III Ca 201/13
Суды общей юрисдикции2013-12-19
Номер дела
III Ca 201/13
Дата решения
2013-12-19
Тип
DECISION
Судьи
Agnieszka SkrzekutEwa AdamczykZofia Klisiewicz (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt III Ca 201/13</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 19 grudnia 2013r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie</p>
<p>następującym:</p>
<p>Przewodniczący - Sędzia: SO Zofia Klisiewicz (sprawozdawca)</p>
<p>Sędzia SO Ewa Adamczyk</p>
<p>Sędzia SO Agnieszka Skrzekut</p>
<p>Protokolant: insp. Jadwiga Sarota</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013r.</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku: <span class="anon-block">M. D. (1)</span>
</p>
<p>przy uczestnictwie: <span class="anon-block">E. D.</span> s. <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">M. D. (2)</span>, <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">T. D. (1)</span>, <span class="anon-block">E. D.</span> s. <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">P. D.</span>, <span class="anon-block">C. D.</span>, <span class="anon-block">J. D.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">Z. D.</span>, <span class="anon-block">S. D. (2)</span>, <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">J. P. (1)</span>, <span class="anon-block">M. H.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> oraz nieznanego z miejsca pobytu <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span>
</p>
<p>o zasiedzenie nieruchomości</p>
<p>na skutek apelacji uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Muszynie</p>
<p>z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt I Ns 73/12</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a :</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
1. zmienić pkt I zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że pominąć w nim treść: …„nr<span class="anon-block">(...)</span>o pow. 0,82 ha i nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 3,98 ha”… oraz dodać po słowach: „- dotychczasowego właściciela hipotecznego” następującą treść: „…,a w pozostałym zakresie wniosek oddalić”</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->2. w pozostałej części apelację oddalić,</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->3. orzec, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie,</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->4. zasądzić od wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. D. (1)</span> na rzecz kuratora nieznanego z miejsca pobytu <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">S.</span> – radcy prawnego <span class="anon-block">Z. G.</span> kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych 00/100) brutto tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora w postępowaniu apelacyjnym. </strong>
</p>
<p>Sygn. akt III Ca 201/13</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Postanowieniem z dnia 8.10.2013 r. Sąd Rejonowy w Muszynie w sprawie z wniosku <span class="anon-block">M. D. (1)</span> przy uczestnictwie <span class="anon-block">E. D.</span> s. <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">M. D. (2)</span>, <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">T. D. (1)</span>, <span class="anon-block">E. D.</span> s. <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">P. D.</span>, <span class="anon-block">C. D.</span>, <span class="anon-block">J. D.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">Z. D.</span>, <span class="anon-block">S. D. (2)</span>, <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">J. P. (1)</span>, <span class="anon-block">M. H.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span>, oraz nieznanego z miejsca pobytu ucz. <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span> zastępowanego przez kuratora radcę prawnego <span class="anon-block">Z. G.</span> o zasiedzenie nieruchomości, stwierdził, że wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. D. (1)</span> c. <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">A.</span> nabyła z dniem 10.04.2008r. własność udziału wynoszącego 5/12 części w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">J.</span> stanowiącej dz. ewid. nr: <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,18ha,<span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,03ha, <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,39ha, <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,82ha i <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 3,98ha obj. <span class="anon-block">KW (...)</span> - w miejsce udziału <span class="anon-block">M. D. (2)</span> s. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span> - dotychczasowego właściciela hipotecznego (pkt I sentencji), zasądził od wnioskodawczyni na rzecz kuratora r.pr. <span class="anon-block">Z. G.</span> kwotę 1476 zł brutto tytułem wynagrodzenia (pkt II sentencji) i stwierdził, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (pkt III sentencji).</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, że wniosek o zasiedzenie dotyczył udziału <span class="anon-block">M. D. (2)</span> w wysokości 5/12 części w nieruchomości obj. Kw Nr <span class="anon-block"> (...)</span>. W w/w księdze jako współwłaściciele oprócz <span class="anon-block">M. D. (2)</span>, s. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, wpisani są <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, c. <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">S. D. (1)</span>, s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">Z. D.</span>, c. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span> oraz <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, c. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span> w częściach ułamkowych.</p>
<p>Nieruchomość ta była własnością małżonków <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K. D.</span>, którzy otrzymali ją na podstawie Dokumentu Nadania Ziemi z 1954 r. W 1969 r. <span class="anon-block">M. D. (2)</span> w związku z zawarciem małżeństwa przez jego syna <span class="anon-block">S. D. (3)</span> z wnioskodawczynią, przekazał im w drodze nieformalnej umowy darowizny udział w wysokości ½ części w w/w nieruchomości. Na tej podstawie został wydany AWZ na rzecz <span class="anon-block">K. D.</span> w ½ części oraz <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej w ½ części.</p>
<p>Od tej daty <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> oraz <span class="anon-block">K. D.</span> wspólnie gospodarowali na przedmiotowej nieruchomości i taka sytuacja miała miejsce do śmierci <span class="anon-block">K. D.</span>, tj. do <span class="anon-block">(...)</span> Po śmierci <span class="anon-block">K. D.</span> wnioskodawczyni i jej mąż objęli całą nieruchomość w samoistne posiadanie. Użytkowali ją rolniczo, opłacali podatki za tą nieruchomość i nikt z rodzeństwa <span class="anon-block">S. D. (3)</span> nie sprzeciwiał się temu posiadaniu. Sytuacja taka była do śmierci <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, tj. do <span class="anon-block">(...)</span>, po której całość nieruchomości objęła w samoistne posiadanie wnioskodawczyni, która gospodarowała na niej z pomocą dzieci. Uczestnicy nie występowali przeciwko <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, a wcześniej przeciwko <span class="anon-block">S. D. (3)</span> o wydanie nieruchomości.</p>
<p>Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy uznał, że spełnione zostały przesłanki zasiedzenia udziału w wysokości 5/12 części w przedmiotowej nieruchomości. Wykazane zostało w postępowaniu dowodowym, że po śmierci teściowej wnioskodawczyni wraz z mężem objęła w posiadanie całą przedmiotową nieruchomość. Wspólnie mieszkali w domu znajdującym się na tej nieruchomości, zajmowali się na tej nieruchomości uprawą warzyw, siali zboże, wypasali bydło, opłacali należne podatki gruntowe, samodzielnie decydowali o sposobie i charakterze użytkowania tej nieruchomości. Przez sąsiadów postrzegani byli jako wyłączni właściciele nieruchomości. Ponieważ posiadanie nieruchomości objętej wnioskiem przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, a później tylko przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span> było w złej wierze, to zasiedzenie udziału upłynęło po 30 latach tj. z dniem 9.04.2008 r. i tak też Sąd stwierdził.</p>
<p>Powyższe postanowienie zaskarżył uczestnik <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span> apelacją, w której wniósł o jego zmianę przez oddalenie wniosku o zasiedzenie w całości, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Skarżący zarzucał:</p>
<p>- naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 2)">art. 176 § 1 i 2 k.c.</a> przez błędne przyjęcie, iż współspadkobierca może doliczyć sobie czas posiadania nieruchomości spadkodawcy w zakresie większym niż udział mu przysługujący w spadku,</p>
<p>- naruszenie przepisów prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na przyjęciu, że wnioskodawczyni wykazała, iż objęła w posiadanie samoistne całą nieruchomość utworzoną z dz. ewid. nr: <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,18 ha,<span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,03 ha, <span class="anon-block">(...)</span> pow. 0,39 ha, <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 0,82 ha i <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 3,98 ha obj. <span class="anon-block">KW (...)</span>, podczas gdy jego zdaniem z przedmiotowego gospodarstwa korzystał z wyłączeniem osób trzecich w latach 1980-1995 także <span class="anon-block">T. D. (2)</span>, nadto polegające na przyjęciu, że wnioskodawczyni mogła doliczyć do czasu swego posiadania okres posiadania nieruchomości przez <span class="anon-block">M. D. (2)</span> w okresie 1978 r. - 1983r., podczas gdy jego zdaniem wnioskodawczyni nie była spadkobiercą <span class="anon-block">M. D. (2)</span> lecz był nim jej mąż <span class="anon-block">S. D. (3)</span> oraz przez przyjęcie, że w okresie 1978r.-1991r. wnioskodawczyni posiadała samoistnie całą przedmiotową nieruchomość, podczas gdy była jedynie jej współposiadaczem wraz z mężem i po jego śmierci mogła doliczyć do swojego okresu posiadania jedynie udział jaki nabyła w spadku po nim.</p>
<p>Skarżący wnosił także o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków : <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">J. U.</span> na gruncie objętym wnioskiem na okoliczność posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości przez <span class="anon-block">T. D. (2)</span> w latach 1980- 1995, podnosząc, że o w/w świadkach dowiedział się dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia.</p>
<p>W toku postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań świadków <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">J. U.</span> oraz z oględzin przedmiotu wniosku z udziałem w/w osób na okoliczność czy i w jakim zakresie <span class="anon-block">T. D. (2)</span> posiadał przedmiot wniosku w okresie objętym zasiedzeniem i przeprowadzenie tego dowodu zlecił Sądowi I instancji.</p>
<p>Na podstawie zeznań świadków <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">J. U.</span> oraz z oględzin przedmiotu wniosku Sąd Okręgowy ustalił, że w latach 80 – tych z dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>korzystał oprócz wnioskodawczyni i jej męża <span class="anon-block">S. D. (3)</span> także <span class="anon-block">T. D. (2)</span> – brat <span class="anon-block">S. D. (3)</span>. Sytuacja taka trwała kilka lat. Akty posiadania <span class="anon-block">T. D. (2)</span> polegały na koszeniu i zwożeniu siana z dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i części dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Takich aktów posiadania w okresie objętym zasiedzeniem, tj. po śmierci <span class="anon-block">K. D.</span> żaden z jej spadkobierców nie wykonywał na pozostałych działkach objętych wnioskiem o zasiedzenie (k. 249 – 258).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja uczestnika okazała się częściowo uzasadniona, tj. w zakresie w jakim kwestionowała samoistność posiadania <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnym, ustalenia Sądu Rejonowego w zakresie samoistnego posiadania dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, a później tylko przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, okazały się błędne.</p>
<p>Z przeprowadzonych dowodów z oględzin przedmiotu wniosku oraz z zeznań świadków <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">J. U.</span> jednoznacznie wynika okoliczność, że <span class="anon-block">T. D. (2)</span> w latach 80-tych użytkował grunt znajdujący się po prawej stronie przylegający do działek <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">J. P. (2)</span>, a jest to dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>. Na gruncie tym zbierał siano. Gospodarował na tym gruncie na przemian razem ze swoim bratem <span class="anon-block">S. D. (3)</span>. Zbierał również siano z gruntu obejmującego część dz. ew. nr <span class="anon-block">(...)</span>, znajdującego się po prawej stronie drogi powyżej potoku, idąc od strony <span class="anon-block">Z.</span> w kierunku <span class="anon-block">J.</span>. Grunt ten użytkował także w latach 80 - tych.</p>
<p>Zeznania te uznać należało za wiarygodne. Świadek <span class="anon-block">J. U.</span> (k. 252 v- 253 i 256 - 257) posiadał swój grunt w odległości 50 m od nieruchomości objętych wnioskiem, widział kto gospodarował na tym terenie. Również świadek <span class="anon-block">J. K.</span> (k.253-253v i 257 v i 258), mieszkał w odległości ok. 400-500 m od przedmiotowego gruntu. Świadkowie ci jednoznacznie wskazali że <span class="anon-block">T. D. (2)</span> wykonywał na <span class="anon-block">działce (...)</span> prace polowe tj. zwoził z tej działki siano. Świadek <span class="anon-block">J. K.</span> początkowo nie wskazał, że <span class="anon-block">T. D. (2)</span> użytkował obszar gruntu obejmujący <span class="anon-block">działkę (...)</span>, ale podczas przesłuchania na rozprawie w dniu 22.10.2013 r. (k. 257v) podał, że korzystał on również z tej działki.</p>
<p>Jednoznacznie świadkowie ci stwierdzili natomiast, że <span class="anon-block">T. D. (2)</span> nie użytkował działki ew. nr <span class="anon-block">(...)</span>, na której stoi dom wnioskodawczyni oraz działek ew. nr: <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, na których znajduje się sad i wierzby.</p>
<p>W świetle treści powyższych dowodów uznać należało, że brak podstaw do przyjęcia, że <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, a później <span class="anon-block">M. D. (1)</span> byli w posiadaniu samoistnym całych spornych działek, skoro spadkobierca po <span class="anon-block">M. T.</span> <span class="anon-block">D.</span> również z tych działek, tj. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> korzystał jako współwłaściciel.</p>
<p>W tym zakresie Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> uznając, że wnioskodawczyni objęła w posiadanie całą nieruchomość. Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że potwierdzają tą okoliczność również zeznania uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span>, podczas gdy zeznał on (k. 139v), że cześć działek użytkowana była przez <span class="anon-block">T. D. (2)</span>, który korzystał z gruntu w <span class="anon-block">J.</span> zwożąc z niego siano.</p>
<p>Zgodnie z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> zasadą swobodnej oceny dowodów, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Oparcie oceny sądu na wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału powinno oznaczać uporządkowanie tego materiału, odniesienie się do wszystkich przeprowadzonych dowodów i każdego z osobna i w konsekwencji wskazanie, które z faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zaistniały bądź nie zaistniały. Istotą oceny dowodów jest wybranie tych, które weszły w skład podstawy rozstrzygnięcia i odrzucenie tych, którym sąd odmówił wiarogodności i mocy dowodowej. W postępowaniu przed Sądem I instancji zeznający w sprawie świadkowie potwierdzili wersję wnioskodawczyni, ale z uwagi na treść stanowiska uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span>, Sąd kwestie samoistności posiadania wszystkich działek winien zbadać dogłębnie, bowiem sprawa o zasiedzenie należy do tego typu spraw, w których Sąd jest obowiązany podjąć pewne działania z urzędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 610;art. 610 § 1)">art. 610 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 k.p.c.</a>). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie wykazał stosownej aktywności dla wszechstronnego zbadania sprawy, a dowodami, którymi się posłużył, okazały się być niewystarczające do rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Z tego też względu Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie uzupełniające w zakresie jak wyżej i mając na względzie treść wszystkich dowodów w sprawie uznał, że ocena dowodów Sądu Rejonowego jest prawidłowa, ale tylko w zakresie w jakim dotyczy samoistnego posiadania dz. ewid. nr: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, a później przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span>.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie wniosek o zasiedzenie obejmował udział w wysokości 5/12 części należący do <span class="anon-block">M. D. (2)</span> syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">M.</span>.</p>
<p>Przesłanki zasiedzenia przez współwłaściciela rzeczy udziału drugiego współwłaściciela były przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w licznych orzeczeniach w tym przytoczonych przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a także w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 20.09.2012r. sygn. IV CSK 117/12 (Lex nr 1230156) oraz z dnia 24.05.2013r., sygn. V CSK 269/12 (LEX nr 1365760). Z treści w/w orzeczeń jednoznacznie wynika, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 k.c.</a> nie stanowi podstawy domniemania samoistności posiadania przez współwłaściciela nieruchomości w zakresie udziałów innych współwłaścicieli. „Samoistne posiadanie w zakresie udziału innego współwłaściciela, które może doprowadzić do zasiedzenia tego udziału, wymaga ujawnienia woli wyjścia poza własne prawa i wkroczenia w zakres zastrzeżony dla innego uprawnionego. Wykazanie aktywności potwierdzającej wolę wyłączenia innych współwłaścicieli od posiadania wymaga więc przeprowadzenia pozytywnego dowodu przez współwłaściciela posiadającego rzecz, a nie powołania się na domniemanie prawne”. Posiadanie "właścicielskie" całej rzeczy przez współwłaściciela niezbędne do zasiedzenia wymaga, żeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela dał wyraz temu, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> Skuteczność takiej zmiany wymaga, aby uczynił to jawnie, czyli zamanifestował ją w sposób widoczny dla współwłaściciela i otoczenia. Sama natomiast świadomość posiadania samoistnego ponad realizację uprawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> nie może być uznana za wystarczającą, a co za tym idzie - jest prawnie bezskuteczna.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie, po śmierci <span class="anon-block">K. D.</span>, posiadanie udziału do niej należącego zostało objęte przez <span class="anon-block">S. D. (3)</span> jako jej spadkobiercę oraz przez <span class="anon-block">M. D. (1)</span> bez powyższego przymiotu. O ile powyższe okoliczności przytoczone z orzeczeń Sądu Najwyższego w zakresie posiadania ponad udział miały zastosowanie do posiadania <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, o tyle nie odnoszą się do posiadania <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, bowiem ta objęła posiadanie części udziału <span class="anon-block">K. D.</span> nie będąc jego współwłaścicielem. Odnosząc uwagi te do posiadania <span class="anon-block">S. D. (3)</span> stwierdzić należy, że wraz z <span class="anon-block">M. D. (1)</span> był samoistnym posiadaczem całości działek <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> z wyłączeniem innych osób. <span class="anon-block">S. D. (3)</span> dał temu wyraz wobec innych współspadkobierców, co wynika także z treści zeznań świadków wnioskowanych przez uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span>. Z zeznań świadka <span class="anon-block">J. K.</span> i świadka <span class="anon-block">J. U.</span> jednoznacznie wynika, że dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> były w samoistnym posiadaniu <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> i że osoby te były uważane za właścicieli tych działek. Spadkobiercy <span class="anon-block">K. D.</span> nie wykonując przez okres 30 lat jakichkolwiek aktów posiadania na w/w działkach i nie dając również podstaw <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> do uznania, iż roszczą sobie jakiekolwiek pretensje do tych działek, uznali, że prawa do przedmiotowych działek posiadają tylko <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span>.</p>
<p>Powyższe wskazuje na to, iż apelacja uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span> w zakresie w/w działek była niezasadna. Okoliczność, że po śmierci <span class="anon-block">S. D. (3)</span> oprócz <span class="anon-block">M. D. (1)</span> pozostało jeszcze troje dzieci nie wyklucza samoistności posiadania <span class="anon-block">M. D. (1)</span> całego udziału <span class="anon-block">S. D. (3)</span>, jeżeli taka była wola dzieci. Z treści zeznań uczestniczek <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">M. P.</span> (k. 113 v - 114) jednoznacznie wynika, że najpierw rodzice byli samoistnymi posiadaczami przedmiotowego gospodarstwa, a po śmierci ojca matka i ona była uważana przez nich za samoistnego posiadacza.</p>
<p>Zarzut skarżącego, iż wnioskodawczyni nie mogła doliczyć okresu posiadania <span class="anon-block">M. D. (2)</span> do swego posiadania, jest niezasadny. Wnioskodawczyni nie powołuje się na ciągłość posiadania po <span class="anon-block">M. D. (2)</span> i takich ustaleń też Sąd Rejonowy nie czyni. Wnioskodawczyni powoływała się na własne posiadanie po śmierci <span class="anon-block">K. D.</span> i o ile, jak już wyżej podano, wykazała je co do dz. ewid. nr:<span class="anon-block">(...)</span>,<span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, o tyle brak przyjęcia samoistnego posiadania przez okres wymagany prawem co do dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>. Jeżeli bowiem, <span class="anon-block">T. D. (2)</span> wykonywał jakiekolwiek akty posiadania, nawet sporadycznie na dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, to nie można przyjąć by posiadanie <span class="anon-block">M. D. (1)</span> i <span class="anon-block">S. D. (3)</span> na tych działkach było samoistne – z wyłączeniem innych osób. Korzystanie przez <span class="anon-block">T. D. (2)</span> z w/w działek było w ramach przysługującego mu prawa, wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> Nie jest tu istotne jak częste i w jakim zakresie były akty posiadania <span class="anon-block">T. D. (2)</span> na w/w działkach. O ile właściciel czy współwłaściciel nie musi wykazywać jakiejś systematycznej aktywności w stosunku do swojej rzeczy, o tyle posiadacz musi wykazać, że jego posiadanie było z wyłączeniem innych osób, a więc było samoistne – właścicielskie.</p>
<p>Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, że akty posiadania <span class="anon-block">T. D. (2)</span> na dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, które miały miejsce co najmniej do 1985r. lub 1986r. (k. 252 v – 257) wyłączyły samoistne posiadanie udziału <span class="anon-block">M. D. (2)</span> przez <span class="anon-block">S. D. (3)</span> i <span class="anon-block">M. D. (1)</span>, a w konsekwencji, że brak było podstaw do stwierdzenia zasiedzenia w/w działek na rzecz <span class="anon-block">M. D. (1)</span> - gdyż po tym okresie nie upłynęło 30 lat - i w tym zakresie apelację uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span> uwzględnił.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> uznając, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od zasady w nim wyrażonej. Z uwagi na to, że uczestnika <span class="anon-block">S. D. (1)</span> s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span> reprezentował kurator, należało orzec o jego wynagrodzeniu na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 2;§ 2 ust. 3;§ 8;§ 8 pkt. 1)">§ 2 ust. 3, § 8 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 4;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 1)">§ 6 pkt 4 i § 13 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz. U. z 2013 poz.461 tekst jednolity) w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820270197" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów - Dz. U. z 1982 r. Nr 27, poz. 197 (§ 3;§ 3 ust. 2)">§ 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów</a> (Dz. U. z 1982 r., nr 27, poz.197).</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>