Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I C 336/13

Суды общей юрисдикции2013-12-11
Номер дела
I C 336/13
Дата решения
2013-12-11
Тип
SENTENCE

Правовое основание

Текст решения

<p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt I.C 336/13 </span> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2013 r.</p> <p>SĄD OKRĘGOWY W ŁOMŻY w WYDZIALE I CYWILNYM</p> <p>w SKŁADZIE:</p> <p>PRZEWODNICZĄCA: ANNA KACPRZYK,</p> <p>PROTOKOLANT: BEATA JAGIELSKA,</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. w Łomży,</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. S. (1)</span> i <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> </p> <p>o uznanie umowy za bezskuteczną,</p> <p>I.  uznaje za bezskuteczną względem powodów <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> małżonków <span class="anon-block">S.</span> umowę darowizny zawartą w dniu 28 grudnia 2012 r. w formie aktu notarialnego, sporządzonego w Kancelarii Notarialnej notariusz <span class="anon-block">B. P.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, mocą której <span class="anon-block">M. S.</span> darował matce <span class="anon-block">K. S.</span> niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 36.609 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, położoną w <span class="anon-block">Ś.</span>, oznaczoną w ewidencji gruntów numerami <span class="anon-block">(...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą Kw nr (...)</span> oraz nieruchomość rolną zabudowaną położoną w <span class="anon-block">Ś.</span>, o powierzchni 2.297 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, oznaczoną w ewidencji gruntów numerem <span class="anon-block">(...)</span>, dla której w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta Kw nr (...)</span>, w celu egzekucji wierzytelności przysługujących powodom z pkt IV i V postanowienia Sądu Rejonowego w Łomży, wydanego w dniu 14 sierpnia 2012 r. w sprawie sygn. I Ns 409/11 w kwocie 52.353 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2013 r. oraz w kwocie 99.397,50 zł, płatnej w ratach po 24.850 zł, z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 24.850 zł (pierwszej raty) od dnia 1 października 2013 r., od kwoty 24.850 zł (drugiej raty), od dnia 1 października 2014 r., od kwoty 24.850 zł (trzeciej raty) od dnia 1 października 2015 r. oraz od kwoty 24.847,50 zł (czwartej raty) od dnia 1 października 2016 r.;</p> <p>II.  zasądza od <span class="anon-block">K. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. S. (1)</span> oraz <span class="anon-block">P. S.</span> solidarnie kwotę 1.000 (jednego tysiąca) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>III.  nakazuje pobrać od <span class="anon-block">K. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego w Łomży kwotę 6.588 (sześciu tysięcy pięciuset osiemdziesięciu ośmiu) złotych tytułem części nieuiszczonej opłaty od pozwu.</p> <p>Sygn. akt I C 336/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> małżonkowie <span class="anon-block">S.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> domagali się uznania za bezskuteczną względem nich umowy darowizny z 28 grudnia 2012 r. zawartej między <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>, dotyczącej nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ś.</span>, składającej się z <span class="anon-block">działek: nr (...)</span> o powierzchni 3,1434 ha, nr<span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 0,5175 ha i <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 0,2297 ha, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łomży; ponieważ zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Łomży przysługuje obojgu powodom wierzytelność w kwocie 53.353 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 grudnia 2012 r. oraz powodowi <span class="anon-block">P. S.</span> wierzytelność w kwocie 99.397,50 złotych, płatna w czterech rocznych ratach, w tym trzy raty po 24.850 złotych w terminach do 30 września 2013 r., 30 września 2014 r. i 30 września 2015 r. oraz ostatnia w kwocie 24.847,50 zł płatna do 30 września 2016 r..</p> <p>W uzasadnieniu powodowie podali, że postanowieniem z 14 sierpnia 2012 r., sygn. I Ns 409/11 Sąd Rejonowy w Łomży zasądził od <span class="anon-block">M. S.</span> (brata powoda) na ich rzecz spłatę w kwocie 52.353 złotych z ustawowymi odsetkami od 31 grudnia 2012 r. oraz na rzecz powoda spłatę w kwocie 99.397,50 złotych, płatną w czterech ratach: do dnia 30 września 2013 r., 30 września 2014 r., 30 września 2015 r. i 30 września 2016 r., w tym trzy pierwsze raty po 24.850 złotych oraz ostatnia w kwocie 24.847,50. Powyższe postanowienie jest prawomocne i zostało zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Ponieważ <span class="anon-block">M. S.</span> uchybił terminowi płatności kwoty 52.353 złotych, powodowie postanowili wszcząć przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Wyzbył się on jednak całego majątku na rzecz matki <span class="anon-block">K. S.</span>, zawierając z nią w dniu 28 grudnia 2012 r. umowę darowizny nieruchomości przyznanych mu we wskazanym powyżej postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności. Sytuacja ta powoduje, że obecnie nie posiada on nic z czego mógłby zaspokoić roszczenia powodów. Okoliczność ta wskazuje, że zawierając umowę darowizny z matką <span class="anon-block">M. S.</span> działał w celu pokrzywdzenia powodów, o czym także bardzo dobrze wiedziała matka, która była uczestniczką sprawy sygn. I Ns 409/11.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> powództwa nie uznała i wniosła o jego oddalenie (odpowiedź na pozew k. 27 – 29). Podniosła, że powód warunkowo otrzymał znaczną część majątku rodzinnego celem umożliwienia mu pozyskania kredytu bankowego, zobowiązując się ustnie, że bez zgody pozostałych członków rodziny nie spienięży tego majątku na rzecz osób trzecich. W umowie zapisano dożywocie na rzecz pozwanej oraz prawo zachowku na rzecz <span class="anon-block">M. S.</span>. Powód nie wywiązując się z przyjętych obowiązków nie spłacał bieżących zobowiązań, po czym sprzedał ziemię , maszyny i inwentarz żywy. Następnie upomniał się o dalszą część nienależnego mu już majątku i z tego tytułu Sąd Rejonowy w sprawie sygn. I Ns 409/11 zasądził spłatę od <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz powodów, czym go skrzywdził. Orzeczenie to nie zawierało klauzuli zabraniającej <span class="anon-block">M. S.</span> dokonania darowizny swojej części majątku na rzecz osób trzecich, a tym bardziej matki. Poza tym pozwana spłaciła długi obciążające powoda, co skutkowało umorzeniem postępowań egzekucyjnych kierowanych do majątku stanowiącego przedmiot umowy darowizny z 28 grudnia 2012 r. oraz w znacznym stopniu zaspokoiło roszczenia powodów.</p> <p>Po rozpoznaniu sprawy Sąd ustalił i zważył co następuje:</p> <p>Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. I Ns 409/11 Sąd Rejonowy w Łomży dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności po <span class="anon-block">J. S. (2)</span> – ojcu powoda <span class="anon-block">P. S.</span> i pozwanego <span class="anon-block">M. S.</span>. Orzeczeniem tym Sąd przyznał pozwanemu <span class="anon-block">M. S.</span> własność masy majątkowej podlegającej podziałowi w postaci działek o nr nr<span class="anon-block">(...)</span>oraz <span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni łącznej 3,6609 ha położonych w <span class="anon-block">Ś.</span>. Tytułem wyrównania udziałów została zasądzona od pozwanego na rzecz obojga powodów kwota 52.353 złotych, płatna w terminie do 31 grudnia 2012 r. (pkt IV postanowienia) oraz na rzecz powoda <span class="anon-block">P. S.</span> kwota 99.397,50 złotych, płatna w czterech rocznych ratach, w tym trzy raty po 24.850 złotych, zaś czwarta rata w kwocie 24.847,50 złotych. Termin płatności pierwszej raty upłynął z dniem 30 września 2013 r.. Pozostałe raty nie są jeszcze wymagalne i upływają z dniem 30 września 2014 r., 30 września 2015 r. i 30 września 2016 r..</p> <p>Wobec niewywiązania się przez <span class="anon-block">M. S.</span> z płatności zasądzonych od niego, a już wymagalnych spłat, powodowie w kwietniu 2013 r. złożyli do komornika wniosek o przeprowadzenie egzekucji. Według powoda, wobec braku majątku postępowanie to nie dało efektów, zostało umorzone wobec braku majątku z którego można by prowadzić egzekucję.</p> <p>Okazało się bowiem, że notarialną umową darowizny z 28 grudnia 2012 r. (rep. A nr<span class="anon-block">(...)</span>Kancelarii Notarialnej notariusz <span class="anon-block">B. P.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>) <span class="anon-block">M. S.</span> darował matce <span class="anon-block">K. S.</span> nieruchomość uzyskaną na podstawie postanowienia działowego z 14 sierpnia 2012 r., oznaczoną w ewidencji gruntów nr nr<span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 3,8906 ha, która darowiznę tę przyjęła. Poza powyższymi nieruchomościami <span class="anon-block">M. S.</span> nie posiada żadnego majątku mogącego podlegać egzekucji.</p> <p>Przed zawarciem powyższej umowy zostały umorzone postępowania egzekucyjne kierowane przeciwko pozwanemu przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>, <span class="anon-block">D. S.</span> i pozwaną <span class="anon-block">K. S.</span>, w których egzekucja wcześniej była prowadzona z udziałów w nieruchomościach otrzymanych ostatecznie przez pozwanego w postępowaniu sygn. I Ns 409/11.</p> <p>Strony pozostają od kilku lat w ostrym konflikcie, chociaż w przeszłości relacje rodzinne dobrze się układały. Pozwana przez wiele lat przebywała we Włoszech i tam pracowała, pomagając finansowo członkom rodziny.</p> <p>Umową dożywocia i darowizny z 27 lipca 2005 r. (rep. A nr<span class="anon-block">(...)</span>Kancelarii Notarialnej notariusz <span class="anon-block">B. P.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>) pozwana przeniosła na rzecz powodów (syna i synowej) udział w ½ części zabudowanej nieruchomości w <span class="anon-block">Ś.</span> oznaczonej nr <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 0,2297 ha (księga wieczysta: <span class="anon-block"> (...)</span>). Wyłączny tytuł do tej własności posiadała na podstawie umów z 5 lipca 1995 r.: majątkowej małżeńskiej i o podział majątku wspólnego (rep. A<span class="anon-block">(...)</span>i A nr <span class="anon-block"> (...)</span>). Pozostały udział wchodził w skład spadku po ojcu powoda <span class="anon-block">J. S. (2)</span>, zmarłym 29 czerwca 2008 r.. Postanowieniem z 11 sierpnia 2010 r., sygn. I Ns 333/09 Sąd Rejonowy w Łomży na podstawie testamentu alograficznego, stwierdził, że spadek po nim nabyli synowie <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> po ½ części.</p> <p>W rezultacie oboje powodowie byli właścicielami <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w ½ części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, powód miał także udział w ½ części (stanowiącej jego majątek osobisty) oraz udział w ½ części posiadał <span class="anon-block">M. S.</span>. Natomiast <span class="anon-block">działki nr (...)</span> stały się przedmiotem współwłasności obu braci po ½ części (księga wieczysta: <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>W przeszłości, umową darowizny z 28 września 2000 r. (rep. <span class="anon-block">(...)</span>Kancelarii Notarialnej notariusz <span class="anon-block">B. P.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>) pozwana darowała także powodowi niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 9.0470 ha, oznaczoną w ewidencji gruntów nr nr <span class="anon-block">(...)</span>. Umowa ta była zawarta w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (Dz. U. nr 7, poz. 24).</p> <p>Powodowie prowadzili na powyższych gruntach gospodarstwo rolne. Na skutek nieporozumień rodzinnych z matką i bratem <span class="anon-block">D. S.</span> zrezygnowali z tego. Powód sprzedał nieruchomość darowaną mu przez matkę umową z 27 lipca 2005 r., jak również maszyny rolnicze i inwentarz żywy, po czym w 2008 r. małżonkowie wyprowadzili się ze <span class="anon-block">Ś.</span>. Pozwana bardzo źle przyjęła tę decyzję. Między stronami doszło do konfliktu. Po stronie matki opowiedzieli się bracia powoda <span class="anon-block">D. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span>.</p> <p>Między powodami a <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span> toczyło się kilka postępowań sądowych, a następnie egzekucyjnych. Były to sprawy: sygn. I C 306/09 Sądu Okręgowego w Łomży z powództwa <span class="anon-block">K. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">P. J.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkom <span class="anon-block">S.</span> o rozwiązanie umowy dożywocia i zapłatę; przed Sądem Rejonowym w Łomży: sygn. I C 247/09 z powództwa <span class="anon-block">K. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> o uznanie za niegodnego dziedziczenia (powództwo oddalono), sygn. I C 110/10 z powództwa <span class="anon-block">K. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> o zachowek, sygn. I C 346/10 z powództwa <span class="anon-block">D. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> o zapłatę i zachowek. Pozwana i <span class="anon-block">D. S.</span> przystąpili do egzekucji uzyskanych przez nich wierzytelności, kierując je do nieruchomości objętych <span class="anon-block">księgami wieczystymi (...)</span> (k. 31, 32), w których zostały dokonane stosowne wpisy w dziale III każdej z ksiąg.</p> <p>Po zapadnięciu postanowienia działowego z dnia 14 sierpnia 2012 r. pozwana zaciągnęła kredyt w celu spłacenia długów powodów w imieniu syna <span class="anon-block">M. S.</span>, co skutkowało umorzeniem postępowań egzekucyjnych przeciwko powodowi, a wynikających z tytułów wykonawczych w sprawach Sądu Rejonowego w Łomży sygn. I C 110/10 (k. 31, 36 – Km 1413/12), sygn. I C 346/10 (k. 33, 35, 38, 39 – Km 403/12), a także sygn. I Co 1367/12 (k. 32, 37 – Km 1631/12). To ostatnie postępowanie dotyczyło długu powoda względem <span class="anon-block"> (...) Banku (...) SA</span>, wynikającego z bankowego tytułu egzekucyjnego nr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Z dołączonych kopii pokwitowań (k. 30) wynika, że <span class="anon-block">M. S.</span> uiścił za <span class="anon-block">P. S.</span> łączną kwotę 47.203,39 złotych w sprawach Km 1413/12 (dwie wpłaty na kwotę 11.797,86), Km 403/12 (dwie wpłaty na kwotę 21.288,96 złotych) i Km 1631/12 (na kwotę 14.116,54 złotych). Z kolei w sprawie Sądu Okręgowego w Łomży sygn. I C 306/09 (k. 40, 41, 42, 34 – Km 614/13) – powód jako wierzyciel egzekwował od pozwanej (dłużniczki) koszty procesu i koszty egzekucyjne, które pozwana uiściła w toku egzekucji, co również skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości dłużniczki (k. 34).</p> <p>Po zawarciu umowy darowizny z 28 grudnia 2012 r. między <span class="anon-block">M. S.</span> a pozwaną, jak podała: oboje, tzn. pozwana i syn <span class="anon-block">M. S.</span> nie mają zamiaru dokonywać spłaty orzeczonej postanowieniem działowym. <span class="anon-block">M. S.</span> po wyzbyciu się własności nieruchomości, nie posiada już żadnego wartościowego majątku, który mógłby stać się przedmiotem egzekucji. Nie posiada w ogóle stałych dochodów. Utrzymuje się z zarobków pochodzących z prac dorywczych przy rozładunkach, przy produkcji mieszanki, jako pomocnik murarza,. Mieszka wspólnie z pozwaną, która pobiera rentę rodzinną po mężu w kwocie 1.056 złotych miesięcznie oraz uprawia nieruchomość stanowiącą przedmiot umowy z 28 grudnia 2012 r.. Według powodów <span class="anon-block">M. S.</span> nadużywa alkoholu.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyjaśnień i zeznań powodów <span class="anon-block">P. S.</span> (k. 69 – 70, 87 odwrót – 88) i <span class="anon-block">J. S. (1)</span> (k. 70, 88) oraz pozwanej <span class="anon-block">K. S.</span> (k. 70 odwrót – 71, 88), zeznań świadka <span class="anon-block">M. S.</span> (k. 71) kopii pokwitowań (k. 30), informacji i pism komorników (k. 31 – 42), umów (k. 43 – 51, 54 – 58, 67 – 68), akt spraw I C 306/09 Sądu Okręgowego w Łomży, sygn. I Ns 409/11 i I Ns 333/09 Sądu Rejonowego w Łomży, oraz akt ksiąg wieczystych<span class="anon-block">(...)</span> Sądu Rejonowego w Łomży.</p> <p>Sąd dał wiarę stronom, że doszło między nimi do ostrego konfliktu, skutkującego serią postępowań sądowych i egzekucyjnych, w których każdy bronił swoich interesów. Nie budzą też wątpliwości zeznania <span class="anon-block">M. S.</span>, który nie ma zamiaru spłacać powodów, gdyż zostało spłacone ich inne zadłużenie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 §1 k.c.</a> jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawną dłużnika można uznać za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 527)">§2 art. 527 k.c.</a>). Jeżeli wskutek takiej czynności prawnej, dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że wiedziała ona o świadomym zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli przez dłużnika.</p> <p>Jeszcze dalej idą domniemania wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528;art. 529)">art. 528 i 529 k.c.</a>. Na ich podstawie wierzyciel może żądać uznania bezpłatnej czynności za bezskuteczną, chociażby osoba trzecia nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, jak również, jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. W wypadku czynności nieodpłatnej chodzi o każde przysporzenie bez korzyści majątkowej stanowiącej jej ekwiwalent.</p> <p>W rozpatrywanym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt niewypłacalności dłużnika <span class="anon-block">M. S.</span>. Skierowana do niego egzekucja nie mogła być skuteczna i nie będzie skuteczna co do kwot jeszcze niewymagalnych, wobec nieposiadania przez niego jakiegokolwiek wartościowego majątku. W tym czasie wyzbył się on już wszystkich nieruchomości uzyskanych na podstawie orzeczenia działowego. Nie posiada także majątku ruchomego, bądź wierzytelności stanowiących istotną wartość.</p> <p>Oceny wymagała okoliczność czy czynność w postaci umowy z 28 grudnia 2012 r. można było potraktować za zdziałaną w celu pokrzywdzenia wierzycieli. Nie ma żadnych wątpliwości, że rozważana umowa darowizny miała charakter nieodpłatny. Oczywistym też jest, że <span class="anon-block">M. S.</span> z ciążącego na nim obowiązku uiszczenia spłat się nie wywiązał i nie ma takiego zamiaru, wobec spłacenia innych długów powodów.</p> <p>Przesłanką roszczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 §1 k.c.</a> jest działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela oraz wiedza o tym osoby trzeciej lub możność dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności. Spełnienie tej przesłanki w rozważanym stanie faktycznym było oczywiste. Umowa darowizny została zawarta z inicjatywy pozwanej i w celu uniemożliwienia powodom egzekucji należnych im spłat z postanowienia działowego. Do przyjęcia świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, o którą chodzi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a>, wystarczy zresztą by dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 22 sierpnia 2012 r., sygn. I ACa 816/11, publ. LEX nr 1216401, także wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 2007 r., sygn. V CSK 77/07, publ. LEX nr 611445. W stosunku do pozwanej znajdowało także zastosowanie domniemanie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 §3 k.c.</a>.</p> <p>Zastosowanie miały także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528;art. 529)">art. 528 i 529 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a>. W rozważanym stanie faktycznym zarówno dłużnik <span class="anon-block">M. S.</span> jak i pozwana zdawali sobie sprawę z działania z pokrzywdzeniem wierzycieli. Ich postępowanie było wręcz nakierowane na uniemożliwienie egzekucji spłat orzeczonych postanowieniem z 14 sierpnia 2011 r. w drodze egzekucji z nieruchomości.</p> <p>Niewątpliwie <span class="anon-block">M. S.</span> spłacił długi powoda wynikające z tytułów wykonawczych w sprawach Sądu Rejonowego w Łomży sygn. I C 110/10 (Km 1413/12), sygn. I Co 1367/12 (Km 1631/12), sygn. I C 346/10 (Km 403/12), z tym że w tej ostatniej sprawie również <span class="anon-block">M. S.</span> był dłużnikiem brata <span class="anon-block">D. S.</span>. Z dołączonych kopii pokwitowań (k. 30) wynika, że uiszczona została łączna suma 47.203,39 złotych (oraz 236,50 złotych tytułem zaliczki) w sprawach Km 1413/12 (dwie wpłaty na kwotę 11.797,86), Km <span class="anon-block">(...)</span>(dwie wpłaty na kwotę 21.288,96 złotych) i Km <span class="anon-block">(...)</span>(na kwotę 14.116,54 złotych). Nie ma natomiast znaczenia uregulowanie długu przez pozwaną w sprawie Sądu Okręgowego w Łomży sygn. I C 306/09 (k. 40, 41, 42, 34 – Km <span class="anon-block">(...)</span>), w której powód jako wierzyciel egzekwował od pozwanej (dłużniczki) koszty procesu i koszty egzekucyjne.</p> <p>W związku ze spłaceniem długów powoda można rozważać istnienie między stronami i <span class="anon-block">M. S.</span> subrogacji ustawowej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 518)">art. 518 k.c.</a>, chociaż wydaje się to wątpliwe lub innego rodzaju roszczeń w związku z przejęciem długu, a także bezpodstawnym wzbogaceniem. Nie należy wykluczać roszczeń z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a>. Nie można jednak uznać aby rozliczenia powyższe mogły prowadzić do oddalenia powództwa. W niniejszym postępowaniu nie było możliwości dokonania rozliczeń na skutek potrącenia, zwłaszcza, że w sprawie sygn. I C 346/10 (Km 403/12) spłacone zostały długi powoda względem <span class="anon-block">D. S.</span>, zaś w sprawie I Co 1367/12 (Km 1631/12) względem <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span>, czyli w stosunku do podmiotów nie będących stroną przedmiotowego procesu.</p> <p>Przede wszystkim trzeba zauważyć, czego pozwana nie negowała, że uiszczone sumy jedynie „w znacznym stopniu zaspokoiły roszczenia powodów”, ale nie w całości. Roszczenia powodów sięgają bowiem łącznej sumy 151.750,50 złotych, a więc ponad trzykrotnie wyższej. Nie można więc mówić, że w chwili wystąpienia z żądaniem uznania bezskuteczności czynności prawnej nie było pokrzywdzenia wierzycieli w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 §1 k.c.</a>. Suma spłaconych długów powoda nie ma charakteru świadczenia w pełni ekwiwalentnego w stosunku do wierzytelności posiadanych przez obojga powodów (<em> <!-- -->a contrario</em> por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 2011 r., sygn. V CSK 493/10, publ. LEX nr 1102271).</p> <p>Nie ma natomiast znaczenia fakt, że znaczna część roszczeń powodów nie jest jeszcze wymagalna. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> nie wymaga, aby chroniona wierzytelność była wymagalna. Powództwo pauliańskie może wytoczyć również wierzyciel, którego wierzytelność nie osiągnęła jeszcze terminu płatności.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> </p> <p>(tekst jedn. Dz. U z 2010 r., nr 90, poz. 594 z późn. zm.).</p> </div>