II AKz 483/13

<p>Sygn. akt II AKz 483/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 11 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="166"/> <col width="389"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Beata Barylak-Pietrzkowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Polański</p> <p>SSO del. Bogusław Sędkowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Iwona Goślińska</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Rafała Babińskiego</p> <p>po rozpoznaniu w sprawie</p> <p> <span class="anon-block">M. Z.</span> </p> <p>podejrzanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258§1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> </p> <p> <span class="anon-block">M. S. (1)</span> </p> <p>podejrzanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258§1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> </p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p>podejrzanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258§1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65§1 kk</a> </p> <p> <span class="anon-block">M. C.</span> </p> <p>podejrzanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258§ 1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 kk</a> </p> <p>zażaleń wniesionych przez obrońców podejrzanych <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i <span class="anon-block">P. S.</span>, obrońcę <span class="anon-block">M. S. (1)</span> oraz obrońcę <span class="anon-block">M. Z.</span> </p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 28 października 2013 roku, sygn. akt III Kp 975/13</p> <p>w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art.437 § 2 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 435)">art. 435 kpk</a> </p> <p>postanawia</p> <p>zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie uwzględnić wniosku prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania na dalszy czas oznaczony, tj. do dnia 30 stycznia 2014 roku wobec podejrzanych:</p> <p>− <span class="anon-block">M. Z.</span> (<span class="anon-block">Z.</span>) , s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">Z.</span>, z d. <span class="anon-block">M.</span>;</p> <p>− <span class="anon-block">M. C.</span> (<span class="anon-block">C.</span>), s. <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">H.</span> z d. <span class="anon-block">A.</span>;</p> <p>− <span class="anon-block">P. S.</span>(<span class="anon-block">S.</span>), s. <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">Z.</span>z d. <span class="anon-block">S.</span>;</p> <p>− <span class="anon-block">M. S. (1)</span>(<span class="anon-block">S.</span>), s. <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">Z.</span>z d. <span class="anon-block">S.</span>.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Prokurator podejrzewa <span class="anon-block">M. Z.</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">P. S.</span>i <span class="anon-block">M. C.</span>o przynależność do zorganizowanej grupy przestępczej, mającej na celu wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu szkodliwych dla zdrowia i sprowadzających niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób substancji w postaci <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, tj. o popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 kk</a>. Nadto <span class="anon-block">M. S. (1)</span>i <span class="anon-block">P. S.</span>o to, że działając w ramach grupy przestępczej, wspólnie ze sobą i innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu wytwarzali i wprowadzali do obrotu za pośrednictwem innych członków grupy szkodliwe dla zdrowia i stanowiące zagrożenie dla zdrowia i życia wielu osób substancje o działaniu psychoaktywnym w postaci substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, czym sprowadzali niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób, tj. o popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 kk</a>. Natomiast <span class="anon-block">M. Z.</span>i <span class="anon-block">M. C.</span>pozostają pod zarzutem popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 kk</a> polegającego na wprowadzaniu do obrotu wytworzonych przez innych członków grupy przestępczej szkodliwych dla zdrowia i sprowadzających niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób substancji o działaniu psychoaktywnym w postaci <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Podejrzani zostali tymczasowo aresztowani na mocy postanowień Sądu Rejonowego dla Krakowa − Śródmieścia w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2013 roku sygn. akt XIV Kp 623/13/S (podejrzany <span class="anon-block">M. Z.</span>), sygn. akt XIV Kp 625/13/S (podejrzany <span class="anon-block">P. S.</span>), sygn. akt XIV Kp 626/13/S (podejrzany <span class="anon-block">M. S. (2)</span>), sygn. akt XIV Kp 624/13/S (<span class="anon-block">M. C.</span>).</p> <p>Powołanym na wstępie postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie w uwzględnieniu wniosku prokuratora w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 kpk</a> na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2;art. 258 § 2)">art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 kpk</a> przedłużył stosowanie wobec wskazanych powyżej podejrzanych tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania do dnia 30 stycznia 2014 roku.</p> <p>Powyższe postanowienie zaskarżyli zażaleniami obrońcy podejrzanego <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, oraz obrońcy podejrzanych <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">M. Z.</span>.</p> <p>Obrońca podejrzanych <span class="anon-block">M. S. (1)</span>i <span class="anon-block">P. S.</span>zarzucił naruszenie prawa materialnego − <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 kk</a> poprzez przyjęcie, że wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu substancji o nazwach <span class="anon-block">(...)</span>oraz <span class="anon-block">(...)</span>stanowi realizację znamion przestępstwa opisanego w tym artykule.</p> <p>Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu i przyjęcia, że podejrzani zrealizowali znamiona przedmiotowe przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> obrońca podejrzanych zarzucił:</p> <p>1.  błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że podejrzani mieli świadomość bezprawności swego postępowania, a w konsekwencji zrealizowali znamiona strony podmiotowej zarzucanego przestępstwa;</p> <p>2.  błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że prawidłowy tok postępowania zagrożony jest w stopniu wymagającym dalszego stosowania tymczasowego aresztowania, podczas gdy podejrzany <span class="anon-block">M. S. (1)</span> przyznał się do zarzuconego czynu, nie kwestionuje ustaleń faktycznych, a jedynie – poprzez obrońcę – kontestuje kwalifikację prawną przyjętą przez prokuratora.</p> <p>Zażalenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia, nadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Obrońca podejrzanego <span class="anon-block">M. Z.</span> w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 kpk</a> zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a> poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. przyjęcie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzuconych mu czynów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258;art. 258 § 1)">art. 258 § 1 kk</a>, podczas gdy obrót środkami zastępczymi nie jest na gruncie polskiego prawa karnego karalny, na co wskazuje:</p> <p>1.  literalna, systemowa i autentyczna wykładnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> w zw. z art. 44b i art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850120049" title="Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz. U. z 1985 r. Nr 12, poz. 49 ()">ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej</a> (Dz. U 2010, nr 81, poz. 529), zgodnie z którą obrót <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>nie jest przestępstwem;</p> <p>2.  brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 kk</a> i stwierdzenie, iż zarzuty prokuratora, jak i postanowienia sądów w przedmiocie tymczasowego aresztowania stanowią zmianę dotychczasowej wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> (w perspektywie zmiany normatywnej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Dz. U 2010 nr 81, poz 529) albowiem w dotychczasowym piśmiennictwie występowało tylko stanowisko wskazujące, iż obrót dopalaczami nie jest nielegalny, a zmiana wykładni następująca w związku ze zmianą normatywną, jest zmianą ustawy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 kk</a>, co musi prowadzić do zastosowania ustawy względniejszej dla sprawcy, a więc przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> i przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu sprzed 1stycznia 2011 roku, a co za tym idzie – nie mogą one stanowić podstawy karalności;</p> <p>3.  brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30)">art. 30 kk</a>, zgodnie z którym <span class="anon-block">M. Z.</span> był w usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności podczas podejmowania zachowań.</p> <p>W konkluzji zażalenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie o jego zmianę poprzez nieuwzględnienie wniosku prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania.</p> <p>Drugi z obrońców podejrzanego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> (adw. <span class="anon-block">P. P.</span>) w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1;art. 438 pkt. 2;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 1-3 kpk</a> zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:</p> <p>1.  obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a> poprzez wydanie postanowienia z istotnym pominięciem celu, jaki gwarantować mają środki zapobiegawcze stosowane wobec podejrzanego i sprowadzanie przedmiotowego środka zapobiegawczego do środka zmierzającego do antycypacji kary;</p> <p>2.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia polegający na uznaniu, że w sprawie istnieje obawa podejmowania przez podejrzanego bezprawnych działań zmierzających do zakłócenia biegu postępowania, gdyż zarzucany czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności przewyższającą 8 lat, podczas gdy podejrzany jak do tej pory nie dał nawet możliwości uznania, że będąc na wolności będzie w jakikolwiek sposób utrudniał postępowanie.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty zażalenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uchylenie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, ewentualnie o zmianę środka zapobiegawczego na łagodniejszy.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p> <p>Zażalenia obrońców okazały się o tyle zasadne, że skutkowały zmianą zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Należy stwierdzić, że w realiach sprawy Sąd I instancji niezasadnie uwzględnił wniosek prokuratora o przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych na dalszy okres, tj. do dnia 30 stycznia 2014 roku.</p> <p>Na wstępie rozważań należało przypomnieć, że podstawowym warunkiem stosowania jakiegokolwiek środka zapobiegawczego jest istnienie dowodów wykazujących duże prawdopodobieństwo tego, że podejrzani popełnili zarzucane im przestępstwo (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art.249§1 kpk</a>). Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń sprecyzował, że chodzi o dowody wskazujące na stopień prawdopodobieństwa, graniczący z pewnością, (choć nie jest z nią tożsamy), że zostało popełnione konkretne przestępstwo przez konkretną osobę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego II KZ 81/99 nie publ.) W doktrynie dodatkowo podkreśla się, że określenie tego prawdopodobieństwa na wyższym poziomie aniżeli w innych przepisach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 244)">art. 244 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 303)">art. 303 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 313;art. 313 § 1)">313§1 kpk</a>) uzasadnione jest daleko idącą ingerencją w prawo do wolności i nietykalności osobistej. Treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a> powinna być zatem rozumiana w ten sposób, że zebrane w sprawie dowody muszą wskazywać na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego przestępstwa, które zostało mu zarzucone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 2)">art. 249 § 2 kpk</a>), a nie jakiegokolwiek innego przestępstwa. Obowiązkiem sądu jest zatem również dokonanie oceny, czy przyjęta w postanowieniu o przedstawieniu (uzupełnieniu lub zmianie) zarzutów kwalifikacja prawna jest adekwatna do stanu faktycznego, wynikającego z dowodów zgromadzonych na danym etapie postępowania, która powinna być dokonywana w kontekście ustawowych przesłanek tymczasowego aresztowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2011 r. I KZP 23/10, LEX nr 686660).</p> <p>Nie mogło zatem budzić wątpliwości, że obowiązkiem Sądu Okręgowego rozpoznającego wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych w niniejszej sprawie było zbadanie nie tylko tego, czy zebrany materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo, że podejrzani popełnili zarzucane im przestępstwa (czyli tego, jaki stan faktyczny został uprawdopodobniony na obecnym etapie postępowania), ale także tego, jaka jest właściwa dla tego stanu faktycznego kwalifikacja prawna. Trafnie zatem obrońcy podejrzanych <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i <span class="anon-block">P. S.</span> oraz <span class="anon-block">M. Z.</span> zarzucili brak w tym zakresie jakichkolwiek rozważań przez Sąd Okręgowy i poprzestanie jedynie na generalnym zaaprobowaniu stanowiska prokuratora. Postąpienie Sądu Okręgowego należało ocenić tym bardziej krytycznie, że doprowadziło ono do uchylenia się od rozważenia argumentów innych poza prokuratorem stron postępowania (m.in. argumentów przedstawionych przez obrońcę podejrzanego <span class="anon-block">M. Z.</span> w odpowiedzi na wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania).</p> <p>Sąd Apelacyjny miał także na uwadze, że decyzja w przedmiocie uchylenia stosowanego dotąd środka zapobiegawczego lub jego zmiany na inny nie może być dowolna i wymaga analizy zebranego materiału dowodowego, a obowiązkiem sądu orzekającego jest przytoczenie w uzasadnieniu postanowienia konkretnych przesłanek faktycznych lub względów prawnych przemawiających za uchyleniem lub zmianą stosowanego dotąd środka zapobiegawczego oraz wskazanie argumentów, które o tym zdecydowały (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 1985r., IV KZ 203/84, nie publ.).</p> <p>Uwzględniając powyższe, po analizie akt sprawy Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie można było odmówić racji obrońcom podejrzanych, którzy zakwestionowali przyjęcie przez prokuratora, co zaaprobował Sąd Okręgowy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawdopodobnił popełnienie przez podejrzanych przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>.</p> <p>Przede wszystkim w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie należało zakwestionować w sensie procesowym przyjęcie przez Sąd I instancji, że dowody dotychczas zebrane w śledztwie weryfikowały przesłankę ogólną określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>, tj. uprawdopodobniły w stopniu określonym w powołanym przepisie, że podejrzani popełnili zarzucane im przestępstwo zakwalifikowane z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>. Analiza źródeł dowodowych odnośnie do zarzucanych podejrzanym czynów przeprowadzona w płaszczyźnie istnienia przesłanki ogólnej stosowania jakiegokolwiek środka zapobiegawczego pozwalała akceptować zapatrywanie, że o ile przedstawione dowody zdają się wskazywać, że podejrzani podjęli działania opisane w zarzucie, tj. wytwarzali i (lub) wprowadzali do obrotu substancje <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, to jednocześnie jawią się jako niewystarczające, aby przyjąć w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 §1 kpk</a>, iż popełnione przez nich przestępstwo wyczerpywało znamiona określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> z powodu braku wykazania realizacji znamienia sprowadzenia w ten sposób niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">Art. 165 § 1pkt 2 kk</a> stanowi, że kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.</p> <p>Nie mogło budzić wątpliwości, że na obecnym etapie sprawy dla przyjęcia realizacji znamion z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> niezbędne było uprawdopodobnienie, że podejrzani wprowadzając do obrotu substancje objęte postawionymi im zarzutami sprowadzili niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób. Tymczasem prokurator tylko ogólnikowo postawił tezę, że wytwarzając i (lub) wprowadzając do obrotu przedmiotowe substancje, podejrzani zachowaniem tym – przy uwzględnieniu ilości wytworzonych substancji i wielkości jednorazowej dawki – sprowadzili niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób (str. 11 uzasadnienia wniosku). Powyższe stanowisko w całości zaaprobował Sąd Okręgowy.</p> <p>Przede wszystkim uwagę zwraca, że prokurator bliżej nie uzasadnił, dlaczego przyjmował, że substancje, tj. <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu zarzucił podejrzanym w niniejszej sprawie stanowiły substancje szkodliwe w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>, a zarazem takie, których istnienie w obrocie sprowadza stan niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób.</p> <p>Należało dostrzec, że w śledztwie nie została sporządzona opinia, pozwalająca na ustalenie, że substancje, które mieli wytwarzać i wprowadzać do obrotu podejrzani należało zakwalifikować jako substancje szkodliwe, nie zaś takie, które odpowiadały znaczeniu innego wymienionego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (pkt. 2;art. 165;art. 165 § 1)">pkt 2 art. 165§ 1kk</a> środka czy artykułu.</p> <p>W niniejszej sprawie podejrzani nie zakwestionowali, że wytwarzali objęte postawionymi im zarzutami substancje, co wynikało z ich wyjaśnień (k. 163-167, t. VII, k. 219-220, t. XXII). Powyższe weryfikowały także wyniki badań wykonane w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Wojewódzkiej Policji w <span class="anon-block">K.</span>oraz przeprowadzona w śledztwie przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie wstępna identyfikacja tych substancji. (k. 185-186, t. VI, k 202-203, t. X). Z treści wskazanych dokumentów wynikało, że w próbkach substancji zatrzymanych w pomieszczeniach zajmowanych przez podejrzanych nie stwierdzono obecności środków odurzających ani psychotropowych wymienionych w załącznikach do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ()">ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii</a>, jak i wymienionych w rozporządzeniu nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku w sprawie prekursorów narkotykowych. Natomiast w dwóch próbkach stwierdzono obecność najprawdopodobniej <span class="anon-block">(...)</span>(2- <span class="anon-block">(...)</span>) oraz obecność <span class="anon-block">(...)</span>(4 – <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>We wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania prokurator (co zaaprobował Sąd I instancji) w kontekście oddziaływania na zdrowie ludzi substancji wskazanych w przedstawionych podejrzanym zarzutach odwołał się również do przedstawionego przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie (k. 187 -189, t. VI) protokołu badań, zawierającego wyniki badań przeprowadzonych w dniach 26 marca −18 kwietnia 2013 roku. Na marginesie należało zauważyć, że przedmiotowe badania przeprowadzone zostały w innej sprawie, a dotyczyły produktów zabezpieczonych w sklepie z talizmanami i kadzidełkami prowadzonym w <span class="anon-block">K.</span>. W konkluzji badania Narodowy Instytut Leków w Warszawie wskazał, że w poddanych ekspertyzie produktach zidentyfikowano związki w tym m.in. <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>oraz stwierdzono, że substancje te stanowią środki zastępcze. W sytuacji, gdy w przedmiotowym dokumencie wprost stwierdzono, że będące przedmiotem także niniejszego postępowania substancje <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>stanowią środki zastępcze w znaczeniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to powyższe ustalenie można było przyjąć w realiach sprawy bez potrzeby zasięgania specjalistycznej opinii w tym zakresie. Konkluzja wskazanego powyżej protokołu badań pozwalała w konsekwencji uznać za uprawdopodobnione w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>, że zakwestionowane u podejrzanych substancje stanowiły środki zastępcze. Nie potwierdzała natomiast przyjętej przez prokuratora tezy, iż będące przedmiotem postępowania substancje były to substancje szkodliwe w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a>. Nie stanowiła również dowodu umożliwiającego zweryfikowanie, któremu z elementów wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (pkt. 2;art. 165;art. 165 § 1)">pkt 2 art. 165 § 1 kk</a> można przyporządkować <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>w szczególności potraktowania ich jako substancji, o których mowa w tym przepisie, a nie np. środków farmaceutycznych. W tym kontekście wymaga zauważenia, że z informacji zawartych w aktach sprawy wskazywano m.in. na aktywność farmakologiczną przedmiotowych substancji, co z kolei mogłoby wskazywać na możliwość wykorzystywania ich jako leków. <span class="anon-block">(...)</span>jest substancją syntetyczną, pochodną katynonu, jest związkiem pobudzającym, który został opracowany w celach terapeutycznych (k.133-134, t. VII). Z kolei <span class="anon-block">(...)</span>(występujący także m.in. pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span>,) jest substancją syntetyczną, psychoaktywną i wykazuje działanie przeciwdepresyjne podobne do działania pochodnych amfetaminy (k.140-141, t. VII).</p> <p>Po drugie, co miało znaczenie decydujące w niniejszej sprawie, z punktu widzenia oceny zasadności przedłużenia tymczasowego aresztowania podejrzanych na dalszy czas oznaczony, przedstawione przez prokuratora zebrane w śledztwie dowody, wbrew stanowisku Sądu I instancji − nie spełniały kryterium dużego prawdopodobieństwa odnośnie do tego, że wprowadzenie do obrotu wskazanych substancji stwarzało realne i konkretne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>.</p> <p>Należało zauważyć, że odnośnie do niebezpieczeństwa, jakie miało w ocenie prokuratora (i Sądu Okręgowego) spowodować wprowadzenie przez podejrzanych do obrotu substancji objętych postawionymi im zarzutami, prokurator we wniosku wskazał (co Sąd I instancji zaaprobował) na specjalistyczne analizy, które uzyskał od Narodowego Instytutu Leków odnośnie do substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>. Narodowy Instytut Leków w Warszawie przedstawił tymczasem jedynie tzw. karty charakterystyki substancji psychoaktywnych o nazwach <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, w których opisano m.in. pochodzenie tych substancji, mechanizm ich działania, aktywność farmakologiczną oraz możliwe działania niepożądane (m.in. wskazano, iż substancja <span class="anon-block">(...)</span>może wywołać zespół serotoninowy – podwyższoną temperaturę ciała, sztywność mięśni, tachykardię, nudności, wymioty, biegunkę, drgawki − oraz uszkodzenie wątroby i nerek − wpływ toksycznych metabolitów). Nasuwa się jednak spostrzeżenie, że tego rodzaju informacje, w szczególności odnośnie do działań niepożądanych, zwykle są zamieszczane w większości produktów leczniczych i jako takie nie mogłyby przesądzić o sprowadzaniu realnego i konkretnego niebezpieczeństwa w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> przy wprowadzaniu tych substancji przez podejrzanych do obrotu. Uwagę także zwraca, że w stosunku do <span class="anon-block">(...)</span>w przedmiotowej karcie charakterystyki zasygnalizowano jedynie możliwość wystąpienia łagodnych działań niepożądanych (odczucie drętwienia, mrowienia, potliwość k.141, t. VII).</p> <p>Z przedstawionych przez prokuratora informacji nie wynikało także w szczególności, kiedy i z jaką częstotliwością oraz przy jakiej formie stosowania takich substancji takie ewentualne działania niepożądane wystąpiłyby i w jakim stopniu.</p> <p>Nie można było także zgodzić się z argumentem prokuratora, który przyjął, iż podejrzani popełnili przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> wyłącznie w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>, ponieważ objęte zarzutami substancje wprowadzali do obrotu, jako używki przeznaczone do spożycia przez ludzi, pomimo że nie są one przeznaczone do zażycia przez ludzi. Z powyższego wynika, że prokurator upatrywał szkodliwego działania przedmiotowych substancji z uwagi na cel ich wprowadzenia do obrotu i sprowadzania w ten sposób niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób. Z drugiej strony prokurator przyjmował, że podejrzani mieli wprowadzać przedmiotowe substancje do obrotu w celu użycia ich jako środki zastępcze, choć jednocześnie podkreślał, iż zakwalifikowanie zachowania podejrzanych z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> uzasadniało nie psychoaktywne oddziaływanie takich substancji, ale „szczególnie szkodliwe właściwości niektórych środków zastępczych powodujące naruszenie czynności narządów, a mogące nawet prowadzić bezpośrednio do śmierci”. Nie jest zatem jasne, czy w ocenie prokuratora sam fakt ewentualnego udostępnienia przedmiotowych substancji w celu stosowania ich przez ludzi (jako środki zastępcze) wystarcza do realizacji znamion z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>, czy też taka kwalifikacja byłaby możliwa w przypadku udostępnienia tych substancji ludziom, pod warunkiem jednoczesnego ustalenia ich szkodliwego oddziaływania na organizm człowieka i sprowadzenia w ten sposób stanu niebezpieczeństwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a>. W ocenie Sądu Apelacyjnego ewentualne przyjęcie kwalifikacji prawnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> mogłoby odnosić się co najwyżej do tego drugiego wariantu. Odnośnie do sformułowanej przez prokuratora tezy, iż przedmiotowe substancje nie są przeznaczone do używania przez ludzi należało także zauważyć, że z karty charakterystyki <span class="anon-block">(...)</span>wynika, iż <span class="anon-block">(...)</span>jest stosowany w formie proszku doustnie lub donosowo (k.141, t. VII). Z kolei <span class="anon-block">(...)</span> została opracowana w 1960 roku i była stosowana w celach terapeutycznych, zatem jako lek.</p> <p>Jeśli natomiast chodzi o zaakcentowane przez prokuratora wycofanie z obrotu substancji <span class="anon-block">(...)</span> z uwagi na niepożądane działania tej substancji po podaniu dożylnym (k. 133, t. VII), to w tym zakresie prokurator nie dokonał żadnych czynności weryfikujących, w szczególności co do istnienia zakazu wytwarzania i obrotu taką substancją w Polsce.</p> <p>W omawianym aspekcie, tj. znamienia sprowadzenia niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia wielu osób prokurator wskazał także na decyzje wydawane przez Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850120049" title="Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz. U. z 1985 r. Nr 12, poz. 49 ()">ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu Postępowania Administracyjnego</a> oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (art. 44b, 44c) (k.79-98, t. VII), w których zakazywano wprowadzania do obrotu produktów, w których składzie stwierdzono występowanie substancji (m.in. a <span class="anon-block">– (...)</span>) wykazujących działanie psychoaktywne i będących środkami zastępczymi w znaczeniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W decyzjach tych w zakresie szkodliwości zidentyfikowanych substancji, wśród których stwierdzono także występowanie <span class="anon-block">(...)</span>opierano się z kolei na stanowisku Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, zgodnie z którym, m.in. powyższa substancja wykazuje działanie psychoaktywne i stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Należało jednak zauważyć, że stanowisko to dotyczyło wyłącznie substancji <span class="anon-block">(...)</span>(brak jakichkolwiek informacji o szkodliwości <span class="anon-block">(...)</span>). Co istotne, wskazano w nim jedynie w sposób generalny na silne działanie takiej substancji na ośrodkowy układ nerwowy, możliwość powstawania stanów lękowych, depresyjnych, wyzwalania uśpionych psychoz i prowadzenie do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego (k. 77, t. VII). Powyższe dowody także nie uzasadniały zatem przyjęcia przez prokuratora, że podejrzani wprowadzając do obrotu przedmiotowe substancje sprowadzili niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób (wyłączenie w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>).</p> <p>Sąd Apelacyjny przy rozstrzygnięciu miał również na uwadze informacje przedstawione przez Konsultanta Krajowego w dziedzinie Toksykologii Klinicznej w Warszawie (k. 241-242, t. VII). Wynikało z nich, że tylko w jednym wypadku wśród zgłoszeń podejrzeń zatruć tzw. „dopalaczami” ( środkami zastępczymi) w okresie od 2009-2013 r. została wskazana nazwa <span class="anon-block">(...)</span>(sierpień 2013r., <span class="anon-block">B.</span>). <span class="anon-block">(...)</span> nie wymieniano jako substancji powodującej podejrzenia zatrucia. Istotne jest nadto, że Krajowy Konsultant wskazał także, iż substancje <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>są substancjami nowymi i nie posiada danych i informacji o ich szkodliwości. W tym zakresie zaproponował zwrócenie się do Krajowego Biura do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii w Warszawie oraz do Instytutu Ekspertyz Sądowych w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Wymaga przypomnienia, że zachowanie sprawcy − wprowadzenie do obrotu szkodliwych dla zdrowia substancji − tylko wtedy wypełni dyspozycje z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>, gdy zostanie wykazane, że „szkodliwość substancji” ma taki charakter i wagę, że czyni konkretnym i realnym zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego w poważnym stopniu i ma charakter niebezpieczeństwa powszechnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1977 roku IV KR 84/77, OSNPG 1977/11/104, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2006 roku, II AKz 284/06, KZS 2007/2 poz. 61). W świetle dowodów, jakimi dysponuje prokurator można było uznać co najwyżej, że wprowadzone do obrotu substancje mogą powodować szkodliwość w nieustalonym stopniu dla zdrowia ludzi (i dlatego zabronione jest ich wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu zgodnie z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Dz. U. 2012, 124 tekst jednolity), co było niewystarczające dla przyjęcia uprawdopodobnienia dowodowego popełnienia przez podejrzanych przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a>.</p> <p>Obecny stan dowodów uprawniał w konsekwencji do wniosku, że nie można było przyjąć za uprawdopodobnione w dużym stopniu, że wprowadzanie przez podejrzanych do obrotu substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span> sprowadzało niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób, jak tego wymaga dyspozycja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a>. Jak wykazano prokurator nie dowiódł w stopniu określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a> szkodliwych właściwości substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, tj. tego, że powodują naruszenie czynności narządów, a nawet mogą prowadzić bezpośrednio do śmierci (str. 9 uzasadnienia wniosku).</p> <p>Jak trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy zgromadzone przez organy ścigania w postępowaniu przygotowawczym dowody winny uprawdopodabniać fakt popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu w powołanym przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu Karnego</a> przestępstwa, a nie tylko wskazywać na określone zachowania, które ewentualnie mogą wypełniać tylko część znamion wyszczególnionych w dyspozycji wymienionego w zarzucie przepisu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2007 WZ 33/0, OSNwSK 2007/1/1868). W ocenie prokuratora podejrzani wytwarzając i następnie wprowadzając do obrotu substancje <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>sprowadzili niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób, jednak nie wykazał w stopniu określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a> realności i konkretności tego niebezpieczeństwa w niniejszej sprawie. To, że podejrzani mieli świadomość psychoaktywnego działania produkowanych przez nich substancji, jak i że dokonywali sprzedaży tych substancji osobom fizycznym, do czego także odwołał się prokurator nie mogło skutkować uznaniem, że wypełnili znamiona <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> w sytuacji, gdy nie wykazano w śledztwie, że swoim działaniem sprowadzili niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób. Nie mogło zostać również uznane za wystarczające samo odwoływanie się do ilości substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>, jakie miały zostać wprowadzone przez podejrzanych do obrotu (według ustaleń prokuratora, co wynikało z ich wyjaśnień mieli sprzedać ponad 200 kilogramów tych substancji osobom fizycznym), także przy uwzględnieniu informacji wynikającej z karty charakterystyki <span class="anon-block">(...)</span>, tj. że <span class="anon-block">(...)</span>jest już aktywny przy 50 mg (wówczas wykazuje działanie w postaci podniesienia samopoczucia i lekkiego odrealnienia), a przy dawce 80 − 120 mg można doświadczyć charakterystycznej dla tej substancji euforii i empatii.</p> <p>Nie można było zatem zaakceptować stanowiska Sądu I instancji, że dowody, które ujawniły się w śledztwie przemawiały na rzecz przyjęcia zaproponowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej. Dowody w postaci protokołu badań wykonanych przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie, decyzje Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych, karty charakterystyki substancji <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span> oraz informacje ze stron internetowych przy treści sformułowanych wobec podejrzanych zarzutów, nie pozwalały zinterpretować zachowania podejrzanych i dokonać subsumcji prawnej ich zachowań w sposób zaproponowany przez prokuratora. Sąd Okręgowy przy rozważaniu kwestii stosowania środka zapobiegawczego wobec podejrzanych nie dostrzegł zasygnalizowanych powyżej braków w zakresie dowodów zebranych w śledztwie, pomimo iż ocena stopnia prawdopodobieństwa musi opierać się na quantum prawidłowo zebranych i przeprowadzonych dowodów.</p> <p>Zatem w sposób ogólny i dowolny przyjął Sąd Okręgowy, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo sprawstwa podejrzanych w znaczeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249§1 kpk</a>. W konsekwencji niezasadnie uwzględnił wniosek prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych na wnioskowany czasokres. Sąd Apelacyjny stwierdził także, iż Sąd Okręgowy dopuścił się uchybienia polegającego na tym, że przedłużył stosowanie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych poza okres, na jaki zostało przedłużone śledztwo w niniejszej sprawie. Należy bowiem przypomnieć, że Sąd Okręgowy wydawał zaskarżone postanowienie w sytuacji, gdy okres śledztwa został przedłużony do dnia 6 grudnia 2013 roku, a pomimo dostrzeżenia tej okoliczności (str. 10 uzasadnienia) zaaprobował wniosek prokuratora o przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania względem podejrzanych do dnia 30 stycznia 2014 roku. W konsekwencji doszło do przedłużenia stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego wobec podejrzanych na okres wykraczający poza ramy śledztwa. Takie postąpienie Sądu I instancji było nieuprawnione. Środek zapobiegawczy na obecnym etapie sprawy ma zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania przygotowawczego, dlatego przy oznaczaniu okresu jego stosowania musi zostać uwzględniony przewidywany okres śledztwa uzależniony od czasochłonności czynności pozostałych do przeprowadzenia – niezbędnych do ukończenia postępowania. O ile Sąd może uznać, że stosowanie tymczasowego aresztowania nie jest konieczne przez przewidywany czas trwania postępowania przygotowawczego i przedłużyć go na krótszy czas, to za niedopuszczalne należy uznać wychodzenie poza ramy śledztwa.</p> <p>Ocena Sądu Apelacyjnego co do braku przesłanki ogólnej, a w konsekwencji nietrafności przyjętej na obecnym etapie przez oskarżyciela publicznego kwalifikacji prawnej zarzuconych podejrzanym czynów ogranicza się jedynie na tym etapie postępowania do incydentalnej decyzji w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku oskarżyciela publicznego o przedłużenie tymczasowego aresztowania. Nie stanowi natomiast zobowiązania oskarżyciela publicznego w dalszym toku prowadzonego postępowania przygotowawczego do dokonania zmiany w przedmiotowym zakresie i nie wiąże go w jego dalszych czynnościach procesowo − dowodowych oraz podejmowanych następnie decyzjach procesowych.</p> <p>W uwzględnieniu powyższego Sąd Apelacyjny stwierdził, że z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie było konieczne odnoszenie się do stanowiska skarżących, zgodnie z którym zakwalifikowanie zarzuconych podejrzanym przestępstw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a> stanowi obejście ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który to akt prawny jest w ocenie skarżących ustawą o charakterze szczególnym, a jej przepisy wypierają możliwość zastosowania odpowiednich przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">Kodeksu karnego</a>. W ocenie Sądu Apelacyjnego przepisy art. 44b i art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie stanowią lex specialis w stosunku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165 § 1 pkt 2 kk</a> w znaczeniu nadanym przez obrońców, gdyż nie można wykluczyć ustalenia w konkretnej sprawie, iż środki zastępcze spełniają kryteria substancji czy środków, o których mowa w dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a>.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny uznał za zbędne ustosunkowywanie się do zarzutu obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 kk</a>.</p> <p>W postępowaniu incydentalnym w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania obowiązkiem sądu jest jedynie dokonanie oceny (także odnośnie do kwalifikacji prawnej zaproponowanej przez oskarżyciela publicznego) pod kątem przesłanek tymczasowego aresztowania. Ocena taka ma znaczenie jedynie dla tej incydentalnej decyzji w przedmiocie stosowania tymczasowego aresztowania. Ostateczne rozstrzygnięcie w kwestii zasadności poglądów oskarżyciela publicznego dotyczących kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego podejrzanym może nastąpić dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie, wydawanym przez sąd w głównym przedmiocie procesu, o ile zostanie skierowany akt oskarżenia.</p> <p>Końcowo należało podnieść, że w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny stwierdził brak dostatecznego uzasadnienia istnienia przesłanki ogólnej w odniesieniu do zarzuconego podejrzanym czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 2)">art. 165§ 1 pkt 2 kk</a>, która to podstawa generalnie stanowi warunek stosowania jakiegokolwiek środka zapobiegawczego, bezprzedmiotowe były rozważania odnośnie do pozostałych przesłanek szczególnych. Zwalniało to Sąd Apelacyjny od obowiązku dalszej analizy przypuszczalnych warunków do ewentualnego stosowania tymczasowego aresztowania, określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2;art. 258 § 2)">art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 kpk</a>.</p> <p>Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie również wobec podejrzanego, który nie wniósł środka odwoławczego tj. <span class="anon-block">M. C.</span>, ponieważ ustalił, że zachodzą warunki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 435)">art. 435 kpk</a>. W odniesieniu do tego podejrzanego tym samym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie przedłużył stosowanie tymczasowego aresztowania na dalszy czas oznaczony, a we wskazanym powyżej zakresie rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest błędne z takich samych względów także co do tego podejrzanego.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie na podstawie powołanych przepisów prawa.</p> </div>