I Ca 427/13

<p>Sygn. akt I Ca 427/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 11 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący - SSO Jerzy Dymke - spr.</p> <p>Sędziowie: SO Barbara Chojnowska, SO Grażyna Szymańska-Pasek</p> <p>Protokolant: sekr. sąd. Marta Mrozek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013r. w Ostrołęce na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) SA</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 8 maja 2013r., sygn. akt I C 450/12</p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>1. oddala apelację,</p> <p>2. zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) SA</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. M.</span> kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji apelacyjnej.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie wniesionym w dniu 5 lipca 2012 r. powódka <span class="anon-block">A. M.</span> dochodziła od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> zapłaty kwoty 30.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 września 2011 r. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego w związku ze śmiercią brata <span class="anon-block">R. M.</span> w wypadku komunikacyjnym w 2004 r., a ponadto zasądzenia kosztów procesu.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany zakład ubezpieczeń wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, zarzucając brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia z uwagi na to, że powołany w pozwie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> może mieć zastosowanie jedynie do zdarzeń wyrządzających szkodę po 3 sierpnia 2008 r. Z „ostrożności procesowej” pozwany poddał w wątpliwość istnienie szczególnej więzi rodzinnej między powódką i zmarłym bratem.</p> <p>Sąd Rejonowy w Przasnyszu wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. I C 450/12, uwzględnił powództwo częściowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 15.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 29 września 2011 r. do dnia zapłaty ( pkt 1 ) i oddalając dalej idące powództwo ( pkt 2 ). W ramach stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 284,89 zł oraz nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780,22 zł ( pkt 3 ). W pisemnym uzasadnieniu wyroku ustalił, że brat powódki, <span class="anon-block">R. M.</span>, poniósł śmierć w wypadku drogowym w dniu 6 lutego 2004 r., spowodowanym przez kierowcę samochodu, <span class="anon-block">H. D.</span>, za którego czyn odpowiadał akcesoryjnie pozwany zakład ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Między powódką ( ur. w marcu 1992 r. ) i bratem <span class="anon-block">R.</span> było 18 lat różnicy, ale więź między nimi była silna. Brat poświęcał jej dużo czasu, wspierał, pomagał, spotykał się, mieszkał niedaleko. Wiadomość o jego śmierci wywoła u niej wielki stres, straszny smutek, żal. Do tej pory odczuwa śmierć brata, choć nie doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w aspekcie psychologicznym i nie doświadcza obecnie zaburzeń wymagających terapii. Powódka posiada wrażliwą strukturę osobowości i skłonność do bardzo silnego przywiązywania się, co wynikało z przeprowadzonego w sprawie dowodu z opinii biegłego psychologa. W ocenie Sądu, powództwo znajdowało oparcie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 par. 1 k.c.</a> Odwołując sie do poglądów prezentowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( uchwała z 22.10.10 r. III CZP 76/10; wyrok z 14.01.10 r., IV CSK 307/09) oraz głoszonych w doktrynie wywiódł, że – wbrew temu, co utrzymywał pozwany- wskazany przepis może mieć zastosowanie także do zdarzeń sprzed sierpnia 2008 r., oraz że chroni swoją dyspozycją dobro osobiste w postaci szczególnej więzi rodzinnej, która, w jego ocenie, łączyła bez wątpienia powódkę z jej tragicznie zmarłym bratem. Po omówieniu okoliczności rzutujących na rozmiar krzywdy doznanej z tego tytułu przez powódkę uznał, że w konkretnym przypadku odpowiednią sumą zadośćuczynienia w rozumieniu przepisu będzie kwota 15.000 zł, którą w konsekwencji zasądził na jej rzecz w wyroku. Dalej idące roszczenie powódki w tym zakresie było wygórowane, wymagając oddalenia. O kosztach procesu postanowił stosownie do stopnia wygrania sprawy.</p> <p>Powyższy wyrok został w całości zaskarżony apelacją przez pozwany P.Z.U S.A. Apelujący powtórzył swój pogląd prawny o niemożności zastosowania w tej sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a>, co powinno doprowadzić do zmiany wyroku przez oddalenie powództwa. Z „ostrożności procesowej” zarzucił, że kwota zasądzona dla powódki jest rażąco wysoka ( niewspółmierna do doznanej krzywdy ) oraz że został naruszony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 par. 1 k.c.</a> przez przyjęcie, iż powódce należą się odsetki od dnia 29.09.11 r., mimo że po stronie pozwanego nie było opóźnienia z zapłatą.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy w Ostrołęce zważył, co następuje:</span> </p> <p>Apelacja była bezzasadna i podlegała oddaleniu. Sąd II instancji podtrzymuje wszystkie istotne ustalenia faktyczne i wnioski prawne, które doprowadziły do wydania zaskarżonego wyroku, uznając je za własne. Sąd Rejonowy przeprowadził w uzasadnieniu staranny i przekonywujący wywód, zarówno na temat zasady rozstrzygnięcia, jak i wysokości świadczenia należnego powódce, z którym apelacja podjęła dowolną, bezskuteczną polemikę. Za tym, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 par. 1 k.c.</a> stanowi prawidłową podstawę prawną roszczenia powódki przemawiało ugruntowane stanowisko judykatury, wedle którego z mocy wskazanych przepisów najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.( tj. datą wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 par. 4 k.c.</a>). Dla osób bliskich zmarłemu w wyniku czynu niedozwolonego ich własną krzywdą jest zerwanie rodzinnych emocjonalnych więzi. Ten kierunek wykładni został przyjęty w wielu orzeczeniach Sądu Najwyższego, spośród których można przykładowo dodać do wymienionych przez Sąd I instancji: wyrok z 10.11.2011 r., II CSK 248/10 <em> <!-- -->( OSNC Zb. D. 11/B/44 )</em>, uchwałę z 7.11.12 r., III CZP 67/12 <em> <!-- -->( OSNC 13/4/45</em> ), uchwałę z 20.12.12 r., III CZP 93/12 <em> <!-- -->( OSNC 13/7-8/84 ).</em> Został też przeważająco zaaprobowany w piśmiennictwie prawniczym. W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy wyjaśnił zarazem, że art. 34 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 r. nie wyłączył z zakresu ochrony ubezpieczeniowej dochodzonego w sprawie zadośćuczynienia. W świetle powyższego odmienny pogląd prawny apelacji nie znajdował racji bytu. Nie wystąpiły również w instancji apelacyjnej podstawy do korygowania wysokości zadośćuczynienia. Z uwagi na specyfikę tego świadczenia byłoby to możliwe jedynie w przypadku rażącej niewspółmierności ( tu – zawyżenia ) zasądzonej kwoty <em> <!-- -->( por. wyroki SN: z 24.01.00 r., <span class="anon-block"> (...)</span> – LEX 69426; z 26.07.01 r. II CKN 889/00 – LEX 52471; z 18.11.04 r., I CK 219/04– LEX 146356), </em>do czego w tej sprawie nie można było znaleźć żadnych uzasadnionych przesłanek. Na tle innych podobnych spraw kwota 15.000 zł nie jawiła się jako wygórowana, a <em> <!-- -->in concreto</em> jej określenie zostało poprzedzone obszerną analizą sądu orzekającego wszystkich okoliczności mających znaczenie pod tym względem. Nietrafny był także zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 par. 1 k.c.</a> Wedle akt szkodowych powódka po raz pierwszy wystąpiła do pozwanego o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł w piśmie z dnia 19.08.2011 r., a zatem przyjęta w wyroku, w ślad za pozwem, data początkowa opóźnienia pozwanego z zapłatą znajdowała uzasadnienie faktyczne i prawne.</p> <p>Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji w pkt 1 na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> O kosztach procesu w instancji apelacyjnej Sąd postanowił jak w pkt 2 na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 par. 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99;art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 1)">art. 99 i art. 108 par.1 zd.1 k.p.c.</a> oraz par. 6 pkt 5 i par.12 ust. 1 pkt <em> <!-- -->1 in fine</em> taksy radcowskiej.</p> </div>