I C 1419/13

<p>Sygn. akt I C 1419/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSR Krzysztof Skowron</p> <p>Protokolant: Ewelina Urbańska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r.</p> <p>w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o ustalenie</p> <p>1.  ustala, że od 1 stycznia 2013 r. obciążająca powoda, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>, opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego położonej w <span class="anon-block">B.</span> nieruchomości, składającej się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, wynosi 1 % wartości tej nieruchomości,</p> <p>2.  zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Starosty <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz powoda kwotę 227 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sygn. akt I C 1419/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->I. Stanowiska stron.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> Powód, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>, wniósł o ustalenie, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego położonej w <span class="anon-block">B.</span> nieruchomości (<span class="anon-block">działki nr (...)</span>) wynosi 1 % jej wartości.</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> Pozwany, Skarb Państwa – Starosta <span class="anon-block"> (...)</span>, wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. Zarzucił, że zmiana stawki procentowej opłaty rocznej jest możliwa tylko w przypadku trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, już po jej oddaniu w użytkowanie wieczyste; zaznaczył przy tym, że powód od chwili ustanowienia na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości korzysta z niej w ten sam sposób – prowadząc poszukiwania i wydobywając węgiel brunatny.</p> <p> <strong> <!-- -->II. Stan faktyczny. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> 1 lipca 1991 r. Skarb Państwa oddał <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwu Państwowemu Kopalni (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> - w użytkowanie wieczyste - położone w <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. W tym samym dniu prawo użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z tych działek zostało ujawnione w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>. Opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego - z wyjątkiem pierwszej, wynoszącej 20 % wartości nieruchomości - została ustalona w wysokości 3 % tej wartości.</p> <p> <strong> <!-- -->2. </strong> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> jest następcą prawnym <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Państwowego Kopalni (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->3.</strong> Wniosek o zmianę wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego położonych w <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">działek nr (...)</span> wpłynął do Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">Z.</span> 27 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->4.</strong> Na nieruchomości składającej się z położonych w <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">działek nr (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> prowadzi niezmiennie działalność polegającą na poszukiwaniu i wydobywaniu węgla brunatnego; taką samą działalność prowadzili poprzednicy prawni Spółki, począwszy od <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Państwowego Kopalni (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->III. Dowody i ich ocena.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> Ustalenia faktyczne zostały dokonane na podstawie dokumentów wymienionych w postanowieniu dowodowym z 6 grudnia 2013 r. (k 113). Prawdziwość tych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> Następstwo prawne <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> po <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Państwowym Kopalni (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> oraz sposób korzystania z nieruchomości od 1991 r. były w sprawie bezsporne i nie wymagały dowodu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229;art. 230)">art. 229 i 230 k.p.c.</a>).</p> <p> <strong> <!-- -->IV. Rozważania prawne.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> Zmiana stawki procentowej opłaty rocznej jest możliwa w dwóch sytuacjach: w następstwie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, powodującej zmianę celu, na który została ona oddana w użytkowanie wieczyste – o ile zmiana taka nastąpi już po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 73;art. 73 ust. 2)">art. 73 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> [dalej: u.g.n.]) albo w wyniku ustalenia dla określonego celu - z jakichkolwiek przyczyn - innej niż dotychczasowa stawki opłaty rocznej – pod warunkiem jednak, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r., a stawki opłat rocznych zostały pierwotnie określone w wysokości nie przekraczającej 3 % wartości nieruchomości (art. 221 ust. 1 u.g.n.; por. też np. wyrok SN z 11 maja 2011 r., I CSK 397/10).</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> W przypadku nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych stawka opłaty rocznej wynosi 1 % wartości nieruchomości (art. 72 ust. 3 pkt 4 u.g.n. w zw. z art. 72 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 67 ust. 1 u.g.n.). Celem publicznym w rozumieniu u.g.n. jest m.in. poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą (art. 6 pkt 8 u.g.n.); własność górniczą stanowią natomiast m.in. złoża węgla brunatnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111630981" title="Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze</a>).</p> <p> <strong> <!-- -->3.</strong> W sprawie istniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 221 ust. 1 u.g.n. - nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r., jest wykorzystywana na cele publiczne (poszukiwanie i wydobywanie węgla brunatnego), a stawki procentowe opłaty rocznej, które pierwotnie zostały określone w wysokości 3 % wartości nieruchomości, aktualnie wynoszą 1 % tej wartości.</p> <p> <strong> <!-- -->4.</strong> Możliwości zastosowania art. 221 ust. 1 u.g.n. nie wykluczał fakt, że pierwsza opłata roczna była ustalona w wysokości przekraczającej 3 % wartości nieruchomości (swoją drogą, pierwsza opłata zawsze jest wyższa ([art. 72 ust. 2 u.g.n., a wcześniej – od 10 kwietnia 1991 r. – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850220099" title="Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 (art. 41;art. 41 ust. 1)">art. 41 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości</a>]); w art. 221 ust. 1 u.g.n. nie chodzi o pierwszą opłatę, ale o określone na tym samym poziomie kolejne stawki (wskazuje na to użycie liczby mnogiej w pierwszym zdaniu tego przepisu: <em> <!-- -->z wyjątkiem nieruchomości, dla których </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone</em> </strong> <em> <!-- --> w wysokości powyżej 3 %</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->5.</strong> Powód - w trybie art. 81 u.g.n. - zwrócił się do pozwanego o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej. Wniosek został doręczony pozwanemu jeszcze w 2012 r., stąd nowa stawka powinna obowiązywać powoda od 1 stycznia 2013 r. (art. 81 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 221 ust. 1 u.g.n.).</p> <p> <strong> <!-- -->6.</strong> Sąd nie jest związany wskazaną przez powoda podstawą prawną roszczenia; jeżeli ta jest błędna sam dokonuje wyboru właściwych przepisów prawa, znajdujących zastosowanie w przytoczonym przez powoda stanie faktycznym (na zasadzie <em> <!-- -->iura novit curia </em>[por. np. wyrok SN z 6 grudnia 2006 r., IV CSK 269/06]). Tak też należało postąpić w sprawie (powód w pozwie powoływał się na przepis art. 73 ust. 2 u.g.n.).</p> <p> <strong> <!-- -->V. Koszty.</strong> </p> <p>Obowiązkiem zwrotu kosztów procesu został obciążony pozwany, jako strona, która przegrała sprawę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>).</p> </div>