III U 1728/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt:</strong> III U 1728/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2013r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="187"/> <col width="529"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Bożena Beata Bielska</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Ewelina Asztemborska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013r. w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania</strong> <span class="anon-block">G. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania</strong> <span class="anon-block">G. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 16.10.2013r. <strong> <!-- -->znak </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje <span class="anon-block">G. K.</span> prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego od dnia 1 września 2013 roku,</p> <p>2.  stwierdza odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III U 1728/13 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">G. K.</span> wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 16.10.2013r., nr <span class="anon-block"> (...)</span>, odmawiającej jej prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.</p> <p>W uzasadnieniu wskazała, że wbrew stanowisku organu rentowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4)">art. 4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a> nie wymaga, aby stosunek pracy został rozwiązany w trybie art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1 i art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela, niezbędnym warunkiem jest zaś rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela, a ten warunek został spełniony.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że ponieważ stosunek pracy <span class="anon-block">G. K.</span> ze Specjalnym <span class="anon-block"> Ośrodkiem Szkolno- (...)</span> został rozwiązany na wniosek pracownika na mocy porozumienia stron, nie zostały spełnione przesłanki wymagane do przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, określone w art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1 i art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela.</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">G. K.</span> nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, dlatego zaskarżona decyzja jest prawidłowa.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">G. K.</span> w dniu 02.09.2013r. złożyła w ZUS wniosek o ustalenie uprawnień do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.</p> <p>Po jego rozpoznaniu ZUS w dniu 16.10.2013r. wydał zaskarżoną decyzję, w której odmówił jej prawa do tego świadczenia wskazując, że nie spełnia przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4)">art. 4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>.</p> <p>Zdaniem Sądu odwołanie <span class="anon-block">G. K.</span> od decyzji ZUS z 16.10.2013r. jest zasadne.</p> <p>Ponieważ odwołująca (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) w dacie składania wniosku ukończyła 55 lat, powinna spełniać przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 2;art. 4 ust. 3;art. 4 ust. 3 pkt. 1)">art. 4 ust. 1-2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22.05.2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>.</p> <p>Zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 3;art. 4 ust. 3 pkt. 1)">art. 4 ust. 1 i ust. 3 pkt 1</a> prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego przysługuje kobiecie, która ukończyła 55 lat, ma okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 2;art. 2 pkt. 1)">art. 2 pkt 1</a>, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i rozwiązała stosunek pracy.</p> <p>Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 w/w ustawy nauczycielom spełniającym warunki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 20 ust. 1;art. 20 ust. 1 pkt. 1;art. 20 ust. 1 pkt. 2)">ust. 1 pkt 1 i 2</a> świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 20;art. 20 ust. 1;art. 20 ust. 5 c;art. 20 ust. 7)">art. 20 ust. 1, 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r.</a> </p> <p>Poza sporem jest, że <span class="anon-block">G. K.</span> osiągnęła wymagany wiek i staż pracy. Przedmiotem sporu było natomiast to, czy sposób rozwiązania stosunku pracy z jej ostatnim pracodawcą odpowiada wymogom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.</p> <p>Z akt ZUS wynika, iż ostatnim pracodawcą odwołującej był Specjalny <span class="anon-block"> Ośrodek Szkolno- (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span>. W świadectwie pracy z tego zakładu wskazano, iż stosunek pracy między stronami ustał wskutek rozwiązania na wniosek pracownika w związku z przejściem na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (k. 12 akt ZUS).</p> <p>Pracodawca odwołującej w piśmie z dnia 29.09.2013r. wskazał dodatkowo, iż stosunek pracy rozwiązano na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 ust. 1)">art. 30 § 1 ust. 1 kp</a> na wniosek pracownika na mocy porozumienia stron (k. 19 akt ZUS).</p> <p>Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję uznał, iż taki sposób rozwiązania umowy o pracę nie spełnia wymogów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 3;art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>.</p> <p>W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż stosunek pracy powinien być rozwiązany na wniosek nauczyciela na podstawie art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1 i art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela.</p> <p>Rozstrzygnięcie w sprawie było uzależnione od interpretacji sformułowania „rozwiązali stosunek pracy”, zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 3)">art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>.</p> <p>W doktrynie wyrażono stanowisko, iż ustawodawca używając sformułowania "rozwiązali stosunek pracy" (zamiast np. "rozwiązano z nimi stosunek pracy") zamierzał wyrazić, iż chodzi o rozwiązanie stosunku pracy z inicjatywy nauczyciela. Taką inicjatywą może być np. złożenie wypowiedzenia lub wniosku o rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Warunek rozwiązania stosunku pracy nie jest spełniony, jeśli to dyrektor szkoły złożył wypowiedzenie lub też z jego inicjatywy stosunek pracy został rozwiązany w drodze porozumienia stron. (tak D.<span class="anon-block">N.</span>, Sł.<span class="anon-block">P.</span>. 2011/3/1-7, Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, teza 5).</p> <p> <span class="anon-block">G. K.</span> w toku postępowania wykazała, że stosunek pracy ze Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-m w <span class="anon-block">O.</span> został rozwiązany na jej wniosek i to ona była stroną inicjującą rozwiązanie umowy o pracę. Wynika to jednoznacznie ze świadectwa pracy i pisma pracodawcy z 27.09.2013r., znajdujących się w aktach ZUS. Także w aktach osobowych odwołującej znajduje się pismo, datowane na 25.06.2013r., w którym <span class="anon-block">G. K.</span> wnosi o rozwiązanie z nią stosunku pracy z dniem 29.07.2013r., co dodatkowo potwierdza treść w/w pisma zakładu pracy i świadectwa pracy.</p> <p>Wbrew stanowisku organu rentowego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 ()">ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a> nie wymaga rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem. Stosunek pracy nauczyciela, tak jak każdy stosunek pracy, może zostać rozwiązany również za porozumieniem stron i z tej możliwości skorzystała właśnie odwołująca (art. 23 ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela). Co więcej, w jej przypadku tylko rozwiązanie za porozumieniem dawało możliwość ustania stosunku pracy w każdej dowolnej dacie - ustalonej przez strony. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem następuje bowiem z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 23 ust. 2 pkt 1Karty Nauczyciela).</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 ()">Ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a> mówi ogólnie o rozwiązaniu stosunku pracy, nie wskazuje natomiast żadnych konkretnych przyczyn, które mogłyby stanowić podstawę do złożenia przez pracownika wniosku o rozwiązanie stosunku pracy, dlatego tylko od pracownika zależy, jakimi przesłankami będzie kierował się składając wniosek o rozwiązanie stosunku pracy.</p> <p>Zauważyć trzeba też niekonsekwencję organu rentowego, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że z jednej strony dopuszcza możliwość rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela za porozumieniem stron, a jednocześnie nie uwzględnia takiego właśnie sposobu ustania stosunku pracy odwołującej.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż <span class="anon-block">G. K.</span> wykazała, że jej stosunek pracy ze Specjalnym <span class="anon-block"> Ośrodkiem Szkolno- (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> ustał z dniem 29.07.2013r. i został rozwiązany na jej wniosek, bowiem to ona była stroną inicjującą rozwiązanie stosunku pracy. Została wobec tego spełniona przesłanka określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 3)">art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a> i tym samym wszystkie warunki wymagane do przyznania odwołującej dochodzonego świadczenia.</p> <p>Z tych względów Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a> zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z 16.10.2013r. i przyznał <span class="anon-block">G. K.</span> prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego od 01.09.2013r., tj. miesiąca złożenia wniosku.</p> <p>W pkt 2 wyroku Sąd stwierdził, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1)">art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120.</p> <p>Przepis art. 118 ust. 1a stanowi zaś, że w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego.</p> <p>W niniejszej sprawie ostatnią okolicznością niezbędną do wydania decyzji było ustalenie, czy został spełniony warunek rozwiązania stosunku pracy, określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 3)">art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>. Zdaniem Sądu organ rentowy miał wszystkie potrzebne dokumenty pozwalające na ustalenie spełnienia w/w warunku. Dysponował bowiem zarówno świadectwem pracy, jak i pismem pracodawcy wyjaśniającym podstawę ustania stosunku pracy odwołującej, dokonał natomiast nieprawidłowej interpretacji tych dokumentów i przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 1 pkt. 3)">art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a>. Wprawdzie Sąd w toku postępowania uzyskał akta osobowe odwołującej, lecz nie dostarczyły one nowych danych, gdyż potwierdziły jedynie to, co już pracodawca wskazywał organowi rentowemu w piśmie z dnia 29.09.2013r.</p> <p>W tej sytuacji należy uznać, że ZUS ponosi odpowiedzialność za nieustalenie spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego w toku postępowania przed tym organem.</p> <p>Z tych względów orzeczono jak w sentencji.</p> </div>