III AUa 1513/13

<p>Sygn. akt III AUa 1513/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu</p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="439"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Maria Pietkun (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Irena Różańska-Dorosz</p> <p>SSA Ireneusz Lejczak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Katarzyna Sypień</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. we Wrocławiu</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">E. K.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">E. K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu</p> <p>z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt V U 933/13</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> o d d a l a apelację.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z 11 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie <span class="anon-block">E. K.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 26 lutego 2013 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł o ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które Sąd Apelacyjny przyjmuje jako własne.</p> <p>Z wyrokiem tym nie zgodził się <span class="anon-block">E. K.</span>, wywodząc apelację, w której nie precyzując zarzutów podniósł, że formalne kwestie związane z jego zatrudnieniem w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">B.</span> w okresie od 26 maja 1976 r. do 27 marca 1978 r. nie odpowiadały rzeczywistym jego obowiązkom, w tym nie stwierdzały, że przez cały ten okres był kierowcą samochodu ciężarowego <span class="anon-block">S.</span>o ładowności 3,5 tony.</p> <p>Wskazując na powyższe apelujący wniósł o ponowne rozpoznanie jego sprawy.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Nie było sporu między stronami co do faktu, że wnioskodawca ukończył 60 rok życia oraz, że na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się ponad 25-letnim stażem pracy.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j.: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) pozwala mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. nabyć, po osiągnięciu wieku przewidzianego, m. in. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32</a>, prawo do emerytury, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:</p> <p>1)  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym 65 lat oraz</p> <p>2)  okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat.</p> <p>Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2 omawianego art. 184 ustawy). Obecnie od 1 stycznia 2013 r., po nowelizacji ustawy emerytalno-rentowej, warunek rozwiązania stosunku pracy nie jest już konieczny, jeśli chodzi o nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisu art. 184.</p> <p>Wiek emerytalny pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych określa wydane na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w/s wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 4 ze zm.). Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1)  osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,</p> <p>2)  ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Z wyżej przedstawionej regulacji prawnej wynika, że warunkiem nabycia prawa do emerytury jest spełnienie przesłanki stażu ubezpieczeniowego przed dniem 1 stycznia 1999 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy emerytalno-rentowej posiadali wymagany okres ubezpieczenia (także w warunkach szczególnych), mogą nabyć prawo do emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego dla mężczyzn 60 lat (art. 32 ustawy). Wiek emerytalny mogą jednak osiągnąć po 1 stycznia 1999 r.</p> <p>Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.</p> <p>Organ rentowy uznał za udowodnione jako zatrudnienie w warunkach szczególnych łącznie 13 lat, 8 miesięcy i 19 dni pracy wnioskodawcy. Spór natomiast dotyczył dwóch okresów zatrudnienia wnioskodawcy, tj. od 19 kwietnia 1974 r. do 8 marca 1975 r. w <span class="anon-block"> (...) Zakładach (...)</span> oraz od 26 maja 1976 r. do 27 marca 1978 r. w RSP w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>W tym miejscu należy wskazać, że rodzaje prac wykonywanych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze określa ww. rozporządzenie w § 4 – 15 oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, wskazane są w wykazie A, dziale VIII poz. 2 załącznika do w/w rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., jako zatrudnienie w warunkach szczególnych.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał jako pracę wykonywaną w warunkach szczególnych zatrudnienie wnioskodawcy w <span class="anon-block"> (...) Zakładach (...)</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 5 ton, przy czym okres ten, wynoszący niecały rok, był niewystarczający dla przyznania wnioskodawcy spornego prawa. Sąd Apelacyjny nie podziela w pełni oceny Sądu Okręgowego dokonanej w tym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że warunkiem uznania danego okresu za pracę w warunkach szczególnych jest stwierdzenie, że praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W aktach osobowych <span class="anon-block">E. K.</span>, pochodzących z ww. okresu, znajduje się natomiast umowa o powierzeniu mienia, w której wskazano, że za dodatkowe czynności w postaci konwojowania, załadunku i wyładunku wnioskodawca otrzyma określoną tam stawkę dzienną wynagrodzenia, przy czym będzie ona niższa, gdy czas wykonania tych czynności nie przekroczy 4 godzin dziennie. W ocenie Sądu Apelacyjnego taki zapis sugeruje, że określone w tej umowie dodatkowe obowiązki nie miały charakteru incydentalnego i nierozerwalnie związanego z obowiązkami kierowcy, lecz wykonywana przez wnioskodawcę praca miała charakter mieszany. To zaś uniemożliwia przyjęcie, że praca w warunkach szczególnych wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Jeśli chodzi o zatrudnienie w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">B.</span>, to Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji o braku podstaw do uznania spornego okresu jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych, w tym przede wszystkim z angażu wnioskodawcy wynika, że co prawda w tym czasie zatrudniony był jako pracownik najemny, ale posiadał stawkę wynagrodzenia jako kierowca samochodu marki <span class="anon-block">(...)</span> z wyodrębnionym dodatkiem za remont tego pojazdu. Dodatkowo sam wnioskodawca, w marcu 1979 r., będąc już członkiem spółdzielni, w piśmie skierowanym do zarządu RSP wspomina o zróżnicowaniu stawek wynagrodzenia. Te okoliczności natomiast, jak to słusznie przyjął Sąd I instancji świadczą o braku możliwości uznania, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był kierowcą samochodu ciężarowego <span class="anon-block">(...)</span> o masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wobec zachowania się dowodów na piśmie, z których jasno wynika przebieg zatrudnienia <span class="anon-block">E. K.</span>, nie jest możliwe skuteczne podważenie ich wiarygodności tylko i wyłącznie zeznaniami świadków, tym bardziej, że są one niezwykle lakoniczne i ogólnikowe, a w niektórych kwestiach stwierdzają okoliczności całkowicie przeciwne niż to wynika z treści dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy.</p> <p>W związku z tym, że wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu Sąd Apelacyjny, uznając apelację wnioskodawcy za bezzasadną, oddalił ją na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>R.S.</p> </div>