II AKa 387/13

<p>Sygn. akt II AKa 387/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jerzy Skorupka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Stanisław Rączkowski (spr.)</p> <p>SSA Tadeusz Kiełbowicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Iwona Łaptus</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Ratajczyka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. S.</span> </strong> </p> <p>oskarżonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a> </p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez oskarżoną</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p> <p>z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt III K 67/12</p> <p> <strong> <!-- -->I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. zasądza od oskarżonej <span class="anon-block">A. S.</span> na rzecz oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block">R. D.</span> 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem odwoławczym;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III. wymierza oskarżonej <span class="anon-block">A. S.</span> 600 zł opłaty za drugą instanc</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt III K 67/12 <span class="anon-block">A. S.</span> została uznana winną, tego że w okresie od dnia 27 stycznia 2011 r. do dnia 16 lutego 2011 r. w celu uzyskania korzyści majątkowej w kwocie 2 195 000 zł na szkodę <span class="anon-block">R. D.</span> doprowadziła do wydania przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I Nc 34/11 orzeczenia skutkującego obowiązkiem zapłaty przez <span class="anon-block">R. D.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> kwoty 2 195 000 zł, w następstwie wprowadzenia tego Sądu w błąd poprzez przedstawienie jako podstawy roszczenia blankietu wekslowego opatrzonego podpisem <span class="anon-block">R. D.</span> uzyskanym przez <span class="anon-block">Z. B.</span> w wyniku stosowania wymuszenia rozbójniczego i wypełnionego niezgodnie z wolą <span class="anon-block">R. D.</span> to jest występku z art. 286§1k.k. w zw. z art. 294§1k.k. i art. 270§2k.k. w zw. z art. 11§2k.k. i za to na podstawie art. 294§1k.k. w zw. z art. 11§3k.k. skazana na karę roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda stawka.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1 k)">art. 69§1k</a>.k. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70§1 pkt 1 k.k.</a> wykonanie kary pozbawienia wolności sąd warunkowo zawiesił oskarżonej na okres próby dwóch lat.</p> <p>Sąd zasądził od oskarżonej na rzecz subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego zwrot kosztów procesu w kwocie 3 325,80 zł oraz wymierzył jej na rzecz Skarbu Państwa 600 zł opłaty.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonej. Zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił :</p> <p>I obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 286§1k.k., stanowiącą rezultat :</p> <p>a) błędnej interpretacji znamion strony podmiotowej wyrażającej się w przyjęciu, że przestępstwo oszustwa, będące wszak przestępstwem kierunkowym, którego strona podmiotowa odpowiada konstrukcji zamiaru bezpośredniego, może zostać popełniony w tzw. zamiarze quasi-ewentualnym, przy czym element godzenia się dotyczyć może znamienia, które stanowi charakterystykę czynności sprawczej, opisywanej w dyspozycji naruszonego przepisu jako „wprowadzenie w błąd”,</p> <p>b) błędnej interpretacji znamion strony przedmiotowej wyrażającej się w niedostrzeżeniu, że obiektywne przypisanie skutku należącego do znamion przestępstwa oszustwa w postaci „doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem” wymaga ustalenia, iż zachowanie sprawcy, które do skutku takiego kauzalnie doprowadziło, okazało się nieodpowiednie ( sprzeczne z obowiązującymi w obrocie regułami postępowania), podczas gdy czynności polegającej na złożeniu pozwu w postępowaniu nakazowym, w którego uzasadnieniu wskazuje się na potrzebę przeprowadzenia dowodu z zeznań strony pozwanej, a więc zmierzającej do weryfikacji oraz usunięcia ewentualnych wątpliwości dotyczących dokumentów stanowiących jego podstawę, nie da się zakwalifikować jako zachowania sprzecznego z prawem;</p> <p> <strong> <!-- -->II </strong>obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 271§2k.k.wynikającą z błędnej interpretacji znamion wskazujących na niezgodność z wolą podpisanego wypełnienia lub używania blankietu stanowiącego przedmiot czynności wykonawczej, a wyrażającej się w niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji, że – po pierwsze – chodzi w tym przypadku o wolę podpisanego z chwili podpisywania blankietu nie zaś z chwili jego wypełnienia lub użycia oraz – po drugie – że wola ta przejawiać się również może w godzeniu się na wypełnienie blankietu w określony sposób, nawet gdyby zgoda taka stanowiła rezultat wymuszenia;</p> <p> <strong> <!-- -->III</strong> obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące dokonaniem ustalenia, że działający w imieniu pokrzywdzonego pełnomocnik – adwokat <span class="anon-block">J. M.</span>, pismem z dnia 24 stycznia 2011 r., skierowanym do <span class="anon-block"> firmy (...)</span> poinformował o tym, że weksel został podpisany przez pokrzywdzonego na skutek wymuszenia przez <span class="anon-block">Z. B.</span>, podczas gdy swobodna ocena całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś treści pisma z 24 stycznia 2011 r., nie pozwalała na dokonanie takiego ustalenia.</p> <p>Stawiając powyższe zarzuty obrońca oskarżonej wniósł o :</p> <p>1)  zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej <span class="anon-block">A. S.</span> od popełnienia zarzucanego jej czynu: albo też</p> <p>2)  uchylił zaskarżony wyrok wobec <span class="anon-block">A. S.</span> i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył :</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszy z zarzutów postawionych w apelacji sprowadza się do obrazy przepisu prawa materialnego, a to art. 286§1k.k.</p> <p>Przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> należy wykazać, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim (kierunkowym) nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę (względnie wyzyskuje błąd ), ale także i to że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem - i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion. Działanie sprawcy, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> jako doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, sprowadza się do trzech wymienionych w tym przepisie sposobów: wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu, wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. . Od strony podmiotowej oszustwo jest przestępstwem kierunkowym. Sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Jest to przestępstwo celowościowe, które może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim. Treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1 k)">art. 286§1k</a>.k. nie pozostawia w tym względzie wątpliwości.</p> <p>W apelacji zarzucono, iż sąd pierwszej instancji dokonał błędnej interpretacji strony podmiotowej wyrażającej się w przyjęciu, że przestępstwo oszustwa może zostać popełnione w tzw. zamiarze quasi-ewentualnym. Z treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika/ k. 436/, że Sąd Okręgowy jedynie wskazał, iż w doktrynie prawa karnego zaproponowano obok zamiaru bezpośredniego i ewentualnego rozróżnienie jeszcze zamiaru quasi-ewentualnego. Jednakże ustalenia sądu pierwszej instancji w ocenianej sprawie jednoznacznie wskazują, iż ten sąd ustalił, że oskarżona dopuściła się oszustwa działając w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego ustalenia faktyczne to te, które zawarte są w opisie czynu (zob. wyrok SN z 21 stycznia 2008 r., V KK 221/07, OSNKW 2008 z.2, poz. 21 i wyrok SN z 5 stycznia 2011 r., V KK 219/10, niepubl.). Analizując opis czynu przypisanego oskarżonej sąd odwoławczy stwierdza, iż nie ma w tym opisie ustaleń co do zamiaru quasi-ewentualnego. W konsekwencji swych ustaleń i rozważań w zakresie oceny prawnej czynu przypisanego <span class="anon-block">A. S.</span> Sąd Okręgowy dokonał ostatecznej konstatacji i przyjął, że „… oskarżona <span class="anon-block">A. S.</span>, składając pozew do Sądu Okręgowego we Wrocławiu o zapłatę, dołączając weksel wystawiony przez <span class="anon-block">R. D.</span>, dążyła do wydania nakazu zapłaty na kwotę 2.195.000 zł, chcąc doprowadzić <span class="anon-block">R. D.</span> do zapłaty wymienionej kwoty na jej rzecz, przy czym miała świadomość co do okoliczności przestępnego pochodzenia weksla oraz zabezpieczenia nieistniejącej wierzytelności, która to okoliczność była dla niej obojętna w świetle wyznaczonego celu. Mając na uwadze powyższe wywody, nie ulega wątpliwości, że oskarżona <span class="anon-block">A. S.</span> działała w zamiarze bezpośrednim kierunkowym uzyskania korzyści majątkowej na skutek doprowadzenia <span class="anon-block">R. D.</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem”.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela przytoczoną wyżej ocenę prawną czynu popełnionego przez <span class="anon-block">A. S.</span>. Oskarżona miała świadomość, iż weksel został wystawiony w wyniku popełnienia przestępstwa a wierzytelność, którą ten weksel miał zabezpieczać w istocie nie istniała. Te okoliczności definitywnie przesądził wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt III K 233/10, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt II AKa 112/13. Jednakże nie poprzez treść tych wyroków i dokonanych ustaleń w sprawie III K 233/10 można oceniać świadomość oskarżonej. Wyroki zapadły bowiem po dokonaniu przez nią przypisanego jej czynu. Podstawę ustaleń wskazujących, iż oskarżona miała świadomość, że weksel został uzyskany w wyniku przestępstwa, a wierzytelność, którą miał zabezpieczać nie istnieje stanowią dowody z dokumentów wsparte zeznaniami <span class="anon-block">R. D.</span> oraz <span class="anon-block">M. D.</span>.</p> <p>W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczności przeniesienia weksla przez <span class="anon-block">Z. B.</span> na oskarżoną. <span class="anon-block">A. S.</span> to osoba prowadząca kancelarię pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> KANCELARIA (...)</span>. Obowiązuje ją profesjonalizm oraz znajomość procedury dotyczącej przeniesienia weksla. A tymczasem nie doszło do zawarcia umowy w przedmiocie pośrednictwa w dochodzeniu należności z weksla, ani do zawarcia umowy o odpłatne przeniesienie praw z weksla. Oskarżony nie otrzymał żadnej zapłaty za weksel. Na wekslu widnieje suma wekslowa 2.195.000 zł. Brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że <span class="anon-block">Z. B.</span> zrobił prezent oskarżonej. Zasady doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania nie pozwalają na ocenę, iż mamy do czynienia z działaniami bezinteresownymi, zwłaszcza gdy się zważy na ogromną sumę wypisaną na wekslu, a także fakt iż <span class="anon-block">Z. B.</span> nie znał oskarżonej, nie łączyły go z nią wcześniej żadne interesy. Stąd też trudno przyjąć, że oskarżona bierze przedłożony jej weksel i bez jakiegokolwiek badania weksla, pytań dotyczących wierzytelności którą miał zabezpieczać, przystępuje do realizacji weksla. Dla poparcia przedstawionej oceny zasadnym jest w tym miejscu odwołanie się do zeznań <span class="anon-block">W. Ż.</span>, na rzecz którego wcześniej weksel był przeniesiony. Zeznał on, iż <span class="anon-block">Z. B.</span> powiedział mu, że nie będzie egzekwował wierzytelności z tego weksla ponieważ toczy się postępowanie karne i on tego zrobić nie może/ k. 78v./.</p> <p>Do przeniesienia weksla doszło w styczniu 2011 r. Wskazuje na to data na wekslu 04.01.2011 r. przy formule „ustępuję na zlecenie <span class="anon-block">A. Z.</span> <span class="anon-block">B.</span>”. A więc w sytuacji gdy toczyły się już postępowania sądowe w 2009 r. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego aktu notarialnego, w którym <span class="anon-block">R. D.</span> złożył oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. Sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia. Pokrzywdzony podnosił w tym postępowaniu, że został zmuszony do podpisania fikcyjnej umowy pożyczki/ k. 400/. W kwietniu 2010 r. <span class="anon-block">R. D.</span> złożył doniesienie do prokuratury. W następstwie tego doniesienia i przeprowadzonego postępowania przygotowawczego w lipcu 2010 r. prokurator skierował do Sądu Okręgowego we Wrocławiu akt oskarżenia. Z treści aktu oskarżenia wynika, że postawiono <span class="anon-block">Z. B.</span> zarzut związany z fikcyjną umową pożyczki, a w uzasadnieniu aktu oskarżenia odwołano się także do wystawionego weksla w wyniku wymuszenia.</p> <p>Oskarżona została poinformowana przez pokrzywdzonego o odmowie wykupienia weksla i o pochodzeniu weksla. Wskazują na to zeznania <span class="anon-block">M. D.</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>. Brak podstaw aby nie dać wiary tym zeznaniom. W czasie czynności okazania weksla <span class="anon-block">R. D.</span> poinformował, iż weksel pochodzi z przestępstwa. Oskarżona pisemnie została poinformowana o toczącym się postępowaniu karnym pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. Nie miała podstaw aby ignorować informacje podawane przez pokrzywdzonego. A to dlatego, że jak wskazano już wyżej profesjonalizm zobowiązuje. A po wtóre pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. oskarżona została wezwana przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu III Wydział Karny do wydania oryginału weksla.</p> <p>Mając na uwadze przytoczone fakty Sąd Apelacyjny stwierdza, iż wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego jednoznacznie wskazują, że oskarżona miała wiedzę, iż weksel został uzyskany w wyniku przestępstwa, a wierzytelność którą miał zabezpieczać w istocie nie istnieje. Windykacją oskarżona zajmuje się zawodowo. Ma wiedzę i doświadczenie w tego typu sprawach. Wie co należy zbadać, na co zwrócić uwagę gdy przychodzi klient.</p> <p>Mając wiedzę dotyczącą pochodzenia weksla oskarżona w dniu 27 stycznia 2011 r. wniosła do sądu pozew o zapłatę kwoty 2.195.000 zł wynikającej z weksla. W dniu 16 lutego 2011 r. sąd wydał nakaz zapłaty. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty.</p> <p>Sąd pierwszej instancji powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz poglądy doktryny trafnie wskazał, że konstrukcja przestępstwa oszustwa ma zastosowanie również wówczas, gdy wprowadzenie w błąd dotyczy innej osoby, niż ta, której mienia dotyczy niekorzystne rozporządzenie. Możliwe jest więc popełnienie przestępstwa określonego w art. 286§1k.k. przez wprowadzenie w błąd sądu w tym celu, aby sąd swym orzeczeniem niekorzystnie rozporządził mieniem pokrzywdzonego. Sąd Apelacyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji, iż <span class="anon-block">A. S.</span> świadomie i celowo wprowadziła sąd w błąd.</p> <p>W apelacji podniesiono, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował znamiona strony przedmiotowej przestępstwa oszustwa gdyż nie można ustalić, iż zachowanie oskarżonej było nieodpowiednie – sprzeczne z obowiązującymi w obrocie regułami postępowania, które w konsekwencji miało doprowadzić pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W uzasadnieniu tego zarzutu autor apelacji dowodzi, iż złożenie pozwu w postępowaniu nakazowym, w którego uzasadnieniu wskazuje się na potrzebę przeprowadzenia dowodu z zeznań strony pozwanej, a więc zmierzającej do weryfikacji oraz usunięcia ewentualnych wątpliwości dotyczących dokumentów stanowiących jego podstawę, nie da się zakwalifikować jako zachowania sprzecznego z prawem.</p> <p>Po pierwsze należy podnieść, iż w realiach ocenianej sprawy brak podstaw do oceny, iż były jedynie „ wątpliwości dotyczące dokumentów” a konkretnie weksla. Przytoczono już wyżej okoliczności, które pozwoliły na ocenę, iż oskarżona miała świadomość, że weksel został uzyskany za pomocą przestępstwa a wierzytelność, którą miał zabezpieczać w istocie nie istnieje. W takiej sytuacji oskarżona nie powinna występować z pozwem. A tymczasem oskarżona niezwłocznie przystąpiła do realizacji weksla. A w uzasadnieniu pozwu podała „ Prawdziwość weksla nie nasuwa wątpliwości”. Po wtóre wskazano już wyżej, iż oskarżona jest osobą profesjonalną, prowadzącą kancelarię zajmującą się windykacją należności. Stąd też miała wiedzę, iż w postępowaniu nakazowym sąd nie bada prawdziwości weksla oraz nie słucha strony przeciwnej. Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Oczywistym jest, że pozwanemu przysługują określone uprawnienia jak wniesienie zarzutów i złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu. Jednakże tu musi być spełniony określony warunek, a mianowicie pozwany musi uiścić wysoką opłatę bo wynoszącą trzy czwarte części opłaty stanowiącej 5% dochodzonej kwoty. W realiach ocenianej sprawy ta opłata wynosiła ostatecznie 25 000 zł. Obiektywnie należy stwierdzić, iż brak podstaw do oceny, że oskarżona zakładała, iż pokrzywdzony nie wniesie zarzutów. Jednakże w takiej sytuacji nie można ocenić, iż oskarżona przyjęła postawę taką, że skoro są wątpliwości to niech to sąd oceni. Oskarżona nie miała wątpliwości, miała wiedzę, iż weksel pochodzi z przestępstwa i zabezpiecza nieistniejącą wierzytelność. Taki weksel przedłożyła sądowi. A w uzasadnieniu pozwu z weksla w postępowaniu nakazowym podała, jak już wskazano wyżej, że prawdziwość weksla nie nasuwa wątpliwości. W oparciu o ten weksel został wydany nakaz zapłaty. Gdyby w toku postępowania w związku ze złożonymi zarzutami podzielono racje pozwanego to wówczas rozważenia wymagała by odpowiedzialność oskarżonej za usiłowanie popełnienia przestępstwa oszustwa.</p> <p>Pokrzywdzony nie był w stanie wnieść zarzutów od nakazu zapłaty. Orzeczenie stało się prawomocne. A oskarżona konsekwentna swych działań wystąpiła o nadanie klauzuli wykonalności. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności. Uderzająca w działaniu oskarżonej jest szybkość jej działań.</p> <p>Oskarżona dopuściła się przestępstwa oszustwa. Trafnie Sąd Okręgowy ocenił, iż w przypadku przestępstwa oszustwa sądowego, dokonanie tego przestępstwa następuje już w momencie wydania rozstrzygnięcia o charakterze ostatecznym , a więc z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Przypisany oskarżonej czyn prawidłowo został zakwalifikowany z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1 k)">art. 286§1k</a>.k. Z uwagi na to, że przestępstwo oszustwa dotyczy mienia przekraczającego 200 000 zł, a wiec mienia znacznej wartości(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 5)">art. 115§5 k.k.</a>), czyn popełniony przez oskarżoną został zakwalifikowany w zbiegu kumulatywnym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296;art. 296 § 1 k)">art. 296§1k</a>.k.</p> <p>W apelacji podniesiono również zarzut obrazy przepisu prawa materialnego, a to art. 271§2k.k. Omyłkowo wskazano ten przepis, gdyż w wyroku przyjęto kwalifikację z art. 270§2k.k.</p> <p>Z ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że blankiet weksla opatrzony podpisem <span class="anon-block">R. D.</span> został uzyskany przez <span class="anon-block">Z. B.</span> w wyniku stosowania wymuszenia rozbójniczego i wypełniony niezgodnie z wolą <span class="anon-block">R. D.</span>. W apelacji zarzucono, że wola podpisanego musi być ustalona na chwilę podpisania blankietu, nie zaś na chwilę jego wypełnienia. Podpisujący decydując się na podpisanie blankietu z pewnością jest świadom wszelkich możliwych konsekwencji swego podpisu. Tylko gdyby przymus prowadzący do podpisania weksla przybrał postać przymusu fizycznego eliminowałby wolę podpisującego.</p> <p>Dokonując oceny tak postawionego zarzutu należy odwołać się do zeznań <span class="anon-block">R. D.</span>. Podał on, że weksel podpisał w wyniku wymuszenia ze strony <span class="anon-block">Z. B.</span>. Brak było zobowiązania, które by ten weksel zabezpieczał. Weksel był podstawą zabezpieczenia fikcyjnej umowy pożyczki, którą podpisał w marcu 2007 r. pod wpływem gróźb <span class="anon-block">Z. B.</span>, który groził pokrzywdzonemu i jego rodzinie pobiciem, porwaniem, wprowadzeniem do mieszkania grupy przestępczej/ k. 64/. Po pierwsze pojęcie wymuszenie rozbójnicze, do którego odwołano się w zarzucie aktu oskarżenia i ustalono w zaskarżonym wyroku rozumieć należy zgodnie z treścią art. 282k.k. W znamionach tego przepisu mieszczą się zachowania opisane w przytoczonych wyżej zeznaniach pokrzywdzonego. Po wtóre jeżeli weksel in blanco został podpisany wbrew woli <span class="anon-block">R. D.</span>, to trudno przyjąć iż wypełnienie tego weksla nastąpiło zgodnie z wolą pokrzywdzonego. Z jego zeznań wynika, że na wekslu zgadza się tylko jego podpis. Nie wie skąd wzięła się kwota na wekslu. Nie można odmówić wiarygodności tym zeznaniom. Do takiej oceny upoważnia konfrontacja zeznań pokrzywdzonego z zeznaniami <span class="anon-block">Z. B.</span>. Ten zeznał, że nie wie dlaczego weksel został wypełniony na kwotę, która jest na wekslu. Nie pamięta kto wypełnił weksel co do kwoty. Zasłonił się również niepamięcią czy do weksla została sporządzona deklaracja wekslowa/ k. 81v./ Po trzecie nie można podzielić poglądu apelującego, iż tylko przymus fizyczny prowadzący do podpisania weksla eliminowałby wolę pokrzywdzonego. W tym miejscu zasadnym jest odwołanie się do wad oświadczenia woli wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a>. W art. 87 tegoż kodeksu wskazuje się na bezprawną groźbę jako wadę oświadczenia woli. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> nie definiuje pojęcia bezprawnej groźby. Jednakże ukształtowane orzecznictwo na gruncie wskazanego przepisu nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, iż rozumienie tej groźby nie jest zawężone wyłącznie do przymusu fizycznego.</p> <p>Weksel nie mógł być wypełniony, gdyż został wystawiony pod wpływem przymusu. Przymus dotyczący podpisania weksla pozwala stwierdzić, iż wypełnienie weksla odbyło się wbrew woli pokrzywdzonego. W zaistniałej sytuacji nie ma już znaczenia fakt, czy do weksla została sporządzona deklaracja wekslowa. A zatem reasumując powyższe wskazać należy, iż podpis na wekslu jak i wypełnienie weksla nastąpiło niezgodnie z wolą pokrzywdzonego i na jego szkodę.</p> <p>Pokrzywdzony podał, że „Gdy oskarżeni zgłosili się do mnie, o ile pamiętam w styczniu 2011 r., ja ich niezwłocznie poinformowałem o tym, że ten weksel pochodzi z przestępstwa i w tej sprawie toczy się postępowanie oraz że dowodem w tej sprawie karnej jest kopia tego weksla i że sąd prowadzący sprawę karną wydał postanowienie o zabezpieczeniu oryginału tego weksla”/ k. 65v./. Wskazane okoliczności nie były wymysłem pokrzywdzonego lecz faktami. A mimo to oskarżona zignorowała te fakty i posłużyła się wekslem przedkładając go sądowi w związku z pozwem o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym .</p> <p>Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut obrazy przepisów postępowania. W powyższych rozważaniach odwołano się już do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7 k)">art. 7k</a>.p.k. i podniesiono, że w realiach ocenianej sprawy właśnie wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego pozwoliły sądowi pierwszej instancji wyciągnąć prawidłowe wnioski w zakresie odpowiedzialności oskarżonej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> podstawę wyroku może stanowić całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Tak też procedował sąd pierwszej instancji. Przytoczono już treść zeznań pokrzywdzonego, z których wynika, iż informował oskarżonych, że weksel został uzyskany za pomocą przestępstwa. Wskazano na treść zeznań <span class="anon-block">J. O.</span>, który przyznał, że pokrzywdzony przy okazaniu weksla informował, że weksel pochodzi z przestępstwa. Dowody z dokumentów w postaci pism adresowanych do kancelarii oskarżonej uwiarygodniają twierdzenia pokrzywdzonego.</p> <p>Pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. pełnomocnik pokrzywdzonego poinformował oskarżoną przesyłając na adres jej kancelarii pismo, w którym wskazał na brak istnienia zobowiązania wekslowego <span class="anon-block">R. D.</span> wynikający z faktu wymuszenia na nim złożenia podpisu na wekslu. A mimo to oskarżona pismem z dnia 20 stycznia 2011 r.( pismo podpisane przez <span class="anon-block">A. S.</span>) wezwała <span class="anon-block">R. D.</span> do wykupienia weksla. Pełnomocnik pokrzywdzonego wysłał kolejne pismo do oskarżonej z datą 20 stycznia 2011 r. W tym piśmie oświadcza, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z 12 stycznia 2011 r. A nadto pełnomocnik pokrzywdzonego wskazał, że Sąd Okręgowy III Wydział Karny we <span class="anon-block">W.</span> w sprawie o sygn. akt III K 233/10 na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. uwzględnił wniosek pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych <span class="anon-block">R. D.</span> i <span class="anon-block">M. D.</span> o zatrzymaniu stanowiących dowody rzeczowe w sprawie oryginałów weksli, w tym oryginału weksla na blankiecie wekslowym do sumy 2000 zł z dnia 15 marca 2007 r. wypełnionego na kwotę 2.195.000 zł z podpisem <span class="anon-block">R. D.</span>.</p> <p>Pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w III Wydziale Karnym skierowanym do kancelarii oskarżonej wezwał do wydania oryginału weksla. W odpowiedzi na wezwanie poinformowano tylko sąd, że kancelaria nie jest w posiadaniu weksla.</p> <p>W zarzucie IV aktu oskarżenia ujęto fikcyjną pożyczkę z 15 marca 2007 r. W uzasadnieniu aktu oskarżenia wskazano, że „ <span class="anon-block">Z. B.</span> już wcześniej sporządził poświadczającą nieprawdę umowę pożyczki z dnia 15 marca 2007 r., którą stwierdzał fikcyjną pożyczkę w kwocie 3.965.000 zł udzieloną solidarnie na rzecz <span class="anon-block">W. U.</span> i <span class="anon-block">R. D.</span>. Pod wpływem gróźb w/w <span class="anon-block">W. U.</span> i <span class="anon-block">R. D.</span> podpisali tą umowę, a także załączone do niej weksle in blanco i deklaracje wekslowe, pomimo tego że nigdy nie otrzymali z tytułu tej umowy jakichkolwiek pieniędzy.</p> <p>Oskarżona nie zważając na powyższe w dniu 26 stycznia <span class="anon-block"> (...)</span>. sporządza pozew z weksla w postępowaniu nakazowym. Pozew został złożony w sądzie 27 stycznia 2011 r. Oskarżona podpisała pozew. W uzasadnieniu pozwu podała, że jest prawnym posiadaczem weksla, a <span class="anon-block">R. D.</span> po okazaniu weksla i wezwaniu do zapłaty odmówił wykupienia weksla. W uzasadnieniu pozwu <span class="underline"> <!-- -->wskazano również, iż prawdziwość weksla nie nasuwa wątpliwości. </span> Do pozwu dołączono tylko załączniki nie wskazano, wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, na potrzebę przeprowadzenia dowodu z zeznań strony pozwanej.</p> <p>Przytoczone okoliczności miał na uwadze Sąd Okręgowy. Trafnie ocenił te dowody. Dokonując oceny dowodów nie uchybił treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> W konsekwencji tej oceny wyciągnął prawidłowe wnioski w zakresie odpowiedzialności <span class="anon-block">A. S.</span> odnoście zarzucanego jej przestępstwa. Ferując zaskarżony wyrok sąd pierwszej instancji, zgodnie z wymogami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a>, wziął pod uwagę całokształt okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Również sąd odwoławczy podziela stanowisko Sądu Okręgowego dotyczące orzeczonej kary. Wymierzona kara nie może być oceniona jako kara rażąco niewspółmierna. Sąd pierwszej instancji szczegółowo wskazał w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności, które wziął pod uwagę przy wymiarze kary. Sąd odwoławczy podziela te okoliczności. Gdy się zważy na duży stopień zawinienia oskarżonej to kar orzeczonych w dolnej granicy ustawowego zagrożenia oraz orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na minimalny okres próby nie sposób ocenić jako kar rażąco surowych. A tylko w przypadku stwierdzenia, iż orzeczono kary rażąco niewspółmierne, sąd odwoławczy władny byłby zmienić wyrok w zakresie orzeczonych kar.</p> <p>A zatem mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sądu odwoławczego stanowi art. 437§1k.p.k.</p> <p>Orzeczenie o opłacie uzasadnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 4;art. 3;art. 3 ust. 1;art. 8)">art. 2 ust.1pkt 4, art. 3 ust.1 i art. 8 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> – tekst jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm./.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 14;§ 14 ust. 1;§ 14 ust. 1 pkt. 5;§ 14 ust. 7)">§14 ust.1 pkt 5 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>/ Dz. U. Nr 163,poz.1348 ze zm./ orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego.</p> </div>