II AKa 407/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 407/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 13 grudnia 2013r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Zbigniew Kapiński (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA – Barbara Lubańska-Mazurkiewicz </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA – Małgorzata Mojkowska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">M. N. (1)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji, wniesionych przez pełnomocnika wnioskodawcy i prokuratora</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 85/13</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że zasądzoną od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">M. N. (1)</span> tytułem zadośćuczynienia kwotę podwyższa do 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w pozostałym zaskarżonym zakresie wyrok utrzymuje w mocy;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> zasądził od Skarbu Państwa na rzecz <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. N. (1)</span> </strong> kwotę 8.800 zł tytułem odszkodowania oraz 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia, wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi od dnia uprawnienia się wyroku od dnia zapłaty, za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od 4 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. w postępowaniu zakończonym postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 21 grudnia <br/>2012 r.(sygn. akt 1 Ds. 711/12/UM) o umorzeniu śledztwa; w pozostałym zakresie Sąd wniosek oddalił, zaś kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 2)">art. 554 § 2 k.p.k.</a> </p> <p>Powyższy wyrok został zaskarżony przez pełnomocnika wnioskodawcy i prokuratora.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Pełnomocnik </em> </strong>wnioskodawcy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 425;art. 425 § 1;art. 444)">art. 425 § 1 i art. 444 k.p.k.</a> zaskarżył przedmiotowy wyrok w części to jest w pkt 1 oraz 2 wyroku w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania na rzecz <span class="anon-block">M. N. (1)</span> w kwocie 8.800 zł oraz zadośćuczynienia w kwocie 4.000 zł i oddalenia żądania wnioskodawcy w pozostałym zakresie, dotyczącym zasądzenia w tym przedmiocie ponad wskazane kwoty.</p> <p>Na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 § 2;art. 438 § 3)">art. 438 § 2 i 3 k.p.k.</a> zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:</p> <p>1. obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na jego treść, a mianowicie:</p> <p>a) przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i wyrażonej w nim zasady swobodnej oceny dowodów, polegającą na popadnięciu przez Sąd Okręgowy w Warszawie w dowolność ocen w zakresie oceny zeznań wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N. (1)</span> oraz zeznań świadków <span class="anon-block">D. N.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">W. N.</span>, a także znajdujących się w aktach dokumentów, w zakresie ustalenia okoliczności, jakie stanowiły podstawę do ustalenia wysokości zasądzonego przez <br/>Sąd I instancji odszkodowania i zadośćuczynienia;</p> <p>b) przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> poprzez zaniechanie oparcia przedmiotowego orzeczenia na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w niniejszej sprawie, w szczególności w zakresie przeprowadzonej przez Sąd analizy tego materiału co do określenia wysokości zadośćuczynienia za doznaną przez wnioskodawcę krzywdę, a także pominięcie, bądź zmarginalizowanie części okoliczności, które były podnoszone przez wnioskodawcę oraz przesłuchanych świadków, a które były istotne przy dokonywaniu tej oceny;</p> <p>2. mający istotny wpływ na treść wyroku, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, który polegał na nietrafnym ustaleniu, że w chwili orzekania w majątku wnioskodawcy powstała szkoda w wysokości 8.800 zł, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego wskazuje, że szkoda ta była wyższa, a nadto nieprawidłowym ustaleniu, iż zadośćuczynienie w kwocie 4.000 zł jest adekwatną kwotą za krzywdę poniesioną przez <span class="anon-block">M. N. (1)</span> oraz nie stanowi zarazem źródła wzbogacenia, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzą do odmiennego wniosku.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1)">art. 427 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2)">art. 437 § 1 i 2 k.p.k.</a> wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 i 2 w żądanym zakresie, to jest zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">M. N. (1)</span> kwoty 10.000 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, to jest zasądzenie dodatkowo kwoty 1.200 zł ponad kwotę zasądzoną przez Sąd pierwszej instancji, a nadto zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">M. N. (1)</span> kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, to jest zasądzenie dodatkowo kwoty 46.000 zł.</p> <p>Natomiast <strong> <!-- --> <em> <!-- -->prokurator </em> </strong>zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej wysokości zadośćuczynienia na korzyść <span class="anon-block">M. N. (1)</span>.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 2)">art. 427 § 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.</a> wyrokowi temu zarzucił:</p> <p>1) obrazę prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">410 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.p.k.</a> poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i oparcie orzeczenia na niepełnym i wybiórczo potraktowanym materiale dowodowym;</p> <p>2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść polegający na niezasadnym przyjęciu, iż kwota 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia jest odpowiednią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> i do stopnia doznanej adekwatną przez wnioskodawcę krzywdy.</p> <p>W oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1;art. 438)">art. 427 § 1 i art. 438 k.p.k.</a> wnosił o zmianę orzeczenia w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz <span class="anon-block">M. N.</span> wnioskowanej kwoty zadośćuczynienia tj. 10.000 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Zasadna jest apelacja prokuratora i zawarty w niej wniosek zasługuje na całkowite uwzględnienie, natomiast apelacja pełnomocnika wnioskodawcy zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie w zakresie wniosku o podwyższenie kwoty zadośćuczynienia ale tylko do kwoty 10.000 zł, zaś w pozostałym zakresie nie jest zasadna.</strong> </p> <p>Należy zgodzić się ze stanowiskiem obu skarżących, że Sąd Okręgowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku przyjmując, że zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota 4.000 zł równoważy we właściwy sposób krzywdę <span class="anon-block">M. N. (1)</span> związaną z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem w okresie od 4 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r.</p> <p>Zasadnie podnoszą w swoich apelacjach zarówno prokurator jak i pełnomocnik wnioskodawcy, że zadośćuczynienie powinno spełniać funkcję kompensacyjną i właśnie chociażby z tego względu jego wysokość musi przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej, powinna być utrzymana w rozsądnych granicach i odpowiadającym aktualnie warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.</p> <p>Trafnie podnosi w swojej apelacji pełnomocnik wnioskodawcy odwołując się do wymienionych w apelacji orzeczeń Sądu Najwyższego, że z uwagi na charakter krzywdy jaka została wyrządzona <span class="anon-block">M. N. (1)</span> nie można jej ściśle wymierzyć i ustalić jej rozmiaru i dlatego też wysokość zadośćuczynienia zależy od oceny Sądu, który ustalając rozmiar krzywdy i tym samym wysokości zadośćuczynienia powinien mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego, jego postawę.</p> <p>Przy ustalaniu rozmiaru cierpień powinny być uwzględniane zobiektywizowane kryteria oceny, odniesione jednak do indywidualnych okoliczności danego wypadku. Oceniając rozmiar doznanej krzywdy trzeba zatem wziąć po rozwagę całokształt okoliczności, w tym rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, ich nasilenie i czas trwania, nieodwracalności następstw wypadku, rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową oraz inne czynniki podobnej natury.</p> <p>Mając te wszystkie okoliczności, które występują w niniejszej sprawie na uwadze, Sąd Apelacyjny uznał, że zasadzoną tytułem zadośćuczynienia kwotę należy podwyższyć do 10.000 zł i że tak zasądzona kwota będzie adekwatna do rozmiaru doznanej przez <span class="anon-block">M. N. (1)</span> krzywdy spowodowanej niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem w dacie od 4 lipca do 31 lipca 2012 r.</p> <p>Sąd odwoławczy uznał zatem, że żądanie pełnomocnika wnioskodawcy zawarte w apelacji o zasądzenie kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia jest zbyt wygórowane i nie jest adekwatne do okoliczności przedmiotowej sprawy i doznanej przez wnioskodawcę krzywdy. Sąd Apelacyjny uznał również, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o podwyższenie kwoty zasądzonego odszkodowania do 10.000 zł. W tym zakresie należy bowiem w pełni zaakceptować stanowisko Sądu Okręgowego, że przełożenie egzaminu po raz drugi nie miało związku z samym tymczasowym aresztowaniem, lecz było związane z brakiem dostępu przez wnioskodawcę do komputera, który został zajęty w toku postępowania przygotowawczego. Trafnie zatem uznał Sąd <em> <!-- -->meriti</em>, że te skutki i dodatkowa szkoda w wysokości 1.200 zł nie wynikała bezpośrednio ze stosowania tymczasowego aresztowania, tylko wynikała z prowadzonego śledztwa. Sąd odwoławczy uznał zatem, że brak jest wystarczających podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w apelacji pełnomocnika wnioskodawcy o podwyższenie zasądzonej tytułem odszkodowania kwoty do 10.000 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Mając powyższe względy na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.</strong> </p> </div>