Ppolska.starec← UrzadnikВойти

IV U 895/13

Суды общей юрисдикции2013-12-11
Номер дела
IV U 895/13
Дата решения
2013-12-11
Тип
SENTENCE

Судьи

Jacek Liszka (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygn. akt IV U 895/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 11 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący:SSR del. Jacek Liszka</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Houda</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 roku w Tarnowie na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>z dnia 8 maja 2013 roku nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>przy udziale zainteresowanego <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>o podstawę wymiaru składek</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż podstawę wymiaru składek dla <span class="anon-block">P. K.</span> na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy stanowi kwota wynagrodzenia wynikająca z umowy o pracę z dnia 15 stycznia 2013r. w wysokości 2000 zł brutto.</p> <p>Sygn. akt IV U 895/13</p> <p> <strong> <!-- --> Uzasadnianie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 11 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> decyzją z dnia 8 maja 2013 r. ustalił, na podstawie przeprowadzonej kontroli u płatnika składek <span class="anon-block">M. S.</span>, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy dla <span class="anon-block">P. K.</span> na poziomie minimalnego wynagrodzenia pracowniczego proporcjonalnie do okresu wykonywania przez niego pracy. W związku z powyższym zobowiązał płatnika składek do skorygowania imiennych miesięcznych raportów oraz korekty deklaracji rozliczeniowych za okres od dnia 15.01.2013 r.</p> <p>Organ rentowy na uzasadnienie tej decyzji podał, iż wynagrodzenie jakie miał otrzymywać <span class="anon-block">P. K.</span> zatrudniony przez <span class="anon-block">M. S.</span> na stanowisku pracownika budowalnego od dnia 15.01.2013 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony – w kwocie 2.000 zł brutto było niewspółmiernie wysokie do powierzonych mu obowiązków, kwalifikacji i wkładu pracy. Zdaniem ZUS wysoka podstawa wymiaru składek ustalona została przez płatnika w celu nabycia wysokich świadczeń dla pracownika z ubezpieczeń społecznych. Dlatego też ZUS ustalił podstawę wymiaru składek w drodze decyzji administracyjnej po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł <span class="anon-block">P. K.</span> domagając się jej zmiany, gdyż jego zdaniem wysokość wynagrodzenia ustalona w umowie o pracę z <span class="anon-block">M. S.</span> nie była zawyżona, lecz odpowiadała zakresowi jego obowiązków, rodzajowi wykonywanej pracy, jego kwalifikacjom oraz doświadczeniu w pracach ogólnobudowlanych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji.</p> <p>Zainteresowany w sprawie <span class="anon-block">M. S.</span> poparł odwołanie pracownika.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">P. K.</span> został zatrudniony na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego przez <span class="anon-block">M. S.</span>, prowadzącego działalność gospodarczą - stolarnię oraz wynajem rusztowań - na podstawie umowy o pracę z dnia 15.01.2013 r. na czas określony do dnia 14.06.2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z umową wynagrodzenie miesięczne ubezpieczonego wynosiło 2.000 zł brutto. Zgłoszenie do ubezpieczeń przekazano do ZUS dnia 20.01.2013 r. Praca miała być wykonywana w wymiarze 8 godzin dziennie w godzinach od 7 do 15 od poniedziałku do piątku.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> - akta ZUS,</p> <p>- akta osobowe odwołującego się,</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 15-16.</p> <p> <span class="anon-block">P. K.</span> ze względu na doświadczenie w pracach stolarskich i chciał pracować na stolarni, jednak z uwagi na okres zimowy <span class="anon-block">M. S.</span> zaproponował mu początkowo pracę za minimalne wynagrodzenie (wynoszące w 2013 r. 1.600 zł) przy rusztowaniach (montażu, demontażu) i skierowanie na kurs celem zdobycia uprawnień do montowania rusztowań. Odwołujący ze względu na rodzaj pracy wiążący się z odpowiedzialnością chciał zarabiać minimum 2.000 zł brutto miesięcznie na co pracodawca zgodził się. Przez pierwsze dni pracy ubezpieczony jeździł z <span class="anon-block">M. S.</span> i przyglądał się stawianiu rusztowań przy <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, przeszedł szkolenie BHP, jak również pomagał przy rozładunku tych rusztowań. Docelowo po odbyciu kursu i zdobyciu odpowiednich uprawnień odwołujący miał brać pełną odpowiedzialność za postawione rusztowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> - akta ZUS,</p> <p>- akta osobowe odwołującego się,</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 15-16.</p> <p>Dnia 19.01.2013 r., w sobotę odwołujący przyszedł do pracy, gdyż chciał mieć wolny poniedziałek i odpracować ten dzień. Około godziny 7:30 uległ wypadkowi i z tym dniem stał się niezdolny do pracy. Od tego momentu przebywał na zasiłku chorobowym do końca trwania zawartej umowy o pracę, która rozwiązała się z dniem 14.06.2013 r. W tym okresie płatnik składek nie zatrudnił innego pracownika na jego miejsce zgłaszając do ubezpieczeń jedynie pracownika <span class="anon-block">B. M.</span> w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem 800 zł miesięcznie.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód:</strong> - akta ZUS,</p> <p>- akta osobowe odwołującego się oraz <span class="anon-block">B. M.</span>,</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 15-16.</p> <p>Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych i prywatnych zalegających w aktach organu rentowego oraz zgromadzonych w toku postępowania, jak i zeznań słuchanych w sprawie osób.</p> <p>Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art.244 k.p.c.</a>), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kpc</a>).</p> <p>Wiarygodne w ocenie Sądu były także zeznania <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">P. K.</span>. Korespondowały one z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Depozycje te nie zawierały wewnętrznych sprzeczności, były spójne, a okoliczność faktycznego świadczenia pracy była bezsporna między stronami.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W omawianym stanie faktycznym ZUS kwestionował jedynie wysokość ustalonego między stronami umowy o pracę z dnia 15.01.2013 r. wynagrodzenia. Zdaniem ZUS podstawa wymiaru składek została zawyżona w celu uzyskania wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, co stanowiło naruszenie zasad ustalania wynagrodzenia wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78)">art. 78 kp</a>. Zgodnie z tym przepisem wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (§ 1;art. 78)">§ 1 art. 78 kp</a>).</p> <p>Organ rentowy powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 3)">art. 58 § 3 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a> uznał, iż ustalona wysokość wynagrodzenia narusza zasady współżycia społecznego i jest nieważna w części przekraczającej granice płacy słusznej i godziwej.</p> <p>Po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 kc</a> czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (§1). Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (§ 2). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (§3).</p> <p>Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, iż rację ma ZUS podnosząc, że dozwolone jest ocenianie wysokości wynagrodzenia za pracę przez pryzmat zasad współżycia społecznego i to nie tylko w zakładach sfery budżetowej, ale także u prywatnych pracodawców. Bowiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 13)">art. 13 kp</a> wprowadzający zasadę, iż pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę dotyczy wszystkich pracowników.</p> <p>W tym zakresie w pierwszym rzędzie należy podnieść, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.04.2005 r., II UZP 2/2005, OSNP 2005/21, poz. 338 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9.08.2005 r. III UK 89/05, OSNP 2006/11-12/192) stwierdzono dopuszczalność dokonywania przez organ ubezpieczeń społecznych kontroli i zakwestionowania wysokości wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 kc</a>). Niewątpliwie w prawie pracy obowiązuje zasada swobodnego kształtowania postanowień umownych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 <sup> <!-- -->1</sup> kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a>). Autonomia woli stron umowy o pracę w kształtowaniu jej postanowień, w tym dotyczących wynagrodzenia podlega jednak ochronie w ramach wartości uznaniowych i realizowanych przez system prawa, a strony są obowiązane respektować nie tylko własny interes jednostkowy, lecz także mieć wzgląd na interes publiczny. W powyższej uchwale Sąd Najwyższy uznał, że wymaganie, by treść stosunku pracy lub jego cel nie sprzeciwiał się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego, nie jest sprzeczne z zasadami prawa pracy.</p> <p>W doktrynie i dotychczasowym orzecznictwie dopuszczalność oceny ważności treści umów o pracę według prawa cywilnego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a> nie jest kwestionowana. Stanowisko to należy przenieść na grunt prawa ubezpieczeń społecznych, w którym ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy oparte jest na zasadzie określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 6 ust. 1 i art. 18 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 20;art. 20 ust. 1;art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 20 ust. 1 i art. 4 pkt 9</a>, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 2)">art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.) i godzi się stwierdzić, że przepisy tej muszą być uzupełnione w ramach systemu prawnego stwierdzeniem, iż podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem może stanowić wyłącznie wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności względem pracy.</p> <p>Zdaniem Sądu, nie do przyjęcia jest pogląd, że ubezpieczony <em> <!-- -->„przychodzi" </em>do ubezpieczenia z kwotą wynagrodzenia ustaloną w drodze umowy lub przepisów płacowych, które - jako podstawa wymiaru składki - nie może być weryfikowane w inny sposób, jak tylko wynikający z przepisów ustaw ubezpieczeniowych. Umowa o pracę wywołuje skutek nie tylko bezpośredni, ustalający wzajemne stosunki między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalszy, gdyż umówione wynagrodzenie za pracę kształtuje również stosunek ubezpieczenia społecznego; określa wysokość składki ubezpieczeniowej i w konsekwencji prowadzi do uzyskania świadczeń na odpowiednim do niej poziomie.</p> <p>Należy stanowczo stwierdzić, że ochronna funkcja prawa pracy nie zabezpiecza wystarczająco interesu ogólnego chronionego w ramach stosunku ubezpieczenia społecznego i że ocena tych postanowień umowy może być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych. Co więcej, <em> <!-- -->,godziwość" </em>wynagrodzenia w prawie ubezpieczeń społecznych zyskuje jeszcze dodatkowy walor aksjologiczny. Istnieje w nim znacznie mocniejsza niż w prawie pracy bariera działania w ramach prawa, oparta na wymagającym ochrony interesie publicznym i zasadzie solidarności ubezpieczonych. W ich świetle nadmiernemu uprzywilejowaniu płacowemu pracownika, które w prawie pracy mieściłoby się w ramach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 <sup> <!-- -->1</sup> k.c</a>, w prawie ubezpieczeń społecznych można przypisać - w okolicznościach każdego konkretnego wypadku - zamiar nadużycia świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Alimentacyjny charakter świadczeń i zasada solidaryzmu wymagają bowiem, by płaca, stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki, nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie, by rażąco nie przekraczała ekwiwalentu wkładu pracy, a składka w rezultacie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej. Wynika to z przekonania, że choć przepisy prawa ubezpieczeń społecznych literalnie odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia, w rzeczywistości odwołują się do odpowiedniości przełożenia tytułu ubezpieczenia - pracy i uzyskanej za nią należnej płacy na składki w ramach społecznego poczucia sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia udzielanych pracownikom z zasobów ogólnospołecznych.</p> <p>Dostrzegając, że bez konieczności sięgnięcia do klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego prawo pozostałoby bezsilne wobec praktyki nieuzasadnionego wydatkowania funduszy ubezpieczeniowych, Sąd Najwyższy w omawianej uchwale stanął na stanowisku, że kontrola wynagrodzenia za pracę w aspekcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego - zarówno w zakresie zgodności z prawem, jak i zasadami współżycia społecznego - może być prowadzona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 86;art. 86 ust. 2)">art. 86 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, upoważniony jest do kontroli wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń przez płatników składek. Kontrola ta obejmuje między innymi zgłoszenie do ubezpieczenia oraz prawidłowość i rzetelność obliczenia, potrącenia i płacenia składki. Oznacza to przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania zarówno tytułu zawarcia umowy o pracę, jak i ważności jej poszczególnych postanowień i - w ramach obowiązującej go procedury - zakwestionowania tych postanowień umowy o pracę w zakresie wynagrodzenia, które pozostają w kolizji z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Należy przy tym podkreślić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest ograniczony wyłącznie do zakwestionowania faktu wypłacenia wynagrodzenia w ogóle lub we wskazanej kwocie ani tylko prawidłowości wyliczenia, lecz może ustalać stosunek ubezpieczenia społecznego na ściśle określonych warunkach, będąc niezwiązanym nieważną czynnością prawną (w całości lub w części).</p> <p>Realna możliwość takiej kontroli powstaje po przekazaniu przez płatnika raportu miesięcznego, przedkładanego zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy. W raporcie płatnik przedstawia między innymi dane o tytule ubezpieczenia i podstawie wymiaru składek oraz dokonuje zestawienia należnych składek na poszczególne ubezpieczenia. Dane te mogą być zakwestionowane zarówno przez ubezpieczonego, jak i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować także wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c</a>). W tym kontekście Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest ograniczony wyłącznie do zakwestionowania faktu wypłacenia wynagrodzenia w ogóle lub we wskazanej kwocie ani tylko prawidłowości wyliczenia, lecz może ustalać stosunek ubezpieczenia. Nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika może być w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń, (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.08.2005 r., II UK 16/2005, OSNP 2006/11-12 poz. 191).</p> <p>W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że ocena ważności postanowień umów o pracę w zakresie dotyczącym wysokości wynagrodzenia także na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych jest dopuszczalna, tak na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c</a>, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> </p> <p>Mając to na uwadze należy jednak podkreślić, iż w omawianym stanie faktycznym nie zachodzą przypadki z wyżej cytowanego orzecznictwa, bowiem ustalone wynagrodzenie z umowy o pracę zawartej pomiędzy odwołującym a płatnikiem składek wynosiło kwotę 2.000 zł brutto miesięcznie, a więc nie było rażąco wygórowane, czy też niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego nie można uznać takiego wynagrodzenia za wygórowanego i po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 kp</a> odpowiadało ono rodzajowi wykonywanej pracy oraz doświadczeniu odwołującego. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że minimalne wynagrodzenie za pracę w 2013 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia z 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1026) wynosi 1.600 zł, a więc pensja jaką miał otrzymywać ubezpieczony była tylko 400 zł wyższa. Ponadto należy podkreślić, iż nie można wynagrodzenia w kwocie 2.000 zł uznać za nadmiernie wysokiego, tym bardziej w branży budowlanej, w której jest zapotrzebowanie na pracowników, w praktyce praca często jest wykonywana ponad wymiarowy jej czas. Co więcej, docelowo czynności jakie miał wykonywać ubezpieczony wiązały się z odpowiedzialnością (montaż i demontaż rusztowań). Zatem zakres obowiązków i odpowiedzialności odwołującego był zupełnie inny, niż pracującego na pół etatu <span class="anon-block">B. M.</span>. Dlatego też należy uznać, iż proporcjonalna różnica wynagrodzeń między tymi pracownikami (w kwocie 200 zł miesięcznie) była adekwatna do rodzaju wykonywanej przez nich pracy.</p> <p>Okoliczność zgłoszenia do ubezpieczeń odwołującego w dniu 20.01.2013 r., a więc już po podjęciu przez niego obowiązków pracowniczych i po zaistniałym wypadku nic nie zmienia wobec faktu, iż pracodawca ma 7 dniowy termin na zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń w ZUS od rozpoczęcia trwania umowy o pracę ( w tym przypadku od dnia 15.01.2013 r.). Możliwa jest wszakże sytuacja, że ktoś już podjął pracę, uległ wypadkowi a pracodawca nie zgłosił go jeszcze do ubezpieczeń społecznych w ZUS.</p> <p>Należy jeszcze wspomnieć, iż w omawianej sprawie ZUS nie podnosił zarzutu pozorności zawartej w dniu 15.01.2013 r. pomiędzy odwołującym a płatnikiem składek umowy o pracę, nie kwestionując jej w całości, a jedynie w części dotyczącej wysokości ustalonego w niej wynagrodzenia za pracę. Zatem Sąd w niniejszym postępowaniu nie zajmował się w ogóle tą kwestią. Ponadto to na organie rentowym spoczywał po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a> ciężar udowodnienia podnoszonych okoliczności. Tymczasem ZUS nie składał żadnych wniosków dowodowych w dochodzonej przed Sądem materii. Zatem w zakresie spornym między stronami uznać należało, iż ustalone wynagrodzenie za pracę odwołującego w kwocie 2.000 zł brutto miesięcznie nie było wygórowane, lecz adekwatne do wykonywanej pracy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, działając na mocy wskazanych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 <sup> <!-- -->14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w zakresie wskazanym w sentencji wyroku ustalając, iż podstawę wymiaru składek dla odwołującego na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy stanowi kwota wynagrodzenia wynikająca z umowy o pracę z dnia 15.01.2013 r. w wysokości 2.000,00 zł brutto.</p> <p>SSR (del) Jacek Liszka</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>