III AUa 728/13

<p>Sygn. akt III AUa 728/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Marek Procek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Marek Żurecki</p> <p>SSO del. Mariola Ścigała - Pentak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Beata Przewoźny</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">A. D.</span> (<span class="anon-block">A. D.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o wysokość świadczenia</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonego <span class="anon-block">A. D.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku </p> <p>z dnia 5 lutego 2013r. sygn. akt IX U 1782/12</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/SSA M. Żurecki /-/SSA M. Procek /-/SSOdel. M. Ścigała-Pentak </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 728/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">A. D.</span> wniósł odwołanie od decyzji z dnia 14 listopada 2012 roku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>, odmawiającej przeliczenia mu emerytury z uwzględnieniem 24% kwoty bazowej z daty złożenia wniosku.</p> <p>Ubezpieczony zarzucił, że przepracował okres 30-stu miesięcy od czasu nabycia prawa do emerytury, a przepis art.53 ust.4 stanowi samodzielną przesłankę do ustalenia podstawy przeliczenia emerytury w części socjalnej świadczenia.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podnosząc, <br/>że decyzją z dnia 15 lipca 2008 roku ubezpieczony nabył prawo do emerytury z chwilą ukończenia 65 lat. Przepis art.53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy ustalenia wysokości emerytury, a nie przeliczenia jej wysokości.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku, wyrokiem z dnia <br/>5 lutego 2013 roku, oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, na podstawie akt emerytalnych ubezpieczonego, że ubezpieczony urodził się w dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p> <p>Decyzją z dnia 15 lipca 2008 roku ubezpieczony nabył prawo do emerytury na podstawie art.27 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, od dnia 1 kwietnia 2008 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął kwotę bazową w wysokości 2.275,37 zł.</p> <p>W dniu 5 listopada 2012 roku ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie emerytury po przepracowaniu 30 miesięcy, w Przedsiębiorstwie <span class="anon-block">(...)</span> <br/>w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Sąd I instancji uznał odwołanie ubezpieczonego za bezzasadne. Sąd powołał przesłanki z art.53 ust.3 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i przyjął, że aby domagać się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej, koniecznym jest nie tylko podleganie przez co najmniej 30 miesięcy ubezpieczeniom społecznym, ale również nabycia prawa do nowego świadczenia. W ocenie Sądu Okręgowego nie można ponownie przyznać ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawie art.27 ustawy o emeryturach <br/>i rentach z FUS, skoro świadczenia takie ubezpieczony uzyskał w 2008 roku.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł ubezpieczony, domagając się jego zmiany i ustalenia wysokości emerytury w części socjalnej z uwzględnieniem kwoty bazowej obowiązującej w 2012 roku. Zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, zasady sprawiedliwości społecznej, zasady równości wobec prawa i zasady dyskryminacji.</p> <p>Uzasadniając zarzuty apelacji ubezpieczony podniósł, że Sąd nie wskazał podstawy prawnej warunku uzyskania nowego świadczenia, czy też przejścia z jednego świadczenia na drugie. Według ubezpieczonego, nie wynika to z literalnego brzmienia przepisu. Przepis mówi jedynie o warunku przepracowania 30 miesięcy. Ubezpieczony podniósł ponadto, <br/>że ustawa o emeryturach i rentach z FUS i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie definiuje co oznacza wcześniejsze przyznanie świadczenia, wcześniejsza emerytura, przejście z jednego świadczenia na kolejne. Ubezpieczony wskazał, że bez problemu organy rentowe przeliczają emerytury osobom, które przeszły na wcześniejsze emerytury i przepracowały <br/>30 miesięcy.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 53)">art.53</a> nie może powodować dla ubezpieczonego negatywnych skutków, skoro został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>.</p> <p>Ubezpieczony powołał się ponadto na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 roku, według której kolejną emeryturę w części socjalnej ustala się od tej samej kwoty bazowej, chyba że zainteresowany po nabyciu wcześniejszej emerytury podlega przez <br/>co najmniej 30 miesięcy ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.</p> <p>Zdaniem ubezpieczonego, jeżeli zachodzi sytuacja niejednoznaczności przepisu, należy stosować interpretację korzystną dla zainteresowanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>apelacja ubezpieczonego jest bezzasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy zastosował prawidłowe przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.</p> <p>Nie kwestionowanym w sprawie jest, że począwszy od 1 sierpnia 2008 roku, ubezpieczony pobiera emeryturę, do której nabył prawo w powszechnym wieku emerytalnym. Poza sporem pozostaje również to, że ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury przepracował 30 miesięcy.</p> <p>Spór sprowadza się do tego, czy przy przeliczeniu emerytury ubezpieczonego należy zastosować kwotę bazowa obowiązującą w 2012 roku.</p> <p>Rację ma Sąd Okręgowy uznając, że możliwość taka istnieje tylko w przypadku przyznania ubezpieczonemu nowego świadczenia, innego niż emerytura, którą pobiera od <br/>1 kwietnia 2008 roku.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 53)">art.53 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> znajduje się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (rozdział 4)">rozdziale 4</a> dotyczącym „ustalania wysokości emerytur, o których mowa <br/>w art.27-50e”. Przepisy te określają warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 roku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (rozdział 2)">rozdział 2</a>), dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku a przed dniem 1 stycznia 1969 roku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (rozdział 3)">rozdział 3</a>) <br/>i warunki nabycia prawa do emerytur górniczych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (rozdział 3 a)">rozdział 3a</a>). Wykładnia systemowa nie budzi zatem wątpliwości, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 53)">art.53</a> dotyczy ustalenia wysokości świadczenia przyznanego na podstawie przepisów od art. 27 do art. 50e ustawy o emeryturach i rentach <br/>z FUS.</p> <p>Zmiany w prawie do świadczeń i ich wysokości określone są natomiast w przepisach Działu VIII- rozdział 3. Wysokość emerytury określonej w art.53 lub renty ulega ponownemu ustaleniu, na wniosek emeryta lub rencisty, na zasadach określonych w art.110-113 (art.109 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku).</p> <p>W przypadku braku prawa do świadczenia przewidzianego w ustawie, zastosowanie art.53 jest w ogóle niemożliwe. Nie można zatem mówić, że przepis ten wywołuje dla ubezpieczonego negatywne skutki prawne.</p> <p>Jednolite jest w tym zakresie również orzecznictwo, co potwierdza miedzy innymi wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2013 roku (III AUa 1331/12), <br/>w którym sąd uznał, że przeliczenie określone w art. 53 ust. 4 w związku z ust. 3 u.e.r.f.u.s. ma charakter jednorazowy. Dotyczy tylko sytuacji, gdy ubezpieczony pobierał wcześniej rentę lub emeryturę (wcześniejszą lub w obniżonym wieku), po czym osiąga powszechny wiek emerytalny i występuje o przeliczenie emerytury w trybie art. 53 ust. 3 i 4.(<em> <!-- -->LEX <br/>nr 1298940</em>).</p> <p>Taką linię potwierdza również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 roku (I UZP 6/2009), cytowana przez ubezpieczonego w apelacji. Z uzasadnienia uchwały wynika, że <span class="underline"> <!-- -->kolejną emeryturę</span> w części socjalnej ustala się od tej samej koty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalania podstawy wymiaru, chyba że zainteresowany <span class="underline"> <!-- -->po nabyciu prawa do wcześniejszej emerytury</span> co najmniej przez 30 miesięcy podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Zastosowanie nowej kwoty bazowej jest możliwe tylko w przypadku ustalania prawa do kolejnej emerytury. Ubezpieczony zaś w 2012 roku nie spełniał przesłanek do nabycia prawa do emerytury.</p> <p>W praktyce orzeczniczej nie budzą wątpliwości takie pojęcia jak: „wcześniej przyznane świadczenie”, „wcześniejsza emerytura”, czy też „przejście z jednego świadczenia na kolejne”.</p> <p>Nie jest słuszny również zarzut ubezpieczonego, że nie zastosowanie przez Sąd Okręgowy przepisu art.53 jest dyskryminujące dla ubezpieczonego i narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równości wobec prawa. Należy podkreślić, <br/>że ubezpieczony nie jest w tożsamej sytuacji z ubezpieczonymi, którzy nabyli prawo do emerytur przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego i pracowali przez <br/>co najmniej 30 miesięcy. Tacy ubezpieczeni nabywają prawo do kolejnego świadczenia po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Ubezpieczony nie nabył zaś prawa do kolejnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, po przyznaniu emerytury w 2008 roku.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd II instancji uznał apelację <br/>za bezzasadną i orzekł o jej oddaleniu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a> </p> <p>/-/SSA M. Żurecki /-/SSA M. Procek /-/SSO del. M. Ścigała-Pentak </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>JM</p> </div>