X GC 314/13

<p>  <strong> <!-- -->Sygn. akt X GC 314/13 </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2)</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->18 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie</strong> </p> <p>Przewodniczący<strong> <!-- --> SSO Małgorzata Korfanty</strong> </p> <p>Protokolant <strong> <!-- -->Sonia Wiktor</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->18 grudnia 2013 roku</strong> w Gliwicach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa:<span class="anon-block">(...)</span> <strong> <!-- --> Spółki Akcyjnej w <span class="anon-block">G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko:<strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>1.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">(...)</span> Spółki Akcyjnej w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 530.000,00 (pięćset trzydzieści tysięcy 00/100) zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2012 r.</p> <p>oraz kwotę 33.717,00 (trzydzieści trzy tysiące siedemset siedemnaście 00/100) zł tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>2.  umarza postępowanie w pozostałym zakresie.</p> <p>SSO Małgorzata Korfanty</p> <p>Sygn. akt X GC 314/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna w <span class="anon-block">G.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> kwoty 530.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 21 maja 2012 r. oraz kosztów procesu, <br/>w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazała, że zawarła z pozwanym umowę sprzedaży linii do przesiewania i pakowania węgla. Przedmiot umowy został wydany i obecnie jest użytkowany przez pozwanego zgodnie z przeznaczeniem. Z tytułu dokonanej sprzedaży powódka wystawiła na rzecz pozwanego fakturę VAT na kwotę 787.200 zł, z której do zapłaty pozostała kwota dochodzona niniejszym pozwem. Pozwany mimo uznania roszczenia oraz podpisania porozumienia <br/>w sprawie spłaty długu nie uregulował dochodzonej należności.</p> <p>W dniu 8 kwietnia 2013 r. w sprawie został wydany nakaz zapłaty <br/>w elektronicznym postępowaniu upominawczym.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r. powódka zmodyfikowała datę początkową naliczania odsetek na dzień 1 września 2012 r.</p> <p>Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>Pozwany zakwestionował zasadność oraz wysokość dochodzonego pozwem roszczenia.</p> <p>Pozwany podniósł, że nie uregulował pozostałej części należności ze spornej faktury, albowiem nie była ona zgodna z rzeczywistą wartością zakupionego przez pozwanego towaru. Wobec powyższego pozwany zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego z prośbą o ustalenie stanu technicznego linii do przesiewania i pakowania węgla oraz o jej wycenę. Biegły określił wartość rynkową urządzenia na kwotę 208.000 zł netto. Wobec treści powyższej opinii powódka wyraziła zgodę na obniżenie zobowiązania.</p> <p>Po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego do tut. Sądu według właściwości ogólnej powódka w odpowiedzi na sprzeciw podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.</p> <p>Dodatkowo podkreśliła, że pozwany znał stan techniczny oraz charakterystykę zakupionej linii do przesiewania węgla, zaś opinia na którą powołuje się pozwany została sporządzona na okoliczności związane <br/>z pozyskaniem leasingu, a nie tak jak twierdzi pozwany celem ustalenia stanu technicznego linii przesiewania i pakowania węgla oraz jej wyceny.</p> <p>W odpowiedzi na powyższe pozwany w piśmie procesowym z dnia <br/>23 września 2013 r. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zmianę umowy kupna – sprzedaży w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 388;art. 388 § 1)">art. 388 § 1 kc</a> przez zmianę ceny sprzedaży linii do przesiewania i pakowania węgla z uwagi na to, iż w chwili zawarcia tej umowy wartość określona przez powódkę w rażącym stopniu przewyższała wartość świadczenia pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Powódka <span class="anon-block">(...)</span>Spółka Akcyjna w <span class="anon-block">G.</span>, jako sprzedający zawarła w dniu 22 lutego 2013 r. umowę z pozwanym <span class="anon-block">P. S.</span>, której przedmiotem była sprzedaż linii do przesiewania <br/>i pakowania węgla.</p> <p>(dowód: umowa sprzedaży k. 27-29)</p> <p>Przedmiot umowy został wydany pozwanemu.</p> <p>Z tytułu dokonanej sprzedaży powódka wystawiła na rzecz pozwanego <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> z dnia 2 kwietnia 2012 r. na kwotę <br/>787.200 zł z terminem płatności kwoty 147.200 zł do dnia 20 maja 2012 r., zaś pozostałej kwoty do 31 sierpnia 2012 r.</p> <p>W wyniku częściowej zapłaty przez pozwanego pozostało do zapłaty 530.000 zł.</p> <p>(dowód: faktura VAT k. 35-36)</p> <p>Powódka wielokrotnie wzywała pozwanego do zapłaty.</p> <p>Pozwany uznał roszczenie powódki oraz podpisał w dniu 23 stycznia 2013 r. porozumienie w sprawie spłaty długu.</p> <p>W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. pozwany wyjaśnił, że opóźnienie <br/>w rozliczeniu wynika z faktu, iż przedłużyły się prace związane <br/>z przygotowaniem finansowania ze strony leasingu, niemniej są one już na ukończeniu. W obecnej chwili uzupełniany jest ostatni z dokumentów, mianowicie wycena rzeczoznawcy.</p> <p>Mimo powyższego pozwany nie uregulował pozostałej do spłaty części należności.</p> <p>(dowód: wezwania do zapłaty k. 37-40, 42-45, pisma pozwanego <br/>k. 41, 30-31, porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia k. 32)</p> <p>Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, których wiarygodności i autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron.</p> <p>Sąd pominął dowód z przesłuchania stron uznając, że wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pozostały wyjaśnione w oparciu <br/>o przeprowadzone dotychczas środki dowodowe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W rozpatrywanej sprawie bezspornym między stronami był fakt zawarcia umowy kupna – sprzedaży linii do przesiewania i pakowania węgla, wydania pozwanemu ww. przedmiotu umowy oraz zapłaty przez pozwanego na rzecz powódki z powyższego tytułu kwoty 257.200 zł.</p> <p>Pozwany kwestionując żądanie powódki w pozostałym zakresie, tj. co do niezapłaconej części należności z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> w kwocie 530.000 zł podnosił, że nie była ona zgodna z rzeczywistą wartością zakupionego przez pozwanego towaru, zaś rzeczoznawca majątkowy do którego zwrócił się pozwany określił wartość rynkową urządzenia na kwotę 208.000 zł netto.</p> <p>Odnośnie do powyższego Sąd zważył w pierwszej kolejności, że łącząca strony umowa zawierała wszystkie essentialia negotii umowy kupna – sprzedaży. Określała bowiem w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości strony umowy, przedmiot umowy oraz cenę.</p> <p>Podkreślenia wymaga przy tym, że w treści umowy zawarto oświadczenie pozwanego jako kupującego, iż urządzenie jest kompletne, mu znane oraz przejmuje go w takim stanie w jakim obecnie się znajduje.</p> <p>Pozwany celem wykazania zasadności podnoszonego w toku procesu zarzutu braku ekwiwalentności świadczeń powoływał się na opinię prywatną sporządzoną na jego zlecenie przez rzeczoznawcę majątkowego <span class="anon-block">M. D.</span>.</p> <p>Sąd zważył jednakże, że dokument prywatny jakim jest złożona przez pozwanego opinia stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 245)">art. 245 kc</a>). Pozasądowa opinia sporządzona na zlecenie strony nie podlega zatem ocenie jako dowód z opinii biegłego i nie może być traktowana jako taki dowód, nawet gdyby została opracowana przez biegłego sądowego (tak też m.in. Sąd Najwyższy w wyroku <br/>z dnia 8.06.2001r., sygn. akt I PKN 468/00, opubl. OSNP 2003/8/197 oraz <br/>w wyroku z dnia 12.04.2002r., sygn. akt I CKN 92/00, opubl. Lex nr 53932).</p> <p>Istotnym jest przy tym, na co słusznie zwracała uwagę powódka, iż pozwany w pismach kierowanych do powódki w odpowiedzi na wezwania do zapłaty wskazywał, iż opóźnienie w rozliczeniu wynika z faktu, że przedłużyły się prace związane z przygotowaniem finansowania ze strony leasingu, niemniej są one już na ukończeniu. W obecnej chwili uzupełniany jest ostatni <br/>z dokumentów, mianowicie wycena rzeczoznawcy.</p> <p>Powyższe koreluje z treścią przedłożonej przez pozwanego opinii, <br/>w której cel i przeznaczenie opinii określono jako „dla potrzeb kredytowych”.</p> <p>Niezależnie zatem od faktu, iż przedłożona przez pozwanego opinia nie może być rozpatrywana w kategoriach opinii sądowej, to nie może ona stanowić dowodu na okoliczność wartości rynkowej zakupionego przez pozwanego urządzenia, albowiem z zasad doświadczenia życiowego wynika, że wycena urządzenia dla potrzeb kredytowych podlega innym kryteriom.</p> <p>Pozwany nie wykazał zatem, iż ustalona przez strony w umowie cena urządzenia była rażąco niewspółmierna.</p> <p>Dla poczynienia powyższych ustaleń koniecznym było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, gdyż sporne okoliczności stanowią wiadomości specjalne. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że wiadomości specjalne to szczególna wiedza specjalistyczna z danej dziedziny sztuki, techniki, kultury, budownictwa, przemysłu rolnictwa, transportu, komunikacji, informatyki, chemii itp. obejmująca wiadomości przekraczające poza zakres tych, jakimi dysponuje ogół osób inteligentnych i ogólnie wykształconych (tak też Sąd Najwyższy w wyroku w wyroku z dnia 18 lipca 1975 r., sygn. akt I CR 331/75). Niewątpliwie wyżej przedstawione sporne okoliczności nie należą do wiadomości jakimi dysponuje ogół osób bez specjalistycznego i kierunkowego wykształcenia.</p> <p>Nadto, podkreślenia wymaga, że dowód z opinii biegłego z uwagi na składnik w postaci wiadomości specjalnych jest dowodem tego rodzaju, iż nie może zostać zastąpiony inną czynnością dowodową, np. przesłuchaniem świadka (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt I CKN 223/98, opubl. Wokanda 2000/3/7).</p> <p>Pozwany powyższego dowodu nie zawnioskował.</p> <p>Pozwany nie wykazał zatem jednej z przesłanek <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 388;art. 388 § 1)">art. 388 § 1 kc</a>, <br/>tj. dysproporcji świadczeń.</p> <p>Zgodnie bowiem z treścią przywołanego przepisu jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia, druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy.</p> <p>Podkreślić przy tym należy, że dysproporcja majątkowa pomiędzy świadczeniami stron nie może być jakakolwiek, musi mieć postać kwalifikowaną i nosić przymiot „rażącej".</p> <p>Sąd nie znalazł zaś podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na ww. okoliczność z urzędu.</p> <p>Sąd zważył bowiem, że dopuszczenie dowodu z urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a>) jest co do zasady prawem, a nie obowiązkiem Sądu, co oznacza, że tylko <br/>w wyjątkowych wypadkach może zostać uznane za obowiązek, którego naruszenie jest zarzucalne procesowo (tak. m.in. Sąd Najwyższy <br/>w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. akt II CKN 1322/00, opubl. LEX nr 51967).</p> <p>Tymczasem pozwany niczym nie wykazał, żeby taki szczególny przypadek w jego sytuacji zachodził.</p> <p>Na marginesie wskazać jedynie należy, iż pozwany nie wykazał również pozostałych przesłanek wyzysku, tj. iż pozwany zgadzał się na niekorzystne dla niego warunki umowy z uwagi na stan niedołęstwa, niedoświadczenia albo znalezienie się w sytuacji przymusowej.</p> <p>W świetle całokształtu powyższego Sąd uznał, że skoro łącząca strony umowa była ważna, pozwany nie wykazał rażącej dysproporcji wzajemnych świadczeń, a przy tym pozwany nie żądał obniżenia ceny, nie wskazywał na wady fizyczne przedmiotu umowy, ani też nie odstąpił od łączącej strony umowy, to roszczenie powódki zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Stąd, Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535)">art. 535 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 kc</a> zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 530.000 zł tytułem pozostałej do zapłaty części należności za zakupione przez pozwanego urządzenie do przesiewania <br/>i pakowania węgla.</p> <p>O odsetkach orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc</a> zasądzając je od dnia następnego po upływie terminu płatności spornej faktury VAT, tj. od dnia <br/>1 września 2012 r.</p> <p>W powyższym zakresie Sąd uwzględnił stanowisko powódki wyrażone <br/>w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r., w którym zmodyfikowała ona datę początkową naliczania odsetek z dnia 21 maja 2012 r. na dzień 1 września 2012 r.</p> <p>Powyższe wynikało z faktu, że termin płatności spornej faktury VAT został ustalony na dzień 20 maja 2012 r. jedynie w zakresie kwoty 147.200 zł, zaś co do pozostałej kwoty na dzień 31 sierpnia 2012 r.</p> <p>W zakresie w jakim powódka zmodyfikowała żądanie odsetkowe Sąd postępowanie umorzył stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 <br/>§ 1 kpc</a>.</p> <p>O kosztach orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> obciążając pozwanego obowiązkiem zwrotu powódce całości poniesionych przez nią kosztów procesu uznając, że powódka uległa swemu żądaniu jedynie w nieznacznej części.</p> <p>Dlatego też Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 26.500 zł tytułem opłaty stosunkowej od pozwu, kwotę 7.200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. <br/>nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.</p> <p>SSO Małgorzata Korfanty</p> </div>