II Ca 1098/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 1098/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 12 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Marek Boniecki</strong> </p> <p>Sędziowie:<strong> <!-- --> SO Barbara Dziewięcka</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO Teresa Strojnowska (spr.)</strong> </p> <p>Protokolant: protokolant sądowy Iwona Cierpikowska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">E. T.</span> i <span class="anon-block">J. T.</span> </p> <p>o rozgraniczenie</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. R.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju</p> <p>z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I Ns 176/12</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia: </strong>oddalić apelację i wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Sygn. akt II Ca 1098/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy w Busku – Zdroju rozgraniczył nieruchomość położoną w <span class="anon-block">W.</span>oznaczoną numerem <span class="anon-block">(...)</span>stanowiącą współwłasność w częściach równych <span class="anon-block">M. R.</span>i <span class="anon-block">B. R.</span>, dla której w Sądzie Rejonowym w Busku-Zdroju urządzona jest księga wieczysta <span class="anon-block">(...)</span>z nieruchomością oznaczoną numerem <span class="anon-block">(...)</span>, położoną w <span class="anon-block">W.</span>stanowiącą współwłasność <span class="anon-block">E.</span>i <span class="anon-block">J.</span>małżonków <span class="anon-block">T.</span>, dla której w Sądzie Rejonowym w Busku-Zdroju urządzona jest księga wieczysta <span class="anon-block">(...)</span>według linii koloru czarnego, oznaczonej numerami <span class="anon-block">(...)</span>na mapie sporządzonej przez geodetę <span class="anon-block">W. K.</span>zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">B.</span>, numer ewidencyjny <span class="anon-block">(...)</span>dnia 16 kwietnia 2013 roku, nakazał pobrać od wnioskodawczyń <span class="anon-block">B. R.</span>i <span class="anon-block">M. R.</span>solidarnie oraz od uczestników <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">E.</span>małżonków <span class="anon-block">T.</span>solidarnie po 750,00 zł tytułem kosztów sądowych, a w pozostałej części nie obciążył wnioskodawczyń i uczestników tymi kosztami oraz zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami.</p> <p>Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygniecie na następujących ustaleniach faktycznych:</p> <p>Wnioskodawczynie <span class="anon-block">B. R.</span>i <span class="anon-block">M. R.</span>są współwłaścicielkami w częściach równych działki nr <span class="anon-block">(...)</span>dla której w Sądzie Rejonowym Busku Zdroju urządzona jest księga wieczysta <span class="anon-block">(...)</span>na podstawie umowy darowizny od ich matki <span class="anon-block">K. C.</span>z dnia 12 września 1991 roku <span class="anon-block">(...)</span>Poprzednimi właścicielami tej działki na podstawie akt własności ziemi<span class="anon-block">(...)</span>wydanego przez Naczelnika <span class="anon-block">Gminy W.</span>dnia 13 kwietnia 1976 roku byli rodzice wnioskodawczyń <span class="anon-block">J.</span>i <span class="anon-block">K.</span>małżonkowie <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p>Uczestnicy <span class="anon-block">E.</span>i <span class="anon-block">J.</span>małżonkowie <span class="anon-block">T.</span>są współwłaścicielami na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej działki gruntu oznaczonej nr<span class="anon-block">(...)</span>położonej w <span class="anon-block">W.</span>, dla której urządzona jest w Sądzie Rejonowym w Busku Zdroju księga wieczysta <span class="anon-block">(...)</span>na podstawie aktu własności ziemi <span class="anon-block">(...)</span>wydanego przez Naczelnika Gminy w <span class="anon-block">W.</span>dnia 20 sierpnia 1976 roku. Działki graniczą ze sobą od nieruchomości <span class="anon-block">D. F.</span>w kierunku południowym do rzeki <span class="anon-block">N.</span>. Na działce wnioskodawczyń w części północnej przy drodze nr <span class="anon-block">(...)</span>znajdują się zabudowania gospodarcze a w dalszej części działka porośnięta jest trawą, a przy rzece rosną pojedyncze drzewa. Działka uczestników w części sąsiadującej z działką <span class="anon-block">D. F.</span>stanowi pole orne, a w dalszej części łąkę, przy rzece działka jest zadrzewiona, w pasie przygranicznym rosną cztery stare wierzby o średnicy 0,5 do 1 m oraz znajdują się dwa spróchniałe pniaki po wyciętych drzewach. Wierzby te posadził oraz wycinał <span class="anon-block">E. T.</span>. Na gruncie pomiędzy działkami nie ma miedzy, w części gdzie działka uczestników stanowi pole orne pomiędzy działkami jest bruzda i znajduje się betonowy słupek poligonowy, który został osadzony w 1978 roku. Działki użytkowane były w tej części do betonowego słupka. W dalszej części pomiędzy działkami również nie ma miedzy. Spory między stronami zaczęły się od około 2000 roku, a wcześniej strony żyły w zgodzie. W czasie postępowania uwłaszczeniowego nie było protokolarnego ustalania granic, a akty własności były wydane w oparciu o mapę z ewidencji gruntów, wykonaną w latach 1960 – 1962 nie zawiera ona jednak danych geodezyjnych – współrzędnych osnowy geodezyjnej, umożliwiających odtworzenie granic ewidencyjnych działek.</p> <p>Odnośnie do posadowienia punktu poligonowego i użytkowania nieruchomości do tego punktu, posadzonych wierzb, częściowego ich wycięcia przez uczestnika <span class="anon-block">E. T.</span>, sąd dał wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">D. F.</span>, <span class="anon-block">B. T.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">Z. M.</span>oraz <span class="anon-block">B. S.</span>, gdyż zeznania ich są logiczne konsekwentne i ze sobą korespondują, a nadto znajdują potwierdzenie na gruncie oraz w dokumentach. Sąd wskazał, iż zeznania świadków <span class="anon-block">B. T.</span>i <span class="anon-block">B. S.</span>ocenił z dużą ostrożnością, gdyż są to osoby bliskie uczestnikom. Sąd dał wiarę opinii biegłego geodety <span class="anon-block">W. K.</span>, gdyż jest ona rzeczowa, szczegółowa i zawiera odpowiedzi na wszystkie pytania Sądu.</p> <p>Sąd Rejonowy podniósł, iż pierwszym kryterium, według którego ustala się granice nieruchomości jak wynika z treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 k.c.</a> jest stan prawny. Tytuły własności na nieruchomości będące przedmiotem rozgraniczenia to akty własności ziemi wydane na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ()">ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>. W takim przypadku zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego stan samoistnego posiadania w dacie 4 listopada 1971 roku stał się stanem prawnym, według którego należy dokonać rozgraniczenia, chyba, że w późniejszym okresie nastąpiło zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu. W części, w której działka uczestników jest polem ornym, posiadanie stron było do linii wyznaczonej betonowym słupkiem poligonowym posadowionym w 1978 roku, gdyż jak wynika z protokołu, został on posadowiony w miedzy pomiędzy działkami. Sąd wskazał, iż nie było wówczas sporów granicznych pomiędzy stronami, które zgodnie wskazały na rozprawie w dniu 30 października 2012r. (k.117) przebieg granicy pomiędzy działkami według linii oznaczonej kolorem czerwonym na szkicu z naoczni, sporządzonym przez biegłego <span class="anon-block">W. K.</span>25 września 2012r. (k.96), że taki stan istniał od wielu lat, dlatego też w oparciu o takie zgodne oświadczenia, sąd ustalił, że na odcinku od punktu <span class="anon-block">(...)</span>do punktu <span class="anon-block">(...)</span>( mapa zawierająca przebieg granicy pomiędzy działkami <span class="anon-block">(...)</span>i<span class="anon-block">(...)</span>k.152),taki stan istniał również w dacie 4 listopada 1971 roku. W dalszej części, w kierunku południowym do rzeki <span class="anon-block">N.</span>, stan posiadania nieruchomości wyznaczała linia starych wierzb. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż wierzby te sadził <span class="anon-block">E. T.</span>i on również wyciął te, po których pozostały pnie widoczne w czasie oględzin. Drzewa z upływem czasu zwiększały swoją średnicę zajmując więcej gruntu niż było to w dacie 4 listopada 1971 roku. W tej części, zdaniem Sądu Rejonowego, doszło do zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, poza linię samoistnego posiadania w dacie 4 listopada 1971 roku. Świadczy o tym nie tylko upływ czasu, ale również władanie gruntem przez uczestników jak właściciele skoro wycięli drzewa, a poprzednicy prawni wnioskodawczyń czy same wnioskodawczynie nie czyniły w tym przeszkód. Sąd wskazał, iż mając na względzie powyższe dokonał rozgraniczenia według stanu prawnego, jaki powstał wskutek zasiedzenia, który wyznacza linia koloru czarnego oznaczona numerami <span class="anon-block">(...)</span>na mapie sporządzonej przez geodetę <span class="anon-block">W. K.</span>zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">B.</span>dnia 16 kwietnia 2013 roku.</p> <p>Powyższe orzeczenie wnioskodawczyni <span class="anon-block">B. R.</span> zaskarżyła w całości apelacją zarzucając:</p> <p>- naruszenie prawa materialnego: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 k.c.</a> poprzez rozstrzygnięcie, że doszło do zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, podczas gdy przez uczestników nie została postawiona kwestia zasiedzenia w takim zakresie, ponadto brak jest ustaleń faktycznych i oceny prawnej, dotyczącej zasiedzenia części nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu;</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> przez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia nie odpowiadającego wymogom procedury w zakresie wszystkich jego obligatoryjnych elementów, a przez to uniemożliwienie skarżącej właściwe odniesienie się do orzeczenia; Sąd niezrozumiale i niedokładnie wyjaśnił, na jakich ustalonych faktach orzeczenie się opiera i w jaki sposób inne fakty sąd dyskwalifikuje:</p> <p>- nie wiadomo dlaczego Sąd, dokonując oceny, zupełnie pominął w uzasadnieniu zeznania świadka <span class="anon-block">T. P.</span>,</p> <p>- nie zostały wyjaśnione sprzeczności w zakresie pomiarów i wielkości przyjętych w szkicu sytuacyjnym z oględzin Sądu w dniu 20 czerwca 2012 roku (k. 96) i mapie ewidencyjnej z dnia 16 kwietnia 2013 roku. Na której Sąd oparł rozstrzygnięcie, w szczególności w zakresie rozbieżności dotyczącej wymiaru pomiędzy punktami A i C,</p> <p>- ponadto nie wiadomo gdzie w uzasadnieniu kończy się ustalanie stanu faktycznego, a zaczyna ocena Sądu;</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a> co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uczestnicy wnosili o wydanie rozstrzygnięcia w innym zakresie i na to przedstawiali okoliczności faktyczne, a Sąd wydał postanowienie nie objęte żądaniem, zarówno w kwestii przebiegu granicy nieruchomości, jak i w zakresie zasiedzenia;</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c</a>, poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób pozbawiony cech wszechstronności i dowolne ustalenie przebiegu granicy i kwestii zasiedzenia na podstawie zeznań świadków: <span class="anon-block">D. F.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, <span class="anon-block">Z. M.</span> (k. 84), w sytuacji, gdy świadkowie ci stwierdzili, że nie znają położenia działek, nie wiedzą gdzie jest miedza, a poza ogólnymi stwierdzeniami nie rafią podać faktów związanych z przebiegiem granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozgraniczenie nieruchomości zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni oraz zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni i kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Busku Zdroju.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja jest nieuzasadniona i nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy, jak również w znacznej części wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oceny i wnioski prawne, jako prawidłowe i znajdujące należyte oparcie w zebranym materiale dowodowym, za wyjątkiem przyjętego przez sąd kryterium rozgraniczenia nieruchomości na odcinku od punktu 20-478 do punktu 20-494 według stanu prawnego, powstałego w następstwie zasiedzenia, które to kryterium jest, w ocenie Sądu okręgowego błędne i w tej części przebiegu granicy nieuprawnione. Tak ustalony przez sąd przebieg granicy uzasadnia bowiem trzecie kryterium, a mianowicie uwzględnienie wszelkich okoliczności.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> sąd w postępowaniu rozgraniczeniowym ustala przebieg granicy według kryteriów w nim określonych. Przepis ten wyznacza trzy kryteria rozgraniczenia nieruchomości oraz reguluje określoną kolejność ich stosowania: 1. aktualny stan prawny, 2. ostatni spokojny stan posiadania, 3. uwzględnienie wszelkich okoliczności. Waga kolejnych kryteriów czyni niedopuszczalnym dokonanie rozgraniczenia przy zastosowaniu drugiego czy trzeciego kryterium, dopóki można ustalić granice na podstawie aktualnego stanu prawnego <em> <!-- -->(</em>por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2003 r., IV CK 255/02, LEX nr 602078). Dopiero w sytuacjach, gdy stanu prawnego nie można stwierdzić, możliwe jest sięganie do kolejnych kryteriów. W orzecznictwie i doktrynie wielokrotnie podkreślano przy tym, że przewidziane ustawą kryteria wykluczają się wzajemnie. Niedopuszczalne jest w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 k.c.</a> korygowanie granic wynikających ze stanu prawnego przy zastosowaniu innych kryteriów. Nadmienić również należy, że okoliczność, że stan prawny jest wątpliwy, nie uzasadnia jeszcze dokonania rozgraniczenia według kryterium posiadania, sama wątpliwość bowiem nie wystarczy do stwierdzenia, że stanu prawnego nie można ustalić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1966 r., III CR 146/66, OSP 1967/7/185).</p> <p>Stwierdzenie stanu prawnego ma na celu ustalenie, czyją własnością jest sporny grunt, Sąd powinien zatem zbadać, czy i w jaki sposób nastąpiło nabycie własności.</p> <p>Sąd Rejonowy słusznie podzielił przy tym wielokrotnie wyrażane w doktrynie i judykaturze stanowisko, że przy rozgraniczaniu nieruchomości rolnych, na które zostały wydane akty własności ziemi na podstawie ustawy uwłaszczeniowej, stan prawny granic w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 k.c.</a> wynika ze stanu samoistnego posiadania w dniu 4 listopada 1971r. Rozgraniczenie może nastąpić również według aktualnego stanu prawnego przedmiotu rozgraniczenia, a mianowicie własności nabytej w drodze zasiedzenia. Jak stwierdził bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 1998r., II CKN 43/98 przez „stan prawny”, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art. 153 k.c.</a>, rozumie się również zasiedzenie przygranicznych pasów ziemi.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy ustalił przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami tj. działką nr <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>na odcinku od punktu <span class="anon-block">(...)</span>do punktu <span class="anon-block">(...)</span>według pierwszego kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> tj. stanu prawnego, istniejącego w dacie 4 listopada 1971r., według zgodnych oświadczeń wnioskodawców i uczestników postępowania, którzy na oględzinach wskazali, że w części północnej użytkowali swoje nieruchomości do punktu poligonowego (k.67), a na rozprawie w dniu 30 października wnosili o wytyczenie granicy w takim przebiegu (k.117), zaś na odcinku od punktu 20-478 do punktu 20-494 także według stanu prawnego, ale powstałego wskutek zasiedzenia. Taki przebieg granicy został przedstawiony na mapie sporządzonej przez geodetę <span class="anon-block">W. K.</span>zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">B.</span>numer ewidencyjny <span class="anon-block">(...)</span>dnia 16 kwietnia 2013 roku (k.152).</p> <p>W rozpoznawanej sprawie wątpliwości mogły dotyczyć stanu posiadania w dacie 4 listopada 1971 r. oraz tego czy doszło później do zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, które stanowi zdarzenie prowadzące do zmiany granicy.</p> <p>Zastosowanie reguły rozgraniczenia działek według stanu samoistnego posiadania w dniu 4 listopada 1971 r. było prawidłowe, albowiem poprzednicy prawni wnioskodawców oraz uczestnicy swoje tytuły własności do przedmiotowych nieruchomości wywodzili z aktów własności ziemi wydanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 (art. 1)">art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a>. Zaznaczyć jednak należy, że nabycie własności na podstawie wskazanego przepisu następowało z mocy prawa i rozciągało się na nieruchomości w tym przepisie określone, wyłącznie w granicach samoistnego posiadania rolnika. Decydujące znaczenie ma zatem stan posiadania samoistnego w dniu wejścia w życie ustawy. Stwierdzając zatem „stan prawny” Sąd nie jest związany w tym zakresie deklaratywną treścią aktu własności ziemi i jest władny samodzielnie ustalić granice takich działek (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1975 roku, III CZP 92/74, OSNC 1976/3/34; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1978 roku, IV CR 268/78, OSNC 1979/3/55).</p> <p>W niniejszej sprawie przyjęcie kryterium stanu prawnego, istniejącego w dacie 4 listopada 1071r. było uzasadnione, bowiem jak przedstawił w opinii biegły sądowy geodeta uprawniony <span class="anon-block">W. K.</span>(k.95-97, k.117, k.152), nie ma w dostępnych dokumentach geodezyjnych danych, umożliwiających określić przebieg granicy między działkami nr <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>wynikającej z wydanych na te działki Aktów Własności Ziemi, tj. współrzędnych osnowy geodezyjnej w parciu o którą były mierzone granice tych działek oraz szkiców z bezpośredniego pomiaru tych granic na osnowę geodezyjną. Nie było wtedy protokolarnego ustalenia przebiegu granicy w postepowaniu administracyjnym. Akty Własności Ziemi były wydane w oparciu o ówczesne mapy ewidencji gruntów, rejestry gruntów i na podstawie protokołu spisanego do wydania Aktu Własności Ziemi. Pierwsza ewidencja została sporządzona w latach 1960-1962, aktualizacja w latach 1981, ale nie ma danych do odtworzenia granicy ani według pierwszej ewidencji ani po aktualizacji. Opinia ta nie była przez uczestników postępowania kwestionowana.</p> <p>Istniejący na gruncie, poligonowy słupek oznaczony pkt <span class="anon-block">(...)</span>(mapa k.152), założony w 1978r. przez firmę geodezyjną, jest to punkt osnowy poligonowej trzeciej klasy, nie oznacza granicy. Jednak w niniejszej sprawie, wkopany w granicy użytkowania obu działek nr<span class="anon-block">(...)</span>i nr<span class="anon-block">(...)</span>, świadczy o stanie użytkowania graniczących ze sobą nieruchomości, co potwierdzili wnioskodawcy i uczestnicy podczas oględzin nieruchomości w dniu 20 czerwca 2012r. (k.67), wnosząc zgodnie na rozprawie w dniu 30 października 2012r. (k.117) o rozgraniczenie obu nieruchomości w północnej części wzdłuż linii wytyczonej punktami <span class="anon-block">(...)</span>do punktu <span class="anon-block">(...)</span>(szkic z naoczni k.96 i mapa k.152).</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, iż w części, w której działka uczestników jest polem ornym, posiadanie stron było stron było do linii wyznaczonej betonowym słupkiem poligonowym posadowionym w 1978 r. Nie było wówczas sporów granicznych między stronami, a zatem sąd przyjął, że stan taki istniał również w dacie 4 listopada 1971r. Okoliczność tę potwierdziła zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestniczka (protokół oględzin nieruchomości 20 czerwca 2012r., k. 67), a na rozprawie w dniu 30 października 2012r. (k.117) zarówno wnioskodawcy jak i uczestnicy zgodnie wnieśli o dokonanie rozgraniczenia działek nr <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>wzdłuż linii koloru czerwonego od punktu <span class="anon-block">(...)</span>do punktu osnowy poligonowej <span class="anon-block">(...)</span>, bo w takich granicach posiadali i uprawiali swoje działki od szeregu lat. Dotyczy to przebiegu granicy na odcinku wyznaczonym punktami od <span class="anon-block">(...)</span>do <span class="anon-block">(...)</span>, przedstawionej na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego geodetę uprawnionego <span class="anon-block">W. K.</span>, przyjętej do ewidencji w <span class="anon-block">(...) Ośrodku (...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>za nr <span class="anon-block">(...)</span>(k.152).</p> <p>Przebieg granicy w dalszej części wyznaczony punktami od <span class="anon-block">(...)</span>do <span class="anon-block">(...)</span> na wskazanej mapie jest także prawidłowy, z tym, że nie na podstawie pierwszego kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> tj. stanu prawnego powstałego wskutek zasiedzenia przez uczestników, tak jak przyjął sąd, lecz na podstawie trzeciego kryterium przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a>, a mianowicie z uwzględnieniem wszelkich okoliczności.</p> <p>Ma rację skarżąca, że w okolicznościach faktycznych sprawy, nie można dokonać rozgraniczenia nieruchomości na odcinku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153 pkt. 20;art. 153 pkt. 21;art. 153 pkt. 22;art. 153 pkt. 23;art. 153 pkt. 24;art. 153 pkt. 25;art. 153 pkt. 26;art. 153 pkt. 27;art. 153 pkt. 28;art. 153 pkt. 29;art. 153 pkt. 30;art. 153 pkt. 31;art. 153 pkt. 32;art. 153 pkt. 33;art. 153 pkt. 34;art. 153 pkt. 35;art. 153 pkt. 36;art. 153 pkt. 37;art. 153 pkt. 38;art. 153 pkt. 39;art. 153 pkt. 40;art. 153 pkt. 41;art. 153 pkt. 42;art. 153 pkt. 43;art. 153 pkt. 44;art. 153 pkt. 45;art. 153 pkt. 46;art. 153 pkt. 47;art. 153 pkt. 48;art. 153 pkt. 49;art. 153 pkt. 50;art. 153 pkt. 51;art. 153 pkt. 52;art. 153 pkt. 53;art. 153 pkt. 54;art. 153 pkt. 55;art. 153 pkt. 56;art. 153 pkt. 57;art. 153 pkt. 58;art. 153 pkt. 59;art. 153 pkt. 60;art. 153 pkt. 61;art. 153 pkt. 62;art. 153 pkt. 63;art. 153 pkt. 64;art. 153 pkt. 65;art. 153 pkt. 66;art. 153 pkt. 67;art. 153 pkt. 68;art. 153 pkt. 69;art. 153 pkt. 70;art. 153 pkt. 71;art. 153 pkt. 72;art. 153 pkt. 73;art. 153 pkt. 74;art. 153 pkt. 75;art. 153 pkt. 76;art. 153 pkt. 77;art. 153 pkt. 78;art. 153 pkt. 79;art. 153 pkt. 80;art. 153 pkt. 81;art. 153 pkt. 82;art. 153 pkt. 83;art. 153 pkt. 84;art. 153 pkt. 85;art. 153 pkt. 86;art. 153 pkt. 87;art. 153 pkt. 88;art. 153 pkt. 89;art. 153 pkt. 90;art. 153 pkt. 91;art. 153 pkt. 92;art. 153 pkt. 93;art. 153 pkt. 94;art. 153 pkt. 95;art. 153 pkt. 96;art. 153 pkt. 97;art. 153 pkt. 98;art. 153 pkt. 99;art. 153 pkt. 100;art. 153 pkt. 101;art. 153 pkt. 102;art. 153 pkt. 103;art. 153 pkt. 104;art. 153 pkt. 105;art. 153 pkt. 106;art. 153 pkt. 107;art. 153 pkt. 108;art. 153 pkt. 109;art. 153 pkt. 110;art. 153 pkt. 111;art. 153 pkt. 112;art. 153 pkt. 113;art. 153 pkt. 114;art. 153 pkt. 115;art. 153 pkt. 116;art. 153 pkt. 117;art. 153 pkt. 118;art. 153 pkt. 119;art. 153 pkt. 120;art. 153 pkt. 20;art. 153 pkt. 21;art. 153 pkt. 22;art. 153 pkt. 23;art. 153 pkt. 24;art. 153 pkt. 25;art. 153 pkt. 26;art. 153 pkt. 27;art. 153 pkt. 28;art. 153 pkt. 29;art. 153 pkt. 30;art. 153 pkt. 31;art. 153 pkt. 32;art. 153 pkt. 33;art. 153 pkt. 34;art. 153 pkt. 35;art. 153 pkt. 36;art. 153 pkt. 37;art. 153 pkt. 38;art. 153 pkt. 39;art. 153 pkt. 40;art. 153 pkt. 41;art. 153 pkt. 42;art. 153 pkt. 43;art. 153 pkt. 44;art. 153 pkt. 45;art. 153 pkt. 46;art. 153 pkt. 47;art. 153 pkt. 48;art. 153 pkt. 49;art. 153 pkt. 50;art. 153 pkt. 51;art. 153 pkt. 52;art. 153 pkt. 53;art. 153 pkt. 54;art. 153 pkt. 55;art. 153 pkt. 56;art. 153 pkt. 57;art. 153 pkt. 58;art. 153 pkt. 59;art. 153 pkt. 60;art. 153 pkt. 61;art. 153 pkt. 62;art. 153 pkt. 63;art. 153 pkt. 64;art. 153 pkt. 65;art. 153 pkt. 66;art. 153 pkt. 67;art. 153 pkt. 68;art. 153 pkt. 69;art. 153 pkt. 70;art. 153 pkt. 71;art. 153 pkt. 72;art. 153 pkt. 73;art. 153 pkt. 74;art. 153 pkt. 75;art. 153 pkt. 76;art. 153 pkt. 77;art. 153 pkt. 78;art. 153 pkt. 79;art. 153 pkt. 80;art. 153 pkt. 81;art. 153 pkt. 82;art. 153 pkt. 83;art. 153 pkt. 84;art. 153 pkt. 85;art. 153 pkt. 86;art. 153 pkt. 87;art. 153 pkt. 88;art. 153 pkt. 89;art. 153 pkt. 90;art. 153 pkt. 91;art. 153 pkt. 92;art. 153 pkt. 93;art. 153 pkt. 94;art. 153 pkt. 95;art. 153 pkt. 96;art. 153 pkt. 97;art. 153 pkt. 98;art. 153 pkt. 99;art. 153 pkt. 100;art. 153 pkt. 101;art. 153 pkt. 102;art. 153 pkt. 103;art. 153 pkt. 104;art. 153 pkt. 105;art. 153 pkt. 106;art. 153 pkt. 107;art. 153 pkt. 108;art. 153 pkt. 109;art. 153 pkt. 110;art. 153 pkt. 111;art. 153 pkt. 112;art. 153 pkt. 113;art. 153 pkt. 114;art. 153 pkt. 115;art. 153 pkt. 116;art. 153 pkt. 117;art. 153 pkt. 118;art. 153 pkt. 119;art. 153 pkt. 120)">od punktu 20-478 do punktu 20-494</a> (mapa k.152) według pierwszego kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> - stanu prawnego, powstałego w następstwie zasiedzenia, ponieważ uczestnicy nie określili dokładnie od kiedy, w jakich granicach i w jaki sposób posiadali nieruchomość na odcinku od punktu poligonowego 20-478 aż do linii rzeki tj. do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153 pkt. 20;art. 153 pkt. 21;art. 153 pkt. 22;art. 153 pkt. 23;art. 153 pkt. 24;art. 153 pkt. 25;art. 153 pkt. 26;art. 153 pkt. 27;art. 153 pkt. 28;art. 153 pkt. 29;art. 153 pkt. 30;art. 153 pkt. 31;art. 153 pkt. 32;art. 153 pkt. 33;art. 153 pkt. 34;art. 153 pkt. 35;art. 153 pkt. 36;art. 153 pkt. 37;art. 153 pkt. 38;art. 153 pkt. 39;art. 153 pkt. 40;art. 153 pkt. 41;art. 153 pkt. 42;art. 153 pkt. 43;art. 153 pkt. 44;art. 153 pkt. 45;art. 153 pkt. 46;art. 153 pkt. 47;art. 153 pkt. 48;art. 153 pkt. 49;art. 153 pkt. 50;art. 153 pkt. 51;art. 153 pkt. 52;art. 153 pkt. 53;art. 153 pkt. 54;art. 153 pkt. 55;art. 153 pkt. 56;art. 153 pkt. 57;art. 153 pkt. 58;art. 153 pkt. 59;art. 153 pkt. 60;art. 153 pkt. 61;art. 153 pkt. 62;art. 153 pkt. 63;art. 153 pkt. 64;art. 153 pkt. 65;art. 153 pkt. 66;art. 153 pkt. 67;art. 153 pkt. 68;art. 153 pkt. 69;art. 153 pkt. 70;art. 153 pkt. 71;art. 153 pkt. 72;art. 153 pkt. 73;art. 153 pkt. 74;art. 153 pkt. 75;art. 153 pkt. 76;art. 153 pkt. 77;art. 153 pkt. 78;art. 153 pkt. 79;art. 153 pkt. 80;art. 153 pkt. 81;art. 153 pkt. 82;art. 153 pkt. 83;art. 153 pkt. 84;art. 153 pkt. 85;art. 153 pkt. 86;art. 153 pkt. 87;art. 153 pkt. 88;art. 153 pkt. 89;art. 153 pkt. 90;art. 153 pkt. 91;art. 153 pkt. 92;art. 153 pkt. 93;art. 153 pkt. 94;art. 153 pkt. 95;art. 153 pkt. 96;art. 153 pkt. 97;art. 153 pkt. 98;art. 153 pkt. 99;art. 153 pkt. 100;art. 153 pkt. 101;art. 153 pkt. 102;art. 153 pkt. 103;art. 153 pkt. 104;art. 153 pkt. 105;art. 153 pkt. 106;art. 153 pkt. 107;art. 153 pkt. 108;art. 153 pkt. 109;art. 153 pkt. 110;art. 153 pkt. 111;art. 153 pkt. 112;art. 153 pkt. 113;art. 153 pkt. 114;art. 153 pkt. 115;art. 153 pkt. 116;art. 153 pkt. 117;art. 153 pkt. 118;art. 153 pkt. 119;art. 153 pkt. 120)">punktu 20-494</a>, podobnie zeznający w sprawie świadkowie.</p> <p>Słusznie więc w tym zakresie skarżąca zarzuca, że uczestnicy nie wykazali, aby zasiedzieli przygraniczny pas gruntu na odcinku od punktu osnowy poligonowej tj. <span class="anon-block">(...)</span>linii rzeki tj. do punktu<span class="anon-block">(...)</span>. Ani uczestnicy, ani też przesłuchani w sprawie świadkowie nie określili, kiedy zostały posadzone drzewa na odcinku od punktu osnowy poligonowej tj.<span class="anon-block">(...)</span>do punktu <span class="anon-block">(...)</span>Zgodnie natomiast twierdzili, że istniejąca od wielu lat linia drzew niejako wyznaczała granice nieruchomości, nie użytkowanych jednak w tej części przez ich właścicieli.</p> <p>Nie może mieć zastosowania do przebiegu granicy na tym odcinku, także drugie kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a>, tj. ostatniego stanu spokojnego posiadania, ponieważ obie nieruchomości w tej części nie noszą śladów wyraźnego użytkowania. Jest to teren zakrzewiony, porośnięty częściowo trawą, podmokły. Stan taki istnieje od wielu już lat. Jedynym widocznym śladem ingerencji jest kilka starych wierzb, posadzonych wiele lat temu, mniej więcej w jednej linii, w kierunku rzeki, przez uczestnika <span class="anon-block">E. T.</span>. On też część z tych drzew wyciął kilkanaście lat temu. Ani wnioskodawcy, ani ich poprzednicy nie czynili w tym zakresie żadnych przeszkód. O linii drzew jako rosnących na działce <span class="anon-block">E. T.</span> zeznawali min. świadkowie <span class="anon-block">Z. M.</span> (k.84), <span class="anon-block">B. T.</span> (k.84)</p> <p>Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie dawał, zdaniem Sądu Okręgowego, podstaw do precyzyjnego wskazania i stwierdzenia, jaki przygraniczny pas gruntu z działki <span class="anon-block">(...)</span>zasiedzieli uczestnicy na odcinku od punktu osnowy poligonowej tj. <span class="anon-block">(...)</span>do punktu<span class="anon-block">(...)</span>przedstawionym na powołanej mapie, to ostatecznie przebieg granicy pomiędzy działkami <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>na spornym odcinku od punktu osnowy poligonowej tj. <span class="anon-block">(...)</span>do punktu <span class="anon-block">(...)</span>przedstawionym na powołanej mapie (k.152), został prawidłowo ustalony, z tym że na podstawie trzeciego kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a>, a nie w oparciu o drugie kryterium, jak to błędnie przyjął Sąd Rejonowy. W tej więc części sąd z przeprowadzonych dowodów wyciągnął mylne wnioski</p> <p>Wskazane okoliczności uzasadniają ustalenie przebiegu granicy na tym odcinku tj. od punktu poligonowego, oznaczonego 20-478 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153 pkt. 20;art. 153 pkt. 21;art. 153 pkt. 22;art. 153 pkt. 23;art. 153 pkt. 24;art. 153 pkt. 25;art. 153 pkt. 26;art. 153 pkt. 27;art. 153 pkt. 28;art. 153 pkt. 29;art. 153 pkt. 30;art. 153 pkt. 31;art. 153 pkt. 32;art. 153 pkt. 33;art. 153 pkt. 34;art. 153 pkt. 35;art. 153 pkt. 36;art. 153 pkt. 37;art. 153 pkt. 38;art. 153 pkt. 39;art. 153 pkt. 40;art. 153 pkt. 41;art. 153 pkt. 42;art. 153 pkt. 43;art. 153 pkt. 44;art. 153 pkt. 45;art. 153 pkt. 46;art. 153 pkt. 47;art. 153 pkt. 48;art. 153 pkt. 49;art. 153 pkt. 50;art. 153 pkt. 51;art. 153 pkt. 52;art. 153 pkt. 53;art. 153 pkt. 54;art. 153 pkt. 55;art. 153 pkt. 56;art. 153 pkt. 57;art. 153 pkt. 58;art. 153 pkt. 59;art. 153 pkt. 60;art. 153 pkt. 61;art. 153 pkt. 62;art. 153 pkt. 63;art. 153 pkt. 64;art. 153 pkt. 65;art. 153 pkt. 66;art. 153 pkt. 67;art. 153 pkt. 68;art. 153 pkt. 69;art. 153 pkt. 70;art. 153 pkt. 71;art. 153 pkt. 72;art. 153 pkt. 73;art. 153 pkt. 74;art. 153 pkt. 75;art. 153 pkt. 76;art. 153 pkt. 77;art. 153 pkt. 78;art. 153 pkt. 79;art. 153 pkt. 80;art. 153 pkt. 81;art. 153 pkt. 82;art. 153 pkt. 83;art. 153 pkt. 84;art. 153 pkt. 85;art. 153 pkt. 86;art. 153 pkt. 87;art. 153 pkt. 88;art. 153 pkt. 89;art. 153 pkt. 90;art. 153 pkt. 91;art. 153 pkt. 92;art. 153 pkt. 93;art. 153 pkt. 94;art. 153 pkt. 95;art. 153 pkt. 96;art. 153 pkt. 97;art. 153 pkt. 98;art. 153 pkt. 99;art. 153 pkt. 100;art. 153 pkt. 101;art. 153 pkt. 102;art. 153 pkt. 103;art. 153 pkt. 104;art. 153 pkt. 105;art. 153 pkt. 106;art. 153 pkt. 107;art. 153 pkt. 108;art. 153 pkt. 109;art. 153 pkt. 110;art. 153 pkt. 111;art. 153 pkt. 112;art. 153 pkt. 113;art. 153 pkt. 114;art. 153 pkt. 115;art. 153 pkt. 116;art. 153 pkt. 117;art. 153 pkt. 118;art. 153 pkt. 119;art. 153 pkt. 120)">punktu 20-494</a> (mapa k.152) według trzeciego kryterium z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> tj. z uwzględnieniem wszelkich okoliczności.</p> <p>Należy wskazać, iż stwierdzenie stanu prawnego nieruchomości następuje na podstawie wszystkich dowodów świadczących o tym, czyją własność i w jakich granicach stanowi określony grunt. Sąd stwierdza stan prawny nieruchomości po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w którym istotne znaczenie mają środki dowodowe w postaci dokumentów urzędowych i prywatnych. Dokumenty te są pożądanym, ale nie jedynym środkiem dowodowym. Znaczenie mają także inne dowody przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a>, w tym zeznania świadków, oględziny nieruchomości i opinie biegłych. Wiarygodność i moc tych dowodów Sąd ocenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>W kontekście poczynionych rozważań Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zeznań świadków. W związku z powyższym, nie sposób zgodzić się z podniesionym w apelacji zarzutem naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Każda ocena, w tym w szczególności wyników postępowania dowodowego, wyrażana w warunkach rozbieżnych twierdzeń stron i świadków, uzasadnia poczynienie założenia, że dowodzące swoich racji strony postępowania zmierzają do narzucania sądowi orzekającemu własnych faktów i ich oceny, korzystnych dla ich własnego stanowiska wyrażonego w toczącym się postępowaniu i oczekiwanego wyniku jego zakończenia. Niezbędne jest zatem zachowanie pełnej samodzielności i niezależności w rozumowaniu oraz wyciąganiu wniosków. Skarżący nie wykazali zarzucanej wadliwości. Prezentacja własnego stanowiska i korzystnych dla stron ocen, na podstawie niektórych tylko relacji zainteresowanych, czy zeznań pojedynczych świadków nie może dowodzić wadliwości dokonanej oceny przez sąd (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r. III CKN 8/96, wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000<em> <!-- -->).</em> Skuteczne zgłoszenie przez apelującego zarzutu naruszenia przez Sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymagałoby wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie bowiem to może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.</p> <p>Wbrew zarzutom apelacji wnioskodawcy Sąd Rejonowy przeanalizował zeznania świadków <span class="anon-block">D. F.</span>, <span class="anon-block">S. K.</span>, oraz <span class="anon-block">B. S.</span>, uzasadniając dlaczego zeznania tych świadków są wiarygodne. <span class="anon-block">D. F.</span>wskazała, iż nie wie czy była miedza i kto zasadził wierzby, ale wie, gdzie jest punkt poligonowy. <span class="anon-block">S. K.</span>zeznał zaś, iż na polecenie <span class="anon-block">J. T.</span>zabrał drewno ze ściętej wierzby, rosnącej w linii drzew od punktu poligonowego do rzeki. Sąd oceniał te zeznania w całości, w nawiązaniu do pozostałych dowodów zebranych z sprawie, dając również wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">B. T.</span>i <span class="anon-block">B. S.</span>. Dotyczy to oceny przebiegu granicy na odcinku od punktu <span class="anon-block">(...)</span>do punktu osnowy poligonowej tj. <span class="anon-block">(...)</span>Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ocenił również dowód z opinii biegłego geodety <span class="anon-block">W. K.</span>uznając, że opinia jest rzeczowa, szczegółowa i zawiera odpowiedzi na wszystkie pytania Sądu.</p> <p>Nieuprawnione natomiast było ustalenie przez sąd, w oparciu o przeprowadzone dowody, że doszło do zasiedzenia przez uczestników pasa gruntu na odcinku od punktu osnowy poligonowej tj. <span class="anon-block">(...)</span>do punktu<span class="anon-block">(...)</span>, przedstawionym na powołanej mapie, Jednak mimo błędnego kryterium przebieg granicy na tym odcinku jest prawidłowy, z tym, że podstawą ustalenia takiego przebiegu granicy jest trzecie kryterium przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 153)">art.153 k.c.</a> czyli „wszelkie okoliczności’, a wiec także zeznania zarówno wnioskodawców, uczestników, ale też świadków, którzy potwierdzili istniejący od wielu lat taki stan posiadania, w pasie przy rzece <span class="anon-block">N.</span>tj. do linii drzew.</p> <p>Chybiony jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> O skutecznym postawieniu zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej muszą być tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może znaleźć zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania zaskarżonego orzeczenia.</p> <p>W niniejszej sprawie taki przypadek nie ma miejsca. W ocenie Sądu Okręgowego pisemne motywy zaskarżonego orzeczenia spełniają bowiem wymogi powołanego przepisu - zawierają zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę materiału dowodowego oraz rozważania prawne. Nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych oraz wskazał dowody, na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Po każdej ustalonej okoliczności oznaczył bowiem dowód podając kartę akt, na której zalega. Wskazał także dlaczego dał powoływanym dowodom wiarę, odniósł się również do dowodów, które nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych i w tym zakresie również uzasadnił swoje stanowisko.</p> <p>Skarżący ma wprawdzie rację, iż Sąd Rejonowy rzeczywiście nie ustosunkował się do zeznań świadka <span class="anon-block">T. P.</span>(k.39), geodety który wykonywał czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym administracyjnym. Świadek ten zeznał, podobnie jak stwierdził to w swojej opinii biegły<span class="anon-block">W. K.</span>że nie było na gruncie wyraźniej miedzy oddzielającej obie nieruchomości, że nie było też znaków granicznych. Zapamiętał, że spór dotyczył niewielkiej powierzchni. Potwierdził także brak dokumentacji geodezyjnej umożliwiającej wytyczenie granicy ewidencyjnej. Zeznania te nie pozostają w sprzeczności z pozostałymi dowodami, wręcz potwierdzają stanowisko i wnioski przedstawione przez biegłego <span class="anon-block">W. K.</span>Nie omówienie tych zeznań, nie uniemożliwia oceny i weryfikacji zasadności żądań wniosku ani też trafności rozstrzygnięcia sądu.</p> <p>Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że powyższe nie było wynikiem zaniechania - wskutek naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a>- przedstawienia pełnych motywów oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, lecz konsekwencją przedstawionego w tym uzasadnieniu stanowiska Sądu Rejonowego o zasadniczym i przesądzającym znaczeniu wymienionych w nim dowodów, a szczególnie dowodu z opinii biegłego <span class="anon-block">W. K.</span>, dla oceny zasadności wniosku.</p> <p>Zgodzić się również należy ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy nie wskazał w treści uzasadnienia, w którym miejscu kończą się ustalenia stanu faktycznego, a zaczynają rozważania, jednakże zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> takiego obowiązku nie miał. Wystraczające jest bowiem, iż wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Ten brak nie spowodował, że uzasadnienie nie jest jasne i czytelne. Treść uzasadnienia mimo tego, pozwala prześledzić postepowanie, motywy takiej decyzji sądu i ocenę trafności rozstrzygnięcia.</p> <p>Nie ma natomiast racji skarżąca, że sąd orzekł o żądaniu nie objętym wnioskiem, bowiem na rozprawie w dniu 30 października 2012r. wnioskodawcy wnieśli o dokonanie rozgraniczenia według linii koloru czerwonego, a następnie koloru zielonego do punktu C, zaś uczestnicy wnieśli o dokonanie rozgraniczenia według linii koloru czerwonego i dalej według linii koloru niebieskiego (k.117), odnosząc swoje żądania do sporządzonego przez biegłego <span class="anon-block">W. K.</span>szkicu z oględzin (k.96), takie stanowisko prezentowali do zakończenia postępowania.</p> <p>Nie jest również uzasadniony zarzut niewyjaśnienia przez sąd rozbieżności w odniesieniu do przebiegu granicy od punktu poligonowego do linii drzew w kierunku rzeki <span class="anon-block">N.</span>przedstawionej j przez biegłego <span class="anon-block">K.</span>inaczej na szkicu z naoczni (k.96) aniżeli na mapie zaewidencjonowanej za nr <span class="anon-block">(...)</span> (k.152). Biegły sporządził mapę przedstawiającą przebieg granicy zgodnie ze zleceniem sądu, zawartym w postanowieniu z dnia 23 marca 2013r. (k.146) i zaewidencjonował ten dokument, a wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013r. poza oświadczeniem, że „nie zgadza się z rozgraniczeniem dokonanym przez biegłego <span class="anon-block">K.</span>”, nie zgłosiła innych uwag do zaewidencjonowanej mapy, nie zgłosiła też dalszych wniosków dowodowych.</p> <p>Uznając zarzuty i argumenty zawarte w apelacji za bezzasadne, a zaskarżone postanowienie za prawidłowe i odpowiadające prawu, Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> oddalił apelację <span class="anon-block">B. R.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy oddalił wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego z uwagi na brak podstaw do odstąpienia od ogólnej reguły wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>SSO Teresa Strojnowska SSO Marek Boniecki SSO Barbara Dziewięcka</p> </div>