VIII U 1464/13

<p>Sygn. akt VIII U 1464/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 19 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gdańsku</p> <p>VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Elżbieta Trybulec-Czernek</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Barbara Urmańska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. w Gdańsku</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">R. B.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>z dnia 7 sierpnia 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonej <span class="anon-block">R. B.</span> prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2013 roku i stwierdza, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. </strong> </p> <p>/na oryginale właściwy podpis/</p> <p>Sygn. akt VIII U 1464/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 07 sierpnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> odmówił wnioskodawczyni <span class="anon-block">R. B.</span> prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych, bowiem nie udowodniła ona żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni <span class="anon-block">R. B.</span> domagała się przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych, wskazując, iż przepracowała 15 lat w warunkach szczególnych. Wnioskodawczyni podniosła, iż domaga się zaliczenia do okresów pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w <span class="anon-block">S. „.</span>w <span class="anon-block">G.</span> oraz w<span class="anon-block">D. „.</span> Sp. z o.o. w <span class="anon-block">G.</span>., na stanowisku „nakładaczki-odbieraczki na maszynach drukujących”, gdzie jak wskazała wykonywała czynności drukowania i uszlachetniania druku.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span>, w dniu 08 lipca 2013 r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> wniosek o emeryturę.</p> <p>Wnioskodawczyni nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego .W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczona udowodniła na dzień 01 stycznia 1999 r. 22 lata, 3 miesiące i 25 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia wnioskodawczyni od 15 września 1976 r. do 31 maja 1995 r. oraz od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 1998 r.</p> <p>Decyzją z dnia 07 sierpnia 2013 roku organ rentowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do emerytury z uwagi na brak 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p> <em> <!-- -->Niesporne. </em> </p> <p>W okresach od 15 września 1976 r. do 31 maja 1995 r. wnioskodawczyni była zatrudniona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w <span class="anon-block">P. S. P. „.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na stanowisku nakładaczki – odbieraczki na maszynach drukujących. Praca ubezpieczonej polegała na bezpośredniej obsłudze maszyny - nakładaniu papieru na maszynę drukującą oraz na odbieraniu z maszyny drukującej wydrukowanych arkuszy, czyszczeniu maszyny z farby. Pracownikom, z uwagi na styczność z pyłem, ołowiem oraz innymi środkami chemicznymi przysługiwał skrócony czas pracy do 7 godzin. Otrzymywali oni mleko, soki, witaminę C.</p> <p> <span class="anon-block">P. S. P. „.</span>w <span class="anon-block">G.</span> została przekształcona w <span class="anon-block">D. „.</span> Sp. z o.o. w <span class="anon-block">G.</span>., gdzie w spornym okresie zatrudnienia od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. ubezpieczona poza obsługą maszyny offsetowej, obsługiwała także maszynę lakierującą.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód:świadectwo pracy – k.4 akt dot. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kp</a>, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k.5 akt dot. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kp</a>, świadectwo pracy k.11-15 akt ZUS, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k.17 akt ZUS, zeznania wnioskodawczyni przesłuchanej w charakterze strony – protokół z dnia 19 grudnia 2013 r. – zapis na płycie CD - koperta k. 40, zeznania świadków <span class="anon-block">A. B.</span>, <span class="anon-block">D. L.</span>, <span class="anon-block">K. W.</span> - protokół z dnia 19 grudnia 2013 r. – zapis na płycie CD - koperta k. 40, akta osobowe (zakres czynności i obowiązków, pismo dot.przejęcia pracownika) – k.19 akt sprawy, akta osobowe (zakres czynności i obowiązków – k.117, angaże, podanie) – k.38 akt sprawy.</em> </p> <p>Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty złożone do akt sprawy, w tym akt ubezpieczeniowych, akt osobowych, których wiarygodność nie była kwestionowana w trakcie postępowania przez żadną ze stron, zatem również Sąd uznał je za miarodajne dla dokonania ustaleń. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków <span class="anon-block">A. B.</span>, <span class="anon-block">D. L.</span>, <span class="anon-block">K. W.</span> oraz zeznaniom wnioskodawczyni przesłuchanej w charakterze strony jako spójnym, zgodnym, wzajemnie się uzupełniającym oraz zgodnym z logiką i zasadami doświadczenia życiowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie wnioskodawczyni <span class="anon-block">R. B.</span> należało uwzględnić.</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo ubezpieczonej do emerytury określonej w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2009, Nr 535 poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn, 60 dla kobiet, okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet, nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.</p> <p>Ubezpieczona swoje prawo do emerytury w obniżonym do 55 lat wieku emerytalnym wiąże z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, a zatem stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej wymaganym jest, aby wykazała on na dzień 1 stycznia 1999 roku 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 3)">§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.), t.j. pracy wymienionej w wykazie A tegoż rozporządzenia.</p> <p>Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy natomiast, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2).</p> <p>Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z utartą praktyką i orzecznictwem, w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy <em> <!-- -->(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84)</em>, a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi.</p> <p>Bezspornym jest, iż ubezpieczona ukończyła 55 rok życia, udokumentowała okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 20 lat oraz nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego. Bezspornie, zatem, ubezpieczona, poza 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych przebytym do dnia 1 stycznia 1999 roku, spełnia wszystkie pozostałe wymienione w art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej warunki do przyznania dochodzonego świadczenia.</p> <p>Wobec powyższego, przedmiotem sporu pozostawało jedynie ustalenie, czy za zatrudnienie w szczególnych warunkach mogą zostać uznane okresy zatrudnienia ubezpieczonej od 15 września 1976 r. do 31 maja 1995 r. oraz od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 1998 r.</p> <p>Sąd uznał zatem za zasadne ustalić charakter pracy ubezpieczonej w spornym okresie. Zaznaczyć należy, iż prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach przysługuje wówczas, gdy ubiegający się o prawo wykonywał prace w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Decydujące znaczenie ma rodzaj i wymiar wykonywanej pracy, a nie przedłożenie odpowiedniego świadectwa pracy w szczególnych warunkach, ze wskazaniem stanowiska pracy określonego w wykazie prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Jak zauważył Sąd Najwyższy - określanie dla celów emerytalnych stanowisk pracy jako „pracy wykonywanej w szczególnych warunkach” w rozumieniu wykazów stanowiących załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nie należy do kompetencji pracodawcy <em> <!-- -->(vide: wyrok z dnia 22 czerwca 2005r., sygn. akt I UK 351/04, OSNP 2006/5-6/90). </em> </p> <p>Sąd w związku z tym przeprowadził na tę okoliczność postępowanie dowodowe z dokumentów z akt ubezpieczeniowych, akt osobowych oraz z zeznań świadków i wnioskodawczyni przesłuchanej w charakterze strony.</p> <p>W sądowym postępowaniu odwoławczym, jak już wskazano, okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy <em> <!-- -->(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, Lex Polonica, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84, Lex Polonica).</em> Powtórzyć należy, iż decydujące znaczenie ma rodzaj i wymiar wykonywanej pracy, a nie przedłożone świadectwo pracy w szczególnych warunkach, określające stanowisko pracy, ponieważ o zaliczeniu danego rodzaju pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach decyduje nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale charakter wykonywa­nych czynności. Należało zatem oprzeć się z jednej strony na zachowanej dokumentacji pracowniczej, a z drugiej na dowodach w postaci zeznań świadków i wnioskodawcy.</p> <p>Fakt wykonywania przez ubezpieczoną pracy w szczególnych warunkach w okresach od 15 września 1976 r. do 31 maja 1995 r. oraz od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.</p> <p>Fakt pracy w warunkach szczególnych niewątpliwie potwierdziły zeznania świadków <span class="anon-block">A. B.</span>, <span class="anon-block">D. L.</span> i <span class="anon-block">K. W.</span> – współpracowników ubezpieczonej ze spornych okresów zatrudnienia – którzy zgodnie zeznali, iż ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obsługiwała maszyny drukarskie, wykonując czynności związane z drukowaniem i uszlachetnianiem druków. Zdaniem Sądu, przesłuchani w sprawie świadkowie posiadają odpowiednią wiedzę na temat charakteru wykonywanej przez ubezpieczoną pracy, byli zatrudnieni wraz z nią w tych samych okresach, w tym samym zakładzie pracy. Zatem wysnuć należy z powyższego wniosek, iż przesłuchani świadkowie najlepiej zorientowani są co do charakteru i specyfiki pracy ubezpieczonej w spornych okresach. Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw, by kwestionować ich wiarygodność w zakresie ustaleń dotyczących charakteru pracy ubezpieczonej w spornych okresach. Charakter wykonywanych przez ubezpieczoną czynności w spornych okresach został ustalony na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, zgodnych z zeznaniami wnioskodawczyni przesłuchanej w charakterze strony.</p> <p>W związku z powyższym, wskazać należy, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem charakteru pracy ubezpieczonej w spornych ww. okresach wyraźnie wskazuje, iż była to praca w warunkach szczególnych.</p> <p>Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że w okresach od 15 września 1976 r. do 31 maja 1995 r. oraz od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracowała na stanowisku nakładaczki – odbieraczki na maszynach drukujących, a więc wykonywała pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w wykazie A, dziale XI (w przemyśle poligraficznym) pod pozycją 4 tj. prace związane z drukowaniem i uszlachetnianiem druków.</p> <p>Uwzględnienie powyższych spornych okresów wskazuje, iż staż pracy ubezpieczonej w warunkach szczególnych jest dłuższy niż wymagany ustawą, a zatem, zgodnie z przepisem § 4 cytowanego rozporządzenia, oznacza spełnienie tego wymogu do przyznania ubezpieczonej świadczenia emerytalnego w wieku obniżonym.</p> <p>W ocenie Sądu, ubezpieczona spełniła wszystkie przesłanki dla nabycia emerytury w obniżonym wieku, ponieważ osiągnęła 55 rok życia, udokumentowała okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 20 lat, nie jest członkiem OFE, a także, po uwzględnieniu przez Sąd do okresów pracy w warunkach szczególnych spornych okresów zatrudnienia, spełniła przesłankę co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach.</p> <p>W konkluzji, z wyżej przytoczonych względów, Sąd, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> w związku z cytowanymi wyżej przepisami, zmienił decyzję organu rentowego i przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od daty złożenia wniosku o emeryturę, mając na uwadze dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 129)">art. 129</a> w zw. z art. 100 ust. 1 cyt. ustawy emerytalnej. Działając na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1 a)">art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, Sąd stwierdził, że pozwany organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, bowiem poczynienie wiążących ustaleń co do charakteru zatrudnienia wnioskodawczyni w spornych okresach, mających wpływ na prawo do wnioskowanego świadczenia, nastąpiło na etapie postępowania sądowego – na podstawie dokumentacji pracowniczej oraz zeznań świadków i wnioskodawczyni przesłuchanej w charakterze strony.</p> <p>SSO Elżbieta Trybulec – Czernek</p> </div>