, tj. <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span>., co zgodnie ze wskazanym przepisem wyznacza granicę i zakres odpowiedzialności pozwanej jako poręczyciela wekslowego;</p> <p>3)  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 kc</a> poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w zakresie w jakim określa on, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, a co za tym idzie nieuwzględnienie przez Sąd I instancji przy interpretacji oświadczeń woli złożonych w deklaracji wekslowej z dnia<span class="anon-block">(...)</span>zarówno przez powoda jak i przez wystawcę weksla i poręczyciela pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności w postaci umowy zawartej pomiędzy powodem, a <span class="anon-block"> firmą Zakład (...) spółka jawna</span> <span class="anon-block">(...)</span>w której wskazano, że na zabezpieczenie płatności powinien być wystawiony weksel <em> <!-- --> in blanco</em>, jednak <span class="anon-block">(...)</span> umowy wyraźnie wynika, że zabezpieczeniem dla tej umowy jest weksel <em> <!-- --> in blanco</em> wraz z poręczeniem i deklaracją wekslową, które są załącznikiem <span class="anon-block">(...)</span>do umowy, podczas gdy deklaracja wekslowa, w której pozwana widnieje jako poręczyciel nie stanowiła załącznika<span class="anon-block">(...)</span>do umowy <span class="anon-block">(...)</span> Zatem przedmiotowa deklaracja stanowiła odrębny dokument, a żaden z elementów jej treści nie wskazywał na jakiekolwiek powiązanie z umowę z dnia <span class="anon-block">(...)</span>W związku z powyższym uznać należało, że<span class="anon-block">(...)</span>umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span> nakładał obowiązek złożenia odrębnego zabezpieczenia przez <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span>, niż zabezpieczenie złożone <span class="anon-block">(...)</span>tj. złożenia kolejnego weksla, innego niż ten który poręczyła pozwana;</p> <p>4)  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 kc</a> poprzez błędną jego wykładnię:</p> <p>a)  nieprawidłowe dokonanie wykładni deklaracji wekslowej z dnia<span class="anon-block">(...)</span> oraz ustalenie zgodnego zamiaru stron na podstawie treści deklaracji wekslowej z dnia<span class="anon-block">(...)</span>podczas gdy w niniejszej sprawie nie było zgodności stron co do jego treści, a zatem należało dokonać wykładni zgodnie z zasadami określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 kc</a>, w tym odnieść się do całokształtu materiału dowodowego, który to dopiero wskazuje na prawidłowe znaczenie oświadczeń woli stron zawartych w deklaracji wekslowej z dnia<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>b)  dokonanie wykładni deklaracji wekslowej z dnia<span class="anon-block">(...)</span> w oderwaniu od treści umowy zawartej pomiędzy powodem, a <span class="anon-block"> firmą Zakład (...) spółka jawna</span> <span class="anon-block">(...)</span>aktu notarialnego <span class="anon-block">(...)</span> umów zawartych pomiędzy powodem i <span class="anon-block"> firmą (...) S.A.</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> oraz zeznań świadka <span class="anon-block">M. M. (1)</span> oraz zeznań pozwanej, a przez to błędne zacieśnienie wykładni czynności prawnej wynikającej z deklaracji wekslowej <span class="anon-block">(...)</span>do jej postanowienia, co do którego istniał spór w zakresie jego znaczenia, bez uwzględnienia kontekstu złożonych oświadczeń woli, okoliczności, w których zostały złożone oświadczenia woli, a także w szczególności zasad współżycia społecznego,</p> <p>co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd I instancji, że pozwana poręczyła wszystkie przyszłe transakcje między powodem, a wystawcą weksla i istnieje po jest stronie odpowiedzialność za dług dochodzony w niniejszym postępowaniu;</p> <p>2)  sprzeczność istotnych ustaleń stanu faktycznego Sądu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego, polegająca na tym, że Sąd I instancji uznał fakt, że pozwana nie odpowiada za zobowiązaniu określone w wekslu za nieudowodnione, podczas gdy zebrany materiał w sprawie wskazuje, że deklaracja wekslowa <span class="anon-block">(...)</span>dotyczyła jedynie umowy<span class="anon-block">(...)</span> której przedmiotem były dostawy <span class="anon-block">(...)</span> na budowę <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P.</span>, co potwierdził w swoich zeznaniach świadek <span class="anon-block">M. M. (1)</span> i pozwana oraz znajdowało to odzwierciedlenie w treści kolejnych umów zawieranych pomiędzy powodem a wystawcą weksla.</p> <p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania procesowego za obie instancje.</p> <p>Powódka w odpowiedzi na apelację pozwanej wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Apelacja pozwanej jest niezasadna.</p> <p>Rację ma skarżącą zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z pomięciem dowodów z dokumentów w postaci umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span> między <span class="anon-block"> Zakładem (...) spółka jawna</span> <em> <!-- --> (k.178-189),</em> aktu notarialnego <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (k.175-177),</em> umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (k.190-195)</em> i<span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (k.196-197)</em> między powodem <span class="anon-block"> i (...) S.A.</span> </p> <p>Niemniej jednak zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku polegającego na przyjęciu, że zgodnym zamiarem i celem stron zawierających sporne porozumienie wekslowe było uprawnienie powoda do wypełnienia przedmiotowego weksla <em> <!-- -->in blanco </em>na kwotę odpowiadającą zobowiązaniom wystawcy wynikającym z zamówień składanych w związku z realizacją przez niego jedynie inwestycji w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Tekst umowy interpretowany według reguł językowych stanowi podstawę do przypisania mu takiego sensu jaki ma na gruncie językowym i strona umowy powinna go rozumieć zgodnie z zasadami składniowymi i znaczeniowym języka, w którym dokument ten został sporządzony, to jednak jest to tylko domniemanie, które nie wiąże bezwzględnie <em> <!-- -->(tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2006r., III CSK 30/06, niepubl., Lex nr 196599)</em>. Z treści przedmiotowego porozumienia wekslowego ocenianego wedle zasad składniowych i językowych (k.29) wynika, że jego celem było zabezpieczenie roszczeń wynikających ze współpracy stron, w tym także tych mogących powstać w przyszłości. Domniemania tego skarżąca w żaden przekonujący sposób nie obaliła.</p> <p>Ocena zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem dodatkowo wyżej wskazanych dowodów dokonana w postępowaniu apelacyjnym, co było możliwe stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 kpc</a> <em> <!-- -->(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999r., III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124, Lex nr 35530),</em> prowadzi bowiem do wniosku, że deklaracja wekslowa nie dotyczyła jedynie zobowiązań wystawcy weksla związanych z inwestycją w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>W tym kontekście należy wskazać, że w akcie notarialnym z dnia<span class="anon-block">(...)</span>, (k.175-177) świadek <span class="anon-block">M. M. (1)</span> działając w imieniu <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> złożył oświadczenie, że <em> <!-- --> a) reprezentowana przez niego Spółka pozostaje w stałych stosunkach handlowych ze Spółką pod <span class="anon-block">(...)</span> S.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, b) dnia <span class="anon-block">(...)</span> reprezentowana przez niego Spółka zawarła umowę o współpracy dotyczącą dostaw zbrojeń budowlanych na budowę obwodnicy miasta <span class="anon-block">P.</span>, której to <span class="anon-block"> (...) Spółka Zakład (...) spółka jawna</span> jest wykonawcą, c) ponadto w ramach stosunków handlowych reprezentowana przez niego Spółka zawiera umowy na dostawy zbrojeń budowlanych z <span class="anon-block">(...)</span>S.A. w ramach innych inwestycji, których jest wykonawcą, w tym budowy <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </em>i w tym zakresie poddał reprezentowaną przez siebie spółkę egzekucji do kwoty 20.000.000zł.</p> <p>Mając zatem na uwadze, że w/w oświadczenie o poddaniu się egzekucji dotyczyło zabezpieczenia także przyszłych umów oraz że w tym samym dniu sporządzono deklarację wekslową, której stroną - na prośbę <span class="anon-block">M. M. (1)</span> - została również jego żona, to jest pozwana, stwierdzić należy, że twierdzenia skarżącej, iż deklaracja miała dotyczyć jedynie inwestycji w <span class="anon-block">P.</span> nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że zarówno w w/w akcie notarialnym jak i w deklaracji wekslowej wskazano górną granicę odpowiedzialności za zobowiązania w takiej samej wysokości 20.000.000zł. Gdyby w istocie deklaracja wekslowa dotyczyła jedynie inwestycji w <span class="anon-block">P.</span> kwota ta byłaby przecież niższa. Nadto z całą pewnością uwagę na tę okoliczność zwróciłby <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. Nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby bowiem upoważnienie powoda do wystawienia weksla przez <span class="anon-block">M. M. (1)</span> oraz jego żonę, a konsekwencji obciążenie ich prywatnego majątku tylko w związku z inwestycją w <span class="anon-block">P.</span> do kwoty 20.000.000zł, podczas gdy w tym samym dniu <span class="anon-block">M. M. (1)</span> poddał w/w spółkę egzekucji do takiej samej kwoty w celu zabezpieczenia zarówno zobowiązań wynikających z inwestycji w <span class="anon-block">P.</span> jak i zobowiązań wynikających z przyszłych umów oraz gdy z jego zeznań wynika, że na dzień zawarcia porozumienia wekslowego zobowiązania <span class="anon-block"> Zakładu (...) spółka jawna</span> wobec powoda wynosiły około 10 mln. zł (k.292).</p> <p>Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że w umowie <span class="anon-block">(...)</span>(k.179-189) związanej z realizacją budowy drogi <span class="anon-block">(...)</span>strony w<span class="anon-block">(...)</span>umowy wskazały, że załącznikiem <span class="anon-block">(...)</span> do tej umowy jest weksel <em> <!-- --> in blanco</em> wraz z poręczeniem oraz deklaracją wekslową, podczas gdy sporna deklaracja wedle skarżącej nie stanowiła tego załącznika, lecz osobny dokument. Strony zawierając w/w umowę wiedziały, że zobowiązania z tej umowy zostały zabezpieczone już w dniu <span class="anon-block">(...)</span>poprzez oświadczenie o poddaniu się egzekucji oraz deklarację wekslową, weksel i poręczenie wekslowe, które nadto w dacie zawarcia umowy były w posiadaniu powoda. A zatem nie zachodziła konieczność ponownego przedkładania przy zawieraniu spornej umowy w/w dokumentów jako załączników czy też żądania udzielenia nowego zabezpieczenia. Z tej przyczyny niezasadnie przywołuje skarżąca umowy<span class="anon-block">(...)</span> (k.190-195v) i <span class="anon-block">(...)</span> (k.196-197). Przeciwnie niż wywodzi skarżąca treść tych umów potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości, że sporny weksel <em> <!-- --> in blanco</em> stanowił także zabezpieczenie w/w umów. Świadczy o tym treść <span class="anon-block">(...)</span> zgodnie z którym zamawiający potwierdza, że ustanowione uprzednio zabezpieczenia w postaci weksla <em> <!-- --> in blanco</em> oraz oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 kpt 5 stanowią także zabezpieczenie jego należności wynikających z tej umowy (k.195). Nadto także w tej umowie wskazano limit kupiecki w wysokości 20.000.000zł. Podobny zapis znalazł się w umowie <span class="anon-block">(...)</span> (k.197), wedle którego kupujący oświadcza i potwierdza, że ustanowione uprzednio zabezpieczenie w postaci weksla <em> <!-- --> in blanco</em> stanowi także zabezpieczenie jego należności wynikających z niniejszej umowy.</p> <p>Zauważyć w tym miejscu należy, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, że powód udzielając klientom kredytu kupieckiego (w postaci odroczenia płatności faktury) żądał jego zabezpieczenia. <span class="anon-block"> Zakład (...) spółka jawna</span> w 2010r. posiadał ubezpieczenie jedynie do kwoty około 4 mln. zł, a składane przez niego zamówienia przekraczały wysokość ubezpieczenia, stąd też powód zażądał dodatkowego zabezpieczenia w postaci weksla <em> <!-- -->in blanco</em>. Z zeznań świadków <span class="anon-block">M. M. (2)</span> oraz <span class="anon-block">D. B.</span> wynika, że zasadą było, iż deklarację wekslową podpisywano wraz z wekslem ze wskazaniem w nim określonej kwoty stanowiącej górną granicę limitu kupieckiego, następnie realizowano składane zamówienia i umowy do wysokości tak określonego limitu. Praktyką stosowaną u powoda było więc, że weksle <em> <!-- -->in blanco</em> zabezpieczały realizację istniejących i przyszłych umów do kwoty w nim określonej. Tak też w istocie kwestię tę rozumiał <span class="anon-block">M. M. (1)</span> zeznając, że: <em> <!-- -->"weksel został podpisany w wyniku przekroczenia salda zobowiązań w stosunku do Konsorcjum w wysokości 10 milionów złotych" (k.292) </em>oraz <em> <!-- -->"żona pytała dlaczego podpisuje ten weksel. Powiedziałem jej, że przekroczyliśmy limit kupiecki i chodziło o doubezpieczenie zakupów". (k.293).</em> </p> <p>Mając powyższe na uwadze oraz przywołane powyżej dokumenty, treść deklaracji wekslowej wskazującej kwotę 20.000.000 mln zł jako sumę, do której mógł być uzupełniony weksel <em> <!-- -->in blanco</em> i która to kwota stanowiła górną granicę kredytu kupieckiego w ramach realizacji umów między powodem i <span class="anon-block"> Zakładem (...) spółka jawna</span>, a następnie <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> stwierdzić należy, że brak jest jakichkolwiek przekonujących i logicznych argumentów, że sporny weksel i deklaracja dotyczyły jedynie zobowiązań związanych z realizacją inwestycji w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>W tym kontekście przekonującego dowodu nie mogły stanowić zeznania <span class="anon-block">M. M. (1)</span>, które w części dotyczącej zgodnego zamiaru i celu stron porozumienia wekslowego stanowiły jedynie próbę następczej interpretacji faktów, zwłaszcza że w dniu zawarcia porozumienia wekslowego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> złożył oświadczenie o poddaniu <span class="anon-block"> Zakład (...) spółki jawnej</span> egzekucji celem zabezpieczenia zobowiązań wynikających także z umów zawieranych w przyszłości. W analogiczny sposób należy odnieść się do zeznań pozwanej <span class="anon-block">D. M.</span>, zwłaszcza że treść deklaracji wekslowej w żaden sposób nie odnosiła się w swym literalnym brzmieniu do żadnej konkretnej umowy łączącej powoda z <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span>, a w szczególności do umowy dotyczącej zamówień związanych z inwestycją w <span class="anon-block">P.</span>. W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z zeznań świadka <span class="anon-block">M. M. (2)</span> według powoda weksel i porozumienie wekslowe dotyczyły także przyszłych umów, a gdyby pozwana lub jej mąż chcieliby ograniczyć wynikające z niego zabezpieczenie jedynie do zobowiązań związanych z inwestycją w <span class="anon-block">P.</span> nie mogłoby dojść do zawarcia w dniu <span class="anon-block">(...)</span> porozumieniu wekslowego, ponieważ świadek nie był uprawniony ingerować w treść przygotowanego projektu porozumienia wekslowego.</p> <p>Dodatkowo należy wskazać, że jeżeli strony nie przyjmowały tego samego znaczenia, za prawnie wiążące należy uznać znaczenie ustalone według obiektywnego wzorca wykładni, czyli takie, jakie w świetle reguł wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 kc</a> powinien mu przypisać adresat. Chodzi przy tym o takie znaczenie oświadczenia woli, które jest wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. Zabiegi te nie obejmują obowiązku zwracania się do nadawcy o wyjaśnienie sensu złożonego oświadczenia woli, decydujący bowiem jest normatywny punkt widzenia odbiorcy, który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych osoby składającej oświadczenie woli. Analizując zatem, czy adresat oświadczenia, to jest pozwana mogła interpretować sporny zapis przy dołożeniu należytej staranności w sposób przez siebie twierdzony uznać trzeba, że nie miał ku temu żadnych podstawy.</p> <p>W konsekwencji ustalenia, że przedmiotowe porozumienie wekslowe nie dotyczyło wyłącznie inwestycji w <span class="anon-block">P.</span> nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego oraz zarzut naruszenia prawa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 Prawa wekslowego</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 kc</a>, ponieważ opierały się na twierdzonej przez skarżącą tezie, że deklaracja wekslowa dotyczyła jedynie zobowiązań związanych z realizacją inwestycji w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego sporny weksel kreuje ważne zobowiązanie pozwanej jako poręczyciela oraz został wypełniony zgodnie z zawartym porozumieniem wekslowym, zaś przeciwne twierdzenia i zarzuty apelacji okazały się chybione.</p> <p>Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> oddalił apelację pozwanej.</p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a>, zaś o ich wysokości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 ust. 7;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2)">§ 6 ust. 7 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 490) obciążając nimi - zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania - pozwaną jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne.</p> </div>