I C 747/12

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt I C 747/12</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 11 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="188"/> <col width="523"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p>Andrzej Kordowski (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p>Anna Sobieska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Łomży</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. J.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku, Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku, Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, Sądowi Okręgowemu w Gdańsku, Sądowi Okręgowemu w Warszawie i Sądowi Okręgowemu w Suwałkach</p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  zasądza od powoda <span class="anon-block">J. J.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>sygn. akt I C 747/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód – <span class="anon-block">J. J.</span> wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Sądu Okręgowego w Gdańsku, Sądu Okręgowego w Warszawie, Sądu Okręgowego w Suwałkach kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowań sądowych. Nadto zażądał obciążenia pozwanego kosztami procesu.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu wskazał, że złożył skargi na przewlekłość postępowań w Sądzie Okręgowym w Gdańsku sprawach XV C 471/12, I C 124/11, I C 512/10, I C 1694/11, III Ca 807/11, I C 739/11, I C 1421/07, I C 528/12, I C 294/12, I C 472/10, I C 333/11, I C 1592/10, I C 84/12, I C 1649/11, I C 1603/11, w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie I Acz 1873/11, w Sądzie Okręgowym w Suwałkach w sprawie I C 980/11 oraz w Sądzie Okręgowym w Warszawie w sprawie V Ca 433/11 domagając się zasądzenia na swoją rzecz kwoty po 20.000 zł. Podniósł, że postanowieniami Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (z dnia 10.07.2012 r. w sprawach I S 68/12, I S69/12, z dnia 17.07.2012 r. w sprawach I S 67/12, I S 70/12, I S 75/12, z dnia 18.07.2012 r. w sprawie I S 65/12, z dnia 19.07.2012 r. w sprawach I S 54/12, I S 66/12, I S 71/12, I S 72/12, I S 73/12, I S 74/12, I S 77.12, I S 78/12 IS 79/12), Sądu Apelacyjnego w Białymstoku (z dnia 19.07.2012 r. w sprawie I AS 10/12), Sądu Apelacyjnego w Warszawie (z dnia 25.07.2012 r. w sprawie VI S 133/12) skargi powoda zostały oddalone z uwagi na ich bezzasadność lub odrzucone jako spóźnione. W ocenie pozwanego skargi te były zasadne z punktu widzenia przepisów prawa i dlatego żąda ich rozpoznania w procesie cywilnym. Podkreślił, że został pozbawiony prawa do sądu i zlekceważony z uwagi na fakt osadzenia w zakładzie karnym. Skutkowało to pogorszeniem się stanu jego zdrowia przez ujawnienie się wielu chorób somatycznych (nadciśnienie, bóle głowy, żołądka, wątroby) oraz stanów depresyjnych. Podniósł, że obecnie przyjmuje lekarstwa, a rokowania co do jego stanu zdrowia są niepewne. Dochodzona pozwem kwota jest sumą kwot należnych mu na skutek szkód niemajątkowych poniesionych przez niego w efekcie przewlekłości poszczególnych ww. spraw (k.2-3).</p> <p>W odpowiedzi na pozew zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zakwestionował wszystkie twierdzenia i zarzuty powoda i wskazał, że jego roszczenia nie zasługują na uwzględnienie - ani co do zasady, ani co do wysokości. Podkreślił, że powód nie wykazał przesłanek koniecznych dla zasądzenia na jego rzecz odszkodowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 15;art. 16)">art. 15 i 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki</a>). Skargi powoda zostały odrzucone i powód nie dysponuje prejudykatem stanowiącym orzeczenie stwierdzające, że przewlekłość faktycznie miała miejsce. Ponadto powód nie wskazał sprawców naruszenia, ani działania, które to naruszenie spowodowało, dlatego można stwierdzić, że sędziowie działający w sprawach powoda wykonywali swoje czynności zgodnie z przepisami prawa i w zakresie swojego imperium, co wyłącza bezprawność ich działania (k.77-81).</p> <p>W piśmie z dnia 20.05.2013 r. powód poparł zgłoszone w pozwie żądania podnosząc, że materiał dowodowy sprawy pozwala na jej merytoryczne rozpoznanie (k.92).</p> <p>Sąd Okręgowy w Łomży ustalił i zważył co następuje:</p> <p>Powód <span class="anon-block">J. J.</span> obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">W.</span> (dowód: pismo z Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">W.</span>, k.128). Z treści pozwu wynika, że w przeszłości wnosił liczne skargi na przewlekłość postępowań, których był stroną, które zostały przez właściwe do tego sądy - bądź odrzucone, bądź oddalone. W toku procesu powód podtrzymywał swoje stanowisko w sprawie podnosząc, że w wyniku niezasadnych orzeczeń doznał szkody niematerialnej, której wysokość ocenił na kwotę 80.000 zł. Domagał się rozpoznania sprawy „w procesie na zasadach ogólnych” (k.2 odw.).</p> <p>Powództwo <span class="anon-block">J. J.</span> jest bezzasadne.</p> <p>Swoje roszczenia powód oparł na ogólnych zasadach odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania jego organów, zatem - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 15;art. 16)">art. 15 i 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki</a> (Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Zgodnie ze wskazanym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa (§ 1). Jednakże, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a>).</p> <p>Powód nie wykazał, że w sprawie zostały ww. przesłanki zasądzenia na jego rzecz żądanego w pozwie zadośćuczynienia.</p> <p>Przede wszystkim zauważyć trzeba, że powyższe przepisy przewidują możliwość naprawienia szkody rozumianej jako strata majątkowa. Oznacza to, że podstawą uwzględnienia powództwa w tym względzie jest konieczność wykazania przez powoda tak przewlekłości postępowania sądowego, jak również szkody pozostającej w normalnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Na powodzie ciąży nadto obowiązek wykazania poniesienia szkody w dochodzonej wysokości.</p> <p>W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że obecnie nie jest przedmiotem rozpoznania Sądu prawidłowość orzekania Sądów w kwestii wniesionych przez powoda skarg na przewlekłość postępowania. Na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041791843" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 (art. 2)">art. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki</a> stwierdzenie przewlekłości postępowania następuje w wyniku analizy terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty, przy uwzględnieniu charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenia dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W przedmiocie tym orzekły pozwane Sądy, zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami. Obecne postępowanie nie może stanowić ponownego rozpoznania tych skarg, w kontekście zgłoszonego w pozwie żądania. Tymczasem, do jego uwzględniania konieczny jest prejudykat w postaci orzeczenia, że przewlekłość postępowania faktycznie miała miejsce. Dalszymi przesłankami są, jak wskazano, szkoda oraz związek przyczynowy pomiędzy taką przewlekłością a jej zaistnieniem.</p> <p>Obowiązkiem powoda było wykazanie nieprawidłowości postępowań, których był stroną, a które w rezultacie doprowadziły do przewlekłego jego prowadzenia, czemu powód – wobec oddalenia lub odrzucenia jego skarg wniesionych w trybie art. 2 ww. ustawy, nie sprostał.</p> <p>W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a> istnieje szereg przepisów wzmacniających kontradyktoryjny charakter procesu przez zobowiązanie stron do aktywnego udziału w procesie, którego są stroną. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a> strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Rozprawa odbywa się w ten sposób, że po wywołaniu sprawy strony - najpierw powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne swych żądań i wniosków (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.p.c.</a>). Każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233 § 2)">§ 2</a>). Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art. 233§2 k.p.c.</a>).</p> <p>Koniecznym jest także zwrócenie uwagi na w zasadzie kluczowy przepis dla kwestii ciężaru udowodnienia faktów zawarty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, w myśl którego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zadaniom powyższym powód w najmniejszym stopniu nie sprostał. Znamienne jest, że pomimo wytoczenia powództwa i dopuszczenia dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony w drodze pomocy prawnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a>) powód odmówił składania zeznań w dniu 18.09.2013 r. (k.129). Wcześniej wniósł jednakże ponowny wniosek o ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu oraz odroczenie terminu przesłuchania go w charakterze strony z uwagi na konieczność zapoznania się z aktami sprawy (k.130). Takie zachowanie powoda posiada jednoznacznie cechy postępowania dla zwłoki, zmierza jedynie do przedłużenia procesu i próbę angażowania Sądu w sprawę nie mającą podstaw faktycznych. Skoro powód nie wywiązał się ze spoczywającego na nim obowiązku dokładnego wskazania i udowodnienia faktów, stanowiących podstawę faktyczną jego roszczenia, Sąd nie uznał za stosowne - zwłaszcza w systemie procesu kontradyktoryjnego, podejmowanie w tym względzie działań z urzędu.</p> <p>Sam powód wskazuje, że jego skargi zostały oddalone, a w oparciu o jego twierdzenia nie sposób wywieść, iż we wskazanych przez powoda sprawach istotnie doszło do przewlekłości postępowania oraz innych działań niezgodnych z prawem, jak również, iż powód doznał z tego tytułu jakiejkolwiek uszczerbku.</p> <p>Powód nie udowodnił swoich twierdzeń o odczuwanych przez niego dolegliwościach zdrowotnych – zarówno co do ich istnienia, jak też co do tego, że były skutkiem działalności pozwanego Skarbu Państwa opieszale rozpoznającego sprawy, w których powód był stroną. Twierdzenia pozwu, że obecny stan zdrowia jest wywołany w szczególności opisanym przez powoda procedowaniem w wymienionych przez powoda sprawach, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Zauważyć trzeba, że w jednostce penitencjarnej, gdzie powód odbywa karę, jest zapewniona stała bezpłatna opieka medyczna, a na przywołane w pozwie schorzenia powód powołuje się w licznych wytoczonych, także przed tutejszym Sądem, procesach.</p> <p>Wobec powyższego uznać należało, że obecny – nieudowodniony zresztą stan zdrowia powoda, nie pozostaje w żadnym związku przyczynowo -skutkowym ze sposobem procedowania przez pozwane Sądy we wskazanych w pozwie sprawach. Z tych przyczyn, na podstawie ww. przepisów prawa orzeczono jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2009 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. 2013, poz.1150).</p> </div>