II Cz 756/13

<p>Sygn. akt: II Cz 756/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 09 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Piotr Starosta (spr.)</p> <p>Sędziowie: : SO Wojciech Borodziuk</p> <p>SO Aurelia Pietrzak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy</p> <p>na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela : <span class="anon-block">J. J.</span> </p> <p>przeciwko dłużnikowi : <span class="anon-block">T. J.</span> </p> <p>o egzekucję świadczeń pieniężnych</p> <p>w przedmiocie skargi dłużnika z dnia 24 czerwca 2013 r. na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy <span class="anon-block">H. G.</span> w sprawie Kmp 23/13 tj. postanowienie z dnia 11 czerwca 2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego oraz wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej</p> <p>na skutek zażalenia dłużnika</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 24 lipca 2013 r.</p> <p>sygn. akt XII Co 6210/13</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->Na oryginale właściwe podpisy</em> </p> <p> <strong> <!-- --> II Cz 756/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Dłużnik <span class="anon-block">T. J.</span> wniósł skargę na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy - <span class="anon-block">H. G.</span> w sprawie Kmp 23/13 tj. postanowienie z dnia 11 czerwca 2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o zwolnienie go z opłat stosunkowych ustalonych w tym postanowieniu ewentualnie o ich obniżenie.</p> <p>Postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uwzględnił skargę w ten sposób, że zmienił pkt. 2 postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy- <span class="anon-block">H. G.</span> wydanego w sprawie Kmp 23/13 w ten sposób, iż ustalił koszty postępowania</p> <p>egzekucyjnego w wysokości:</p> <p>- oplata stosunkowa (z art 49 ust. 2 ukse) - 308,08 zł,</p> <p>- doręczenie korespondencji (art. 39 ust.2 pkt. 8)-123, 50 zł,</p> <p>łącznie 431, 58 zł i w całości obciążył nimi dłużnika i oddalił wniosek.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje:</p> <p>Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz.U.06.167.1191 ze zm.), zwanej dalej ukse za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienione w ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne.</p> <p>Ich wysokość w niniejszej sprawie wskazuje art. 49 ust. 2 ukse, który stanowi, iż w</p> <p>sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania</p> <p>egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 823)">art. 823 k.p.c.</a> komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.</p> <p>W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na wniosek wierzycielki złożony w dniu 17 kwietnia 2013 r., w którym domagała się ona wyegzekwowania alimentów zaległych za czas od 1 czerwca 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r. w wysokości 700 zł oraz bieżących alimentów od 1 maja 2013 r. po 350 zł miesięcznie wraz z odsetkami na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt XC 737/11 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 25 maja 2012 r.</p> <p>Na podstawie analizy akt egzekucyjnych Kmp 23/13 Sąd ustalił, iż zawiadomienie o wszczęciu egzekucji dłużnik przez podwójne awizo odebrał w dniu 13 maja 2013 r. Natomiast w dniu 6 maja 2013 r. poinformował komornika, iż zaległości alimentacyjne w kwocie 600 zł spłaci dobrowolnie do rąk przedstawiciela ustawowego wierzycielki do dnia 31 maja 2013 r. (k.10 v). W dniu 13 maja 2013 r. wpłynęło do kancelarii komornika, potwierdzenie wpłaty przez dłużnika kwoty 100 zł dokonane w dniu 30 kwietnia 2013 r. tytułem alimentów za marzec 2013 r. Następnie w dniu 20 maja 2013 r. do kancelarii komornika wpłynęło potwierdzenie dokonania przez dłużnika w dniu 17 maja 2013 r. wpłaty w wysokości 350 zł za miesiąc maj 2013 r. W piśmie z dnia 28 maja 2013 r. dłużnik przedstawił rozliczenie dokonanych wpłat alimentów na rzecz małoletniej <span class="anon-block">J. J.</span>, w którym powołał się na dokonane już wpłaty w dniu 30 kwietnia 2013 r. w wysokości 100 zł oraz w dniu 17 maja 2013 r. w wysokości 350 zł. Przedłożył również potwierdzenie wpłaty 616 zł na poczet alimentów za miesiąc marzec, kwiecień 2013 r. oraz zaległych odsetek dokonane w dniu 28 maja 2013 r. W dniach 4 czerwca 2013 r. oraz 11 czerwca 2013 r. wpłynęło do kancelarii komornika pismo wierzycielki, w którym potwierdziła ona dokonane wpłaty przez dłużnika. Z uwagi zatem na całkowitą spłatę przez dłużnika zobowiązania bezpośrednio na konto wierzyciela postępowanie egzekucyjne zostało postanowieniem Komornika z dnia 11 czerwca 2013 r. umorzone na wniosek wierzyciela na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 825;art. 825 pkt. 1)">art. 825 pkt 1 k.p.c.</a> </p> <p>Należy podkreślić, iż komornik w powyższym postanowieniu obciążył dłużnika dwiema opłatami stosunkowymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 1)">art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a> w wysokości 308,08 zł oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 2)">art. 49 ust.2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a> w wysokości 56,10 zł.</p> <p>W ocenie Sądu jednak brak było podstaw, do ustalenia przez komornika opłaty stosunkowej na podstawie art. 49 ust.l ukse w wysokości 308,08 zł, albowiem przepis ten w niniejszej sprawie nie miał zastosowania. Przez "wyegzekwowane świadczenie", o którym mowa w art. 49 ust. 1 u.k.s.e., należy rozumieć wyłącznie świadczenie wyegzekwowane przez komornika. Jak tramie zauważył A. Marciniak (vide: A. Marciniak, Ustawa o komornikach..., s. 261-263) wyegzekwowanym świadczeniem nie jest świadczenie spełnione do rak wierzyciela. W takim przypadku dalsze prowadzenie egzekucji jest bezprzedmiotowe i zaspokojony wierzyciel winien złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 825;art. 825 pkt. 1)">art. 825 pkt 1 k.p.c.</a> Podstawą ustalenia przez komornika opłaty stosunkowej będzie w takiej sytuacji art. 49 ust. 2 u.k.s.e. Taki też pogląd wyraził SN w uchwale z dnia 29 października 2009 r., III CZP 82/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 67. Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi komornik pobiera opłatę określoną w art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.s.e. Zauważył przy tym SN, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 825;art. 825 pkt. 1)">art. 825 pkt 1 k.p.c.</a> pozostawia wierzycielowi pełną swobodę w zakresie rozporządzania postępowaniem egzekucyjnym i - co za tym idzie -wyłącza możliwość dociekania przez organ egzekucyjny przyczyn żądania umorzenia egzekucji.</p> <p>Komornik co prawda w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2013 r. obciążył dłużnika także opłatą stosunkową z art. 49 ust. 2 ukse jednak nieprawidłowo obliczył jej wysokość na kwotę 56,10 zł.</p> <p>Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r. (M.P. z dnia 26 lutego 2013 r.) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2012 r. wyniosło 3.080,84 zł. Zatem mając na uwadze, iż w sytuacji określonej w art. 49 ust. 2 komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia Sąd uznał, iż opłata, którą należy obciążyć dłużnika wynieść powinna 308,08 zł o czym orzeczono jak w pkt. 1 sentencji.</p> <p>Sąd natomiast nie znalazł podstaw do obniżenia ustalonej w powyższy sposób opłaty stosunkowej w wysokości 308,08 zł.</p> <p>Zgodnie z treścią art. 49 ust. 7 i 10 ukse, dłużnik może złożyć wniosek o obniżenie wysokości opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, natomiast sąd może, uwzględniając w szczególności nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy oraz wysokość jego dochodów, obniżyć wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 i 2</p> <p>Powołany przepis art. 49 ust. 10 ukse dotyczy jedynie obniżenia opłaty stosunkowej, a nie wydatków, do których należąm.in. koszty korespondencji, a których zwrot należy się Komornikowi na podstawie art. 39 ust. 1 ukse.</p> <p>Przepis art. 49 ust. 10 ukse stanowi odpowiednik wcześniej obowiązującego przepisu art. 49 ust. 2 ukse, który również przewidywał możliwość zmniejszenia opłaty w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Zdaniem sądu obecnie obowiązująca regulacja również jest przepisem wyjątkowym, którego konieczność zastosowania pojawia się tylko wtedy, gdy mechanizm „zwykły", regulowany przez art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach prowadziłby do wyliczenia opłaty komorniczej w wygórowanej wysokości (wypadek „szczególnie uzasadniony", wymagający miarkowania). Z rozwagą należy sięgać po ten nadzwyczajny instrument, aby nie przyczyniać się do osłabienia skuteczności i jakości egzekucji. Ocena przesłanek do obniżenia opłaty stosunkowej musi odnosić się do okoliczności konkretnego postępowania egzekucyjnego i sytuacji danego dłużnika.</p> <p>Opłata egzekucyjna jest należnością komornika. Nie stanowi ona jednak jedynie wynagrodzenia za skutecznie przeprowadzoną egzekucję a jest daniną publicznoprawną określoną w ustawie co do wysokości, trybu uiszczenia i rozliczania. Opłaty te są przeznaczane na pokrycie kosztów działalności egzekucyjnej. Tym samym spełniają daleko ważniejszą funkcję niż tylko „wynagrodzenie" komornika. Zgodnie z przyjętym w naszym systemie prawa modelem, komornik z jednej strony jest organem wykonującym zadania publiczne państwa, na które został w całości przerzucony ciężar zarówno skutecznych jak i bezskutecznych egzekucji, z drugiej zaś strony musi osiągnąć zysk dla potrzeb utrzymania kancelarii, wyposażenia jej w sprzęt, materiały biurowe, dokonywania wypłat dla pracowników itp.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 43)">art. 43 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a> za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienione w ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne. W niniejszej sprawie Kmp 23/13 komornik podjął czynności polegające na zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji oraz zajął świadczenie z ubezpieczenia społecznego oraz zawiadomił go o zajęciu rachunku bankowego. Dopiero de facto w następstwie tych czynności komornika dłużnik w dniach 17 i 28 maja 2013 r. spłacił pozostałą część zobowiązania wierzycielce.</p> <p>Sąd nie kwestionuje faktu, iż sytuacja materialna dłużnika jest trudna. Wskazać jednak należy, iż to najczęściej trudne położenie dłużników powoduje brak płatności z ich strony i wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jednakże nie można przyjąć, iż organy egzekucyjne powinny pobierać opłatę jedynie od dłużników, którzy wykazując się złą wolą nie chcą uregulować swoich wierzytelności, mimo posiadania środków finansowych.</p> <p>Należy zauważyć ponadto, iż ustalona przez Sąd opłata stosunkowa w wysokości 308,08 zł jest minimalną opłatą jaką można było obciążyć dłużnika, albowiem stanowi ona 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, które na dzień wydania postanowienia wynosiło 3.080,84 zł zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r.</p> <p>Ponadto Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w doktrynie, iż niedopuszczalne jest obniżanie opłaty co do zasady poniżej wysokości opłaty minimalnej określonej w art. w art. 49 ust. 1 i 2 tj. odpowiednio poniżej 1/10 lub 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (Z.Knypl, Z. Merchel, Nowy komentarz ...s.264). ..</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 49 ust. 10 ukse Sąd orzekł, jak w</p> <p>pkt. 2 sentencji.</p> <p>Zażalenie na postanowienie Sadu Rejonowego w Bydgoszczy wniósł dłużnik domagając się jego zmiany w zakresie ustalenia opłaty stosunkowej tj., pkt. 1 myślnik 1 postępowania egzekucyjnego poprzez uchylenie tej opłaty lub obniżenie oraz rozpoznanie skargi |w pozostałym zakresie oddalonej pkt. 2 postanowienia ewentualnie przekazanie Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, w zakresie zaskarżenia.</p> <p>Skarżący podniósł ,że wnosi o rozpoznanie zażalenia w świetle obniżenia ustalonej opłaty stosunkowej bowiem Sad Rejonowy w Bydgoszczy, nie przychylił się do skargi dłużnika o zwolnienie lub obniżenie nałożonej opłaty stosunkowej mając na uwadze- wywód Trybunału Konstytucyjnego do poprzedniego stanu prawnego - choć zasługuje on na uwzględnienie w obecnym stanie prawnym (choćby przez art. 49 ust. 7 i 10 ukse) a co zostało pominięte w pierwszej instancji , gdyż nie wzięto pod uwagę jak że ważnego dowodu sytuacji materialnej dłużnika oraz jego zarobków, możliwości zarobkowych stanu zdrowi (w dniu 1 sierpnia 2013 operowano mnie po raz drugi na kręgosłup czekam na termin trzeciej operacji), chęci dobrowolnego uregulowania zobowiązania. Mając na uwadze powyższe wnoszę jak w sentencji zażalenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje :</strong> </p> <p>zażalenie dłużnika nie jest zasadne .</p> <p>W pierwszym rzędzie majac na uwadze treść zażalenia a zwłaszcza granice zaskarżenia zauważyć należy , czego jak się wydaje nie dostrzega skarżący , że czym innym jest kwestionowanie prawidłowości ustalenia przez komornika opłaty stosunkowej i wydatków poniesionych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego a czym innym jest wniosek o obniżenie wysokości opłat złożony na podstawie art. 49 ust. 7 ukse i rozpoznany przez sąd w trybie art. 49 ust. 10 ukse.</p> <p>W swoim zażaleniu dłużnik , mimo że zaskarżył również punkt pierwszy postanowienia Sądu Rejonowego , nie wskazał żadnych zarzutów , które podważałyby prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie wysokości należnej opłaty stosunkowej ustalonej na podstawie art. 49 ust. 2 ukse.</p> <p>W istocie rzeczy wszystkie argumenty i zarzuty sprowadzały się do zakwestionowania orzeczenia zawartego w punkcie drugim , w którym sąd pierwszej instancji oddalił wniosek dłużnika o obniżenie wysokości opłaty .</p> <p>Skarżący bezzasadnie zarzucił Sądowi Rejonowemu , że rozpoznając wniosek o obniżenie opłaty nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności , a nade wszystko jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz chęci dobrowolnego uregulowania zobowiązania .</p> <p>Wbrew twierdzeniu dłużnika sąd pierwszej instancji wszystkie te okoliczności brał pod uwagę czemu dał wyraz w swoim pisemnym uzasadnieniu i słusznie uznał , że brak jest podstaw do obniżenia opłaty .</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> zażalenie dłużnika oddalił .</p> <p> <em> <!-- -->Na oryginale właściwe podpisy</em> </p> <p> <em> <!-- -->Za zgodność z oryginałem</em> </p> </div>