XI Ka 969/13
Суды общей юрисдикции2013-12-10
Номер дела
XI Ka 969/13
Дата решения
2013-12-10
Тип
SENTENCE
Судьи
Elżbieta Kowalska Dorota Saczewa
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XI Ka 969/13</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 10 grudnia 2013 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie</strong>: <strong>
<!-- -->Przewodniczący: SSO </strong>Ewa Bogusz – Patyra – spr.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie: SO </strong>Elżbieta Kowalska <strong>
<!-- -->SR</strong> del. do SO Dorota Saczewa</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: </strong> prot. Katarzyna Zabielska</p>
<p>przy udziale Prokuratora Ewy Stelmach</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 roku</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span>
</p>
<p>oskarżonych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie</p>
<p>z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II K 741/10</p>
<p>zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonych <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> od popełnienia zarzuconych im czynów, wydatkami poniesionymi w postępowaniu obciąża Skarb Państwa.</p>
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->XI Ka 969/13</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. K.</span> </em>
</strong>oskarżony został o to, że:</p>
<p>-w dniach 3 grudnia 2007 roku i 29 stycznia 2009 roku w <span class="anon-block">C.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> w trakcie postępowania prowadzonego przez Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">C.</span> działając w warunkach przestępstwa ciągłego określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 91;art. 91 § 1)">art. 91 § 1 k.k.</a> 2- krotnie w jednakowy sposób po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do okoliczności mających służyć za dowód w postępowaniu kontrolnym podatkowym oraz podatkowym zeznał nieprawdę, w tym:</p>
<p>- w dniu 3 grudnia 2007 roku w <span class="anon-block">C.</span> będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w <span class="anon-block">C.</span> po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do okoliczności mających służyć za dowód w postępowaniu podatkowym karnym zeznał nieprawdę, że nabył w dniu 24 października 2006 roku na przedmieściach <span class="anon-block">R.</span> samochód osobowy <span class="anon-block">T. (...)</span> za kwotę 813,74zł, i samochód ten był w złym stanie technicznym, nie był sprawny technicznie, musiał być przyholowany, zepsuta była instalacja elektryczna, uszkodzony zderzak przedni i oświetlenie, ogumienie nadawało się do wymiany, a samochód do częściowego malowania, podczas gdy dobry stan techniczny pojazdu potwierdza zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego z dnia 14 września 2006 roku, którym posłużył się w dniu 31 października 2007 roku w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">C.</span> aby dokonać rejestracji tego pojazdu;</p>
<p>- w dniu 27 stycznia 2008 roku w <span class="anon-block">C.</span> będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka w Urzędzie Kontroli Skarbowej w <span class="anon-block">C.</span> po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do okoliczności mających służyć za dowód w postępowaniu podatkowym karnym zeznał nieprawdę, że samochód był w złym stanie technicznym, szczegółów nie pamięta, ale samochód był poobijany, został przyholowany a po drodze na stacji paliw uzupełnione zostały światła awaryjne, oraz nie pamięta jaką kwotę zapłacił za ten samochód, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kk</a>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="anon-block">T. K.</span> </em>
</strong>oskarżona została o to, że:</p>
<p>- w dniu 27 stycznia 2009 roku w <span class="anon-block">C.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> w trakcie postępowania prowadzonego przez Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">C.</span> po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do okoliczności mających służyć za dowód w postępowaniu podatkowym zeznała nieprawdę, że nabyty w dniu 24 października 2006 roku w <span class="anon-block">R.</span> samochód osobowy <span class="anon-block">T. (...)</span> był w złym stanie technicznym, został przywieziony na holu podczas gdy dobry stan techniczny pojazdu potwierdza zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego z dnia 14 września 2006 roku, którym posłużył się <span class="anon-block">M. K.</span> w dniu 31 października 2007 roku w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">C.</span> aby dokonać rejestracji jego pojazdu; tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Chełmie wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r. oskarżonych <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> uznał za winnych dokonania zarzucanych im czynów wyczerpujących dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.k.</a>, przy czym odnośnie <span class="anon-block">M. K.</span> ustalił, iż drugi z czynów miał miejsce w dniu 27 stycznia 2009 roku, nadto, iż każdy z przypisanych oskarżonemu czynów wyczerpał dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.k.</a> i za to na podstawie:</p>
<p>-wobec <span class="anon-block">M. K.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 91;art. 91 § 1)">art. 91 § l k.k.</a>,</p>
<p>-wobec <span class="anon-block">T. K.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.k.</a> wymierzył każdemu z oskarżonych karę l ( jednego) roku pozbawienia wolności; na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § l i 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § l pkt l k.k.</a> wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonym tytułem próby na okres 2 (dwóch) lat; na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 71;art. 71 § 1)">art. 71 § l k.k.</a> wymierzył każdemu z oskarżonych karę grzywny w ilości 70 (siedemdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 15,- (piętnastu) złotych; zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie opłaty oraz wydatków, którymi obciążył Skarb Państwa.</p>
<p>Od powyższego wyroku apelację wniósł <strong>
<!-- -->obrońca oskarżonych</strong>. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p>
<p>I. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.:</p>
<p>1. 4 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 92)">art. 92 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> poprzez wydanie wyroku w oparciu o dokumenty nieujawnione w toku rozprawy tj. protokół przesłuchania <span class="anon-block">T. K.</span> przed US w <span class="anon-block">C.</span> k. 10 - 12, protokoły przesłuchań <span class="anon-block">M. K.</span> przed US w <span class="anon-block">C.</span> k. 5-6, 7-9; dowody te Sąd Rejonowy przyjął za podstawę ustaleń faktycznych (vide uzasadnienie s. 3), choć nie zostały one ujawnione na rozprawie (vide protokół rozprawy głównej z dnia 11 stycznia 2013 r. oraz protokół rozprawy głównej z dnia 22 maja 2013 r. k. 234);</p>
<p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 394;art. 394 § 2)">art. 394 § 2 k.p.k.</a> poprzez:</p>
<p>-wadliwe przeprowadzenie dowodu z „akt Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">R.</span>" poprzez ich „zbiorcze ujawnienie" na rozprawie (vide protokół rozprawy głównej z dnia 11 stycznia 2013 r. oraz protokół rozprawy głównej z dnia 22 maja 2013 r. - k. 234) bez wskazania, które konkretne dokumenty spośród zalegających w 21 tomach akt zostały ujawnione przez Sąd Rejonowy, jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;</p>
<p>-wadliwe przeprowadzenie dowodu z akt pojazdu zalegających w kopercie oznaczonej jako k. 82 poprzez ich zbiorcze ujawnienie w toku rozprawy (vide protokół rozprawy głównej z dnia 11 stycznia 2013 r. oraz protokół rozprawy głównej z dnia 22 maja 2013 r. - k. 234) bez wskazania, które konkretnie dokumenty zostały ujawnione przez Sąd Rejonowy, jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;</p>
<p>3. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1;art. 424 § 1 pkt. 1)">art. 424 § l pkt l k.p.k.</a> poprzez ogólne wskazanie, jako podstawy rozstrzygnięcia „akt pojazdu (k.82)" oraz „akt nadesłanych przez Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">R.</span>" (vide uzasadnienie s. 3), co nie spełnia wymogu wyjaśnienia jakie fakty i na podstawie, jakich konkretnie dowodów Sąd uznał określone fakty za udowodnione; w tym miejscu należy podkreślić, że powołując się na zeznania oskarżonych złożone przed Urzędem Skarbowymi w <span class="anon-block">C.</span> Sąd Rejonowy odwołuje się do kopii tych dokumentów zalegających w aktach sądowych, na co wskazuje jednoznacznie przywoływana numeracja kart (5-6,7-9,10 -12); na podstawie analizy uzasadnienia wyroku nie można zatem ustalić, które z dokumentów znajdujących się w „akt nadesłanych przez Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">R.</span> <em>
<!-- -->" </em>stanowiły podstawę wydania zaskarżonego wyroku;</p>
<p>4. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">7 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> polegające na wadliwej ocenie wyjaśnień oskarżonych <span class="anon-block">T. K.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span> oraz zeznań <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">Z. Ł.</span> i przyjęciu, że są one niewiarygodne, albowiem wzajemnie sprzeczne, nieprecyzyjne i sprzeczne z wyjaśnieniami <span class="anon-block">M. K.</span>; ocena ta godzi w reguły logiki i zasady doświadczenia życiowego, albowiem świadkowie jednoznacznie wskazali, że byli proszeni o dokonanie naprawy samochodu bezpośrednio po jego zakupie przez oskarżonych, wskazali na szereg usterek, a opisy ich były zgodne w zasadniczych kwestiach (naprawa silnika, naprawy blacharskie), a ewentualne drobne rozbieżności wobec upływu czasu nie mogą uzasadniać odmowy wiarygodności tychże zeznań; ponadto świadek <span class="anon-block">D.</span> wskazał, że widział, jak oskarżeni jeździli tym samochodem, ale po dokonaniu napraw, a nie przed tym faktem, jak ustalił Sąd Rejonowy odwołując się zeznań <span class="anon-block">M. D.</span>;</p>
<p>II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj.</p>
<p>1. ustalenie, że <span class="anon-block">T. K.</span> zeznała w dniu 27 stycznia 2009 r., że samochód osobowy <span class="anon-block">T. (...)</span> w chwili zakupu był w złym stanie technicznym podczas gdy okoliczności tej przeczy treść protokołu sporządzonego z tego przesłuchania; <span class="anon-block">T. K.</span> na pytanie o stan techniczny pojazdu zeznała: „Nie wiem, bo ja się na tym nie znam, pamiętam, że samochód przywieźliśmy na holu" (k.5 v, odpowiedź na pytanie nr 6), a z treści jej zeznań wynika jednoznacznie, że nie była zorientowana, co do stanu technicznego pojazdu, ani też co do szczegółów całej transakcji (cena, dokumentacja itd.);</p>
<p>1.
ustalenie na podstawie zeznań <span class="anon-block">B. R.</span> stanu technicznego pojazdu <span class="anon-block">T. (...)</span> (w tej części Sąd obdarzył wiarą zeznania świadka - uzasadnienie s. 6), jako dobrego podczas gdy zeznając w dochodzeniu <span class="anon-block">B. R.</span> zeznała, że choć nie pamięta szczegółów transakcji z udziałem oskarżonych to zdarzały się takie sytuacje, że samochody sprzedawane przez jej firmę były uszkodzone i trzeba było je holować (k.32v), a więc dowód ten nie daje podstawy do odmowy wiary zeznaniom oskarżonych w części dotyczącej holowania pojazdu;</p>
<p>III. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutów podniesionych w pkt I i II apelacji zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:</p>
<p>1.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § l k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 1;art. 1 § 2)">art. l § 2 k.p.k.</a> polegającej na błędnej jego wykładni i przyjęciu, że osoba składając zeznania w charakterze świadka, co do okoliczności mogących stanowić podstawę przedstawienia jej zarzutów w postępowaniu karnym, a więc osoba podejrzana w sensie faktycznym w przypadku podania nieprawdziwych faktów lub ich zatajenia wyczerpuje swoim zachowaniem znamiona przestępstwa fałszywych zeznań, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że działa wówczas w ramach kontratypu prawa do obrony, a więc wyłączona jest bezprawność czynu w myśl zasady <em>
<!-- -->nemo se ipsum accusare tenetur, </em>a tym samym nie dochodzi do popełnienia przestępstwa;</p>
<p>Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonych <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span> od zarzucanych im czynów ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy <span class="anon-block">T. K.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span> do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja obrońcy oskarżonych jest zasadna w zakresie zarzutu obrazy prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.k.</a>, tym samym zasługuje na uwzględnienie zawarty w niej wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od popełnienia zarzuconych im czynów.</p>
<p>W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że chybiony jest zarzut obrazy wskazanych przez obrońcę przepisów prawa procesowego i będący jego konsekwencją zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.</p>
<p>Lektura akt sprawy oraz pisemne motywy zaskarżonego wyroku nie dają żadnej podstawy do przyjęcia trafności zarzutu oparcia wyroku o dokumenty nieujawnione w toku rozprawy. Jakkolwiek protokoły przesłuchania oskarżonych z 3 grudnia 2007r. i 27 stycznia 2009r. , które stały się podstawą czynienia ustaleń faktycznych przez Sąd Rejonowy, nie zostały ujawnione, to jednak podkreślić trzeba, że Sąd I instancji ujawnił całość akt Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">R.</span>, a dotyczących <span class="anon-block">B. R.</span>, tj. sprawy w której w charakterze świadków przesłuchani zostali <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">T. K.</span>. Nie ulega zatem wątpliwość, że ujawnione zostały również protokoły z dnia 3 grudnia 2007r. i 27 stycznia 2009r. Bez wpływu na treść orzeczenia pozostaje także uchybienie podniesione przez obrońcę, a dotyczące ,,zbiorczego” ujawnienia całych akt oraz dokumentów pojazdu oraz powoływanie się przez Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku na te dowody.</p>
<p>W ocenie Sądu Odwoławczego zakres tak przeprowadzonego przez Sąd I instancji postępowania dowodowego jest wystarczający dla ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.</p>
<p>Analizując wyniki zebranego materiału dowodowego należy stwierdzić, że jego ocena – wbrew stanowisku obrońcy- została dokonana prawidłowo, w oparciu o dowody przeprowadzone w toku przewodu sądowego.</p>
<p>Sąd I instancji z całokształtu ujawnionych okoliczności wyprowadził racjonalne wnioski, kierując się przy tym wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego jak i zasadami logicznego rozumowania. Dokonanej ocenie dowodów nie można zarzucić dowolności. Sąd I instancji w sposób uporządkowany przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakie fakty i na podstawie jakich dowodów uznał za udowodnione oraz nieudowodnione, a w tym dlaczego obdarzył wiarą poszczególne dowody. Ocena zarówno wyjaśnień oskarżonego jak i zeznań świadków, a także pozostałych dowodów poprzedzona została należytym ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy. Stwierdzić przy tym należy, iż Sąd Rejonowy swe stanowisko co do oceny poszczególnych dowodów (ich wiarygodności lub niewiarygodności) wyczerpująco i logicznie (z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego) uargumentował w uzasadnieniu. Z tych względów ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji podlega ochronie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>. Było to niewątpliwie działanie w ramach swobodnej oceny dowodów, przez co Sąd Odwoławczy nie stwierdził, by ramy tejże oceny zostały przekroczone.</p>
<p>Wobec tego, że przekonanie Sądu Rejonowego o wiarygodności jednych dowodów i odmówienie wiary innym poprzedzone zostało ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 kpk</a>) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2 § 2 kpk</a>) oraz stanowiło wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 kpk</a>), co zostało wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku /por. OSNKW 1991, z. 7-9, poz. 41/nietrafny jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, skoro skarżący nie wykazał jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się Sąd Rejonowy w ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie.</p>
<p>Rację natomiast należy przyznać skarżącemu gdy podnosi zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.k.</a>, polegający na błędnej wykładni tego przepisu.</p>
<p>Skoro z ustaleń Sądu Rejonowego ponad wszelką wątpliwość wynika, że faktura potwierdzająca zakup samochodu była nierzetelna, bowiem podana w niej cena nie odpowiadała wartości rynkowej samochodu jak również kwocie rzeczywiście uiszczonej, to tym samym w czasie składania zeznań w Urzędzie Skarbowym w <span class="anon-block">C.</span> oskarżeni mieli obiektywnie uzasadnione obawy, że mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej lub karnoskarbowej jako współsprawcy albo pomocnicy <span class="anon-block">B. R.</span>. Słusznym jest zatem stwierdzenie, że działali oni w ramach prawa do obrony gwarantowanego nie tylko przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 k.p.k.</a>, ale zapisanego wprost w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42;art. 42 ust. 2)">art. 42 ust. 2 Konstytucji RP</a>, co powoduje, że bezprawność ich czynów, polegających na złożeniu fałszywych zeznań, jest wyłączona w ramach pozaustawowego kontratypu działania w ramach prawa do obrony.</p>
<p>Sąd Okręgowy w pełni podziela utrwalone stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym nie popełnia przestępstwa składania fałszywych zeznań osoba, która umyślnie składa nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji jej prawa do obrony (vide V KK 265/12 wyrok SN 2012-11-22 LEX nr 1231653 uchwała z dnia 20 września 2007 r., I KZP 26/07, OSNKW 2007, z. 10, poz. 71, wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., III KK 339/08, LEX 486545, postanowienie z dnia 22 września 2008 r., IV KK 241/08, Biuletyn Prawa Karnego 2008 nr 12 poz. 13; co do ewolucji orzecznictwa w tej materii - por. m.in. M. Bielski "Wyłączenie przestępności składania fałszywych zeznań w związku z przysługującym sprawcy czynu zabronionego prawem do obrony" CzPKiNP Rok XV: 2011 z. 3 s. 73-92)</p>
<p>Zasadę prawa do obrony w polskim procesie karnym statuuje przede wszystkim <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 k.p.k.</a> Jedną z gwarancji tak rozumianego prawa do obrony jest ustanowione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 175;art. 175 § 1)">art. 175 § 1 k.p.k.</a> prawo oskarżonego do milczenia w procesie, wyrażające się w uprawnieniu do odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania lub do odmowy składania wyjaśnień, a także unormowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 74;art. 74 § 1)">art. 74 § 1 k.p.k.</a> reguła nemo se ipsum accusare tenetur. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu oskarżony (podejrzany) nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Z obu tych unormowań wynika zatem brak obowiązku samooskarżania się, a więc i dostarczania dowodów przeciwko sobie. Zauważyć przy tym należy, że ostatni z przepisów stanowi realizację wymogu wynikającego z art. 14 ust. 3 lit. g ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ, otwartego do podpisu 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), w myśl którego każda osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa ma prawo, na zasadzie równości, do niezmuszania do zeznawania przeciwko sobie lub do przyznania się do winy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu należy zatem przyjąć, że zakres zastosowania zasady nemo tenetur jest szerszy niż gwarancje procesowe oskarżonego (podejrzanego). Chroni ona bowiem także <strong>
<!-- -->
każdego uczestnika postępowania karnego, który zobowiązany jest do składania oświadczeń procesowych</strong> (świadka, biegłego, strony postępowania), a <strong>
<!-- -->
który w razie ujawnienia przestępstwa mógłby być narażony na odpowiedzialność karną. </strong>Zatem <strong>
<!-- -->
chroni potencjalnego podejrzanego jeszcze przed postawieniem mu jakiegokolwiek zarzutu, </strong>od momentu popełnienia czynu (por. Z. Sobolewski: Samooskarżenie w świetle prawa karnego (nemo ipsum accusare tenetur) Warszawa 1982 r., s. 11; P. Wiliński: Zasada prawa do obrony w polskim procesie karnym, Kraków 2006 r., s. 356].</p>
<p>Mając zatem powyższe na uwadze, należało na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art.437 § 2 kpk</a> zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżonych od popełnienia zarzuconych im czynów.</p>
<p>Konsekwencją powyższej zmiany w wyroku było rozstrzygnięcie o wydatkach, które zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 2)">art. 632 pkt2 k.p.k.</a> ponosi Skarb Państwa.</p>
</div>