IV U 220/13

<p>Sygn. akt IV U 220/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 grudnia 2013r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Jacek Witkowski</p> <table> <colgroup> <col width="183"/> <col width="426"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Marta Żuk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013r. w Siedlcach na rozprawie</p> <p>odwołania <span class="anon-block">A. G.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z dnia 31 grudnia 2012 r. (Nr<span class="anon-block">(...)</span>)</p> <p>w sprawie <span class="anon-block">A. G.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej</p> <p> <strong> <!-- -->oddala odwołanie.</strong> </p> <p>Sygn. akt IV U 220/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138)">art. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 9;art. 84 ust. 11)">art. 84 ust. 1, 9 i 11 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585) zobowiązał <span class="anon-block">A. G.</span> do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01.01.2012 r. do 341.08.2012 r. w kwocie 7.262 zł oraz odsetek za okres od 26.01.2012 r. do 31.12.2012 r. tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 600,99 zł.</p> <p>Od decyzji tej odwołanie złożył <span class="anon-block">A. G.</span>, który wnosił o jej uchylenie, zarzucając brak podstawy prawnej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W uzasadnieniu odwołania, skarżący argumentował m.in., iż pozwany ZUS wydając decyzję z dnia 31.12.2012 r. oparł się jedynie na piśmie <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> o braku frekwencji na zajęciach szkolnych. Formalnie <span class="anon-block">A. G.</span> jest zaś słuchaczem CK <span class="anon-block"> (...)</span>, gdyż nie został skreślony z listy uczniów. W dalszej części wywodów odwołujący się twierdził, iż od lutego 2012 r. podjął naukę na innym kierunku w tej samej szkole, a pouczenie zawarte na odwrocie decyzji o przyznaniu prawa do renty rodzinnej nie nakazuje poinformowania organu rentowego o zmianie kierunku nauczania. Ponadto skarżący podnosił, iż o nienależnie pobranych świadczeniach można mówić jedynie wtedy, gdyż po stronie ubezpieczonego istnieje świadomość, iż z racji zaistniałych okoliczności renta mu nie przysługuje. W tym przypadku ZUS nie udowodnił, że ubezpieczony pobrał świadczenie w złej woli.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Organ rentowy argumentując swoje stanowisko powołał się na treść pisma otrzymanego dnia 15 listopada 2012 r. z <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> <span class="anon-block"> Policealne Studium (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, z których wynikało, iż <span class="anon-block">A. G.</span> uczestniczył po raz ostatni na zajęciach pierwszego semestru na kierunku technik bhp w dniu 9.12.2011 r., a w dniu 7.02.2012 r. zmienił kierunek kształcenia na technik legistyk, ale nie uczestniczył w zajęciach dydaktycznych w semestrze zimowym 2011/2012. W dalszej części odpowiedzi na odwołanie, pozwany ZUS twierdził, że wnioskodawca nie poinformował o zaprzestaniu pobierania nauki pomimo zawartego w pkt VIII decyzji z dnia 12.10.2011 r. pouczenia o obowiązku poinformowania organu rentowego o zaprzestaniu pobierania renty.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">A. G.</span> był uprawniony do renty rodzinnej od 2003 r., zaś ostatnia decyzja przyznająca mu prawo do tego świadczenia wydana była w dniu 12.10.2011 r. na mocy której ZUS przyznał ubezpieczonemu świadczenie na okres od 1.09.2011 r. do 31.08.2012 r. (k. 238 a.r.). <span class="anon-block">A. G.</span> nabył to uprawnienie jako słuchacz <span class="anon-block"> Policealnego Studium (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> (k. 234 a.r.). Ubezpieczony złożył zaświadczenie z tego studium, które stwierdzało, iż jest on słuchaczem pierwszego semestru, a nauka trwa trzy semestry i kończy się w styczniu 2013 r. W trakcie pobierania renty rodzinnej, <span class="anon-block"> Policealne Studium (...)</span> na zapytanie ZUS-u poinformowało pismem z dnia 12.11.2012 r., że <span class="anon-block">A. G.</span> w roku szkolnym 2011/2012 pobierał naukę na kierunku technik bhp i ostatni raz uczestniczył w zajęciach dnia 9.1.2011 r. , zaś w dniu 7.02.2012 r. zmienił kierunek kształcenia na technik logistyk i ani razu nie uczestniczył w zajęciach szkolnych w semestrze zimowym 2011/2012. W związku z treścią tego pisma, pozwany organ rentowy, wezwał ubezpieczonego do złożenia w terminie do 20.12.2012 r. zaświadczenia o kontynuowaniu nauki w okresie od 1.01.2012 r. do 30.06.2012 r. pod rygorem utraty prawa do renty rodzinnej (k. 4 akt ZUS). <span class="anon-block">A. G.</span> nie przedstawił żądanego zaświadczenia. W związku z tym pozwany ZUS zaskarżoną decyzją z dnia 31.12.2012 r. stwierdził, że ubezpieczony pobrał nienależnie świadczenie za okres od 1.01.2012 r. do 31.08.2012 r. w kwocie 7262 zł i jednocześnie zobowiązał go do zwrotu wymienionej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania decyzji (k. 6 akt ZUS).</p> <p>W toku postępowania rozpoznawczego, pełnomocnik ubezpieczonego tj. matka <span class="anon-block">J. G.</span> twierdziła, że jej syn jest nadal uczniem tej szkoły i nie został skreślony, a w lutym 2012 r. zmienił kierunek kształcenia, bo nie był w stanie zaliczyć pierwszego semestru. Ponadto twierdziła, że <span class="anon-block">A. G.</span> uczęszczał do szkoły, jednakże obecność na zajęciach była rzadko sprawdzana (k. 13). Sąd wobec treści oświadczenia pełnomocnika ubezpieczonego, zwrócił się do <span class="anon-block"> Policealnego Studium (...)</span> o udzielenie informacji w przedmiocie sprawdzania list obecności na zajęciach szkolnych oraz dat skreślenia ubezpieczonego z listy słuchaczy. Dyrektor studium poinformował sąd, iż listy obecności słuchaczy na obydwu kierunkach były sprawdzane systematycznie, zaś <span class="anon-block">A. G.</span> nie został dopuszczony do sesji egzaminacyjnej na kierunku technik bhp, a od 7.02.2012 r. zmienił kierunek technik logistyk i w zajęciach na tym kierunku nie uczestniczył (k. 17 a.s.). W dodatkowej informacji pisemnej, dyrektor studium wykazał, że <span class="anon-block">A. G.</span> był skreślony z listy słuchaczy na kierunku technik bhp w dniu 1.01.2012 r. , a na kierunku technik logistyk w dniu 3.09.2012 r. (k. 26 a.s.).</p> <p>Na kolejnej rozprawie pełnomocnik ubezpieczonego oświadczyła, że nie neguje dat skreślenia <span class="anon-block">A. G.</span> z listy słuchaczy studium, jednakże w jej ocenie, syn zanim był skreślony, był słuchaczem i z tego tytułu przysługiwała mu renta rodzinna (k. 36 a.s.).</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego odwołanie ubezpieczonego nie jest zasadne.</p> <p>Zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS, prawo do renty rodzinnej przysługuje do ukończenia nauki w szkole, jeżeli uprawnione dziecko przekroczyło wiek 16 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 lat życia, albo bez względu na wiek, jeżeli stał się całkowicie niezdolny do pracy w okresie, 0o którym mowa w pkt. 1 lub 2.</p> <p>W przypadku ubezpieczonego, w dacie pobierania renty rodzinnej nie przekroczył on 25 lat, ani też nie był całkowicie niezdolnym do pracy. Kwestią sporna jest, czy kontynuował on naukę. Zdaniem Sądu, poczynione ustalenia wskazują, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją, <span class="anon-block">A. G.</span> nie uczestniczył w żadnych zajęciach szkolnych, ani też nie przystępował do egzaminów w <span class="anon-block"> Policealnym Studium (...)</span>. Informacje zawarte w pismach Dyrektora Studium jednoznacznie na to wskazują. Uprawnienie do renty rodzinnej nabywają tylko dzieci po zmarłym rodzicu, które w sposób rzeczywisty kontynuują naukę. Nie jest wystarczający formalny status ucznia, bądź studenta bez uczestnictwa w zajęciach i przystępowania do egzaminów, zgodnie z programem danego studium, bądź uczelni wyższej, dla uznania, że dana osoba jest uprawniona do renty. Należy podkreślić, iż ubezpieczony podobnie postępował w 2011 r., kiedy to również został pozbawiony prawa do renty rodzinnej, gdy nie był słuchaczem innej uczelni. Nie zawiadamiał on, ani wtedy, ani obecnie, organu rentowego o zaprzestaniu nauki. Przed tutejszym Sądem Okręgowym jak i przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie toczyło się postępowanie odwoławcze dotyczące identycznego stanu faktycznego (wyrok SA z 9.05.2012r. k. 276 akt ZUS). W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Apelacyjny stwierdził m.in., że nie jest dowodem na kontynuowanie nauki posiadanie tylko statusu studenta, ale faktyczna nauka. Rozważania te zachowują walor aktualności na gruncie przedmiotowej sprawy. Reasumując, Sąd Okręgowy przyjął, iż w sytuacji gdy ubezpieczony w spornym okresie nie kontynuował nauki, to świadczenie rentowe mu nie przysługiwało i zasadnie ZUS domaga się zwrotu tych świadczeń na podstawie przytoczonych na wstępie przepisów.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 kpc</a> orzekł jak w sentencji.</p> </div>