Ppolska.starec← UrzadnikВойти

II Ca 371/13

Суды общей юрисдикции2013-12-17
Номер дела
II Ca 371/13
Дата решения
2013-12-17
Тип
DECISION

Судьи

Janusz KasnowskiMaria Leszczyńska Aurelia Pietrzak (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygn. akt II Ca 371 /13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 17 grudnia 2013r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Maria Leszczyńska Sędziowie: SO Aurelia Pietrzak</p> <p>SO Janusz Kasnowski (spr.)</p> <p>Sekretarz sąd. Tomasz Rapacewicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z wniosku</p> <p> <span class="anon-block">P. K.</span> przy uczestnictwie</p> <p> <span class="anon-block">D. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K. (1)</span> </p> <p>o zniesienie współwłasności nieruchomości</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. II Ns 1791 / 05</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1/ zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim) jedynie w ten sposób, że zasądzoną spłatę od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> rozłożyć na dwie raty: pierwsza w kwocie 623 093,68 zł (sześćset dwadzieścia trzy tysiące dziewięćdziesiąt trzy i 68/100) płatna do dnia 31 marca 2014r. z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w jej zapłacie; druga w kwocie 1 000 000 zł (jeden milion) płatna do dnia 30 września 2014r. z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w jej zapłacie;</p> <p> <strong> <!-- -->2</strong>/ odrzucić apelację w części, w której wnioskodawca domagał się zasądzenia od uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> dalszych spłat z tytułu pożytków;</p> <p> <strong> <!-- -->3</strong>/ oddalić apelację w pozostałej części;</p> <p> <strong> <!-- -->4</strong>/ zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestników uprawnionych solidarnie kwotę 7 200 zł (siedem tysięcy dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>II Ca 371/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie z wniosku <span class="anon-block">P. K.</span> i przy uczestnictwie <span class="anon-block">D. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K. (1)</span>:</p> <p>- zniósł współwłasność nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0468 ha, zabudowanej budynkiem wielolokalowym, ujętej w księdze wieczystej prowadzonej w tym Sądzie o nr <span class="anon-block">Kw (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block">Kw (...)</span>), poprzez przyznanie jej własności uczestnikowi <span class="anon-block">D. K. (1)</span> (punkcie 1 );</p> <p>- zasądził od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> kwotę 1 623 093,68 zł tytułem spłaty jego udziału we współwłasności i tytułem rozliczenia pożytków i nakładów na nieruchomość, płatną w terminie 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności (w punkcie 2);</p> <p>- zabezpieczył zasądzoną spłatę poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości opisanej w punkcie 1 (pierwszym) do kwoty 1 623 093,68 zł (w punkcie 3 );</p> <p>- oddalił roszczenie uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> o rozliczenie nakładów (w punkcie 4 );</p> <p>- obciążył wnioskodawcę i uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> kosztami wynagrodzenia biegłego i z tego tytułu zasądził na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy kwotę 5 827,22 zł i od uczestnika kwotę 6 827,22 zł (w punkcie 5);</p> <p>- ustalił, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (w punkcie 6 postanowienia).</p> <p>W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że nieruchomość opisana w punkcie 1 (pierwszym) postanowienia, położona w strefie centralnej miasta, zabudowana jest budynkiem czterokondygnacyjnym, podpiwniczonym, a na każdym piętrze znajdują się lokale użytkowe bądź mieszkalne. Wszystkie lokale opisał z podaniem ich położenia, numeru i powierzchni. Łączna ich powierzchnia wynosi 1 288,03 m<sup> <!-- -->2</sup>. Nieruchomość stanowi aktualnie współwłasność wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> (w1/2 części) i uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> (także w 1/2 części). Wnioskodawca nabył swój udział w drodze notarialnej umowy sprzedaży zawartej w dniu 12.09.2003r. z <span class="anon-block">R. L.</span> i <span class="anon-block">D. K. (2)</span> - spadkobiercami zmarłej współwłaścicielki <span class="anon-block">B. L.</span>. Udział we współwłasności nieruchomości należący obecnie do <span class="anon-block">D. K. (1)</span> należał uprzednio do jego matki <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, która umową notarialną z dnia 10.03.2008r. przeniosła własność swego udziału na uczestnika (syna). Z dalszych ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego wynikało, że w dniu 15.02.1992r. uczestniczka <span class="anon-block">A. K. (1)</span> zawarła z <span class="anon-block"> PW (...) spółką z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> umowę najmu pomieszczeń biurowych z przeznaczeniem na siedzibę tej firmy. Na mocy umowy najemca zobowiązał się dokonać w okresie 2 lat na swój koszt remontów lokalu o wartości 3 250 000.000 zł (starych), których wartość miała zostać zaliczona na poczet czynszu najmu należnego za okres 15 lat. Zgodnie z powyższą umową w latach 1992 - 1993 w nieruchomości został przeprowadzony kapitalny remont pomieszczeń (po dawnej przychodni lekarskiej) przez najemcę <span class="anon-block"> PW (...) spółką z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> (należącą do syna <span class="anon-block">A. L.</span> <span class="anon-block">K.</span>). Z ustaleń Sądu wynika, że wartość odtworzeniowa tego remontu wyniosła odpowiednio: przebudowa i adaptacja pomieszczeń w piwnicy – 177 554,79 zł; remont i adaptacja pomieszczeń na parterze – 153 411,93 zł; wymiana instalacji gazowej – 58 705,20 zł i remont klatki schodowej – 3 392,28 zł, tj. razem 393 064,20 zł. Natomiast wartość odtworzeniowa nakładów dokonanych przez <span class="anon-block">D. K. (1)</span> po nabyciu przez niego udziału we współwłasności w postaci zamontowania wideofonu, systemu alarmowego, nowego ogrzewania i nowych podłóg w dwóch biurach na parterze budynku wyniosła 12 845,24 zł. W końcowej części ustaleń faktycznych Sąd rejonowy wskazał możliwe do uzyskania dochody z najmu lokali mieszkalnych i użytkowych w latach 2003 – 2011 (włącznie).</p> <p>Przywołane wyżej ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy poczynił na podstawie odpisu księgi wieczystej nieruchomości, dokumentów, które przywołał oraz opinii <span class="anon-block">R. G.</span> - biegłego z dziedziny wyceny nieruchomości, praw majątkowych oraz wyodrębniania lokali przy znoszeniu współwłasności.</p> <p>W ramach oceny prawnej tych ustaleń Sąd Rejonowy uznał, że jedynym właściwym ze względu na okoliczności sprawy sposobem wyjścia ze współwłasności nieruchomości jest przyznanie jej własności jednemu z dotychczasowych współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty drugiego. Dlatego też przyznał własność nieruchomości uczestnikowi <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, zaś na rzecz wnioskodawcy zasądził spłatę, wyliczoną stosownie do szacunkowej wartości nieruchomości, ustalonej w opinii biegłego <span class="anon-block">R. G.</span>, której uczestnicy nie kwestionowali, na kwotę 3 058 300 zł. Spłata z tytułu udziału wnioskodawcy we współwłasności nieruchomości wyniosła zatem połowę tej kwoty tj. 1 529 150 zł (odpowiadającej wartości <span class="anon-block">(...)</span> udziału we współwłasności).</p> <p>Kierując się treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art.618 § 1 kpc</a> Sąd Rejonowy dokonał też rozliczenia wzajemnych roszczeń współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy (dokładniej z tytułu nakładów i pożytków). Takie roszczenia z tytułu poniesionych nakładów na nieruchomość wspólną zgłosiła uczestniczka <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i uczestnik <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, a z tytułu pożytków pobranych przez nich roszczenia zgłosił wnioskodawca. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynikało, że w latach 1992 - 1993 w nieruchomości został przeprowadzony kapitalny remont pomieszczeń po dawnej przychodni lekarskiej przez firmę syna uczestniczki <span class="anon-block">A. L.</span> <span class="anon-block">K.</span> (<span class="anon-block"> PW (...) spółkę z o.o.</span>), przy czym w rozliczeniu tych nakładów na mocy umowy najmu z dnia 15 lutego 1992r. uzyskał on piętnastoletnie zwolnienie z zapłaty czynszu. Wnioskodawca <span class="anon-block">P. K.</span> kwestionował ważność tej umowy najmu. Wywodził, iż została zawarta bez zgody ówczesnej współwłaścicielki nieruchomości <span class="anon-block">B. L.</span>, a jako czynność przekraczająca zwykły zarząd rzeczą wspólną zgody takiej wymagała. W konsekwencji – jego zdaniem – uczestniczka <span class="anon-block">A. K. (2)</span> nie mogła żądać jakichkolwiek rozliczeń z tego tytułu, zaś zwolnienie najemcy z czynszu nie jest skuteczne względem niego. W przekonaniu Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zawarcie przez <span class="anon-block">A. K. (1)</span> omawianej umowy należało ocenić jako czynność zwykłego zarządu, która nie wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Mieściła się bowiem w zakresie załatwiania bieżących spraw związanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem rzeczy (tu nieruchomości) w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia. Z dokonanych ustaleń Sądu wynikało, iż część nieruchomości po dawnej przychodni znajdowała się w bardzo złym stanie technicznym i gdyby nie zawarta umowa najmu tych pomieszczeń i nakłady poniesione przez najemcę, nieruchomość ulegałaby dalszej degradacji. W tych okolicznościach wyrażenie zgody przez jednego ze współwłaścicieli na wykonanie przez najemcę kapitalnego remontu części nieruchomości w zamian za zwolnienie z czynszu należało – zdaniem Sądu - ocenić również jako czynność zmierzającą do zachowania wspólnego prawa, która nie wymagała zgody drugiego współwłaściciela. Niezależnie jednak od powyższych argumentów, Sąd zważył, iż zawarcie umowy najmu i zwolnienie z czynszu najmu miały miejsce na początku lat 90 - tych, a więc około 10 lat przez nabyciem udziału w nieruchomości przez wnioskodawcę i do chwili nabycia przez niego udziału w nieruchomości stan ten był akceptowany przez dotychczasową współwłaścicielkę. Daje to podstawę do przyjęcia, iż pomiędzy ówczesnymi współwłaścicielami nieruchomości doszło per facta concludentia do zawarcia umowy dotyczącej korzystania z nieruchomości (sprawowania zarządu nieruchomością). Wnioskodawca nie wykazał w tym postępowaniu, iż <span class="anon-block">B. L.</span> (poprzednia wspołwłaścicielka) w jakikolwiek sposób sprzeciwiała się bądź protestowała przeciwko zaistniałemu w latach 90-tych stanowi rzeczy, co dodatkowo przemawia za przyjęciem istnienia takiej umowy. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 221)">art. 221 kc</a>, czynności prawne określające zarząd i sposób korzystania z rzeczy wspólnej odnoszą skutek także względem nabywcy udziału, jeżeli nabywca o nich wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć. Zatem ustalony z poprzednią współwłaścicielką sposób korzystania z nieruchomości przez uczestniczkę <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, w ramach którego najemca uzyskał zwolnienie z czynszu najmu od jednego ze współwłaścicieli nieruchomości w zamian za dokonane za jego zgodą nakłady, wiąże wnioskodawcę. Aktualnie wnioskodawca nie może bronić się argumentem, że skutki tej umowy nie mają wpływu na jego rozliczenia z drugim współwłaścicielem. W związku z powyższym wnioskodawca nie może oczekiwać zwrotu części dochodów, które przynosiłyby lokale użytkowe, gdyby ich najemca nie uzyskał zwolnienia z czynszu, bez uwzględnienia nakładów poczynionych na nieruchomość przez najemcę. Uzasadnione było zatem wyliczenie wartości nakładów poczynionych na nieruchomości oraz możliwych do uzyskania dochodów z nieruchomości w celu stwierdzenia, czy nakłady te uległy amortyzacji w ciągu 15-letniego zwolnienia najemcy z czynszu. Sąd dokonał tych ustaleń również na podstawie opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">R. G.</span>, któremu zlecono wyliczenie wartości pożytków uzyskanych z nieruchomości w okresie od daty nabycia udziału przez wnioskodawcę (tj. od dnia 12 września 2003 r.) do dnia opiniowania, możliwych do uzyskania z tytułu najmu lokali użytkowych i mieszkalnych oraz wartości nakładów dokonanych na nieruchomość. Biegły <span class="anon-block">R. G.</span> opierając się na złożonych do sprawy przez strony, poprzedniego i obecnego zarządcę dokumentach wskazał, że <span class="anon-block"> PW (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> dokonała nakładów opisanych uprzednio w ustaleniach faktycznych i określił ich wartość metodą odtworzeniową na łączną kwotę 393 064,20 zł. Ponadto w opinii uzupełniającej z dnia 20.09.2012r. biegły ustalił wartość odtworzeniową nakładów dokonanych przez uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> w postaci zamontowania wideofonu, systemu alarmowego, nowego ogrzewania i nowych podłóg w 2 biurach na parterze na kwotę 12 845,24 zł. Na zlecenie Sądu biegły oszacował możliwe do uzyskania dochody z nieruchomości (tj. z lokali mieszkalnych i użytkowych) według jej stanu z 1990r., tj. sprzed dokonanych remontów i przy przyjęciu aktualnych stawek czynszu. W opinii uzupełniającej biegły oszacował te dochody następująco: 2003r. - 37 119,68 zł, 2004 r. – 38 533,76 zł, 2005r. – 45 957,69 zł, 2006r. – 48 432,34 zł, 2007r. – 51 755,43 zł, 2008r. – 57 199,65 zł, 2009r. – 63 633,73 zł, 2010r. – 67 381,05 zł i 2011r. - 78 835,12 zł.</p> <p>Opierając się na powyższych wyliczeniach Sąd zważył, iż skoro zgodnie z umową najmu z 1992 r. nakłady dokonane na nieruchomość przez najemcę miały się amortyzować z czynszem w okresie 15 lat, to rocznie na poczet możliwego do uzyskania czynszu należy zaliczyć 1/15 część wyliczonych przez biegłego nakładów: 393.064,20 zł : 15 = 26.204,28 zł. Do chwili nabycia udziału przez wnioskodawcę amortyzacji uległy nakłady najemcy za 11 lat, tj. do kwoty 288247,08 zł (26.204,28 zł x 11). Zatem do rozliczenia w okresie, gdy współwłaścicielem nieruchomości stał się wnioskodawca, pozostała kwota 104817,12 zł (26.204,28 zł x 4). O tę kwotę należało więc pomniejszyć obliczone przez biegłego możliwe do uzyskania dochody z lat 2003 - 2009. Dochody za dalsze lata nie zostały uwzględnione, gdyż od 2010r. zarząd nieruchomością sprawuje zarządca przymusowy, który składa Sądowi sprawozdania finansowe, uwzględniające również uzyskiwane z nieruchomości rzeczywiste dochody, co czyni zbędnym szacunkowe ustalanie ich wysokości. Wyliczony przez biegłego możliwy do uzyskania dochód w latach 2003 - 2009 wyniósł 305 549,72 zł (stanowi on sumę dochodów z 2003 r. – 37 119,68 zł, 2004r. – 38 533,76 zł, 2005r. - 45957,69 zł, 2006r. - 48432,34 zł, 2007r. - 51755,43 zł, 2008r. - 57199,65 zł, 2009r. - 63633,73 zł). Po odjęciu od tej kwoty nierozliczonej należności z tytułu nakładów najemcy, tj. kwoty 104817,12 zł, oraz nakładów dokonanych przez uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> w wysokości 12845,24 zł, otrzymujemy kwotę 187887,36 zł, która stanowi wielkość dochodów z nieruchomości, podlegających rozliczeniu pomiędzy właścicielami. Z dokonanych ustaleń wynika, iż wnioskodawca nigdy nie otrzymał jakichkolwiek należności tytułem dochodów z nieruchomości, a jako właściciel udziału wynoszącego 1/2 ma prawo do połowy dochodów. Zatem Sąd zasądził na jego rzecz od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> połowę wyliczonej kwoty tj. 93 943 zł.</p> <p>Zatem łączną spłatę należną wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> Sąd Rejonowy ustalił na kwotę 1 623 093 zł, z czego kwota 1 529 150 zł przysługiwała tytułem spłaty jego udziału we współwłasności nieruchomości, a kwota 93 943 zł z tytułu dochodów netto (tj. po odliczeniu poniesionych na nieruchomość nakładów). Taką też kwotę Sąd zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy, oznaczając jednocześnie (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 kc</a>) termin zapłaty na okres 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 kc</a> zasądzoną na rzecz wnioskodawcy spłatę Sąd zabezpieczył poprzez ustanowienie hipoteki na będącej przedmiotem postępowania nieruchomości - do kwoty 1 623 093,68 zł. Miał na uwadze wielkość spłaty oraz odległy termin jej wymagalności.</p> <p>W niniejszym postępowaniu uczestniczka <span class="anon-block">A. K. (1)</span> pomimo, iż przeniosła swój udział we współwłasności nieruchomości na rzecz <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, podtrzymała żądanie rozliczenia nakładów, które poniosła na rzecz wspólną. Sąd zważył, iż z zeznań uczestniczki oraz <span class="anon-block">D. K. (1)</span> wynikało, że pieniądze na zakup udziału w nieruchomości i remont uczestniczka miała otrzymać od syna <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, przy czym była to kwota 200 000 USD, z czego 50 000 USD <span class="anon-block">D. K. (1)</span> przekazał matce na zakup nieruchomości, zaś 150 000 USD pożyczył na remont lokalu na parterze. Ponadto uczestnicy ustalili między sobą, iż rozliczenie pożyczki nastąpi poprzez przekazanie udziału w nieruchomości przez <span class="anon-block">A. D.</span> <span class="anon-block">K.</span>, co rzeczywiście w toku niniejszego postępowania nastąpiło. W przekonaniu Sądu, w sprawie brak było jednak jakichkolwiek dowodów przemawiających za uznaniem, iż poza pieniędzmi, które na remont części nieruchomości przeznaczyła <span class="anon-block"> firma (...)</span>, również <span class="anon-block">A. K. (1)</span> poniosła tak znaczne nakłady na remont kamienicy, a ściślej tego samego lokalu. Zatem brak jest podstaw do dokonywania z tego tytułu jakichkolwiek rozliczeń pomiędzy uczestniczką i wnioskodawcą. Z tych względów Sąd Rejonowy oddalił jej wniosek o rozliczenie nakładów. O kosztach postępowania w sprawie orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art.520</a>&amp;1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>, co bliżej uzasadnił (zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem – k.1441 i 1442 oraz k.1456 – 1482).</p> <p>W apelacji od postanowienia wnioskodawca <span class="anon-block">P. K.</span> domagał się jego zmiany w punktach 2 (drugim), 5 (piątym) i 6 (szóstym) poprzez:</p> <p>- zasądzenie od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> na jego rzecz spłaty w wysokości 1 713 571,70 zł, z czego kwota 713 571,70 zł byłaby płatna w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się postanowienia, zaś pozostała kwota 1 000 000 zł w 5 ratach miesięcznych po 200 000 zł, płatnych do 5-go dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się wymagalna zapłata kwoty 713 571,70 zł.;</p> <p>- zasądzenie od uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> na jego rzecz kwoty 174193,35zł płatnej w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się postanowienia;</p> <p>- obciążenie uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> w całości kosztami sporządzenia przez biegłego opinii uzupełniającej;</p> <p>- zasądzenie od uczestników solidarnie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, z równoczesnym uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego na postanowienie z dnia 20marca 2008r.</p> <p>Skarżący podniósł kilka zarzutów, a mianowicie:</p> <p>a/ w ramach naruszenia prawa materialnego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">art. 207 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że współwłaściciele mogą zostać obciążeni wydatkami i ciężarami związanymi z rzeczą wspólną, poniesionymi przed nabyciem udziału we współwłasności nieruchomości, a w konsekwencji niezasadne obniżenie przysługującej mu należności (spłaty z tytułu pożytków) o kwotę 264 671,30 zł;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 201)">art.201 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną nie jest wymagana zgoda większości współwłaścicieli, a wystarczającym jest podjęcie decyzji przez współwłaściciela, którego udział we współwłasności nieruchomości wynosi <span class="anon-block">(...)</span> część;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że umowa najmu zawarta w dniu 15.02.1992r. nie była dotknięta sankcją nieważności pomimo tego, że w jej treści określono wysokość należnych świadczeń za okres 15 lat ryczałtowo z góry, co stoi w sprzeczności z naturą stosunku prawnego, w ramach którego czynsz najmu stanowi świadczenie okresowe;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 226;art. 226 § 2)">art.226§ 2 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie do ewentualnych nakładów poniesionych przez P.W.<span class="anon-block"> (...) spółkę z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> na przedmiotową nieruchomość, jako samoistnego posiadacza w złej wierze, i w efekcie dokonanie w ramach niniejszego postępowania rozliczenia nakładów tej spółki na nieruchomość pomimo tego, że wszelkie ewentualne nakłady stanowiły korzyść spółki, albowiem dotyczyły one części nieruchomości, z której spółka ta korzystała bez ważnego tytułu prawnego;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez obciążenie wnioskodawcy ciężarem dowodu w zakresie braku zawarcia umowy pomiędzy <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i <span class="anon-block">B. L.</span>, podczas gdy w niniejszej sprawie to uczestniczka winna wykazać, że do zawarcia takiej umowy doszło;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> poprzez dokonanie rozliczenia nakładów, pomimo tego, że wszelkie roszczenia z tego tytułu uległy przedawnieniu</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212)">art. 212 kc</a> poprzez dokonanie odroczenia terminu płatności pomimo braku podstaw do takiego odroczenia, a równocześnie przy braku skorzystania z możliwości rozłożenia zasądzonej należności na raty;</p> <p>b/ w ramach naruszenia przepisów postępowania poprzez:</p> <p>- uznanie, że pomiędzy <span class="anon-block">A. K. (1)</span> a <span class="anon-block">B. L.</span> doszło do zawarcia umowy mającej za przedmiot korzystanie z nieruchomości pomimo tego, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż <span class="anon-block">B. L.</span> nie tylko nie wyrażała zgody na korzystanie z nieruchomości w sposób wskazany przez uczestniczkę ale że nawet nie wiedziała o takim sposobie korzystania;</p> <p>- uznanie, że <span class="anon-block">B. L.</span> oraz wnioskodawca nie ponosili kosztów utrzymania nieruchomości, pomimo tego, że ze znajdujących się w aktach niniejszego postępowania sprawozdań finansowych a także z zeznań świadków wynika jednoznacznie, że byli obciążani tymi kosztami;</p> <p>- uznanie, że wnioskodawca wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć o istnieniu umowy pomiędzy <span class="anon-block">A. K. (1)</span> a <span class="anon-block">B. L.</span> dotyczącej zarządu nieruchomością, pomimo braku jakichkolwiek dowodów wskazujących na istnienie takiej wiedzy lub możliwości jej uzyskania po stronie wnioskodawcy;</p> <p>- uznanie, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> dokonała remontu kamienicy mającego ratować ją przed zniszczeniem podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikać może jedynie ten wniosek, że jeżeli jakiekolwiek nakłady były dokonywane, to miały one miejsce w odniesieniu do pomieszczeń zajmowanych przez <span class="anon-block">W.</span>, podczas gdy w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości, tj. w szczególności lokali mieszkalnych, nie były przeprowadzane żadne remonty, zaś ich stan ulegał systematycznemu pogorszeniu.</p> <p>W dalszej części apelacji wnioskodawca przedstawił obszerne uzasadnienie przywołanych wyżej zarzutów (k.1488 – 1504).</p> <p>W odpowiedzi na apelację uczestnik <span class="anon-block">D. K. (1)</span> wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (k.1519 – 1534).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> znajduje uzasadnienie ale jedynie w zakresie, w jakim domagał się zmiany sposobu i terminu dokonania przez uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> spłaty zasądzonej na jego rzecz.</p> <p>Przedmiotem zniesienia współwłasności wnioskodawca i uczestnicy zgodnie uczynili nieruchomość położoną w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul.(...)</span> i <span class="anon-block">ul.(...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 0,0468 ha, zabudowaną budynkiem wielolokalowym i ujętą w księdze wieczystej prowadzonej w tym Sądzie o nr <span class="anon-block">Kw (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block">Kw (...)</span>). Nie kwestionowali oni jej wartości rynkowej ustalonej przez Sąd z pomocą opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">R. G.</span> na kwotę 3 058 300 zł. Zgodnie też przyjęli sposób wyjścia ze współwłasności nieruchomości polegający na przyznaniu jej własności uczestnikowi <span class="anon-block">D. K. (1)</span> ze spłatą na rzecz wnioskodawcy do wysokości wartości jego udziału we współwłasności tj. do kwoty 1 529 150 zł. Zatem Sąd odwoławczy przyjmuje ustalenia faktyczne w takim zakresie także za podstawę swego orzeczenia i akceptuje zgodny sposób zniesienia współwłasności nieruchomości przez współwłaścicieli.</p> <p>Przechodząc do oceny apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> stwierdzić należy, że w zakresie domagania się zasądzenia od uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> wyższej kwoty z tytułu pobranych przez nich pożytków – apelacja podlegała odrzuceniu.</p> <p>Apelujący budował swoje roszczenie na twierdzeniu, że Sąd Rejonowy niezasadnie uwzględnił w rozliczeniach nakłady rzekomo poczynione na nieruchomość przez <span class="anon-block"> PW (...) spółkę z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span>, z którą uczestniczka <span class="anon-block">A. K. (1)</span> zawarła umowę najmu lokali użytkowych w dniu 15.02.1992r., w ramach zwolnienia tej spółki z opłacania czynszu najmu przez okres 15 lat od zawarcia umowy. Zdaniem wnioskodawcy umowa najmu była nieważna, bowiem została zawarta jedynie przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, a czynność tego rodzaju przekraczała zwykły zarząd nieruchomością, przez co wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art.199 kc</a>). Skarżący podniósł też, że jeżeli nakłady zostały poczynione przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, to jedynie dla jej własnych potrzeb, a zatem i z tej przyczyny nie powinny podlegać rozliczeniu. Uwzględnienie nakładów i ich rozliczenie za okres 15 lat przyjęty w umowie najmu spowodowało – zdaniem skarżącego – pomniejszenie pożytków jemu należnych w okresie od nabycia udziału we współwłasności nieruchomości tj. od 12.09.2003r., przy czym za okres do 10.03.2008r. od uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, a za dalszy okres od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, który nabył od matki udział we współwłasności nieruchomości. Nie oceniając tych wszystkich okoliczności merytorycznie, co podkreśla się, zwrócić należy uwagę, że w taki sam sposób wnioskodawca konstruował swoje roszczenie wobec uczestników o zasądzenie wyższej kwoty z tytułu pożytków także przez Sądem I instancji. Sąd natomiast, nie podzielając jego stanowiska czemu dał wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, nie zamieścił w sentencji postanowienia rozstrzygnięcia o oddaleniu jego wniosku w części dotyczącej tych roszczeń kierowanych zarówno wobec uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, jak i wobec uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span>. Brak w postanowieniu takiego orzeczenia powoduje, że w istocie nie ma przedmiotu zaskarżenia, a zatem apelacja wnioskodawcy w tej części podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna (zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370;art. 373)">art.370 i art.373 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13)">art.13</a>2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>). Skarżący nie mógł się domagać zmiany zaskarżonego postanowienia w punkcie 2 (drugim), jak to czynił w apelacji, bowiem zasądzona nim spłata jest dla niego korzystna i nie ma interesu w jej zaskarżeniu.</p> <p>Dla uzupełnienia argumentacji w tym zakresie wskazać należy, że w podobnym stanie faktycznym sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości, w której Sąd I instancji jedynie częściowo uwzględnił roszczenie wnioskodawców z przedmiocie rozliczenia pożytków z nieruchomości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618)">art.618</a>1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> i nie oddalił ich wniosku w pozostałym zakresie, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że brak jest przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie z dnia 14.12.2011r. w sprawie I CSK 138/11 wraz z jego uzasadnieniem). To orzeczenie Sądu Najwyższego, którego trafność Sąd odwoławczy podziela, usunęło uprzednio istniejące rozbieżności co do orzekania o roszczeniach przewidzianych w tym przepisie (por. choćby uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21.07.1988r. w sprawie III CZP 61/88, a także postanowienie tego Sądu z dnia 03.10.2003r. w sprawie III CKN 1529/00). Z tych zasadniczych przyczyn nastąpiło odrzucenie apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">P. K.</span> w części, w jakiej żądał zasądzenia od uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i od uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span> wyższej spłaty z tytułu rozliczenia pożytków (na podstawie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370;art. 373)">art.370 i art.373 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13)">art.13</a>2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>).</p> <p>Nie można natomiast odmówić racji skarżącemu w tej części, w jakiej twierdził, że sposób i termin uiszczenia należnej mu spłaty narusza jego interesy, bo jest zbyt odległy. Od chwili nabycia udziału w nieruchomości tj. od 12.09.2003r. wnioskodawca w żaden sposób z niej nie korzysta. Pozostaje ona we władaniu uczestnika <span class="anon-block">D. K. (1)</span>, a wcześniej pozostawała we władaniu uczestniczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> (jego matki). Przez cały okres postępowania uczestnik <span class="anon-block">D. K. (1)</span> deklarował chęć przejęcia nieruchomości, a zatem przyjąć należy, że liczył się z obowiązkiem spłaty udziału uczestnika. Powinien był zatem podjąć działania zmierzające do pozyskania stosownych środków finansowych na dokonanie spłaty i to w rozsądnym terminie. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że zaskarżone postanowienie zapadło już rok temu i wynikała z niego należna wnioskodawcy kwota spłaty, której obciążony uczestnik nie kwestionował.</p> <p>Zatem z tych zasadniczych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim) jedynie w zakresie wysokości rat spłaty i ich terminu. Uznał, że przyjęte rozwiązanie uwzględnia w sposób należyty zarówno interesy uprawnionego do spłaty, jak i zobowiązanego (zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212)">art.212</a>3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc</a>). Zmiany zaskarżonego orzeczenia Sąd odwoławczy dokonał na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 386)">art.386</a>1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13)">art.13</a>2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>). Oddalił apelację wnioskodawcy pozostałej części, jako nieuzasadnioną (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13)">art.13</a>2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>). Oddalenie obejmowało także żądanie zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie ponoszenia przez zainteresowanych kosztów postępowania w sprawie. W tym zakresie Sąd Rejonowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie nie dopatrując się istnienia podstaw do odstąpienia od zasady przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art.520</a>1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>. Obejmowało ono także orzeczenie o kosztach uprzednio toczącego się w tej sprawie, w kwestii wpadkowej, postępowania zażaleniowego. Okoliczność, że Sąd Okręgowy uchylając zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 20.03.2008r. pozostawił temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego nie oznaczało – wbrew twierdzeniom apelującego, że zwrot tych kosztów powinien być zasądzony od uczestników na jego rzecz. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego oznaczało jedynie, by Sąd I instancji miał je na uwadze przy ostatecznym rozstrzyganiu o istocie sprawy i kosztach całego postępowania. O kosztach postępowania apelacyjnego należnych uczestnikom od wnioskodawcy Sąd odwoławczy orzekł po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art.520</a>2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>, bo na tym etapie sprawy ich interesy były sprzeczne. Skoro w zasadniczej części apelacja wnioskodawcy została odrzucona, a częściowo oddalona, uzasadnione było obciążenie skarżącego obowiązkiem zwrotu uczestnikom kosztów postępowania w całości. Wysokość tych kosztów wyznaczyło wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) ustalone zgodnie z  13 ust.1 pkt 1 oraz  8 pkt 6 i  6 pkt 7 rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie…(Dz.U. 461 z 2013r.).</p> </div>