XII Gz 506/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XII Gz 506/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Dnia 09 grudnia 2013 roku </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Gdańsku XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Dariusz Janiszewski</p> <p>Sędziowie: SSO Jolanta Safader – Skwarlińska (spr.)</p> <p>SSO Magdalena Kiedrowicz - Kopeć</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2013 roku w Gdańsku</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwu (...)</span> i Spółka<span class="anon-block"> Spółka</span> z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013 roku w przedmiocie oddalenia wniosku powoda o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w treści klauzuli wykonalności, sygn. akt V GNc 1398/12</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong>:</p> <p>1.  zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że sprostować oczywistą omyłkę pisarską w treści klauzuli wykonalności nadanej z urzędu przez Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku w dniu 25 czerwca 2012r. nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanemu w dniu 18 maja 2012r. przez Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku, w sprawie oznaczonej sygnaturą akt V GNc 1398/12, przez skreślenie słów „z urzędu”;</p> <p>2.  zasądzić od pozwanego <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...)</span> i Spółka<span class="anon-block"> Spółka</span> z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 90,- (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XII Gz 506/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku oddalił wniosek powoda <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w treści klauzuli wykonalności.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> przeciwko <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwu (...)</span> i Spółka<span class="anon-block"> Spółka</span> z ograniczoną odpowiedzialnością w<span class="anon-block">P.</span> o zapłatę, w dniu 18 maja 2012 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (syg. akt V GNc 1398/12). W postanowieniu z dnia 25 czerwca 2012 roku referendarz sądowy wydał postanowienie, w którym nadał z urzędu w/wym nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności. Powodowi wydano w efekcie tytuł wykonawczy - odpis nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności.</p> <p>W dniu 04 września 2012r. powód wniósł o sprostowanie treści klauzuli wykonalności przez usunięcie z jej treści wyrazów „z urzędu”. Powód argumentował, że treść klauzuli wykonalności jest niezgodna z przepisami, na podstawie których została wydana, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050170154" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności - Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 154 ()">rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 21 stycznia 2005r</a> w sprawie określenia brzemienia klauzuli wykonalności (Dz. U. nr 17, poz. 154 ze zm.), gdzie nie przewidziano w treści klauzuli słów „z urzędu”.</p> <p>Postanowieniem z dnia 07 grudnia 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek powoda, uznając go za niezasadny. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w treści klauzuli wykonalności adnotację „z urzędu” naniesiono nie na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia brzemienia klauzuli wykonalności.</p> <p>W skardze na orzeczenie referendarza sądowego powód podniósł argumenty jak we wniosku o sprostowanie klauzuli, a nadto wskazał, że § 188 ust. 3 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych nie odnosi się do klauzuli wykonalności, ale do adnotacji.</p> <p>Odnosząc się do skargi na orzeczenie referendarza sądowego Sąd Rejonowy przyznał rację powodowi, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070380249" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych - Dz. U. z 2007 r. Nr 38, poz. 249 (§ 188;§ 188 pkt. 3)">§188 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 roku Regulamin urzędowania sądów powszechnych</a> (Dz. U. nr 38, poz. 249 ze zm.) nie odnosi się w ogóle do treści klauzuli wykonalności, ale reguluje kwestię treści nanoszonej na orzeczenie adnotacji stwierdzającej wydanie tytułu wykonawczego, tak jak i poprzednie punkty tego paragrafu. Jednakże, zdaniem Sądu Rejonowego, uwzględnieniu wniosku powoda o sprostowanie treści klauzuli wykonalności stoi na przeszkodzie treść przepisu, który umożliwia prostowanie niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych i oczywistych omyłek, tj. treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> Zdaniem Sądu Rejonowego, jeżeli referendarz sądowy zamieścił w treści klauzuli wykonalności adnotację „z urzędu”, poza sformalizowaną treścią klauzuli, to nie można uznać, iż był to wyraz oczywistej omyłki. Przeczy popełnieniu pomyłki przez referendarza we wskazanym zakresie – także i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z dn. 07 grudnia 2012 r., gdzie zamieszczenie w klauzuli wykonalności adnotacji „z urzędu” określone zostało jako działanie celowe, mające podstawę prawną. Jeżeli zatem powód kwestionował treść klauzuli wykonalności w zakresie umieszczenia adnotacji „z urzędu”, to modyfikację treści klauzuli powód mógłby uzyskać przez wniesienie skargi na czynności referendarza polegające na nadaniu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności.</p> <p>W rezultacie Sąd Rejonowy oddalił wniosek powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350;art. 350 § 1)">art. 350 § 1 k.p.c.</a> <em> <!-- -->a contrario</em> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 361)">art. 361 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 362(1))">art. 362^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, jako nie nawiązujący do niedokładności, błędu pisarskiego czy rachunkowego bądź oczywistej omyłki.</p> <p>W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego zmianę poprzez orzeczenie o sprostowaniu treści klauzuli wykonalności oraz orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego, w tym kosztach zastępstwa procesowego za drugą instancję według norm przepisanych,</p> <p>ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie Sądowi Rejonowego do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach wywołanych wniesieniem niniejszego zażalenia, w tym o kosztach zastępstwa procesowego za drugą instancję według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu skarżący podał, że dokładne brzmienie treści klauzuli zostało określone ściśle w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050170154" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności - Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 154 ()">rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności</a> (Dz.U. 2005, Nr 17, poz. 154 z późn. zm.), który to akt prawny nie pozostawił sądom możliwości nadawania jej brzmienia odmiennego od określonego. Podniósł również, że sprostowanie treści klauzuli nie powodowałoby ingerencji w merytoryczną treść rozstrzygnięcia, jakim jest samo postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. Działanie referendarza sądowego w przedmiocie ustalenia treści klauzuli wykonalności uznać należy jeżeli nie za omyłkę, to za niedokładność, bowiem referendarz zastosował w niniejszej sprawie nieodpowiednie rozporządzenie. Skoro zatem czynność referendarza nosi znamiona niedokładności, to i żądanie powoda jest zasadne.</p> <p>Zdaniem skarżącego, stanowisko Sądu I instancji odnośnie kwestionowania treści klauzuli poprzez wniesienie skargi na czynności referendarza polegające na nadaniu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności, nie jest trafny. Taka droga postępowania byłaby zasadna w razie gdyby powód nie zgadzał się z meritum rozstrzygnięcia Sądu, tj. gdyby miał zastrzeżenia do wydanego w sprawie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności. Natomiast w niniejszej sprawie chodziło jedynie o poprawną formę słowną treści klauzuli, a nie sam aspekt nadania klauzuli (rozstrzygnięcia merytorycznego), co przeczyło - w ocenie powoda - konieczności wniesienia skargi na nadanie nakazowi klauzuli wykonalności.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest zasadne, w związku z czym zasługuje na uwzględnienie w całości.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350;art. 350 § 1)">art. 350 § 1 k.p.c.</a>, Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, zaś na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 361)">art. 361 k.p.c.</a> przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień. Regulacja powołanego przepisu obejmuje również możliwość sprostowania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych i innych oczywistych omyłek popełnionych w uzasadnieniu wyroku <em> <!-- -->(por. uchwała SN z 15 czerwca 1976 r., III CZP 12/76, OSP 1977/2/26 oraz postanowienie SN z 15.04.1982, I PZ 7/82, OSNC 1982/10/155)</em>.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego w świetle okoliczności niniejszej sprawy oraz treści postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2012r. nie ulega wątpliwości, że umieszczenie w treści klauzuli wykonalności nadanej nakazowi zapłaty z dnia 18 maja 2012r. (syg. akt V GNc 1398/12) wyrazów „z urzędu”, stanowiło oczywistą niedokładność, podlegającą w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 350)">art. 350 k.p.c.</a> sprostowaniu zarówno z urzędu, jak i na wniosek powoda.</p> <p>Bezspornym jest, iż w treści klauzuli wykonalności zamieszczonej na doręczonym wierzycielowi nakazie zapłaty po wyrazach: „Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku" dodano wyrazy: <em> <!-- -->„z urzędu”</em>. Wobec uprawomocnienia się nakazu zapłaty wydanego w niniejszej sprawie, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 782;art. 782 § 2)">art. 782 § 2 k.p.c.</a> (w brzmieniu sprzed 03 maja 2012 r.) Sąd nadał temuż nakazowi klauzulę wykonalności z urzędu, jednakże – jak słusznie zauważył skarżący - w samej treści klauzuli wykonalności nie zamieszcza się informacji czy klauzula ta została wydana na wniosek wierzyciela czy z urzędu. W zakresie treści klauzuli wykonalności znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 05 kwietnia 2012r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U. 2012.443), które weszło w życie z dniem 03 maja 2012r. Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050170154" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności - Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 154 ()">rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności</a> (Dz.U. Nr 17, poz. 154 z późn. zm.), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 05 kwietnia 2012r., na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381). W myśl rozporządzenia z dnia 05 kwietnia 2012r. Minister Sprawiedliwości w § 1 ust. 1 ustalił następujące brzmienie klauzuli wykonalności:</p> <p>"W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, dnia ….. 20…..r. Sąd ….. w ….. stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości/w zakresie ….. oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy."</p> <p>Rację ma skarżący, że brzmienie treści klauzuli wykonalności zostało określone w ww. rozporządzeniu w sposób precyzyjny i konkretny oraz wskazuje, jakie elementy treściowe mają każdorazowo znajdować się na nadawanej przez sąd klauzuli wykonalności. Oczywistym jest, że jakakolwiek modyfikacja brzmienia treści klauzuli, ustalonej przez ustawodawcę - poprzez dodawanie lub usuwanie innych wyrazów lub określeń, nie jest dopuszczalna.</p> <p>Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 188 pkt 3 pkt Regulaminu urzędowania sądów powszechnych „w razie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, przez sąd z urzędu, <span class="underline"> <!-- -->w adnotacji</span> zamieszcza się wyrazy: "z urzędu". Jednakże wskazać należy, iż w dyspozycji tegoż przepisu brak jest jakiegokolwiek wskazania, iż adnotacja „z urzędu" powinna znaleźć się w samej treści klauzuli wykonalności. Wykładnia tegoż przepisu sprowadza się do tego, iż chodzi o dokonanie takiej adnotacji jedynie w treści samego postanowienia o nadaniu klauzuli - co też zostało uczynione przez Sąd w niniejszej sprawie. Słusznie zauważył skarżący, że ani referendarz ani Sąd nie wyjaśnił motywów umieszczenia adnotacji „z urzędu” w treści klauzuli wykonalności.</p> <p>Zaznaczyć też trzeba, że sprostowanie treści klauzuli nie spowoduje ingerencji w merytoryczną treść rozstrzygnięcia, jakim jest samo postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego zasadnie również podniósł skarżący, że argument Sądu I instancji odnośnie kwestionowała treści klauzuli poprzez wniesienie skargi na czynności referendarza polegające na nadaniu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności nie jest trafny. W istocie taka droga postępowania byłaby zasadna w razie gdyby powód nie zgadzał się z meritum rozstrzygnięcia Sądu, tj. gdyby miał zastrzeżenia do wydanego w sprawie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, innymi słowy - gdyby nie chciał lub też nie żądał nadania klauzuli lub też klauzula ta zostałaby nadana niezasadnie. W niniejszej sprawie chodziło zaś jedynie o poprawną formę słowną treści klauzuli, a nie sam aspekt nadania klauzuli (rozstrzygnięcia merytorycznego), co przeczyło w ocenie powoda konieczności wniesienia skargi na nadanie nakazowi klauzuli wykonalności. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności zostało wydane zgodnie z żądaniem powoda, na podstawie wniosku powoda o nadanie klauzuli wykonalności, jedynie brzmienie klauzuli było nieprawidłowe.</p> <p>Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego skoro komornik sądowy wezwał wierzyciela do przedłożenia tytułu egzekucyjnego z prawidłowo nadaną klauzulą wykonalności - pod rygorem zwrotu wniosku i nie podjęcia dalszych czynności w sprawie, to utrzymanie obecnie występującej sytuacji prowadziłoby do tego, że powód dysponowałby nakazem zapłaty z klauzulą wykonalności, na podstawie którego nie mógłby egzekwować roszczenia od dłużnika.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści klauzuli wykonalności nadanej z urzędu przez Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku w dniu 25 czerwca 2012r. nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanemu w dniu 18 maja 2012r. przez Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku, w sprawie oznaczonej sygnaturą akt V GNc 1398/12, <span class="underline"> <!-- -->przez skreślenie słów „z urzędu”</span>.</p> <p>O kosztach postępowania zażaleniowego, Sąd Okręgowy rozstrzygnął w punkcie 2. sentencji postanowienia, na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 10;§ 10 ust. 13)">§ 10 ust. 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U. Nr 163, poz. 1349). Skarżący poniósł wydatek w kwocie 30 zł z tytułu opłaty od zażalenia oraz w kwocie 60 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, czyli łącznie 90 zł.</p> </div>