I ACa 1216/13

<p>Sygn. akt I ACa 1216/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Anna Guzińska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Aleksandra Marszałek (spr.)</p> <p>SSA Walter Komorek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Marta Perucka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Centrum Zarządzania <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> i Wspólnocie Mieszkaniowej <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o ustalenie</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu</p> <p>z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I C 727/12</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w części dotyczącej pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> <br/> i ustala, że uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> pozwanej Wspólnoty podjęta w dniach <br/>20-23 lipca 2012 r. jest nieważna i zasądza od pozwanej Wspólnoty na rzecz powódki 200 zł kosztów postępowania; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala dalej idącą apelację; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej na rzecz powódki 200 zł, zaś od powódki na rzecz Centrum <span class="anon-block"> (...)</span> <br/>i Wspólnotami Mieszkaniowymi sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> 135 zł -<br/>-tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił powództwo, którym <span class="anon-block">M. G.</span> pozywając Centrum Zarządzania <span class="anon-block">(...)</span> spółka z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> − <span class="anon-block">K.</span> i Wspólnotę Mieszkaniową <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> − <span class="anon-block">K.</span>, domagał się ustalenia nieważności uchwały Wspólnoty nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia <br/>20 lipca 2012 r., którą upoważniono zarządcę do odcięcia mediów – wody <br/>i centralnego ogrzewania dostarczanych do lokali właścicieli zalegających z opłatami powyżej 1.000 zł. Sąd ustalił, że realizując tę uchwałę 14 listopada 2012 r. odcięto dopływ wody do obydwóch należących do powódki lokali.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powódki nie nadaje się do uwzględnienia. Uchwała nie jest bezwzględnie nieważna nie może więc zostać skutecznie zaskarżona w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">189 k.p.c.</a>, a procedura zaskarżania uchwał przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawie o własności lokali</a> nie został przez powódkę zastosowana <br/>i nie wnosiła ona o uchylenie spornej uchwały w zakreślonym terminie.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka domagając się jego <br/>zmiany i uwzględnienia powództwa. Wskazała na wadliwość stanowiska <br/>o niedopuszczalności zaskarżenia uchwały w przyjętym przez powódkę trybie, to jest na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">58 k.c.</a> i na bezprawność zaskarżonej uchwały.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył:</strong> </p> <p>Apelacja jest uzasadniona. Nie jest trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazujące na niedopuszczalność zaskarżenia spornej uchwały w trybie <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> z uwagi na przyjętą w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy <br/>o własności lokali</a> zasadę nieważności względnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawa z 24 czerwca 1994 r.</a>, <br/>Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 tekst jednolity). W przeważających przypadkach jest to pogląd słuszny, a tryb przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25)">art. 25</a> wyłączny, jednak nie można <br/>nie zauważyć sytuacji, w których doszło do naruszenia prawa w sposób tak <br/>daleko idący, że uchwała jest bezwzględnie nieważna i nie powinna pozostać <br/>w obrocie, mimo, że nie została zaskarżona w trybie powołanej ustawy. <br/>Dotyczy to w szczególności uchwał, którymi Wspólnota przekracza swoje kompetencje związane z zarządzaniem nieruchomością, narusza nie tylko interes swojego członka, ale także jego dobra osobiste i prawo do lokalu. W ocenie <br/>Sądu Apelacyjnego z uchwałą taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie.</p> <p>Wspólnota podjęła uchwałę o odcięciu dopływu wody pitnej do mieszkań powódki i uchwałę tą wykonała. Tym samym naruszyła jej dobro osobiste w postaci prawa do spokojnego zamieszkiwania, miru domowego, utrudniając czy wręcz uniemożliwiając spokojne zamieszkiwanie i to niezależnie od tego czy powódka lokale te zajmował osobiście czy wykorzystywała w inny sposób. Podkreślić <br/>przy tym należy, że Wspólnota nie jest uprawniona do tego typu działań. Prowadzi to do niedopuszczalnej samopomocy i zmuszania w niedozwolony sposób członka Wspólnoty do określonych zachowań, nawet, jeśli te zachowania są powinnością członka. W sytuacji, gdy długotrwale nie wywiązuje się on z obowiązków wobec Wspólnoty to przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a> wskazują jakie czynności mogą być podjęte w stosunku do niego. Wspólnota może dochodzić zaległych należności, może je egzekwować kierując egzekucje także do lokalu stanowiącego odrębną własność, może wreszcie w trybie procesu żądać sprzedaży lokalu w drodze <br/>licytacji na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> o egzekucji <br/>z nieruchomości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 16)">art. 16</a>). Nie może natomiast podejmować czynności, które stanowią próbę uprzykrzenia czy uniemożliwienia zamieszkiwania i wymuszenia uiszczenia zaległych kwot.</p> <p>Wskazać też trzeba na przepisy ustawy z dnia 7.06.2001 r. zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 123, poz. 858). Przepis art. 8 tej ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne może odciąć dostawy wody lub zamknąć przyłącze tylko w przypadkach tam enumeratywnie wymienionych . Również na przedsiębiorcy wodno – kanalizacyjnym ciążą wówczas obowiązki, o jakich mowa w ust. 2 i 3 art. 8 (udostępnienie punktu zastępczego poboru wody i zawiadomienie odbiorcy na 20 dni przed planowanym terminem odcięcia wody).</p> <p>Cytowana ustawa nie przewiduje natomiast możliwości odcięcia dostawy wody przez inne podmioty, w tym właściciela czy zarządcę budynku wielolokalowego, gdy użytkowaniu lokalu mieszkalnego zalega z płatnościami. Prowadziła by to zresztą <br/>do dużej dowolności i stwarzało możliwość szykanowania czy zmuszania do określonych zachowań drogami pozaprawnymi. Skoro jednoznacznie z ustawy <br/>tej wynika, że określa ona zasady i warunki zbiorowego zapatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (…) w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodno – kanalizacyjnych, mających obowiązek zapewnienia dostaw wody i którym ustawodawca wyznaczył konkretne warunki, w jakich może dojść <br/>do odcięcia dostawy wody (art. 8), to uznanie, że również inny podmiot <br/>(niezobowiązany już do dostaw wody) n. p. zarządzający nieruchomością jest władny do odcięcia wody pozostaje w sprzeczności z treścią tej ustawy – jej literalnym brzmieniem oraz z jej założeniami. Zarządca budynku czy też administrator w świetle tej ustawy są uprawnieni tylko do zawarcia umowy o dostawę wody do budynku, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym (art. 6 ustawy). <br/>Z samego faktu zawarcia tego rodzaju umowy nie wynika, by zarządca był uprawniony do dokonywania w miejsce przedsiębiorstwa wodno – kanalizacyjnego czynności, o których mowa w art. 8. Zatem jego działania podjęte w wykonaniu uchwał należy uznać za samowolne.</p> <p>Dodać przy tym trzeba wobec podmiotowego ukształtowania powództwa, <br/>że biernie legitymowana w sporze o uchylenie, stwierdzenie nieważności czy nieistnienia uchwał, jest zawsze Wspólnota. Uchwała jest wyrażeniem jej <br/>stanowiska i pełni funkcje oświadczenia woli jej członków. Dlatego tylko <br/>Wspólnota, a nie zarządca czy zarząd, może występować w sporze jako pozwana, zarządca (zarząd) jest zaś powołany do jej reprezentowania w procesie. <br/>Czyni to bezzasadnym powództwo wobec pozwanego Centrum Zarządzania <span class="anon-block">(...)</span>sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> − <span class="anon-block">K.</span>. Podmiot ten bowiem pełnił właśnie funkcję zarządcy. W tym zakresie oddalenie powództwa, aczkolwiek z innych przyczyn niż przyjął to Sąd pierwszej instancji, było prawidłowe.</p> <p>Natomiast, co już wyżej wskazano niedopuszczalne było ograniczenie prawa właściciela – powódki poprzez odcięcie dostępu do wody pitnej. Zatem należy <br/>uznać, że zaskarżona uchwała narusza w sposób rażący m.in. przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 12;art. 13)">art. 12 – 13 ustawy o własności lokali</a> odnoszące się do praw i obowiązków właścicieli lokali, <br/>co powoduje jej nieważność i konieczność wyeliminowania z obrotu niniejszym orzeczeniem.</p> <p>Mając powyższe na uwadze zaskarżony wyrok w stosunku do pozwanej Wspólnoty należało zmienić i powództwo uwzględnić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>), zaś wobec drugiego z pozwanych apelacje oddalić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>). Orzeczenie o kosztach oparto na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>MR-K</p> </div>