III U 637/13

<p>Sygn. akt III U 637/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2013r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="424"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSO Danuta Poniatowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sekr. sądowy Marta Majewska-Wronowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013r. w Suwałkach</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. Z.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o rentę socjalną</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">D. Z.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 8 sierpnia 2013 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 08.08.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>, powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 ()">ustawy z dnia 27.06.2003r. o rencie socjalnej</a> (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 982) odmówił <span class="anon-block">D. Z.</span> prawa do renty socjalnej z uwagi na brak stwierdzanej całkowitej niezdolności do pracy.</p> <p>W odwołaniu <span class="anon-block">D. Z.</span> domagała się zmiany decyzji i przyznania prawa do renty socjalnej. Powołała się na zły stan zdrowia i niepełnosprawność, która istnieje u niej od dzieciństwa. W tym zakresie legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</span> </strong> </p> <p> <span class="anon-block">D. Z.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) w dniu 23.05.2013r. wystąpiła z wnioskiem o rentę socjalna. Wnioskodawczyni ma wykształcenie podstawowe.</p> <p>Orzeczeniem <span class="anon-block">(...)</span> Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 04.10.2012r. ustalono u niej umiarkowany stopień niepełnosprawności, który w tym stopniu istnieje od 27.09.2000r. do 31.10.2015r. Niepełnosprawność istnieje natomiast od dzieciństwa (k. 22).</p> <p>Lekarz orzecznik nie stwierdził u wnioskodawczyni całkowitej niezdolności do pracy. Również komisja lekarska nie stwierdziła u niej całkowitej niezdolności do pracy.</p> <p>Sąd poczynił ustalenia, co do aktualnego stanu zdrowia odwołującej, dopuszczając na tę okoliczność dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych odpowiednich specjalności, mając na względzie rodzaj rozpoznanych u niej schorzeń. Biegli zostali zobowiązani do wypowiedzenia się, czy schorzenia występujące u odwołującej spowodowały całkowitą niezdolność do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i czy ewentualna całkowita niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki szkolnej.</p> <p>Na powyższe okoliczności opinię sporządził zespół biegłych lekarzy sądowych z zakresu psychiatrii, psychologii i chirurgii. Po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej oraz przeprowadzeniu badania odwołującej biegli rozpoznali u niej schorzenia psychologiczne, chirurgiczne i psychiatryczne. Zaopiniowali, iż ich przebieg i stopień zaawansowania nie powodują u niej całkowitej niezdolności do pracy. Odwołująca w miarę dobrze funkcjonuje społecznie, wiele lat pracowała zarobkowo. Rozpoznane zaburzenia nie czynią jej całkowicie niezdolną do pracy.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje :</span> </strong> </p> <p>Renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, a jej celem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27.06.2003r. o rencie socjalnej</a> (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 982) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18 roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4 ust. 2)">ust. 2</a> wskazano, że osobie, która spełniła warunki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4 ust. 1)">ust. 1</a>, przysługuje renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała, bądź renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa.</p> <p>Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje się na zasadach i w trybie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.1440), stosując odpowiednio między innymi art. 12-14 tej ustawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 5;art. 15)">art. 5 i 15 ustawy o rencie socjalnej</a>). Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - definiując niezdolność do pracy - stanowi, że niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Przepisy ust. 2 i 3 wskazują, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Natomiast zgodnie z jej art. 13 przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, oraz możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy, a także celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.</p> <p>Odwołująca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do renty socjalnej, gdyż nie stwierdzono u niej całkowitej niezdolności do pracy. W tym zakresie Sąd posiłkował się opinią biegłych lekarzy sądowych z zakresu schorzeń i zaburzeń, na które cierpi odwołująca. Opinia została wydana przez biegłych lekarzy, którym nie można zasadnie zarzucić braku rzetelności czy fachowości. Biegli przekonująco i profesjonalnie uzasadnili swoje stanowisko, co do braku całkowitej niezdolności do pracy.</p> <p>Odwołująca posiadała orzeczony umiarkowany stopnień niepełnosprawności. Odnośnie relacji między orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a wymaganiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 4)">art. 4 ustawy o rencie socjalnej</a> istnienia całkowitej niezdolności do pracy wypowiedział się wielokrotnie Sąd Najwyższy m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.03.2008r. sygn. I UK 286/07 (LEX 508351) wskazując, że niepełnosprawność nie jest tożsama z całkowitą niezdolnością do pracy. Zgodnie z definicją zawartą w słowniku zamieszczonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 2;art. 2 pkt. 10)">art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a>, niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Niepełnosprawność oznacza zatem inną sytuację socjalną określonej osoby. W związku z niepełnosprawnością przysługują też inne świadczenia. Najogólniej rzecz ujmując mają one na celu umożliwienie dalszej pracy osobie niepełnosprawnej oraz zapobieżenie jej społecznej alienacji. Stąd też w przypadku orzekania o niepełnosprawności obok oceny stanu zdolności do pracy uwzględnia się zdolność osoby do pełnienia ról społecznych, co nie odgrywa roli przy orzekaniu o niezdolności do pracy na gruncie ustawy emerytalnej. Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 5;art. 5 pkt. 1)">art. 5 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej</a> orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy ustalonej na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalonej na podstawie art. 13 ust. 5 tej ustawy, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), a orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy - na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności (pkt 3). Obowiązujące przepisy nie przewidują natomiast analogicznej relacji w odwrotną stronę, tzn. że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ma być traktowane na równi z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, ustalonej na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej, podobnie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wiąże się to z różnymi w pewnym stopniu przesłankami orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów rentowych i orzeczenia o niepełnosprawności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ()">ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a>, trybem orzekania w tych sprawach oraz różnicami w zakresie celów, którym orzeczenia te mają służyć. Tak więc, mimo podobieństwa definicji, stwierdzenie stopnia niepełnosprawności nie jest tożsame ze stwierdzeniem niezdolności do pracy (por. również uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 09.03.2012r. sygn. I UK 370/11, LEX 1215126; wyroku SN z dnia 04.03.2008r. sygn. II UK 130/07, LEX 459312).</p> <p>W związku z powyższym, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} §1 kpc</a> orzeczono, jak w sentencji.</p> <p>mt</p> </div>