VI GC 366/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI GC 366/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 11 grudnia 2013 r. </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Rzeszowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa: <span class="anon-block">A. A.</span> w <span class="anon-block">S.</span> 5 d - <span class="anon-block">Å.</span>, <span class="anon-block">S.</span> – Szwecja - <span class="anon-block">M. P. (1)</span> </p> <p>przeciwko: <span class="anon-block">S. S.</span> zam. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I. oddala powództwo,</p> <p>II. zasądza od powoda <span class="anon-block">A. A.</span> w <span class="anon-block">S.</span> 5 d - <span class="anon-block">Å.</span>, <span class="anon-block">S.</span> – Szwecja - na rzecz pozwanego <span class="anon-block">S. S.</span> kwotę 3.617,00 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.</p> <p>Sygn. akt VI GC 366/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p>Pozwem dnia 15 października 2013 r. powód <span class="anon-block"> spółka (...)</span> z o.o. , z/s w <span class="anon-block">S.</span> domagała się zapłaty kwoty 106.060,00 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa od pozwanego <span class="anon-block">S. S.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powód podał , że prowadzi działalność gospodarczą i zlecał firmie pozwanego wykonanie prac za które otrzymał on łączne wynagrodzenie w kwocie 584.337,00 koron szwedzkich.</p> <p>Zgodnie zaś z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 883/04 artykuł 11.1 i 11.3 obowiązuje podstawowa zasada , że za wykonaną w Szwecji pracę należy opłacać składki pracodawcy na ubezpieczenie społeczne , chyba ,że zleceniobiorca ( pozwany ) objęty jest szwedzkim prawem podatkowym z tytułu wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej.</p> <p>Odstępstwem od tej zasady jest wykazanie ,iż jest objęty systemem ubezpieczeń społecznych w innym kraju Unii Europejskiej , w tym przypadku w Polsce. Potwierdzeniem bycia objętym ubezpieczeniem społecznym w Polsce</p> <p>iest dokument A1 wydawany w Polsce przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>W dniu 13.06.2012r Urząd Skarbowy w <span class="anon-block">S.</span> zażądał od powoda przedłożenia nazw i adresów podmiotów gospodarczych , którym zlecał w 2011r prace , a następnie przedłożenia 11 dokumentów A1 w tym pozwanego pod rygorem podwyższenia podstawy składek opłacanych przez powoda za rok podatkowy 2011r o 816.624 koron szwedzkich. Powód wielokrotnie wzywał</p> <p>Pozwanego o potrzebie przedłożenia dokumentu A1 i konsekwencjach finansowych. Wobec nie przedłożenia przez pozwanego dokumentu A1 w dniu 13.11.2012r została przeprowadzona u powoda kontrola skarbowa w zakresie ustalania dochodu do opodatkowania , podatku VAT i składek pracodawcy na ubezpieczenia społeczne. Konsekwencją tych czynności było wydanie w dniu 21.12.2012r przez Szwedzki Urząd Skarbowy Decyzji Korygującej na podstawie której powód został obciążony dodatkowym podatkiem w kwocie 256.578 koron szwedzkich i grzywna skarbową w kwocie 51.311 koron szwedzkich.</p> <p>Z tego powodu z winy pozwanego , który nie przedłożył dokumentu A1 powód został obciążony obowiązkiem zapłaty kwoty 220.315 koron szwedzkich , gdzie 183.597 koron szwedzkich stanowiła dodatkowa kwota ubezpieczenia społecznego , a 36.718 koron szwedzkich to dodatkowa kwota podatku co według kursu NBP z dnia 28.01.2013r stanowiło kwotę 106.000,00 zł , którą</p> <p>powód zmuszony był uiścić.</p> <p>Pozwany mimo wezwania do zapłaty w/w kwoty do dnia wniesienia pozwu jej nie uiścił.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na pozew ( k- 37 -41) wniósł o jego oddalenie</p> <p>i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu.</p> <p>Na wstępie zarzucił ,iż przedmiotowych prac nie wykonywał na rzecz <span class="anon-block">M. P. (2)</span>.</p> <p>Ponadto opierając się na treści art. 19 ust 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009r dotyczącym wykonywania rozporządzenia ( WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, którego treść przytoczył powód mógł</p> <p>sam jako pracodawca zwrócić się do właściwych organów o wymagane dokumenty, które były powodowi potrzebne.</p> <p>Pozwany nie dysponuje dokumentem A1 ; a nawet gdyby taki obowiązek istniał po stronie pozwanego to jego nieuzyskanie stanowiłoby jedynie ewentualnie niewykonanie obowiązku nakładanego przez przepisy prawa ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Podniósł ,że nigdy zobowiązał się względem powoda do dostarczenia zaświadczenia A1. Powód zwrócił się o powyższy dokument dopiero po interwencji Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Zdaniem pozwanego wszelkie nieprawidłowości w zakresie niestarannego działania w zakresie odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne winny obciążać jedynie powoda jako profesjonalny podmiot gospodarczy.</p> <p>Pozwany zakwestionował także wyliczenie zobowiązania jako odnoszące się do pozwanego , jako bez dokumentów źródłowych i niepodpisanie przez osobę od której to oświadczenie pochodzi nie może stanowić o wysokości roszczenia należnego powodowi.</p> <p>Powód w odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 09.12.2013r ( data prezentaty tut. Sądu k- 53-55) potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie .</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Pozwany <span class="anon-block">S. S.</span> prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania pokryć dachowych wykonywał w w miesiącach od lutego do grudnia 2011 roku prace w Szwecji na zlecenia <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> , <span class="anon-block">S.</span> 5d , <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A.</span> ( dowód : zaświadczenia</p> <p>z <span class="anon-block"> (...)</span> pozwanego k- 29, załącznik nr 2 i 3 do raportu z kontroli skarbowej k- 13, 14, wypis z rejestru Szwedzkiego <span class="anon-block"> (...)</span> Rejestru Spółek k- 108 -109 ).</p> <p>W dniu 13.11.2012r w powodowej spółce została wykonana kontrola przez</p> <p>Szwedzki Urząd Kontroli Skarbowej w zakresie ustalenia dochodu do opodatkowania, podatku VAT , składki pracodawcy na ubezpieczenie społeczne za okres od 01.09.2009r do 31.12.2011r ( dowód : protokół kontroli k- 9v). Stwierdzono w nim ,że w 2011r powodowa spółka wypłaciła kilku Polakom , prowadzącym działalność gospodarczą wynagrodzenie w wysokości 2.061 898 koron szwedzkich , a podmioty te nie były w Szwecji objęte podatkiem dochodowym z tytułu wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej, a powód nie dokonał potrącenia podatku dochodowego ani nie opłacił składek pracodawcy na ubezpieczenie społeczne od wypłaconego wynagrodzenia. Ponadto wynika ,że powodowa spółka zleciła prace 11 jednoosobowym firmom z Polski , z czego pięć z nich przesłało formularz A1.</p> <p>W dniu 21.12.2012r została wydana decyzja korygująca na podstawie której Szwedzki Urząd Skarbowy podniósł podstawę wymiaru opłat w kwocie</p> <p>816. 624 koron szwedzkich i pobrał dodatkową opłatę w wysokości 256.578 koron szwedzkich ( dowód : decyzja z dnia 21.12.2012r k- 18 – 25).</p> <p>W dniu 3.06.2013r powód pismem wezwał pozwanego do zapłaty kwoty żądanej pozwem ( k- 26- 27).</p> <p>W ocenie Sądu dowody w postaci dokumentów przedłożone przez obie strony zasługiwały na uwzględnienie – oprócz dokumentu w postaci wyliczenia</p> <p>należności należnych powodowi od pozwanego ( k- 25)- albowiem nie były przez strony kwestionowane co do swej treści i wiarygodności .</p> <p>Jedynie w/w dokument w ocenie Sądu nie mógł być podstawą ustaleń,</p> <p>gdyż nie wiadomo przez kogo został sporządzony ( brak podpisu) i brak odniesienia w nim do dokumentów źródłowych. O ile faktury przedłożone przez</p> <p>powoda znajdują potwierdzenie w/w zapisach za okresy miesięcy od lipca do listopada 2011r ( k- 96-100) to już nie można tego stwierdzić w zakresie miesiąca maja 2011r ( k- 94,95); natomiast za okres od stycznia 2011r do kwietnia 2011r brak jest w ogóle stosownych faktur. Poza tym przedmiotowe faktury zostały wystawione przez podmiot o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span> , <span class="anon-block">S.</span> 15 Bv, 129 49 <span class="anon-block">H.</span> o numerze SE 556 709 179 701.</p> <p>Z rejestru powodowej spółki wynika ,że ta spółka do 31.08.2012r nosiła nazwę</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> i jej numer to <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> ( k- 109), lecz to nie usuwa wątpliwości , czy w/w faktury ( k- 94-101) zostały wystawione przez powodową spółkę.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo powoda nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Na początku należy podnieść, że stroną powodową jest <span class="anon-block"> spółka z o.o. (...)</span> z/s w <span class="anon-block">S.</span> , reprezentowana przez członka zarządu <span class="anon-block">M. P. (1)</span> co powód wykazał i sprecyzował w piśmie procesowym z dnia 9.12.2013r ( k- 53, 108-109).</p> <p>Powód nie wskazał na jakiej podstawie dochodzi od pozwanego przedmiotowego roszczenia. W tej sytuacji należało rozważyć zasadność żądania pozwu na dwóch płaszczyznach : odpowiedzialności kontraktowej oraz odpowiedzialności deliktowej.</p> <p>Oparcie roszczenia powoda na przesłankach ujętych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 kc</a> należy</p> <p>Podnieść ,że zgodnie z nimi <em> <!-- -->dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. </em> </p> <p>Dla wykazania odpowiedzialności kontraktowej koniecznym było, aby powód udowodnił, że zaistniały kumulatywnie trzy przesłanki: niewykonanie zobowiązania, <span class="underline"> <!-- -->powstanie szkody, oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą powoda, a niewykonaniem umowy przez pozwanego</span>. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek wyklucza odpowiedzialność pozwanego. Reguły te nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego. Oceny zaś czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego należy dokonywać na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy. <em> <!-- -->/por.: Wyrok z dnia 8 września 2004 r. Sąd Najwyższy IV CK 672/03/.</em> </p> <p>Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 kc</a> zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania w granicach odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania naprawienie szkody obejmuje uszczerbek majątkowy, który poszkodowany poniósł tj. powstałą różnicę między obecnym stanem w dobrach prawnie chronionych, a tym stanem jaki zaistniałby, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie miało miejsca, przy czym szkoda jest zjawiskiem istniejącym niejako obiektywnie i niezależnie od woli poszkodowanego czy też sprawcy zdarzenia. Powyższe ujęcie pojęcia szkody pozwala wyeliminować sytuację w której uszczerbek jest wynikiem dobrowolnych działań poszkodowanego, świadomie i celowo podejmującego zbędne wydatki lub nakłady, powiększając po swojej stronie uszczerbek w majątku, czego konsekwencjami nie można automatycznie obciążać drugiej strony. Związek przyczynowy zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest typowym następstwem określonego rodzaju zdarzeń. Adekwatny związek przyczynowy jest podstawową przesłanką odpowiedzialności oraz wskazuje jak daleko ona sięga.</p> <p>W realiach niniejszej sprawy powód nie wykazał jakiej treści umowa łączyła go z pozwanym , a mianowicie czy był on w świetle jej postanowień do przedłożenia dokumentu A1. W ocenie Sądu umowa łącząca strony takiego obowiązku na pozwanego nie nakładała , skoro powód wezwał go o jego przedłożenie dopiero po przeprowadzonej kontroli Szwedzkiego Urzędu Kontroli Skarbowej.</p> <p>Ponadto powód nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą , a nie wykonaniem umowy przez pozwanego.</p> <p>Należy zauważyć ,że powód został obciążony należnościami za brak opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie prawa szwedzkiego oraz w oparciu o art. 11.1 i 11.3 rozporządzenia (WE) 883/04, który stanowi ,że</p> <p>osoba do której stosuje się rozporządzenie podlega ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego , z reguły państwa , w którym pracuje. Zasada ta obowiązuje również wtedy gdy ta osoba ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim oraz gdy pracodawca ma siedzibę w innym państwie członkowskim. Prawo do świadczeń socjalnych uzyskuje się oraz opłaca w kraju , którego ustawodawstwo ma zastosowanie ( w państwie właściwym).</p> <p>Istnieje odstępstwo od tej zasady , zgodnie z którym osoba , która normalnie wykonuje działalność jako osoba pracująca na własny rachunek w państwie członkowskim , a która udaje się by wykonać podobną działalność w innym państwie członkowskim , nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego , pod warunkiem ,że przewidywany okres takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy. Możliwość zastosowania odstępstwa , o którym stanowi art. 12.2 rozporządzenia (WE) 883/2004 przysługuje osobom pracującym na własny rachunek , które w momencie oddelegowania są objęte</p> <p>ubezpieczeniem społecznym w kraju w którym prowadzą działalność. Fakt ten należy potwierdzić za pomocą zaświadczenia A1; przy czym należy podnieść, że nie jest to obowiązek takiego przedsiębiorcy , aby przed wyjazdem do pracy do innego państwa członkowskiego musiał mieć zaświadczenie A1.</p> <p>Rozporządzenie to rozstrzyga kwestię miejsca w którym należy opłacać składki na ubezpieczenie społeczne ; obowiązuje prawo kraju w którym wykonywana jest praca.</p> <p>W tej sytuacji skoro powód nie dysponował zaświadczeniami A1 od pozwanego w momencie wypłaty stosownego wynagrodzenia i obowiązek jego przedłożenia nie wynikał z umowy łączącej strony to powód winien zapłacić składki na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia wypłacanego na podstawie wystawianych faktur pozwanemu ; bo to na nim jako pracodawcy ciążył ten obowiązek , gdyż to powód jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą miał obowiązek rozliczyć się m. in. w zakresie płaconych składek za ubezpieczenie społeczne zgodnie z prawem kraju w którym tą działalność prowadzi ; a nie przerzucać zaniedbania w tym zakresie na inne podmioty.</p> <p>Poza tym treść decyzji wydanej przez Szwedzki Urząd Skarbowy rodzi wątpliwość czy pozwany jest w niej traktowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą czy też jako pracownik zatrudniony przez powodową spółkę; wynika to z zamiennego posługiwania się zamiast „wynajętym podmiotom gospodarczym” – „ wynajętym pracownikom”. Sąd przyjął na podstawie całokształtu dowodów ,że pozwany wykonywał tę pracę w Szwecji jako przedsiębiorca.</p> <p>Osobną kwestią jest sama wysokość roszczenia dochodzonego przez powoda. Jak już podniesiono wyżej i szczegółowo wskazano podstawą jego wyliczeń nie może być uznany dowód w postaci wyliczeń przedłożony przez powoda ( k- 25). Brak jest podstaw do obciążania pozwanego dodatkową kwotą w postaci kary w wysokości 20 % od kwoty naliczonego ubezpieczenia.</p> <p>Należy w tym miejscu podnieść ,że dodatkowa kwota podatku wynosi 20%</p> <p>kwoty podatku , którą został obciążony powód za te konkretne nieprawidłowości , które zostały stwierdzone podczas kontroli w dniu 13.11.2012r. Z treści protokołu z tej kontroli i decyzji z dnia 21.12.2012r wynika ,że oprócz braku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne za wynagrodzenie wypłacone pozwanemu powód takich uchybień dopuścił się jeszcze wobec 6 innych przedsiębiorców z Polski ; a poza tym powód nie przedłożył zgody na prowadzenie działalności w oparciu o kartę podatkową F</p> <p>i grzywna podatkowa w wysokości 20 % podatku została nałożona na podstawie</p> <p>Ustawy o przestępstwach podatkowych ( k- 20,20V).</p> <p>W tych okolicznościach Sąd przyjął ,ze powód nie dowiódł zaistnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 kc</a> , które by uzasadniały odpowiedzialność pozwanego.</p> <p>Również podobnie należy ocenić odpowiedzialność pozwanego przez pryzmat <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc.</a> Również w tym przypadku powód winien udowodnić wszystkie przesłanki odpowiedzialności, w tym również elementy winy; albowiem na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> odpowiada osoba , której zawinione zachowanie się ( działanie bądź zaniechanie) jest źródłem powstania tej szkody.</p> <p>Dla przypisania winy sprawcy konieczne jest , aby postępowanie sprawcy było</p> <p>wadliwe , i to zarówno obiektywnie jak i subiektywnie. Wadliwość obiektywna polega na tak zwanej bezprawności zachowania się , podmiotowa zaś na</p> <p>pewnym określonym stosunku psychiki sprawcy do skutków swego postępowania. Jak wynika z wyżej przedstawionych okoliczności brak jest</p> <p>dowodów , które by w sposób jednoznaczny wykazały wszystkie konieczne przesłanki o których stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415kc.</a> </p> <p>Z tych też względów powództwo oddalono po myśli wyżej przywołanych przepisów.</p> <p>Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">99 kpc</a> </p> <p>i 108 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>.</p> <p>Zarządzenie:</p> <p>- odpis uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi powoda,</p> <p>- kal 14 dni</p> </div>