IX Ka 555/13

<p> <strong> <!-- -->IX Ka 555/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 12 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Toruniu w Wydziale IX Karnym Odwoławczym w składzie:</p> <p>Przewodniczący – S.S.O. Rafał Sadowski</p> <p>Sędziowie: S.O. Marzena Polak</p> <p>S.O. Aleksandra Nowicka (spr.)</p> <p>Protokolant st. sekr. sąd. Anna Ryłow</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Marzenny Mikołajczak </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> </strong> <span class="anon-block">M. M.</span>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177§2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178)">art. 178 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 27 czerwca 2013r., <strong> <!-- -->sygn. akt II K 525/13 </strong> </p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>1.  uchyla pkt III , IV,</p> <p>2.  uchyla pkt V wyroku tylko co do kary łącznej, uznając, że orzeczone w nim warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności odnosi się do kary wymierzonej w pkt I zaskarżonego wyroku,</p> <p>3.  uznaje oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego jemu w pkt II aktu oskarżenia, ustalając, że został on popełniony w dniu 24 lipca 2012r. oraz , że stanowi on wykroczenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87§1a</a> kw, po zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 §1 kk</a> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87§1a</a> kw wymierza jemu karę 30 (trzydziestu) dni aresztu,</p> <p>4.  na mocy art. 42§1 kw wykonanie kary aresztu warunkowo zawiesza na okres 1 (jednego) roku</p> <p>5.  na mocy art. 87§4 kw orzeka wobec oskarżonego zakaz prowadzenia rowerów w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat;</p> <p>II.  w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, uznając apelację prokuratora za oczywiście bezzasadną;</p> <p>III.  zwalnia oskarżonego od obowiązku poniesienia kosztów sądowych należnych za obie instancje, a całością wydatków obciąża Skarb Państwa;</p> <p>IV.  zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Toruniu) na rzecz adw. <span class="anon-block">D. N.</span> kwotę 516,60 (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) zł brutto tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.</p> <p>Sygn. akt IX Ka 555/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. M.</span> </strong> został oskarżony o to, że:</p> <p>I.  w dniu 24 lipca 2012 r. w <span class="anon-block">T.</span> u zbiegu ul. <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>kierujący rowerem i będąc w stanie nietrzeźwości ( I badanie o godz. 11.37 – 0,43 mg/l, II badanie o godz. 12.05 – 0,38 mg/l, III badanie o godz. 12.19 – 0,36 mg/l, IV badanie – 0,38 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 33;art. 33 ust. 6)">art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym</a> w ten sposób, że nie ustąpił pierwszeństwa pieszej <span class="anon-block">K. T.</span> doprowadzając do zderzenia z tą pieszą, następstwem czego doznała ona uszczerbku na zdrowiu w postaci krwiaka przymózgowego podoponowego lewostronnego z niedowładem prawostronnym oraz złamania żeber IV i V po stronie lewej, czym działał na szkodę <span class="anon-block">K. T.</span> </p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178)">art. 178 kk</a> </p> <p>II.  w dniu lipca 2012 r. w <span class="anon-block">T.</span> u zbiegu ul. <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie o godz. 11.37 – 0,43 mg/l, II badanie o godz. 12.05 – 0,38 mg/l, III badanie o godz. 12.19 – 0,36 mg/l, IV badanie o godz. 12.23 – 0,38 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu)</p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a § 2 kk</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 roku</strong> (sygn. akt II K 525/13):</p> <p>I.  uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia czynu tj. występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178;art. 178 § 1)">art. 178 § 1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178;art. 178 § 1)">art. 178 § 1 kk</a> wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności;</p> <p>II.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 3)">art. 42 § 3 kk</a> orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze;</p> <p>III.  uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że został on popełniony 24 lipca 2012 r. tj. występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a § 2 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a § 2 kk</a> wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>IV.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 2)">art. 42 § 2 kk</a> orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów rowerowych w ruchu lądowym na okres 5 lat;</p> <p>V.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 kk</a> w miejsce orzeczonych kar pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1)">art. 69 § 1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § 1 pkt 1 kk</a> warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby;</p> <p>VI.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 73;art. 73 § 1)">art. 73 § 1 kk</a> oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;</p> <p>VII.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 kpk</a> zasądził od oskarżonego na rzecz <span class="anon-block">K. T.</span> kwotę 2.500 złotych tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznana krzywdę z ustawowymi odsetkami od dnia 08 czerwca 2013 r.;</p> <p>VIII.  zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. <span class="anon-block">D. N.</span> kwotę 875,60 złotych brutto tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu;</p> <p>IX.  zwolnił oskarżonego od uiszczenia opłaty, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Od powyższego wyroku <strong> <!-- -->apelację wniósł prokurator zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego</strong>.</p> <p>Wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kary poprzez warunkowe zawieszenie jej wykonania w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu, uprzedniej karalności za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178 a §1 kk</a>, co sprawia, że orzeczona kara nie spełni wobec oskarżonego celu zapobiegawczego i wychowawczego, a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.</p> <p>W związku z powyższym zarzutem prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności oraz o oddaniu oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora.</p> <p> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </p> <p>Na skutek apelacji prokuratora zaskarżony wyrok został zmieniony w kierunku sygnalizowanym przez prokuratora na rozprawie apelacyjnej.</p> <p>Wyjść należy od tego, że sprawstwo oskarżonego w zakresie zarzuconych mu w punktach I i II a/o zachowań nie budzi wątpliwości. Z uwagi jednak na zasadniczą zmianę przepisów wynikającą z ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 9 listopada 2013 r., zaskarżony wyrok nie mógł się ostać w zakresie rozstrzygnięć dotyczących czynu z punktu II a/o.</p> <p>Sąd Rejonowy uznając, że oskarżony dopuścił się czynu polegającego na prowadzeniu roweru po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, skazał go za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§ 2 kk</a> i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 2)">art. 42 §2 kk</a> środek karny w postaci zakazu kierowania rowerami w ruchu lądowym na okres 5 lat.</p> <p>Rozstrzygnięcie sądu meriti należałoby zaakceptować gdyby nie uchylenie z dniem 9 listopada 2013 roku przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§ 2 kk</a> oraz towarzyszące temu dodanie art. 87 § 1a kw. Na skutek zmian wprowadzonych w/w ustawą zachowanie zarzucone oskarżonemu w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a § 2 pkt. 2)">punkcie II</a> a/o, które do tej pory wyczerpywało znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a>, stanowi na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów wykroczenie z art. 87 § 1a kw.</p> <p>W związku z powyższym, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił punkty III i IV oraz punkt V co do kary łącznej uznając, że orzeczone w nim warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności odnosi się do kary wymierzonej w punkcie I zaskarżonego wyroku.</p> <p>W odniesieniu do czynu opisanego w punkcie II zarzutów aktu oskarżenia sąd odwoławczy uznał oskarżonego za winnego popełnienia tego czynu ustalając, że został on popełniony 24 lipca 2012 roku oraz że stanowi on wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87 § 1a</a> kw i za to po zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 §1 kk</a>, na podstawie 87 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87 § 1 a)">§ 1a</a> kw wymierzył mu karę 30 dni aresztu, której wykonanie warunkowo zawiesił w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 §1</a> kw na okres jednego roku.</p> <p>Wymiar kary 30 dni aresztu determinowało stosunkowo wysokie stężenie alkoholu w organizmie obwinionego a także okoliczność, że oskarżony był już raz karany za jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości. Nadto sąd odwoławczy orzekając karę najsurowszego rodzaju w maksymalnej wysokości miał na uwadze poważne konsekwencje zachowania oskarżonego. Otóż oskarżony jadąc rowerem w stanie nietrzeźwości spowodował wypadek. Naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i nie ustępując pierwszeństwa prawidłowo idącej chodnikiem pieszej zderzył się z nią powodując u niej ciężki uszczerbek na zdrowiu. Kara w niższym wymiarze niż 30 dni bądź łagodniejszego rodzaju nie odpowiadałaby stopniowi społecznej szkodliwości jego czynu a także byłaby karą w społecznym odczuciu niesprawiedliwą i zbyt łagodną.</p> <p>Jednocześnie jednak sąd odwoławczy zdecydował się na warunkowe zawieszenie wymierzonej oskarżonemu kary aresztu, kierując się analogicznymi przesłankami jakie legły u podstaw przekonania sądu meriti, iż żeby zrealizować wobec oskarżonego cele kary wystarczy orzeczenie jej z warunkowym zawieszeniem. Dotychczasowa karalność oskarżonego nie sprzeciwiała się warunkowemu zawieszeniu zważywszy, że poprzedni wyrok zapadł przeszło pięć lat temu. Oskarżony zasługuje na szansę w postaci dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia. Dodać należy, że taka decyzja nie wywoła u oskarżonego poczucia bezkarności. Niewątpliwie odczuje on konsekwencje niniejszego skazania. Poza koniecznością bezwzględnego przestrzegania porządku prawnego w okresie próby oraz ograniczeniami wynikającymi z bieżącej kontroli kuratora sądowego, oskarżony ma zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze (punkt I zaskarżonego wyroku) oraz obowiązek o charakterze finansowym w postaci konieczności zapłaty pokrzywdzonej kwoty 2.500 złotych tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną jej krzywdę.</p> <p>Nadto sąd odwoławczy za czyn z punktu II a/o orzekł wobec oskarżonego na podstawie art. 87 §4 kw zakaz prowadzenia rowerów w ruchu lądowym na okres 3 lat. Orzeczenie w/w środka karnego było konieczne bowiem oskarżony zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym, o czym świadczą najdobitniej okoliczności zdarzenia stanowiącego przedmiot osądu w sprawie.</p> <p>W pozostałym zaś zakresie zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy utrzymał w mocy bowiem apelacja prokuratora była oczywiście bezzasadna zaś nie zachodziły żadne uchybienia mogące stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze stanowiące podstawę do uchylenia bądź zmiany wyroku z urzędu w dalszej części.</p> <p>O kosztach sądowych za drugą instancję sąd odwoławczy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 kpk</a> zwalniając oskarżonego z obowiązku ich uiszczenia i obciążając wydatkami postępowania odwoławczego – w tym kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu - Skarb Państwa, gdyż przemawiają za tym względy słuszności albowiem postępowanie odwoławcze toczyło się a zaskarżony wyrok uległ zmianie z przyczyn niezależnych od oskarżonego tj. z powodu zmiany przepisów.</p> </div>