I C 135/13

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt</span> </strong> I C 135/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Mirosława Polak - Pawlaczek</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Wojciechowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013r. w Legnicy</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji</p> <p>I  <strong> <!-- -->zwalnia spod egzekucji nieruchomość położoną w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Legnicy VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą numer (...)</span>, </strong> </p> <p>II  <strong> <!-- -->zasądzona od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.000 zł tytułem części kosztów postępowania, </strong> </p> <p>III  <strong> <!-- -->nie uiszczone przez powódkę koszty postępowania zalicza na rachunek Skarbu Państwa, </strong> </p> <p>IV  <strong> <!-- -->koszty zastępstwa adwokackiego między stronami wzajemnie znosi. </strong> </p> <p>Sygn. akt IC 135/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">B. M.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">J. K.</span> wniosła o zwolnienie spod egzekucji nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Legnicy VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu żądania powódka podniosła, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">R. O.</span> na wniosek pozwanego <span class="anon-block">J. K.</span> prowadzi egzekucję przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span> i w ramach tego postępowania wszczął egzekucję z nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Z dniem 5 kwietnia 2013 roku na mocy ugody sądowej przedmiotowa nieruchomość przeszła na wyłączną własność powódki. Powódka wezwała pozwanego do cofnięcia egzekucji, lecz do dnia wniesienia pozwu pozwany nie wykonał wezwania.</p> <p>W toku procesu powódka zmodyfikowała żądanie pozwu w ten sposób, że nadal domagała się zwolnienia zajętej nieruchomości spod egzekucji, lub wniosła ewentualnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego <span class="anon-block">R. O.</span> w zakresie egzekucji ze spornej nieruchomości - zarzucając, że jej czynności zmierzają faktycznie do wstrzymania prowadzonych przez komornika czynności egzekucyjnych, wymierzonych w składnik majątkowy należący aktualnie do jej majątku.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">J. K.</span> nie uznał żądania pozwu, wniósł o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powódki kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 21.600 zł.</p> <p>W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, że powódka w toczącym się z wniosku pozwanego jako wierzyciela <span class="anon-block">A. M.</span> była osobą trzecią w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a>, a materialnoprawny termin do wniesienia niniejszego powództwa biegł dla niej od dnia powzięcia informacji o zajęciu nieruchomości. Skoro powódka dowiedziała się o zajęciu w dniu 28 marca 2013 roku, to termin do wniesienia niniejszego powództwa upłynął dla niej w dniu 28 kwietnia 2013 roku. Wobec wniesienia pozwu w dniu 6 maja 2013 roku - powództwo powinno zostać oddalone jako spóźnione. Z ostrożności procesowej pozwany zarzucił, że w przypadku uznania, że również przeciwko powódce została wszczęta egzekucja, to wówczas należy uznać, że nie miała ona legitymacji do wniesienia powództwa jako „osoba trzecia”.</p> <p>Sąd ustalił:</p> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 23 października 2012 roku w sprawie sygn. akt I C 193/11 zasądzono od męża powódki <span class="anon-block">A. M.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">J. K.</span> kwotę 120.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania. Wyrokowi w dniu 8 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnicy nadał klauzulę wykonalności przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span>.</p> <p>(dowód: akta Sądu Okręgowego w Legnicy sygn. I 193/11)</p> <p>Po uprawomocnieniu się wyroku <span class="anon-block">A. M.</span> próbował się porozumieć z pozwanym w sprawie spłaty należności. Proponował mu przekazanie mieszkania położonego w <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span> wolnego od obciążeń hipotecznych. Do zawarcia ugody nie doszło, bo <span class="anon-block">A. M.</span> nie spłacił ciążących na spornym lokalu długów hipotecznych.</p> <p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">A. M.</span>, przesłuchanie</p> <p>pozwanego)</p> <p>W dniu 18 marca 2013 roku pozwany złożył wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym Komornikowi Sądowemu Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">R. O.</span>. Komornik w dniu 20 marca 2013 roku wszczął egzekucję przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span>, zawiadamiając o tym dłużnika.</p> <p>(dowód: akta Komornika Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">R.</span> </p> <p> <span class="anon-block">O.</span> sygn. Km 556/13)</p> <p>W dniu 26 marca 2013 roku Komornik na wniosek pozwanego wszczął egzekucję z nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, przy <span class="anon-block">ul (...)</span>, stanowiącej majątek wspólny dłużnika <span class="anon-block">A. M.</span> i powódki, jako jego żony. Komornik przesłał powódce zawiadomienie o zajęciu udziału we współwłasności spornej nieruchomości należącego do jej męża. Zawiadomienie o zajęciu adresowane do powódki zostało doręczone w dniu 28 marca 2013 roku <span class="anon-block">A. M.</span>, który pokwitował je osobiście. <span class="anon-block">A. M.</span> przekazał żonie wiadomość o zajęciu.</p> <p>(dowód: akta Komornika sygn. Km 556/13, zeznania świadka</p> <p> <span class="anon-block">A. M.</span>)</p> <p>W dniu 28 marca 2013 roku powódka i jej mąż zawarli przed Sądem Rejonowym w Lubinie ugodę w przedmiocie podziału majątku w sprawie sygn. akt INs 176/13. W ramach zawartej ugody - powołując się na zawartą w dniu 22 stycznia 2013 roku umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej – nastąpił podział majątku wspólnego małżonków <span class="anon-block">M.</span> i powódka otrzymała na wyłączną własność m.in. nieruchomość położoną w <span class="anon-block">L.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Ugoda w sprawie podziału majątku uprawomocniła się z dniem 5 kwietnia 2013 roku.</p> <p>(dowód: protokół ugody k. 5-6 akt)</p> <p>Powódka nie dokonała stosownego zgłoszenia nabycia własności nieruchomości w księgach wieczystych i do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie nie dokonano wpisu o zmianie właściciela.</p> <p>(dowód: odpis księgi wieczystej według stanu na dzień 30</p> <p>kwietnia 2013 roku)</p> <p>W dniu 29 marca 2013 roku <span class="anon-block">B. M.</span> złożyła w Kancelarii Komornika pismo – „sprzeciw małżonki dłużnika”, zarzucając, że nie jest dłużniczką pozwanego i nie ma podstaw do zajęcia jej majątku- w ramach zajęcia udziału dłużnika w majątku wspólnym.</p> <p>(dowód; akta Komornika sygn. Km 556/13)</p> <p>W dniu 29 kwietnia 2013 roku pełnomocnik powódki wezwał pozwanego, za pośrednictwem jego pełnomocnika, do cofnięcia wniosku egzekucyjnego w części dotyczącej spornej nieruchomości - pod rygorem zgłoszenia powództwa w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a> </p> <p>(dowód: pismo pełnomocnika k. 19)</p> <p>W dniu 30 kwietnia 2013 roku powódka, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, przesłała do Sądu pozew o zwolnienie spornej nieruchomości spod egzekucji. Pozew wpłynął do Sądu w dniu 6 maja 2013 roku</p> <p>(dowód: koperta k. 20, oryginał pozwu k.2 akt sprawy)</p> <p>W dniu 27 września 2013 roku pozwany złożył w Sądzie Okręgowym w Legnicy pozew o ustalenie nieważności małżeńskiej umowy majątkowej i podziału majątku dokonanych przez powódkę i jej męża <span class="anon-block">A. M.</span>. W dniu 15 listopada 2013 roku pozew został zwrócony. Zarządzenie o zwrocie pozwu uprawomocniło się z dniem 11 grudnia 2013 roku.</p> <p>(dowód: akta Sądu Okręgowego w Legnicy, sygn. IC 310/13)</p> <p>Sąd uznał:</p> <p>Powództwo zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Podstawę roszczenia powódki stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841§1 k.p.c.</a> Zgodnie z jego dyspozycją osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu spod egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841 § 3)">§3</a> tego przepisu powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba, że inny termin jest przewidziany w przepisach szczególnych.</p> <p>Powódka twierdziła w pozwie, że egzekucja z wniosku pozwanego została skierowana do jej majątku oraz, że bezskutecznie wezwała wierzyciela do cofnięcia wniosku egzekucyjnego w zakresie dotyczącym jej nieruchomości.</p> <p>Pozwany zarzucił, że wobec złożenia pozwu w dniu 6 maja 2013 roku tj. po upływie terminu jednego miesiąca od dowiedzenia się przez <span class="anon-block">B. M.</span> o dokonanym zajęciu, jej uprawnienie do żądania zwolnienia nieruchomości z tego zajęcia uległo prekluzji, a powództwo powinno zostać oddalone.</p> <p>Istota sporu sprowadzała się zatem do zbadania:</p> <p>1/ czy <span class="anon-block">B. M.</span> jest osoba trzecią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> </p> <p>2/ czy zachowany został przez powódkę termin miesięczny do złożenia żądania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> </p> <p>Negatywna odpowiedź na jedno z powyższych zagadnień oznaczałaby, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Poza sporem między stronami było, że powódka jest żoną dłużnika <span class="anon-block">A. M.</span> i że nie jest dłużnikiem osobistym pozwanego. Nie kwestionowano również, że <span class="anon-block">J. K.</span> nie posada tytułu wykonawczego przeciwko powódce jako małżonce dłużnika. Bezspornym było również, że wniosek egzekucyjny pozwanego został skierowany przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span>.</p> <p>W oparciu o akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">R. O.</span> sygn. Km 556/13 ustalono, że powódka powzięła wiadomość o wszczęciu egzekucji z nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w dniu 28 marca 2013 roku i , że w tej dacie przedmiotowa nieruchomość była jeszcze składnikiem majątku wspólnego powódki i <span class="anon-block">A. M.</span>.</p> <p>Z treści ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Lubinie w dniu 28 marca 2013 roku w sprawie INs 176/13 wynika, że jej zawarcie poprzedziło zawarcie przez <span class="anon-block">B. M.</span> w dniu 22 stycznia 2013 roku umowy notarialnej z <span class="anon-block">A. M.</span> o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Wynika z niej również, że powódka stała się wyłącznym właścicielem spornej nieruchomości od dnia 5 kwietnia 2013 roku, tj. od dnia uprawomocnienia się ugody w przedmiocie podziału majątku.</p> <p>Na podstawie dołączonej do akt sprawy koperty (k. 20 akt) ustalił Sąd, że pozew w niniejszej sprawie został nadany na adres Sądu listem poleconym w dniu 30 kwietnia 2013 roku, a wpłynął i został zarejestrowany w dniu 6 maja 2013 roku.</p> <p>W oparciu o zeznanie świadka <span class="anon-block">A. M.</span> i przesłuchanie pozwanego ustalił Sąd, że jeszcze przed wszczęciem egzekucji podjęli oni próby ugodowego załatwienia rozliczenia wierzytelności pozwanego i <span class="anon-block">A. M.</span> proponował, że zwolni się długu przekazując pozwanemu sporną nieruchomość, lecz do ugody nie doszło. Wprawdzie każda z przesłuchanych osób inaczej przedstawiała warunki porozumienia, jednakże ta okoliczność nie ma istotnego znaczenia dla ustaleń Sądu w tym postępowaniu, a zatem pominięto rozważania nad oceną tego dowodu.</p> <p>W toku procesu pozwany złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia w innym postępowaniu ważności podziału majątku małżonków <span class="anon-block">M.</span> - z uwagi na kwestionowanie przez pozwanego ważności umowy między powódką i jej mężem w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej i podziału majątku. Zakwestionowanie ważności tej umowy mogło rzutować na wynik niniejszego postępowania, albowiem unieważnienie podziału majątku powódki i <span class="anon-block">A. M.</span> spowodowałoby, że powódka przestałaby być osobą trzecią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> W tych okolicznościach Sąd rozważał możliwość zawieszenia postępowania z chwilą złożenia przez <span class="anon-block">J. K.</span> pozwu przeciwko <span class="anon-block">A. M.</span> i powódce. Odmowa zawieszenia postępowania w sprawie nastąpiła po tym, jak ustalono, że zarządzono zwrot pozwu w sprawie o ustalenie nieważności umowy między <span class="anon-block">B.</span> a <span class="anon-block">A. M.</span> w przedmiocie podziału majątku (sygn. akt IC 320/13) i zarządzenie o zwrocie pozwu uprawomocniło się z dniem 11 grudnia 2013 roku. Brak stwierdzenia nieważności dokonanego podziału majątku otworzył Sądowi drogę do ustalenia w toku niniejszego postępowania, że skoro powódka w dniu 28 marca 2013 roku zawarła umowę, mocą której nabyła na wyłączną własność nieruchomość położoną w <span class="anon-block">L.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, to z dniem uprawomocnienia się zawartej ugody tj. od dnia 5 kwietnia 2013 roku stała się ona „osobą trzecią” w rozumieniu cytowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> uprawnioną do żądania zwolnienia jej nieruchomości z zajęcia.</p> <p>Analizując spełnienie przesłanki przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841§3 k.c.</a> tj. dotrzymania przez powódkę miesięcznego terminu do wniesienia powództwa uznał Sąd, że skoro powódka stała się „osobą trzecią” z dniem 5 kwietnia 2013 roku, to miesięczny termin, w którym jako „osoba trzecia” dowiedziała się o zajęciu jej prawa upływał dla niej w dniu 5 maja 2013 roku. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okoliczność, że wprawdzie powódka dowiedziała się o zajęciu w dniu 28 marca 2013 roku, to jednak w tej dacie nie była ona osobą trzecią, która mogłaby skorzystać z uprawnienia przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> W tej dacie – jak słusznie wskazały obie strony – powódce przysługiwać mogło roszczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 825;art. 825 pkt. 3)">art. 825 pkt 3 k.c.</a> tj. żądanie umorzenia egzekucji jako małżonce dłużnika przeciwko której nie nadano klauzuli wykonalności. Powódka jednak z tej możliwości nie skorzystała, a jej uprawnienie do żądania zwolnienia nieruchomości spod zajęcia powstało dopiero w dniu 5 kwietnia 2013 roku, gdy nabyła własność spornego lokalu mieszkalnego. Skoro powództwo w sprawie zostało nadane na adres Sądu w dniu 30 kwietnia 2013 roku, to należy uznać, że miesięczny termin został dotrzymany. Za datę zgłoszenia powództwa, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 165;art. 165 § 2)">art. 165§2 k.p.c</a> nie można uznać faktycznej daty wpływu pozwu do Sądu, lecz. datę jego oddania w polskiej placówce pocztowej.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe rozważania skoro ustalono, że powódka w terminie złożyła pozew o zwolnienie jej nieruchomości z zajęcia oraz wobec ustalenia, że powódka jako wyłączna właścicielka nieruchomości jest osobą trzecią w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 841)">art. 841 k.c.</a> uznać należało, że zgłoszone w pozwie żądanie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Równocześnie z uwagi na szczególny charakter postępowania w niniejszej sprawie i czynności powódki podjęte przez nią i jej męża dla ochrony majątku w toku podjętych zgodnie z prawem czynności egzekucyjnych, w których pozwany dochodzi swojej słusznej należności uznać należało, że brak jest podstaw do obciążenia pozwanego opłatą sądową od oddalonego powództwa, od uiszczenia której powódka została zwolniona, a także do obciążenia pozwanego kosztami zastępstwa procesowego powódki. Za słuszne uznał Sąd obciążenie pozwanego, który przegrał sprawę, kosztami w zakresie uiszczonej przez powódkę opłaty w kwocie 3.000 zł i rozdzielenie pozostałych kosztów zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> </div>