V U 1479/13
Суды общей юрисдикции2013-12-17
Номер дела
V U 1479/13
Дата решения
2013-12-17
Тип
SENTENCE
Судьи
Stanisław Pilarczyk (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt V U 1479/13</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 17 grudnia 2013 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie :</p>
<p>Przewodniczący: SSO Stanisław Pilarczyk</p>
<p>Protokolant Beata Kałużna</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Kaliszu</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>odwołania <span class="anon-block">S. C.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span>
</p>
<p>z dnia 24.10.2013 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>w sprawie <span class="anon-block">S. C.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span>
</p>
<p>o emeryturę</p>
<p>
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 24 października 2013 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>, w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy <span class="anon-block">S. C.</span> emeryturę od dnia 1 września 2013r. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 24 października 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w <span class="anon-block">O.</span>, odmówił wnioskodawcy <span class="anon-block">S. C.</span> przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż zdaniem organu rentowego wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p>
<p>Odwołanie od tej decyzji wniósł <span class="anon-block">S. C.</span>, domagając się przyznania prawa do emerytury. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wnioskodawcy wniósł o jego oddalenie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd poczynił następujące ustalenia faktyczne:</strong>
</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">S. C.</span>urodził się <span class="anon-block">(...)</span>. Wniosek o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach złożył w dniu 30 września 2013 roku <em>
<!-- -->(dowód – wniosek o emeryturę z prezentatą)</em>. Na dzień 1 stycznia 1999 roku organ rentowy zaliczył wnioskodawcy łącznie 28 lat, 8 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 5 lat, 9 miesięcy i 6 dni pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy do okresu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył wnioskodawcy okresu jego pracy w <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">S. C.</span>od dnia 8 sierpnia 1972 roku ma uprawnienia do kierowania pojazdami samochodowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony <em>
<!-- -->(dowód – odpis prawa jazdy wnioskodawcy, akta osobowe wnioskodawcy)</em>. Od dnia 18 grudnia 1972 roku do dnia 31 października 1979 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca w <span class="anon-block">(...)</span>
<em>
<!-- -->(dowód – świadectwo pracy wnioskodawcy – akta wnioskodawcy o ustalenie kapitału początkowego)</em>. W umowie o pracę, w dokumentach osobowo-finansowych, opinii, które znajdują się aktach osobowych wnioskodawcy z <span class="anon-block">(...)</span>, wynika iż powyższy pracodawca określał prace wnioskodawcy jako kierowca <em>
<!-- -->(dowód – umowa o pracę, dokumenty osobowo-finansowe – akta osobowe wnioskodawcy)</em>. Wnioskodawca w okresie zatrudnienia w <span class="anon-block">(...)</span> pracował jako kierowca samochodów ciężarowych <span class="anon-block">marki Z.</span>, <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">S.</span>, które miały ładowność od 4 do 6 ton. Samochodami tymi wnioskodawca woził różnego rodzaju materiały budowlane, cement, żwir, beton. Od stycznia 1979 roku, kiedy wnioskodawca otrzymał uprawnienia do kierowania autobusami, wnioskodawca również kierował autobusem <span class="anon-block">marki A.</span>, o liczbie miejsc siedzących 40, i <span class="anon-block">marki O.</span>o 35 miejscach siedzących <em>
<!-- -->(dowód – zeznania świadka <span class="anon-block">M. T.</span>[00:12:45][00:25:21], <span class="anon-block">Z. K.</span>[00:25:21][00:35:22], zeznania wnioskodawcy [00:01:46][00:12:45], [00:57:40][01:03:24]</em>.</p>
<p>Od dnia 2 stycznia 1990 roku do dnia 13 grudnia 1992 roku wnioskodawca <span class="anon-block">S. C.</span>był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusu w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">O.</span>Z tytułu tej pracy powyższy pracodawca wystawił wnioskodawcy <span class="anon-block">S. C.</span>świadectwo pracy w szczególnych warunkach, z którego wynika, iż od dnia 2 stycznia 1990 roku do dnia 13 grudnia 1992 roku pracował on jako kierowca autobusu <em>
<!-- -->(dowód – świadectwo pracy wnioskodawcy i świadectwo pracy wykonywania pracy w szczególnych warunkach – akta osobowe wnioskodawcy z <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">O.</span>)</em>. Z dokumentów osobowo-finansowych, z zakresu obowiązków pracowniczych wnioskodawcy, znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy od powyższego pracodawcy, wynika, iż w okresie zatrudnienia u tego pracodawcy pracował on jako kierowca autobusu <em>
<!-- -->(dowód – dokumenty osobowo-finansowe – akta osobowe wnioskodawcy)</em>. Wnioskodawca w okresie zatrudnienia w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">O.</span>pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusów <span class="anon-block">marki T.</span>i <span class="anon-block">A.</span>, które miały powyżej 40 miejsc siedzących. Autobusami tymi wnioskodawca woził uczestników wycieczek w ramach usług na rzecz podmiotów zewnętrznych. Wycieczki te były w kraju i za granicą. Ponadto jako kierowca autobusów wnioskodawca przewoził pracowników innych firm do pracy <em>
<!-- -->(dowód – zeznania świadka <span class="anon-block">N. G.</span>[00:35:22][00:46:15], zeznania świadka <span class="anon-block">R. B.</span>[00:46:16][00:54:33], zeznania wnioskodawcy [00:01:46][00:10:59], [00:57:40][01:03:24])</em>.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie niesporny. Z zeznań świadków, zeznających w niniejszej sprawie, którzy razem pracowali z wnioskodawcą w spornych okresach, z zeznań wnioskodawcy, świadectw pracy, świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, z dokumentów osobowo-finansowych wnioskodawcy, znajdujących się w jego aktach osobowych, wynika, iż w okresie od dnia 18 grudnia 1972 roku do dnia 31 października 1979 roku i od dnia 2 stycznia 1990 roku do dnia 13 grudnia 1992 roku, a więc w okresach spornych, wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w szczególnych warunkach jako kierowca samochodów ciężarowych, o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, i autobusów, o liczbie miejsc powyżej 15.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tj. Dz. U. z 2009 roku, Nr 15, poz. 1227 ze zmianami) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32</a>, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 1 stycznia 1999 roku osiągnęli:</p>
<p>1.
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn</p>
<p>oraz</p>
<p>2.
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tej ustawy.</p>
<p>Emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego, albo złożenia wniosku o przekazaniu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ubezpieczonym, będącym pracownikami, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32 ust. 2;ust. 3)">ust. 2-3</a>, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w niższym wieku emerytalnym niż określona z art. 27 pkt. 1. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2</a> przytoczonej ustawy, dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości, lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Szczegółowe warunki uzyskania dochodzonego świadczenia reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43, ze zmianami). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 tego rozporządzenia stosuje się je do pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w jego § 4 – 15, oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.</p>
<p>Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Okresy pracy w powyższych okolicznościach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia). Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Zaś po myśli § 4 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:</p>
<p>1.
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;</p>
<p>2.
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p>
<p>Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, lub w świadectwie pracy, to w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się możliwość dowodzenia okoliczności szczególnego charakteru lub szczególnych warunków pracy wszelkimi znanymi prawi procesowemu dowodami <em>
<!-- -->(por. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, II UZP 998/84, Lex Polonica nr 321128)</em>.</p>
<p>W postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 roku, III AUa 2472/03, Lex nr 151770)</em>.</p>
<p>Również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku <em>
<!-- -->(II URN 3/95, OSNP 1996/16/239)</em> podniesiono, iż w postępowaniu przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowodnione wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a>. Ograniczenia dowodowe zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830100049" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń - Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49 (§ 22)">§ 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń</a> dotyczy postępowania wyłącznie przed tymi organami. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 grudnia 2006 roku <em>
<!-- -->(I UK 179/06), Lex nr 342283)</em>.</p>
<p>Postępowanie dowodowe przed sądem rozpoczynającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych regulowane jest przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> zawierającymi odstępstwa od ogólnych zasad postępowania dowodowego, z uwzględnieniem dążenia do pełnego wyświetlania podłoża sprawy, oraz wszechstronnego rozważenia wszystkich kwestii spornych. Nie są w tym zakresie wyłączone, w związku ze staraniami o ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury, wątpliwości, co do oceny warunków wykonywania pracy, które mogą być usunięte za pomocą wszelkich środków dowodowych <em>
<!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 marca 2000 roku, II UKN 446/99, OSNAPiUS 2001, nr 18, poz. 562; z dnia 8 kwietnia 1999 roku, II UKN 619/98, OSNAPiUS nr 11, poz. 439, OSP 2002 nr 2, poz. 26 z głosą aprobującą T. Binczyckiej - Majewskiej; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, Lex nr 14625 i z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, Lex nr 14630)</em>.</p>
<p>Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2007 roku <em>
<!-- -->(I UK 306/06, Lex nr 47005)</em> podkreślono, iż emerytura z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach przysługuje z tytułu wykonywania konkretnego zatrudnienia, ujętego w odpowiednich wykazach cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku. Osoba taka, wykonująca pracę w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnęła wiek 60 lat – mężczyźni (55 lat kobiety) oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym 15 lat w szczególnych warunkach. Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku <em>
<!-- -->(II UK 3377/03, OSNP 2004/22/392)</em> podkreślono, iż „skutki prawne wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze określone są w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku i utrzymanym jej przepisami w mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku</a> w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze”. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2012 roku <em>
<!-- -->(III AUa 222/12, Lex nr 1171355)</em> podniesiono, iż dla uznania konkretnego rodzaju lub stanowiska pracy za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze decydujące znaczenie ma to, czy jest to praca wymieniona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> <em>
<!-- -->(Dz. U, Nr 8, poz. 4 ze zmianami)</em> oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, natomiast wykazy stanowisk ustalane przez właściwe podmioty w odniesieniu do podległych zakładów pracy mają jedynie charakter techniczno-porządkujący. Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2010 roku <em>
<!-- -->(I UK 324/09, Lex nr 1001287)</em> podniesiono, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 1;§ 1 ust. 2;§ 1 ust. 3)">§ 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> <em>
<!-- -->(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zmianami)</em> nie mogą być interpretowane w ten sposób, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach nie wymienionych w wykazach branżowych nie mają prawa do świadczeń emerytalnych przysługujących ze względu na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, pomimo tego, że pracę taką faktycznie wykonywali. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy podniósł, iż regulacja zawarta w § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia, uprawniająca wymienione w nich podmioty do sporządzenia w podległych i nadzorowanych zakładach pracy wykazów stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B, nie rozszerzała ani nie ograniczała uprawnień pracowników, gdyż wykazy branżowe musiały być dostosowane do treści załączników do rozporządzenia i co do zasady stanowiły jedynie konkretyzację zakresu prac objętych tym rozporządzeniem w poszczególnych resortach i należących do nich zakładach. Inaczej rzecz ujmując, § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia nigdy nie mogły być interpretowane w ten sposób, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach nie wymienionych w wykazach branżowych nie mieli prawa do świadczeń emerytalnych przysługujących ze względu na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, pomimo tego, że pracę taką faktycznie wykonywali. Wymienione przepisy z jednej strony odnosiły się do prowadzenia dokumentacji, na podstawie której pracodawca zobowiązany był z mocy § 2 ust. 2 rozporządzenia do stwierdzenia okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych, z drugiej natomiast – uwzględniając specyfikę danego resortu i wchodzących w jego skład zakładów – określały szczegółowo stanowiska pracy, na których występowały rodzaje pracy wymienione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. W tym tylko zakresie zarządzenie resortowe może być pomocne przy ocenie charakteru i kwalifikacji prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach. Te właśnie kryteria decydują bowiem o zakwalifikowaniu prac danego rodzaju do prac wymienionych w wykazie A lub B załącznika do rozporządzenia, których wykonywanie uprawnia – na podstawie art. 32 ust. 1 tej ustawy – do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, przy uwzględnieniu stopnia ich wpływu na wcześniejszą utratę zdolności do wykonywania zawodu. Dalej Sąd Najwyższy podniósł, że zarządzenia resortowe nie mieszczą się w kategorii źródeł powszechnie obowiązującego prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87)">art. 87 Konstytucji RP</a>), mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty, a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów <em>
<!-- -->(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 93;art. 93 ust. 1;art. 93 ust. 2)">art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji RP</a>)</em>.</p>
<p>Stanowisko Sądu Najwyższego w całości poparł Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 roku <em>
<!-- -->(III AUa 238/13, Lex nr 1313374)</em> podnosząc, iż źródłem prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest ustawa z 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> <em>
<!-- -->(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zmianami)</em>. Nie jest nim natomiast zarządzenie resortowe, jako że nie stanowi źródła prawa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87)">art. 87 Konstytucji RP</a>.</p>
<p>Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach, to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy), w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 roku, II UK 21/10, Lex nr 619638; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 roku, III AUa 1797/11, Lex nr 1130404)</em>.</p>
<p>W wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2012 roku <em>
<!-- -->(III AUa 205/12, Lex nr 1220575) </em>podniesiono, iż kwestia podległości danego pracodawcy określonemu ministrowi, nie ma przesądzającego znaczenia przy ustalaniu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, gdyż decyduje przyporządkowanie określonej, w wykazie rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, pracy do danej branży przemysłowej, a nie kwestia przynależności pracodawcy do danego resortu.</p>
<p>W wykazie A, dział VIII poz. 2 załącznika do wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15.</p>
<p>W zarządzeniu Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku, w sprawie wykazu stanowisk prac w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty <em>
<!-- -->(Dz. Urz. M.B. z 1983 roku Nr 3 poz. 6)</em>, w wykazie A dział VIII poz. 2 pkt. 1 i 5 jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca kierowcy samochodu ciężarowego, o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, i praca kierowcy autobusu, o liczbie miejsc siedzących większej niż 15.</p>
<p>Również w Zarządzeniu Nr 64 ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 roku w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej <em>
<!-- -->(Dz. Urz. M.B. z 1983 roku Nr 10 poz. 77)</em> w wykazie A dział VIII poz. 2 pkt. 1 i 5 jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i praca kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15.</p>
<p>Tak więc praca wnioskodawcy w spornych okresach, od dnia 18 grudnia 1972 roku do dnia 31 października 1979 roku i od dnia 2 stycznia 1990 roku do dnia 13 grudnia 1992 roku, jest pracą w szczególnych warunkach. Jeżeli do tych okresów pracy w szczególnych warunkach dodamy 5 lat, 9 miesięcy i 6 dni okresów pracy w szczególnych warunkach, które są uznane przez organ rentowy, to wnioskodawca udowodnił, na dzień 1 stycznia 1999 roku, ponad 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca udowodnił również 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.</p>
<p>Na podstawie art. 129 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach, emeryturę wnioskodawcy należało przyznać od dnia 1 września 2013 roku, a więc od miesiąca, w którym wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę.</p>
<p>W tym stanie rzecz zaskarżona decyzja, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, podlegała zmianie i orzeczono jak w wyroku.</p>
</div>