II Cz 1372/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Cz 1372/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 11grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Grzesik (spr.)</p> <p>Sędziowie SSO Sławomir Krajewski</p> <p>SSO Mariola Wojtkiewicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Szczecinie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. W.</span>,</p> <p>przy udziale <span class="anon-block">F. B.</span>, <span class="anon-block">P. B.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span>,</p> <p>o sporządzenie spisu inwentarza</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 lutego 2013 r., wydane w sprawie II Ns 4104/09</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. </em> </strong> </p> <p>Sygn. akt II Cz 1372/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, Wydział II Cywilny:</p> <p>1.  ustalił koszty postępowania w przedmiocie spisu inwentarza po zmarłej <span class="anon-block">N. R.</span> na kwotę 3.623,99 zł;</p> <p>2.  przyznał Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie <span class="anon-block">P. M.</span> kwotę 3.623,99 zł za sporządzenie spisu inwentarza stwierdzając, że koszty te zostały pokryte do kwoty 3.216,72 zł;</p> <p>3.  wypłacił Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie <span class="anon-block">P. M.</span> kwotę 407,27 zł tytułem nieuiszczonego wynagrodzenia za wykonany spis inwentarza;</p> <p>4.  nakazał pobrać koszty spisu inwentarza po <span class="anon-block">N. R.</span> z majątku spadkowego.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. zlecono Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Szczecinie sporządzenie spisu inwentarza po <span class="anon-block">N. R.</span>. Komornik sądowy przeprowadził czynności związane ze spisem inwentarza i przekazał akta do Sądu Rejonowego. Złożył również zestawienie poniesionych wydatków w toku postępowania (koszty biegłych: 1.536,52 zł, należności osób powołanych do udziału w czynnościach: 151,82 zł, koszty doręczenia środków pieniężnych: 3 zł, spis inwentarza (4 godz.): 1.118,47 zł, czynności z udziałem Policji: 679,18 zł, doręczenie korespondencji: 135 zł). Sąd Rejonowy podniósł, iż Komornik sądowy przedstawił wyliczenie wydatków i kosztów dokonanego spisu inwentarza na łączną kwotę 3.623,99 zł. Sąd zwrócił jednak uwagę, iż komornikowi wypłacono dwie zaliczki w kwocie 1.556,50 zł i 1.660,22 zł a zatem kwota pozostała do rozliczenia to kwota 407,27 zł.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji wysokość wydatków komornika jest zasadna i wynika ona z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19660240151" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 (art. 64 b)">art. 64b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011371541" title="Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 (§ 15)">§ 15 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji</a>.</p> <p>Ponadto Sąd Rejonowy zaznaczył, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910920411" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza - Dz. U. z 1991 r. Nr 92, poz. 411 (§ 5;§ 5 ust. 1;§ 5 ust. 2)">§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza</a>, jeżeli postanowienie o zabezpieczeniu lub o sporządzeniu spisu inwentarza wydane zostało z urzędu lub na wniosek osoby nie mającej obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, sąd postanawia ściągnięcie tych kosztów z majątku spadkowego; sąd rejonowy może w celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy spadkowych złożonych do depozytu sądowego lub z rachunku bankowego, w tym stanowiącego wkład oszczędnościowy spadkodawcy, po przedłożeniu bankowego dowodu oszczędności (..). Sąd nadmienił, iż z treści protokołu spisu inwentarza wynika, że w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość – dom jednorodzinny w zabudowie szeregowej wraz z gruntem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> o wartości 149.000 zł.</p> <p>Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni złożyła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę poprzez nie obciążanie jej kosztami, ewentualnie o uchylenie postanowienie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.</p> <p>W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż jej zdaniem ustalone przez Sąd koszty są zbyt wysokie i w związku z tym powinny być sprawdzone. Skarżąca dodała, iż sporządzenie spisu inwentarza przez Komornika nie trwało dłużej niż 30 minut.</p> <p>Wobec powyższego wnioskodawczyni uznała, iż jej zażalenie jest zasadne i w pełni uzasadnione.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie okazało się o tyle uzasadnione, że doprowadziło do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.</p> <p>Na wstępie należy wskazać, iż uczestnikiem w postępowaniu prowadzonym przez komornika mającym na celu sporządzenie spisu inwentarza są przede wszystkim wszyscy spadkobiercy, albowiem postępowanie to dotyczy ich praw.</p> <p>Analiza postępowania prowadzonego przez komornika pod sygnaturą Km 2200/09 wskazuje, iż spadkobierczyni <span class="anon-block">M. W.</span> nie była traktowana jako jego uczestnik. Mianowicie nie zostało jej doręczone postanowienie z dnia 18.11.2011r.o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia oraz postanowienie z dnia 2.09.2011r. o ustaleniu kosztów postępowania o sporządzenie spisu inwentarza.</p> <p>Brak zatem możliwości uznania ich prawomocności. Końcowe postanowienie sądu o kosztach postępowania o spis inwentarza było zatem przedwczesne.</p> <p>Orzekanie w powyższym zakresie powinno odbywać się po prawomocnym ustaleniu kosztów przez komornika, który wszystkie orzeczenia w tym przedmiocie powinien doręczyć wszystkim uczestnikom postępowania z pouczeniem o możliwości i sposobie złożenia skargi na czynności komornika.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd w ramach nadzoru nad komornikiem wyda mu polecenie doręczenia uczestnikom postępowania postanowień o kosztach wydanych w sprawie Km 2200/09 z odpowiednimi pouczeniami.</p> <p>Końcowe orzeczenie o kosztach będzie możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczeń komornika, przy jednoczesnym uwzględnieniu uprawnień sądu wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910920411" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza - Dz. U. z 1991 r. Nr 92, poz. 411 (§ 2)">§ 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1.10.1991r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza</a> (Dz.U. z 1991r., Nr 92, poz. 411), a mianowicie kontrolowania prawidłowości czynności komornika w ramach nadzoru nad nim.</p> <p>Ponadto należy mieć na uwadze, iż w niniejszej sprawie podstawę prawną postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza po zmarłej <span class="anon-block">N. R.</span> stanowił przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 644)">art. 644 k.p.c.</a>, zgodnie z którym jeżeli złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony, sąd wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza. Jest to jeden z przypadków, w których Sąd z urzędu wydaje postanowienie o spisaniu inwentarza (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 637;art. 637 § 2)">art. 637 § 2 k.p.c.</a>).</p> <p>W takiej zaś sytuacji, stosownie do § 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia ściągnięcie kosztów sądowych związanych z postępowaniem o spis inwentarza odbyć się winno z majątku spadkowego. Regulacja ta ma charakter szczególny, a zatem wyłącza stosowanie innych zasad rozliczenia kosztów w tym zasad ogólnych właściwych dla trybu postępowania, w którym sprawa się toczy.</p> <p>Nie ulega jednak wątpliwości, iż takie postanowienie musi przybrać formę tytułu egzekucyjnego, a zatem wskazywać kto zobowiązany jest do uiszczenia tych kosztów i z jakiego majątku.</p> <p>Zaskarżone postanowienie stwarza niejasność w jaki sposób ma nastąpić zaspokojenie kosztów. Stanowi jedynie proste przytoczenie brzmienia przepisu i jako takie nie jest prawidłowe.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien zadbać o stworzenie tytułu, który będzie stanowił podstawę do ściągnięcia należnych kosztów, przy uwzględnieniu uwag wskazanych powyżej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, orzeczono jak w sentencji.</p> <p>Orzeczenie o kosztach oparto na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 kpc</a>.</p> </div>