III U 933/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt:</strong> III U 933/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="169"/> <col width="547"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk</p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu na rozprawie w dniu</strong> 12 grudnia 2013 r. w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania</strong> <span class="anon-block">A. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o </strong>prawo do emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania</strong> <span class="anon-block">A. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 13.05.2013r. <strong> <!-- -->znak</strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">A. K.</span> prawo do emerytury począwszy od dnia 01.04.2013r.;</p> <p>2.  stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III U 933/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 13.05.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">P.</span> odmówił <span class="anon-block">A. K.</span> prawa do emerytury.</p> <p> <span class="anon-block">A. K.</span> wniósł odwołanie od tej decyzji. Stwierdził, że przez ponad 20 lat pracował w warunkach szczególnych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że <span class="anon-block">A. K.</span>nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS uznał za udowodniony na dzień 01.01.1999r. okres pracy wynoszący łącznie 25 lat i 1 miesiąc. Natomiast uznał okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 2 lat, 1 miesiąca i 23 dni. Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu się okresu pracy w szczególnych warunkach od dnia 1.10.1977r. do dnia 30.11.1995r. w <span class="anon-block">Spółdzielni Budowlanej (...)</span>w <span class="anon-block">M.</span>, ponieważ w złożonym w dniu 19.04.2012r. świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracodawca powołał się na wykaz „C” Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, który został skreślony z dniem 7.06.1996r. Zdaniem organu rentowego prace w szczególnych warunkach powinny być wymienione w wykazie A i B.</p> <p>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W dniu 12.04.2013r. <span class="anon-block">A. K.</span> złożył w Oddziale ZUS wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku ZUS uznał, że <span class="anon-block">A. K.</span> osiągnął wymagany wiek emerytalny 60 lat, na dzień 01.01.1999r. legitymuje się on łącznym stażem pracy powyżej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, lecz nie przepracował 15 lat w szczególnych warunkach.</p> <p>Organ rentowy zaliczył odwołującemu się okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w wymiarze 2 lat, 1 miesiąca i 23 dni.</p> <p> <span class="anon-block">A. K.</span>urodził się dnia <span class="anon-block">(...)</span>zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jest <strong> <!-- -->art.184 </strong>ustawy <strong> <!-- -->o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń </strong>(tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4)"> <strong> <!-- -->§4</strong> rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. <strong> <!-- -->w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</strong> </a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli:</p> <p>- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,</p> <p>- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,</p> <p>- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Na okoliczność pracy w szczególnych warunkach w <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> Spółdzielni Budowlanej (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> </strong> <span class="anon-block">A. K.</span> złożył do ZUS świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, z którego wynika, iż w okresie od dnia 01.10.1977r. do dnia 30.11.1995r. (18 lat, 2 miesiące) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace ślusarskie, zbrojarskie, spawalnicze na stanowisku ślusarz-spawacz wymienionym w wykazie C dział III, poz. 6, pkt 1 stanowiącym załącznik nr 2 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>ZUS nie zaliczył tego okresu <span class="anon-block">A. K.</span> do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach z uwagi na powołanie się w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach na wykaz C zamiast wykazu A lub B.</p> <p>Z zeznań świadków <span class="anon-block">B. S.</span> (k. 53-54 a.s.), <span class="anon-block">M. S.</span> (k. 54 a.s.) oraz odwołującego <span class="anon-block">A. K.</span> (k. 67 a.s.) wynika, że <span class="anon-block">A. K.</span> w spornym okresie pracował jako spawacz. Świadkowie pamiętali, że odwołujący wykonywał prace spawalnicze w <span class="anon-block"> Spółdzielni Budowlanej (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>. Został tam przyjęty na kierownika warsztatu od 01.05.1976r. i na tym stanowisku pracował do początku października 1977r. Potem do 30.11.1995r. pracował jako spawacz. Miał pomocnika, który wykonywał prace ślusarskie. Natomiast <span class="anon-block">A. K.</span> wykonywał spawanie elektryczne. Spawał elementy metalowe związane z budownictwem, np. drzwi metalowe, kraty, okna metalowe, słupki ogrodzeniowe, kominy do piekarni. Nadto z ich zeznań wynika, że spawacz był zawodem bardzo potrzebnym i poszukiwanym, lecz słabo płatnym. Dlatego praktyka była taka, że dodawano do angażu stanowisko „ślusarz”, by rzeczywisty spawacz miał wyższą stawkę zaszeregowania oraz aby zatrzymać go w danym zakładzie pracy. Wedle ich wiedzy spawacz otrzymałby najwyżej stawkę zaszeregowania VIII, a ślusarz-spawacz, otrzymywał stawkę IX. Z ich zeznań wynika, że przez cały sporny okres odwołujący wykonywał tylko prace spawalnicze. Nadto z zeznań tych wynika, że u tego pracodawcy tworzone były zazwyczaj dwuosobowe zespoły – składające się ze spawacza i jego pomocnika, który wykonywał prace ślusarskie, przygotowujące materiał do spawania. Odwołujący pracował w zespole z <span class="anon-block">K. B.</span>. Świadkowie określili <span class="anon-block">K. B.</span> jako tzw. złotą rączkę, gdyż znał się na rysunku technicznym i miał zmysł praktyczny do składania detali, które następnie odwołujący spawał.</p> <p>Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków i odwołującemu. Są to osoby, które pracowały z odwołującym w tym samym okresie. Nadto Sąd miał na uwadze, że świadek <span class="anon-block">B. S.</span> także w angażu miał określone swoje stanowisko pracy jako monter-spawacz, ślusarz, monter instalacji sanitarnych i monter instalacji sanitarnych-spawacz. W Sądzie Okręgowym w Ostrołęce toczyła się pod sygn. akt IIIU 26/08 sprawa z odwołania <span class="anon-block">B. S.</span> przeciwko ZUS o prawo do emerytury i przedmiotem analizy Sądu była także okoliczność, czy u tego pracodawcy <span class="anon-block">B. S.</span> pracował w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że <span class="anon-block">B. S.</span> pomimo tak brzmiących angaży – wykonywał pracę spawacza, zbrojarza i pracował w głębokich wykopach. Sąd uznał także, że nazewnictwo stanowiska pracy stosowane u tego pracodawcy w dokumentacji osobowej odbiegało od stanowiska, na którym pracownik rzeczywiście pracował. Była to często praktyka, spowodowana chęcią przyznania pracownikowi wyższej stawki zaszeregowania. Także analizując dokumenty znajdujące się w aktach osobowych świadka <span class="anon-block">M. S.</span>, Sąd uznał, że u tego pracodawcy praktyką było nazewnictwo stanowiska pracy wieloczłonowo, a nadto – że stanowisko spawacza nie mieściło się w najwyższych stawkach zaszeregowania. Także świadkowi dopisywano do członu „spawacz” takie stanowisko jak „ślusarz”.</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd poczynił analogiczne ustalenia i uznał, że odwołujący miał wpisane w angażach dodatkowe człony, jedynie celem zwiększenia stawki zaszeregowania, gdy w rzeczywistości wykonywał prace spawalnicze.</p> <p>W oparciu o powyższe dowody, Sąd uznał, że <span class="anon-block">A. K.</span> w okresie od dnia 01.10.1977r. do dnia 30.11.1995r. pracował jako spawacz elektryczny. Natomiast w angażach przy określaniu jego stanowiska pojawiało się dodatkowe określenie „ślusarz” jedynie dlatego, aby zwiększyć mu stawkę zaszeregowania i zachęcić do pozostania u tego pracodawcy. W rzeczywistości nie wykonywał on jednak prac ślusarskich, a jedynie pracę spawacza.</p> <p>Wobec powyższego odwołujący w tym postępowaniu wykazał okres pracy w szczególnych warunkach wynoszący 18 lat i 2 miesiące. W tym okresie <span class="anon-block">A. K.</span> pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz. Jest to stanowisko wyszczególnione w <strong> <!-- -->wykazie A, dziale XIV, poz. 12</strong> powoływanego na wstępie rozporządzenia. Natomiast w Zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach - prace te wymienione są w dziale <strong> <!-- -->XIV poz. 12, pkt 1. </strong> </p> <p>Po zsumowaniu okresu pracy w szczególnych warunkach uznanego przez ZUS, czyli 2 lata, 1 miesiąc i 23 dni oraz wykazanego w niniejszym postępowaniu 18 lat i 2 miesiące wynika, że <span class="anon-block">A. K.</span> w szczególnych warunkach przepracował 20 lat, 3 miesiące i 23 dni.</p> <p>Z tych względów Sąd uznał, że <span class="anon-block">A. K.</span> spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w oparciu o art.184 powoływanej na wstępie ustawy i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia 01.04.2013r. stosownie do treści art.129 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję na mocy <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art.477^{<!-- -->14}§2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Stosownie do treści art.118 ust.1 a w/w ustawy – Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie ZUS nie ponosi takiej odpowiedzialności. Ocena, czy odwołującemu należy zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach sporny okres wymagała przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, co możliwe było dopiero przed Sądem.</p> <p>Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł na mocy <strong> <!-- -->art.118 ust.1 a </strong>w/w ustawy.</p> </div>