II Ca 827/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 827/13Sygn. akt II Ca 827/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 12 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Grażyna Kobus</p> <p>Sędziowie: <span class="underline"> <!-- -->SO Jerzy Dydo</span> </p> <p>SO Piotr Rajczakowski</p> <p>Protokolant: Violetta Drohomirecka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. w Świdnicy</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. Ż.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę 72.891,72 zł </strong> </p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku</p> <p>z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I C 449/12</p> <p> <strong> <!-- --> uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kłodzku. </strong> </p> <p>Sygn.akt II Ca 827/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 27.08.2013r Sąd Rejonowy w Kłodzku I Wydział Cywilny oddalił powództwo <span class="anon-block">K. Ż.</span> przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, nie obciążył powódki kosztami procesu oraz nakazał jej uiścić na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 762,43 zł.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił między innymi, że w dniu 30.01.2010r we <span class="anon-block">W.</span>, na chodniku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> powódka pośliznęła się na oblodzonym chodniku i upadła, w wyniku czego doznała złamania kości podudzia prawego w obrębie stawu skokowego. Doznane złamanie zostało ze zniekształceniem i ograniczeniem zakresu ruchów oraz zespołem bólowym, upośledzającym zdolności podpórecze i lokomocyjne kończyny. Po przeprowadzeniu operacyjnego zespolenia kości, powódka miała unieruchomioną nogę w gipsie przez osiem tygodni, poruszała się o kulach przez siedem miesięcy. Po przebytym leczeniu operacyjnym u powódki powstały szpecące blizny na prawej nodze bez zaburzenia funkcji narządu. W związku z przebytym urazem powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15% oraz w wyniku zaburzeń stresowych pourazowych w postaci reakcji depresyjnej wystąpił dalszy trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 6%. Po wypadku powódka wymagała pomocy i opieki osób trzecich przez 8 tygodni cztery godziny dziennie, a po usunięciu zespolenia wewnętrznego przez dalsze 4 tygodnie po 3 godziny dziennie. Od wypadku do połowy września 2010r powódka nie mogła korzystać ze środków komunikacji publicznej. Na uczelnię do <span class="anon-block">W.</span> na rehabilitację wozili ja samochodem rodzice. W związku z rehabilitacją powódka poniosła koszty w kwocie 310 zł oraz koszty na psychoterapię i leki w kwocie <br/>3073,60 zł. Po wypadku musiała zamieszkać w domu w <span class="anon-block">K.</span> i nie mogła wykonywać pracy.</p> <p>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy oddalił powództwo uznając, że strona pozwana nie jest legitymowana biernie. Co do zasady, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do zadań własnych gminy. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności zapobiegają zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych przez zbieranie i pozbywanie się błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19961320622" title="Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 622 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 2;art. 3 ust. 2 pkt. 11)">art.3 ust.1 1 i 2 pkt 11 ustawy z dnia 13.09.1996r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach</a>). Z tych względów odpowiedzialność za utrzymanie czystości i porządku na chodniku, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>gdzie doszło do upadku powódki spoczywała na Gminie <span class="anon-block">W.</span>, która była ubezpieczona u strony pozwanej. Pozwana jednak zwolniła się z odpowiedzialności za skutki wypadku powódki ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 kc</a>) wykazując, że czynności związane z całorocznym utrzymaniem czystości i porządku na terenie, na którym doszło do wypadku, w tym zimowego oczyszczania chodników gmina powierzyła <span class="anon-block">(...) S.A.</span>we <span class="anon-block">W.</span>, które w zakresie swojej działalności gospodarczej trudni się wykonywaniem tych czynności ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 429)">art.429 kc</a>). Na dowód czego przedłożyła umowę z dnia<span class="anon-block">(...)</span>wraz z wykazem ulic objętych sprzątaniem.</p> <p>Ponadto Sąd Rejonowy stwierdził, że powódka nie udowodniła swoich roszczeń odszkodowawczych ponad to co wcześniej zostało jej wypłacone przez ubezpieczyciela a ocena żądania o zadośćuczynienie była bezprzedmiotowa – skoro brak było legitymacji biernej strony pozwanej.</p> <p>Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację wniosła powódka zaskarżając wyrok w pkt I i III i zarzucając:</p> <p>naruszenie prawa procesowego, a to:</p> <p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego sprawy polegający na błędnym uznaniu, że powódka nie udowodniła w całości dochodzonego roszczenia, podczas gdy przedłożone przez powódkę dokumenty i zgromadzone dowody w sprawie uzasadniają wysokość dochodzonej przez nią kwoty; nadto poprzez błędne przyjęcie, że dowody z dokumentów świadczą o braku odpowiedzialności strony pozwanej, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że odpowiedzialnym za naprawienie szkody jest strona pozwana,</p> <p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez ogólnikowe i niezrozumiałe z merytorycznego punktu widzenia uzasadnienie orzeczenia, w części dotyczącej przyjęcia przez Sąd, że pozwany zwolnił się skutecznie na etapie postępowania sądowego od odpowiedzialności, pomimo że przyjął na siebie odpowiedzialność za powstałą u powódki szkodę na etapie postępowania likwidacyjnego i wypłacił jej częściowo kwotę tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia</p> <p>II- naruszenie prawa materialnego, a to:</p> <p>1.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 429)">art. 429 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię, a przez to zastosowanie, skutkującą błędnym uznaniem, że storna pozwana nie jest odpowiedzialna za powstałą u powódki szkodę, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisu w uwarunkowaniach zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, z strona pozwana jest odpowiedzialna za szkodę — jako podmiot legitymowany biernie w niniejszym postępowaniu — jaka powstała u powódki w dniu 30 stycznia 2010 roku,</p> że strona pozwana skutecznie na etapie postępowania sądowego zwolnili odpowiedzialności za szkodę powstałą u powódki w dniu 30 stycznia 2010 roku i nie ponosi odpowiedzialności za powstałą u powódki szkodę, podczas gdy pozwany przyjął na siebie przedmiotową odpowiedzialność, albowiem wypłacił powódce stosowne kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia, a pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie daje podstaw do przyjęcia odpowiedzialności za w/w zdarzenie podmiotu trzeciego,<p>3. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)"> <strong> <!-- -->art. </strong>6 k.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że powódka nie udowodniła wysokości utraconych dochodów w związku ze zdarzeniem z dnia 30 stycznia 2010 roku, albowiem przedstawiła dowody z dokumentów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c</a>, podczas gdy przedstawione przez powódkę dokumenty są z obiektywnego punktu widzenia, w świetle wymogów wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c</a>, wystarczające do wykazania faktów, z których powódka wywodzi skutki prawne,</p> <p> <strong> <!-- -->III</strong>. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na:</p> <p>— błędnym przyjęciu, że po stronie pozwanego zachodzi brak legitymacji biernej, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności dowodów z dokumentów, pochodzących od pozwanego, zgromadzonych na etapie postępowania likwidacyjnego, a to pism pozwanego, w których ten oświadcza, że przyznaje powódce stosowne zaliczki i kwoty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, winna prowadzić do ustaleń faktycznych przyjmujących istnienie legitymacji biernej po stronie pozwanej, jako odpowiedzialnej do wypłaty powódce, co do zasady, stosownego odszkodowania i zadośćuczynienia</p> <p>Mając powyższe na uwadze wniosła o:</p> <p>— zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku, Wydział <strong> <!-- -->I </strong>Cywilny, z dnia 27 sierpnia 2013 roku, sygn. akt: I C 449/12 w zaskarżonej części poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz w tym zakresie zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych za obie instancje,</p> <p>ewentualnie o:</p> <p>- uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku, Wydział I Cywilny, z dnia 27 sierpnia 2013 <em> <!-- -->toku, </em>sygn. akt: IC 449/12 w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych za obie instancje</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył;</strong> </p> <p>Apelacja jest zasadna.</p> <p>Trafny jest zarzut skarżącej naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 429)">art. 429 kc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 kc</a> przez stwierdzenie braku legitymacji procesowej biernej strony pozwanej. Stwierdzając brak legitymacji procesowej pozwanej Sąd Rejonowy nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Tymczasem analiza umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span>wskazuje, że pogląd Sądu Rejonowego o braku legitymacji procesowej strony pozwanej jest błędny. W § 15 pkt.2 umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span>przewidziana jest wprawdzie odpowiedzialność odszkodowawcza <span class="anon-block">(...) S.A.</span>we <span class="anon-block">W.</span>wobec osób trzecich za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytym wykonaniu umowy przez to przedsiębiorstwo, ale § 15 pkt.7 przewiduje roszczenie regresowe gminy wobec kontrahenta w przypadku naprawienia szkody przez gminę, a co najważniejsze gmina sama uznaje swoją odpowiedzialność solidarną wobec osób trzecich za szkody wynikłe z nienależytego wykonania umowy. Takie uregulowanie umowne odpowiedzialności odszkodowawczej gminy i jej kontrahenta za szkody wobec osób trzecich wynikłe z nienależytego utrzymania stanu chodników jest zresztą zgodne z obowiązującym prawem. Utrzymanie czystości i porządku w gminach jest zadaniem własnym gminy i wchodzi w zakres sprawowania administracji publicznej. Wykonywanie administracji publicznej należy traktować jako wykonywanie władzy publicznej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art.417 kc.</a> Zgodnie z dominującymi obecnie poglądami w doktrynie nieuprawnione jest ograniczenie odpowiedzialności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art.417 kc</a> tylko i wyłącznie do sfery wykonywania przez władze publiczne ściśle pojętego imperium rozumianego jako władcze kształtowanie sytuacji prawnej jednostki ( M. Safian Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej Warszawa 2009r).</p> <p>Odpowiedzialność odszkodowawcza gminy wobec osób trzecich za szkody wynikłe z nienależytego utrzymania czystości porządku w gminach ( silnie oblodzone, nieodśnieżone chodniki) wynika zatem a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art.417 kc</a> a nie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art.415 kc</a>, przy czym gmina nie może zwolnić się z tej odpowiedzialności powołując się na przekazanie tych obowiązków innemu podmiotowi ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 429)">art.429 kc</a>). Skoro odpowiedzialność Gminy <span class="anon-block">W.</span>za szkodę odniesioną przez powódkę wynika i z umowy z dnia <span class="anon-block">(...)</span>i z mocy prawa ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art.417 kc</a>), a gmina była od tej odpowiedzialności ubezpieczona u strony pozwanej, to strona pozwana jest legitymowana biernie w procesie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art.822 § 1 kc.</a> </p> <p>Błędne stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji braku legitymacji procesowej strony pozwanej i na tej podstawie oddalenie powództwa powoduje, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, a w konsekwencji zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art.386 § 3 kpc</a>. Bez znaczenia są w tej sytuacji argumenty Sądu Rejonowego wskazujące na nieudowodnienie roszczeń odszkodowawczych przez pozwaną. Zresztą Sąd Rejonowy ze względu na brak legitymacji procesowej nie odniósł się do żądania w zakresie zadośćuczynienia.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy uzupełni materiał dowodowy o ile zostaną zgłoszone przez strony wnioski dowodowe, dokona prawidłowych i szczegółowych ustaleń podstawy faktycznej i ponownie oceni tak zgromadzony materiał dowodowy ustosunkowując się do każdego roszczenia zgłoszonego pozwie.</p> </div>