II Ca 273/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 273/13</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="173"/> </colgroup> <tr> <td/> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="708"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="80"/> <col width="211"/> <col width="32"/> <col width="96"/> <col width="331"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> <td> <p>Dnia</p> </td> <td> <p>21 listopada 2013r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Przewodniczący</p> </td> <td colspan="3"> <p>SSO Maria Leszczyńska</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Sędziowie</p> </td> <td colspan="3"> <p>SO Irena Dobosiewicz (spr.)</p> <p>SO Wojciech Borodziuk</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant</p> </td> <td colspan="3"> <p>Danuta Iwanusek</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013r. w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na rozprawie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>przeciwko Gminie <span class="anon-block">(...)</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>o zapłatę</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt. I C 4213/12</p> </td> </tr> </table> <p>1.  oddala apelację;</p> <p>2.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 zł (sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy</p> <p>sygn. akt. II Ca 273/13</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanej Gminy<span class="anon-block">(...)</span>kwoty 5902,08 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych z tytułu nadpłaty podatku przez pozwaną na podstawie decyzji podatkowej natychmiast wymagalnej.</p> <p>Podniosła powódka, że decyzja ta, jak i pozostałe dotyczące zobowiązania podatkowego powódki za 2006r. zostały uchylone przez <span class="anon-block">(...)</span>Kolegium <span class="anon-block">(...)</span>, wobec czego brak podstawy prawnej do pobrania od powódki tych kwot. Pozwana zaś, mimo zobowiązania się do zwrotu kwoty 5902,08 zł w terminie do czerwca 2012r., kwoty nie zwróciła.</p> <p>Od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 sierpnia 2012r. pozwana wniosła sprzeciw, domagając się odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, a gdyby ten zarzut nie został uwzględniony, to domagała się oddalenia powództwa. W toku zaś procesu pozwana wskazała, że powództwa co do wysokości kwoty wskazanej w pozwie nie kwestionuje.</p> <p>Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012r. uwzględnił powództwo w całości oraz zasądził na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> koszty procesu w kwocie 1513 zł.</p> <p>Swoje rozstrzygnięcie oparł Sąd Rejonowy na następujących ustaleniach i rozważaniach natury prawnej.</p> <p>Powódka określiła w deklaracji podatkowej wysokość należnego zobowiązania podatkowego od nieruchomości za rok 2006 na kwotę 53 213,20 zł, którą zapłaciła. Decyzją z dnia 18 grudnia 2007 r. Burmistrz <span class="anon-block">S.</span> określił powódce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. na sumę 92 693 zł. Na skutek skargi powódki <span class="anon-block">(...)</span>Kolegium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> uchyliło przedmiotową decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W dniu 19 sierpnia 2008 r. organ wydał następną decyzję, określając powódce wysokość zobowiązania podatkowego na 57545 zł. Różnica pomiędzy zapłaconym przez powódkę podatkiem od nieruchomości, a wskazaną wyżej kwotą została wyegzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2008 r. W związku z egzekucją od powódki pobrano kwotę 5 902,08 zł składającą się z 4 331,80 zł należności podatkowej, 1204,85 zł odsetek, 26,40 zł kosztów upomnień, a nadto proporcjonalne do należności głównej część kosztów egzekucji w wysokości 322,35 zł i 16,67 zł opłaty bankowej. Decyzja z dnia 19 sierpnia 2008 r. została w dniu 25 listopada 2008 r. uchylona, a sprawa ponownie przekazana do ponownego rozpoznania. W dniu 11 września 2009 r. Burmistrz <span class="anon-block">S.</span> wydal kolejną decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego powódki od nieruchomości za 2006r., ustalając je powtórnie na kwotę 57545 zł. W dniu 03 listopada 2009r. <span class="anon-block">(...)</span>Kolegium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 06 maja 2010r. wydana została czwarta decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r., w której Burmistrz <span class="anon-block">S.</span> ponownie ustalił je we wskazanej wyżej wysokości. Na skutek skargi powódki decyzją z dnia 19 lipca 2010 r. orzeczenie powyższe uchylono i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, gdyż rozstrzygnięcie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części.</p> <p>W związku z brakiem prawomocnej decyzji stanowiącej podstawę do pobrania od powódki kwoty 57 545 zł powódka wystąpiła do Burmistrza pozwanej w dniu 02 sierpnia 2010 r. o ustalenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2006. Decyzją z dnia 02 września 2010 r. organ omówił określenia nadpłaty. Organ wyższej instancji przedmiotową decyzję uchylił i podstępowanie umorzył. Następnie postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. Burmistrz pozwanej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2006. Postanowienie zostało uchylone na skutek skargi powódki przez <span class="anon-block">(...)</span> Kolegium<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>W dniu 28 czerwca 2011 r. Burmistrz pozwanej zwrócił się do powódki w związku z uchyleniem decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości o umożliwienie zaliczenia powstałej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, na co Powódka nie wyraziła zgody.</p> <p>Ostatecznie pismem z dnia 30 listopada 2011 r. pozwana zobowiązała się przekazać powódce nadpłatę do końca czerwca 2012r.</p> <p>Powódka nie wyraziła zgody na to. W dniu 05 kwietnia 2012 r. powódka wystosowała do pozwanej wezwanie do zapłaty, doręczone 13 kwietnia 2012 r.</p> <p>Sąd zważył, że stan faktyczny sprawy był między stronami bezsporny, a nadto powódka potwierdziła go załączonymi do pozwu dokumentami. Pozwana nie kwestionowała także powództwa co do wysokości. Ostatecznie jedynym zarzutem wywiedzionym przez pozwaną w niniejszym procesie była sprzeczność żądania zwrotu nadpłaty przez powódkę z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Sąd zważył, że norma z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> ma charakter wyjątkowy i można ją stosować wtedy, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę.</p> <p>Pozwana wywodziła, że powódka dochodząc zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości nadużywa prawa, gdyż pozwana została pokrzywdzona przy okazji powstania powódki, w ten sposób, że wartość wniesionego do powódki majątku w postaci budynków i budowli została określona na niższym poziomie, niż dotychczas deklarował to poprzednik prawny powódki <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w deklaracjach podatkowych podatku od nieruchomości. W związku z tym powódką taką też wartość zadeklarowała przy obliczaniu swojego zobowiązania podatkowego, co uszczupliło dochody pozwanej.</p> <p>W ocenie Sądu zarzut ten był jednak bezzasadny. Po pierwsze należało zwrócić uwagę, że to nie od powódki zależało na jakim poziomie w ramach procesu restrukturyzacji i prywatyzacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oszacowano wartość majątku wnoszonego aportem do nowopowstałej spółki. Nie można czynić powódce zarzutu, że obliczyła podatek od nieruchomości według takiej wartości środków trwałych, jaka została wskazana w jej akcie kreacyjnym. Rzeczą organu pozwanej - jej Burmistrza, w postępowaniu podatkowym było, jeśli w istocie wartość ta była zaniżona w stosunku do rzeczywistej, ustalić prawidłowo wymiar należnego podatku. Pozwana posiadała w tym zakresie odpowiednie instrumenty prawne, z których jednak jak wynika z uzasadnień orzeczeń <span class="anon-block">(...)</span> Kolegium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, uchylających kolejne decyzje w tej sprawie, nie potrafiła skutecznie i prawidłowo skorzystać.</p> <p>Do chwili upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie została wydana prawomocna decyzja sankcjonująca pobraną od powódki w 2007 r., na podstawie nieprawomocnego lecz tylko natychmiast wykonalnego tytułu, kwotę, stanowiącą różnicę między podatkiem zapłaconym ,a podatkiem naliczonym przez Burmistrza pozwanej. W powyższych okolicznościach nie budzi zatem zdziwienia fakt, że powódka wystąpiła o zwrot nadpłaconej kwoty (w takiej sytuacji podatek należy się w wysokości zadeklamowanej przez podatnika), a także o odszkodowanie czyli zwrot kosztów egzekucji i opłaty bankowej od realizacji zajęcia. Powódka jest podmiotem opartym na rachunku ekonomicznym, wykonującym działalność komercyjną, nastawioną na osiągnięcie zysku i w ocenie Sądu ma prawo dochodzić przysługujących jej wierzytelności od każdej kategorii dłużników, również takich, których działalność zmierza w celu realizacji interesu społecznego i zaspokajania potrzeb lokalnej społeczności. Nie ma obowiązku rezygnować z dochodzenia swojej wierzytelności dlatego, że pozwana gmina realizuje cele na rzecz społeczeństwa, a jej sytuacja materialna jest trudna.</p> <p>Sąd zważył następnie, że poza powyższym zarzutem roszczenie powódki nie było kwestionowane co do wysokości. Nadto w ocenie Sądu podstawę prawną roszczenia powódki stanowił art.417k.c.</p> <p>Apelację od wyroku wniosła pozwana, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> przez przyjęcie, że Gmina<span class="anon-block">(...)</span>działała w sposób niezgodny z prawem, naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> oraz przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w szczególności związanych z określeniem składników majątku powódki, stanowiącego podstawę naliczenia podatku od nieruchomości.</p> <p>Wskazując na te zarzuty domagała się pozwana zmiany wyroku przez oddalenie apelacji i zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu.</p> <p>Pozwana w toku procesu, co istotne nie kwestionowała wysokości kwoty dochodzonej pozwem, co więcej, jak trafnie skonstatował Sąd Rejonowy, także stan faktyczny sprawy nie był sporny pomiędzy stronami procesu.</p> <p>W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie podziela absolutnie zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego przez niewyjaśnienie przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności faktycznych a w szczególności tych związanych z określeniem wartości składników majątku powódki będących podstawą naliczenia podatku od nieruchomości.</p> <p>Ten zarzut w okolicznościach tej sprawy i podstawy faktycznej żądania jest bezzasadny i niezrozumiały.</p> <p>Nie dostrzega bowiem skarżący, że powódka wskazuje na nadpłatę należności podatkowej powstałej na skutek wadliwych decyzji podatkowych pozwanej. Fakt nadpłaty był niesporny. Sąd natomiast w postępowaniu tym nie był absolutnie uprawniony do ustalania wartości składników majątkowych powódki. To należało bowiem do kompetencji pozwanej jako organu podatkowego w postępowaniu administracyjnym. Takich zaś kompetencji Sąd Rejonowy, jako sąd powszechny nie miał.</p> <p>Przepisy bowiem ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 sierpnia 1991r. /Dz.U. Nr 121, poz. 844 ze zm. z 2006r./ wyraźnie wskazuje na podmiot będący organem podatkowym /art.1c/, nadto to ten organ podatkowy dla ustalenia podstawy opodatkowania powołuje biegłego – rzeczoznawcę majątkowego /art. 4 ust.1 pkt 8/.</p> <p>Sąd Rejonowy w tej sprawie ustalał, w ramach podstawy faktycznej żądania, czy pozwana jest zobowiązana do zapłaty na rzecz powódki wskazanej kwoty z tytułu powstałej nadpłaty i kosztów dodatkowych poniesionych przez powoda, a była to okoliczność niekwestionowana przez pozwaną.</p> <p>Nie było też żadnych podstaw do zastosowania przez Sąd Rejonowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, o czym jest mowa w kolejnym zarzucie apelacyjnym.</p> <p>Prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje na to, że w toku postępowania podatkowego decyzje pozwanego jako organu podatkowego były uchylane przez <span class="anon-block">(...)</span> Kolegium <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Co więcej, pozwany na podstawie decyzji z 19 sierpnia 2008r., będącej nieprawomocną, po wydaniu tytułu wykonawczego uregulował należność podatkową w kwocie 57545 zł.</p> <p>Tymczasem, co jest niesporne, decyzja ta – została uchylona, a zatem pozwany wyegzekwował ostatecznie należność podatkową przekraczającą tę, zadeklarowaną przez podatnika.</p> <p>Nie może zatem pozwana oczekiwać, że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> dojdzie do oddalenia powództwa, z uwagi na problemy finansowe pozwanej Gminy. Ta</p> <p>Okoliczność jest bez znaczenia, powód zaś realizuje w tym procesie swoje prawo i nie można tego działania potraktować jako niezgodnego z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Powódka, zanim wystąpiła na drogę procesu, wzywała do zwrotu żądanej kwoty pozwaną, lecz bezskutecznie.</p> <p>W takiej sytuacji pozwana winna była liczyć się także z żądaniem naprawienia szkody, tj. zwrotem na rzecz powódki kosztów opłaty egzekucyjnej i opłaty bankowej wobec dokonanego zajęcia bankowego.</p> <p>Takie działanie nie jest sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, Sąd Najwyższy zaś w swoim postanowieniu, przywołanym przez Sąd Rejonowy, z dnia 30 maja 2003r. III CZP 34/04 wprost wskazał, w analogicznym stanie faktycznym, na możliwość dochodzenia, poza zwrotem nadpłaty, także naprawienia szkody na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> </p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy apelację pozwanej jako bezzasadną oddalił na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>, o kosztach zaś postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108§1 kpc</a>.</p> <p> <em> <!-- -->Na oryginale właściwe podpisy</em> </p> <p> <em> <!-- -->Za zgodność z oryginałem</em> </p> </div> </table>