II AKa 316/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 316/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 18 grudnia 2013r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Paweł Rysiński </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA – Marek Czecharowski </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA – Krzysztof Karpiński (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: – st. sekr. s. Małgorzata Reingruber </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Elżbiety Kozakiewicz - Jackowskiej </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">J. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 338/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Utrzymuje w mocy wyrok w zaskarżonej części uznając apelację za oczywiście bezzasadną.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie XVIII Ko 338/12 zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> kwotę 97.500 zł tytułem odszkodowania oraz kwotę 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. W pozostałej części wniosek oddalono.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 2)">art. 427 § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1;art. 438 pkt. 2;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 1, 2 i 3</a> zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów i zaniechanie ich wszechstronnego rozważenia, polegających w szczególności na:</p> <p>1. nieuwzględnieniu okoliczności faktycznych ustalonych w wyroku Sądu Rejonowego Katowice - Wschód w Katowicach stanowiących podstawę uniewinnienia wnioskodawcy od zarzucanych mu czynów, z których wynika, że od początku stosowania aresztowania w stosunku do wnioskodawcy nie istniała przesłanka dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez niego zarzuconego czynu oraz</p> <p>2. nieuwzględnieniu faktu wielomiesięcznego oczekiwania przez wnioskodawcę w areszcie na wyznaczenie pierwszego terminu rozprawy głównej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego polegającego na stwierdzeniu, że tymczasowe aresztowanie <span class="anon-block">J. K.</span> w okresie od jego zatrzymania do dnia 11 czerwca 2007r. nie było niewątpliwie niesłuszne;</p> <p>3. nieuwzględnieniu treści zeznań wnioskodawcy oraz całości dokumentów zgromadzonych w sprawie na okoliczność wysokości poniesionej szkody i krzywdy,</p> <p>co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego, polegającego na stwierdzeniu, że łączna kwota odszkodowania i zadośćuczynienia w wysokości 142.500,00 złotych odzwierciedla rzeczywistą wysokość uszczerbku poniesionego przez <span class="anon-block">J. K.</span>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1)">art. 427 § 1 in fine k.p.k.</a> wniósł o zmianę zaskarżonej części wyroku poprzez:</p> <p>4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> dodatkowej kwoty odszkodowania w wysokości 205.000,00 złotych oraz dodatkowej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 602.500,00 złotych wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia orzeczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie jest zasadna w stopniu oczywistym i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.</strong> </p> <p>Wbrew jej wywodom Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i prawidłowo je ocenił mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Nie naruszył ani przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.</p> <p>Podstawę prawną roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie związaną z niesłusznym aresztowaniem stanowią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 554)">art. 552 i 554 k.p.k.</a> Ma ono charakter cywilnoprawny i z tego też powodu w kwestiach nieuregulowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego odnoszące się przede wszystkim do zasad ustalania szkody, krzywdy a także określenia wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 553)">art. 553 k.p.k.</a> określa też przesłanki od których zależy prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia. Prawnomaterialną podstawą tych roszczeń jest między innymi niewątpliwie niesłuszne aresztowanie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a>).</p> <p>Z ogólnych przepisów prawa cywilnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 445)">art. 363, 445 k.c.</a>) wynika, że naprawienie szkody obejmuje m. in. straty które poszkodowany poniósł, oraz korzyści które mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok miał na uwadze wyżej wymienione przepisy i kierując się wyrażonymi w nich zasadami zasądził odpowiednie odszkodowanie i zadośćuczynienie na rzecz wnioskodawcy. Sąd orzekający w sposób przekonujący umotywował swoje stanowisko co do zasądzonych kwot z obu tytułów, zaś roszczenie wnioskodawcy jest niewątpliwie wygórowane. Wywody przedstawione w pisemnych motywach apelacji koncentrują się na stwierdzeniach ogólnych i powołują się na okoliczności prawidłowo przez Sąd rozważone.</p> <p>Nietrafny jest zawarty w apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów.</p> <p>Według skarżącego polegający m. in. na nieuwzględnieniu przez <br/>Sąd I instancji okoliczności faktycznych a w szczególności faktu, że nie istniała przesłanka dużego prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego przez <span class="anon-block">J. K.</span> oraz nieuwzględnieniu wielomiesięcznego oczekiwania przez wnioskodawcę w areszcie na wyznaczenie terminu pierwszej rozprawy w dniu 11 czerwca 2007 r. Wbrew tym wywodom stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy zajął się także i tym zagadnieniem. Wystarczy odwołać się do treści jego uzasadnienia (s. 2-4) w którym te kwestie są omówione. Skarżący pomija fakt, iż pomimo że toczyły się przeciwko <span class="anon-block">J. K.</span> postępowania karne w Sądach we Włocławku i <span class="anon-block">P.</span> porzucił on pracę w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> i opuścił teren naszego kraju. Warto dodać, że już od 12 marca 2001 r. był poszukiwany listem gończym w sprawie II K 903/99 oraz przez czeskie organy ścigania, a w dniu 31 października 2003 r. Prokuratura Rejonowa w Katowicach postawiła mu zarzut popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1;art. 286 § 294;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 i 294 § 1 k.k.</a> związany z jego zatrudnieniem we wspomnianej <span class="anon-block"> firmie (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>. W związku z taką sytuacją w grudniu 2005 r. Sąd Okręgowy wydał wobec <span class="anon-block">J. K.</span> <span class="anon-block">(...)</span>Nakaz Aresztowania. Doprowadziło to do jego aresztowania na terenie <span class="anon-block">H.</span> w dniu 30 marca 2006 r.</p> <p>Istniały więc uzasadnione podstawy do zastosowania tymczasowego aresztowania. Świadczą o tym nie tylko okoliczności faktyczne ale także i okoliczności podmiotowe.</p> <p>Wnioskodawcę przekazano stronie polskiej we wrześniu 2006 r. i Sąd Rejonowy w Katowicach postanowieniem z dnia 13 września 2006 r. słusznie zastosował tymczasowe aresztowanie.</p> <p>Akt oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">J. K.</span> wpłynął do Sądu Rejonowego w Katowicach 27 września 2006 r. Został on oskarżony o pomocnictwo do popełnienia przestępstwa oszustwa dotyczącego dużej kwoty (2.500.000 zł) w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Trudno wobec powyższego dyskutować z tezami zawartymi w apelacji.</p> <p>Termin pierwszej rozprawy wyznaczono zgodnie z obowiązującymi przepisami według kolejności wpływu spraw na dzień 11 czerwca 2007 r. wydając stosowane zarządzenie w dniu 15 maja 2007 r. Te okoliczności Sąd orzekający w tej sprawie w pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu wyroku miał więc je na uwadze w chwili jego wydawania.</p> <p>Nie można zatem zgodzić się z zarzutem zawartym w apelacji, że ta graniczna data (11 czerwca 2007 r.) od której Sąd wyliczył odszkodowanie i zadośćuczynienie została określona w sposób arbitralny. Wręcz przeciwnie, ustalono ją bardzo precyzyjnie wsparciu o zgromadzony skrupulatnie materiał dowodowy. Inna ocena tego materiału byłaby nie do przyjęcia. <br/>Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela zatem stanowisko Sądu I instancji iż o niewątpliwie niesłusznym aresztowaniu może być mowa w przedziale czasowym od 11 czerwca 2007 r. do dnia 11 marca 2008 r. <br/>(s. 8 uzasadnienia). Należy jedynie dodać, że odpowiedzialność Skarbu Państwa może zostać wyłączona gdy z uwagi na ostateczne rozstrzygnięcie tymczasowe aresztowanie było niesłuszne, ale stosowanie tego środka zapobiegawczego było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania jak w tym wypadku w związku z ukrywaniem się <span class="anon-block">J. K.</span>. Wbrew wywodom zawartym w apelacji sąd miał na uwadze ustalenia Sądu Rejonowego w Katowicach. Warto jedynie przypomnieć, że <span class="anon-block">J. K.</span> uniewinniono z braku dostatecznych dowodów winy.</p> <p>Zawodna okazała się też podjęta w apelacji próba wykazania, że Sąd orzekający ustalając wysokość szkody oraz krzywdy doznanej przez <span class="anon-block">J. K.</span> nie miał na względzie treści jego zeznań co do posiadanych na terenie <span class="anon-block">(...)</span> polis ubezpieczeniowych oraz umowy leasingu samochodu.</p> <p>Sąd Okręgowy zajął się także i tym zagadnieniem uznając słusznie iż trudno dopatrzyć się związku z wysokością należnego odszkodowania.</p> <p>Argumenty kwestujące zbyt niską kwotę zarówno odszkodowania jak i zadośćuczynienia zawarte w apelacji w realiach tej sprawy nie mogą być uznane za takie które wymagają głębszych rozważań. Oczekiwania jej autora w tej kwestii są niesłuszne. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego odpowiada na postawione w apelacji pytania i zarzuty. Podnosi kwestie związaną z tym, że wnioskodawca podupadł na zdrowiu, a po uchyleniu środka zapobiegawczego poddał się kontroli lekarskiej. Miał też Sąd na uwadze zaistniałe problemy z psychiką wnioskodawcy oraz rozluźnienie więzi z rodziną. Uznał, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest adekwatnym równoważeniem cierpień fizycznych i psychicznych wnioskodawcy i to stanowisko Sąd Apelacyjny podziela.</p> <p>Z utrwalonego już orzecznictwa wynika bowiem, że zasądzone zadośćuczynienie powinno być odpowiednie co oznacza, że suma przyznana z tego tytułu jest oczywiście przybliżonym ekwiwalentem cierpień.</p> <p>Skoro zatem Sąd I instancji w sposób przekonywujący i prawidłowy ocenił istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności czemu dał wyraz w pisemnych motywach a które nie zawierają ani błędów logicznych ani wewnętrznych sprzeczności to Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do kwestionowania jego poglądu.</p> <p> <strong> <!-- -->Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności zaskarżony wyrok utrzymano w mocy nie znajdując takich okoliczności które mogłyby wpłynąć na jego zmianę.</strong> </p> <p>Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 2)">art. 554 § 2 k.p.k.</a> </p> </div>