III U 796/12

Суды общей юрисдикции2013-12-19

Номер дела

III U 796/12

Дата решения

2013-12-19

Тип

SENTENCE

Судьи

Teresa Suchcicka (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Текст решения

Sygn. akt: III U 796/12 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="169"/> <col width="547"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSO Teresa Suchcicka </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska </td> </tr> </table> po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. w O. sprawy z odwołania D. T. przy udziale zainteresowanej W. K. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek odwołania D. T. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 10 września 2012r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. Sygn. akt III U 796/12 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 10.09.2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego dla D. T.. W odwołaniu od tej decyzji D. T. zakwestionowała wyłączenie z ubezpieczenia społecznego rolników. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, ze nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników podniosła , że zaprzestanie pracy na gospodarstwie rolnym wynika z jej choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że w dniu 3.09.2012r. rolnik W. K. (1) złożyła oświadczenie, że jej matka D. T. nie zamieszkuje z nią i nie pracuje w gospodarstwie rolnym. Organ rentowy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 6)">art. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(11);art. 477(11) § 2)">art. 477 11 § 2 k.p.c.</a> postanowieniem z dnia 5.12.2012r. Sąd Okręgowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej W. K. (1) – córkę odwołującej (k.13 a.s.). Zainteresowana wnosiła o oddalenie odwołania.  Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. K. (1)jest właścicielką gospodarstwa rolnego położonego we wsi S., o powierzchni 26,53 ha fizycznych, w tym 9,95 ha przeliczeniowych. Działalność rolniczą w/w rozpoczęła wspólnie z mężem W. K. (2)w dniu 5.01.2011r. tj. od chwili nabycia posiadania gospodarstwa. Aktem notarialnym (...) w dniu 5.01.2011r. R. P.– wuj W. K. (1)przeniósł posiadanie gospodarstwa wraz z inwentarzem żywym i martwym na rzecz swojej siostrzenicy – córki D. T.. W zamian za nieodpłatne przeniesienie samoistnego posiadania nieruchomości W. K. (1)zobowiązała się zapewnić R. P.dożywotnie utrzymanie, w tym przyjąć go jako domownika, zapewnić wyżywienie, ubranie, mieszkanie oraz zapewnić odpowiednia pomoc i pielęgnację. Po nabyciu własności gospodarstwa rolnego (...)wspólnie z mężem przeniosła się i zamieszkała na terenie gospodarstwa w jego części siedliskowej. Na gospodarstwie zamieszkiwał nadal R. P.z matką- babcią zainteresowanej- A. P.. W części siedliskowej położonej we wsi (...)nie zamieszkiwała ani przed jego przekazaniem, ani potem odwołująca D. T.. D. T.zamieszkiwała i nadal zamieszkuje wraz z mężem i trójką dorosłych dzieci na odrębnej nieruchomości położonej w odległości ok.1 km pod adresem S. (...) - nieruchomość ta również wchodzi w skład przekazanego gospodarstwa – jest to tylko dom z niedużym podwórkiem. Przed przekazaniem gospodarstwa rolnego (...) w miarę swoich możliwości, bo miała kłopoty ze zdrowiem, nasilone od 2010r. - pomagała bratu R. P. w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Odwołująca pomagała przy obrządku, dojeniu krów i cielętach. Brat zgłosił ja do ubezpieczenia społecznego rolników jako domownika i opłacał stosowne składki. Po nabyciu gospodarstwa (...) również zgłosiła matkę jako domownika do ubezpieczenia społecznego rolników, począwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego tj. 5.01.2011r.( k.14 a.r.). Odwołująca D. T. nie pomagała córce, ani zięciowi w jakichkolwiek pracach na gospodarstwie rolnym. Nie pracowała ani w polu, ani przy inwentarzu. W chwili przekazania gospodarstwa było na nim 21 krów, aktualnie małżonkowie K. mają 26 krów. W. K. (1) i jej mąż sami zajmują się bydłem .Utrzymują się głównie z wynagrodzenia za oddawane mleko. Od chwili przekazania gospodarstwa pomiędzy R. P. a małżonkami K. zaczął narastać konflikt. R. P. wspiera odwołująca, która uważa, ze jej córka mimo ciążącego obowiązku dożywocia nie wywiązuje się należycie z opieki nad bratem, nie zajmuje się także należycie babcią - jej matką. Konflikt, którego podłożem jest odmienne zdanie R. P. co do sposobu prowadzenia gospodarstwa rolnego ciągle narasta. Począwszy od 2010r. do chwili obecnej D. T. bardzo często korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich. W 2010r. u odwołującej stwierdzono owrzodzenie dwunastnicy, zapalenie nadżerkowe żołądka, guzki krwawicze, chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze oraz depresję. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie niespornych twierdzeń stron odwołującej i zainteresowanej oraz zeznań świadka: W. K. (2) (k. 81v adnotacja 6:42) oraz dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych (...).  Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Odwołanie D. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 16;art. 16 ust. 1;art. 16 ust. 1 pkt. 2)">art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (Dz.U z 1998 Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) pełnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników (wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu i emerytalno-rentowemu) podlega z mocy ustawy domownik – jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 3a ust. 1 ubezpieczenie ustaje od dnia następnego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu. Przepisy ustawy wyraźnie określają przesłanki, kiedy ubezpieczeniu podlega domownik. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 przez domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która: a)ukończyła 16 lat, b)pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była okoliczność, czy odwołująca się stale pracowała na gospodarstwie rolnym córki W. K. (1), a w szczególności czy pomagała jej w prowadzeniu działalności rolniczej. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> definiuje pojęcie działalności rolniczej (art. 6 pkt 3 ustawy) - przewiduje, że jest to działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Prowadzenie działalności rolniczej najczęściej wiąże się z osobistym wykonywaniem prac rolniczych przez właściciela gospodarstwa rolnego, ale może polegać także na zarządzaniu tym gospodarstwem, wyrażającym się m.in. w decydowaniu o wykonywaniu prac w gospodarstwie, o uprawach, o inwestycjach w gospodarstwie. W świetle orzecznictwa Sadu Najwyższego (m.in. uchwała SN z dnia 1.04.1992r. II UZP 7/92 OSNCP 7-8/1992, poz. 134, uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 30.05.1988r. III UZP 8/88, OSNCP 12/1988, poz. 166, wyrok SN z dnia 29.09.2005r., I UK 16/05, OSNP 17-18/2006, poz. 278) prowadzi działalność rolniczą ten, kto włada gospodarstwem rolnym w sensie prawnym - jak właściciel, użytkownik, posiadacz samoistny lub zależny – i jednocześnie wykonuje czynności natury funkcjonalnej, niezbędne dla racjonalnej gospodarki w konkretnym gospodarstwie rolnym. Z uwagi na różnorodną specyfikę gospodarstw rolnych zakres i rodzaj wykonywanych czynności może być różny, jednakże w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana. Czynności te mogą polegać na samym zarządzaniu gospodarstwem, ale zarządzanie to powinno mieć charakter zawodowej, stałej, osobistej i realizującej interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) działalności rolniczej, mającej charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Sam fakt bycia właścicielem bądź posiadaczem gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczny z prowadzeniem działalności rolniczej, jeżeli jednocześnie właściciel gospodarstwa nie podejmuje czynności zarządzających gospodarstwem dla osiągnięcia określonego celu w zakresie produkcji rolniczej, tj. jeżeli to nie do niego zwykle należy podejmowanie decyzji dotyczących danego gospodarstwa. W żadnym z wyżej wskazanym zakresów odwołująca się nie pomagała córce. Nie wspierała ją w ani w zarządzaniu gospodarstwem, ani w zwykłych pracach związanych np. z dojeniem bydła, czy obrządkiem. Sam fakt, że odwołująca przejęła opiekę nad swoją matką i bratem, do opieki którego jest zobligowana zainteresowana, w ocenie Sądu nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ten rodzaj pomocy nie może być utożsamiany z stałą pracą w gospodarstwie rolnym. Nie zmienia tego również ta okoliczność, że odwołująca jest osobą schorowaną skoro nigdy, nawet w okresach kiedy nie była chora nie pomagała w prowadzeniu gospodarstwa. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie jednoznacznie wskazuje, że D. T. nie pracowała jako domownik w gospodarstwie (...) ( sama odwołującą temu nie zaprzecza). Świadek W. K. (2) – mąż zainteresowanej - zeznał, że treściowa nie pomagała ani w polu, ani przy inwentarzu. Sąd Okręgowy uznał, że w świetle powyższych zeznań świadka i oświadczeń samych stron, brak jest podstaw do przyjęcia, że D. T. miała status domownika rolnika. W okresie od 3.09.2012r. - nie pomagała w prowadzeniu działalności rolniczej, a więc nie była domownikiem rolnika w rozumieniu ustawy. Dlatego też Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie. </div>