VII Pa 352/13

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 19 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy we Wrocławiu VII Wydział Pracy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie następującym: </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący SSO Krystyna Dereń-Szydłowska (ref.) </strong> </p> <p>S ę d z i o w i e: SSO Bożenna Kaczorowska</p> <p>SSO Ryszard Kozłowski</p> <p>Protokolant : Małgorzata Miodońska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. we Wrocławiu - na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. L.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i w dniu wolne od pracy</p> <p>na skutek apelacji powoda <span class="anon-block">P. L.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt IV P 6/13</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->nie obciąża powoda kosztami zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieście IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 24 września 2013r.zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.476,29 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w dni wolne od pracy z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lutego 2013r., w pozostałym zakresie oddalił powództwo, orzekł o kosztach procesu.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 151;art. 151 § 1)">art. 151 § 1 k.p.</a>, praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie: 1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, 2) szczególnych potrzeb pracodawcy.</p> <p>Powód był kierowcą zatrudnionym na podstawie stosunku pracy, wobec czego do jego czasu pracy zastosowanie miały przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920879" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ()">ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców</a> (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.).</p> <p>Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w ustawy, czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności: prowadzenie pojazdu; załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem; nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym; czynności spedycyjne; obsługę codzienną pojazdów i przyczep; inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy; niezbędne formalności administracyjne, utrzymanie pojazdu w czystości.</p> <p>Definicja „czasu pracy”, określona w ustawie o czasie pracy kierowców, przenosi na grunt prawa polskiego definicję „czasu pracy” zawartą w art. 3 lit. a, dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. (Dz. U. UE L nr 80, str. 35).</p> <p>Wszystkie wymienione w powyższej definicji zdarzenia stanowią nierozerwalny element określający czas pracy kierowcy, jednakże katalog ten posługując się zwrotem „w szczególności” nie ma charakteru zamkniętego i dopuszczalne są także inne czynności niż wymienione w punktach od 1-8, jeżeli związane są z wykonywaniem przez kierowcę przewozu drogowego.</p> <p>Natomiast zgodnie z art. 7 ustawy o czasie pracy kierowców, do czasu pracy kierowcy nie wlicza się: czas dyżuru, jeżeli podczas dyżuru kierowca nie wykonywał pracy; nieusprawiedliwionych postojów w czasie prowadzenia pojazdu; dobowego nieprzerwanego odpoczynku; przerwy w pracy, o której mowa w art. 16 ust. 1.</p> <p>Strona pozwana w toku procesu co do zasady nie kwestionowała tego, iż powód pracował w godzinach nadliczbowych, co zostało również dowiedzione przez powoda w toku niniejszego postępowania na podstawie materiału dowodowego z dokumentów oraz zeznań świadków. Okolicznością sporną pozostawało zatem w niniejszej sprawie, ile nadgodzin przepracował powód w okresach spornych, a ponadto czy za owe nadgodziny zostało mu wypłacone wynagrodzenie. Pozwany twierdził bowiem, iż powód otrzymał już stosowne wynagrodzenie za przepracowane godziny ponadwymiarowe, które było ujęte w premii uznaniowej, podczas gdy powód okoliczności tej zaprzeczał, wskazując, że nie miał świadomości, że otrzymuje wynagrodzenie za nadgodziny.</p> <p>Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach z dokumentów tj. ewidencji czasu pracy, kartach pracy, listach płac, postanowień regulaminu pracy i regulaminu wynagradzań, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała. Sąd oparł się również częściowo na zeznaniach świadków <span class="anon-block">W. M.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span>, <span class="anon-block">T. D.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, w zakresie w jakim korespondowały z zeznaniami powoda i pozostałym materiałem dowodowym.</p> <p>Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwany w okresie objętym sporem nie prowadził pełnej ewidencji czasu pracy powoda, chociaż miał świadomość pracy w godzinach nadliczbowych. Z zeznań wszystkich słuchanych świadków wynika, że nie zdarzyło się aby powód świadczył pracę bez wiedzy i zgody przełożonego. Świadek <span class="anon-block">Ł. R.</span> zeznał „Pracownicy nie podejmowali samodzielnie decyzji o rozpoczęciu pracy w godzinach nadliczbowych. Decyzję w tym zakresie podejmował operator węzła na podstawie ilości posiadanych zleceń. W 2011r. w ewidencji czasu pracy wykazywaliśmy 10 godzin pracy, a pozostały czas uwzględniony na kartach pracy rekompensowaliśmy w postaci premii uznaniowej.”</p> <p>W umowie łączącej strony określono wynagrodzenie zasadnicze na kwotę 13,20 zł za godzinę plus premia uznaniowa. W dokumencie tym strony nie sprecyzowały co ewentualnie taka premia miała by obejmować i jakie byłyby zasady jej przyznawania.</p> <p>Zgodnie z treścią § 12 pkt regulaminu wynagradzania pracownikom może być przyznana premia uznaniowa uzależniona od oceny efektów pracy danego Pracownika oraz sytuacji ekonomicznej Pracodawcy. Pracodawca według własnego uznania decyduje o wysokości premii uznaniowej, okresie za jaki zostanie przyznana oraz terminie jej wypłaty. W myśl § 3 premia o której mowa w niniejszym paragrafie, ma charakter uznaniowy i nie stanowi stałego składnika wynagrodzenia Pracownika. § 4 decyzja o przyznaniu premii uznaniowej leży w zakresie swobodnego uznania Pracodawcy § 5 premia uznaniowa stanowi nagrodę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu Pracy</a>. W dokumencie tym nie ma mowy o tym aby premia uznaniowa obejmowała wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.</p> <p>Pozwany w trakcie postępowania, oprócz własnych twierdzeń i zeznań świadków, którzy nie uczestniczyli przy ustalaniu warunków zatrudnienia powoda, nie wykazał co wchodziło w skład premii uznaniowej, nie poparł ich odpowiednimi dowodami.</p> <p>Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków, że zgodnie z ustaleniami stron wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych miało być ponad przepracowane 10 godz. dziennie wypłacone w postaci premii uznaniowej, ponieważ nie uczestniczyli oni przy ustalaniu warunków zatrudnienia powoda, a powód okolicznościom tym zaprzeczał.</p> <p>Na marginesie należy zauważyć, że sam fakt powoływania się na uzgodnienia z pracownikami i złożone w tym zakresie oświadczenia pozostają bez znaczenia bowiem zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18.07.2006r. „nawet uzgodnienie z pracownikiem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w formie premii uznaniowej, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty za pracę faktycznie wykonaną w godzinach nadliczbowych” (I PK 40/06).</p> <p>Sam pozwany przyznał, że po kontroli PIP zmienił zasady rozliczania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, uwzględniające przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>, co oznaczało, że miał świadomość niewłaściwego rozliczania czasu pracy pracowników.</p> <p>W celu ustalenia ilości nadgodzin oraz wysokości należnego powodowi w rzeczywistości wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od czerwca 2011 r. do listopada 2012 r., Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów.</p> <p>Sporządzona przez biegłego opinia jest rzetelna i logiczna w związku z czym Sąd dał jej wiarę w całości. Biegły w opinii tej zaprezentował szczegółowe wyliczenie czasu pracy powoda, dokonane zgodnie z zaleceniem Sądu na podstawie obowiązujących postanowień regulaminu wynagradzania, a w szczególności przy uwzględnieniu kart pracy, tachografów, ewidencji czasu pracy, raportów przewozu, listy płac i zeznań świadków i powoda. Z przedstawionej przez biegłego opinii wynika, iż we wszystkich miesiącach okresów spornych powodowi przysługiwało wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wraz ze stosownymi dodatkami w łącznej wysokości 10.916,40 zł. Strona pozwana w okresie od czerwca 2011 r. do grudnia 2012 r. wypłaciła powodowi wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 8.900,10 zł. A zatem kwotę niedopłaty wynagrodzenia z tytułu pracy powoda w godzinach nadliczbowych w okresie od czerwca 2011 r. do listopada 2012 r. biegły sądowy ustalił na kwotę 2.016,30 zł brutto.</p> <p>Sąd uznał za w pełni wiarygodną, rzetelną i logiczną opinię sporządzoną w toku niniejszego postępowania przez biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów, albowiem była jasna, spójna oraz rzeczowo i konkretnie uzasadniona. Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim szczegółowo rozpisany przez biegłego czas pracy powoda w rozbiciu na poszczególne dni tygodnia danego miesiąca uwypuklony przez biegłego w sporządzonych tabelach. Tak klarowna i jasna analiza dokonana przez biegłego, dawała przejrzysty, dający możliwość weryfikacji przez Sąd, obraz rzeczywistej pracy powoda w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Biegły dokonał wyliczenia rzeczywistego czasu pracy powoda na podstawie ewidencji czasu pracy kierowcy, kart ewidencji czasu pracy, sprawozdania z wynagrodzenia godzinowego, raportów przewozu i tachografów, nie dokonując żadnej ingerencji w analizie czasu pracy.</p> <p>Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1990 r. (I PR 148/90, OSP 1991/11/300), „Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń”. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Jednak samo niezadowolenie strony z opinii biegłego nie uzasadnia żądania dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. W ramach zastrzeżonej dla niego swobody, Sąd decyduje, czy ma możliwość oceny dowodu w sposób pełny i wszechstronny, czy jest w stanie prześledzić jego wyniki oraz mimo braku wiadomości specjalnych – ocenić rozumowanie, które doprowadziło biegłego do wydania opinii. Sąd czyni to zapoznając się z całością opinii, tj. z przedstawionym w niej materiałem dowodowym, wynikami badań przedmiotowych i podmiotowych. Wszystko to, a nie tylko końcowy wniosek opinii, stanowi przesłanki dla uzyskania przez Sąd podstaw umożliwiających wyjaśnienie sprawy.</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd uznał opinię biegłego za fachową, logiczną i w pełni wiarygodną i na jej treści oparł swoje rozstrzygnięcie.</p> <p>Zarzut pełnomocnika strony pozwanej przedstawiony w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2013 r. , że biegły nie uwzględnił w swoich wyliczeniach okoliczności, że strona pozwana rekompensowała wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych również w formie premii uznaniowej Sąd uznał za niezasadny dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ ocenę jaki charakter pełniła premia uznaniowa nie dokonuje biegły w ramach zleconej opinii. W ocenie Sądu jednostronnie przyjęty system wynagradzania za przepracowane nadgodziny w formie premii uznaniowej nie może być zaakceptowany. Strona pozwana zastosowała taki system, po to aby ukryć fakt świadczenia przez powoda pracy w godzinach nadliczbowym w wymiarze znacznie przekraczającym dopuszczalną liczbę godzin nadliczbowych określoną przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>.</p> <p>Na uwagę zasługuje również fakt, iż strona pozwana miała świadomość, iż takie rozliczanie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych jest nieprawidłowe. Strona pozwana w stosunku do pracowników – kierowców miała możliwość ustalenia ryczałtu za pracę w godzinach nadliczbowych bądź możliwość wprowadzenia takich zmian w przepisach wewnętrznych obowiązujących u strony pozwanej, aby wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych było wypłacane prawidłowo, które to zmiany w późniejszym okresie wprowadziła.</p> <p>Ustalając wysokość należnego powodowi wynagrodzenia, w oparciu o wyliczenia biegłego sporządzone w opinii, Sąd przyjął, że wysokość tego wynagrodzenia wynosi 2.016,30 zł brutto. W okresie od czerwca 2011 r. do listopada 2012 r. powodowi przysługiwało wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 10.916,40 zł. Strona pozwana w okresie od czerwca 2011 r. do grudnia 2012 r. wypłaciła powodowi wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 8.900,10 zł. Kwota zaniżenia (niedopłaty) wynagrodzenia z tytułu pracy powoda w godzinach nadliczbowych w okresie od czerwca 2011 r. do listopada 2012 r. wyniosła 2.016,30 zł brutto.</p> <p>W związku z powyższym Sąd w punkcie I sentencji wyroku zasądził na rzecz powoda kwotę 2.016,30 zł brutto, natomiast żądanie ponad tę kwotę Sąd oddalił, jako niezasadne .</p> <p>Podstawę prawną dla określenia terminu naliczania odsetek stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>, zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W związku z powyższym, za zasadne należało uznać roszczenie powoda w przedmiocie żądanych odsetek ustawowych od dnia doręczenia stronie pozwanej odpisu pozwu.</p> <p>Orzekając w przedmiocie kosztów procesu w pkt. III-cim i IV-tym i V sentencji wyroku, Sąd, zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, w przeważającej części dokonał ich stosunkowego rozdzielenia.</p> <p>Na koszty procesu w niniejszej sprawie składały się: koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej wynoszące 900 zł, koszty opinii biegłego sądowego poniesione tymczasowo ze środków budżetowych Skarbu Państwa, a przyznane biegłemu prawomocnymi postanowieniami Sądu w łącznej kwocie 1246,73 zł.</p> <p>Sąd dokonując analizy stosunku dochodzonej przez powoda kwoty w pozwie (9 710,80 zł) do kwoty zasądzonej w pkt I-wszym sentencji wyroku (2476,29 zł) stwierdził, że w niniejszym postępowaniu powód utrzymał się ze swoim roszczeniem w ok. 20%.</p> <p>W konsekwencji dokonując stosunkowego rozdzielenia kosztów W pkt. IV-tym wyroku, Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 97)">art. 97 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz. U. 2005 r. Nr 167 poz. 1398 ze zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, stosownie do wyników procesu nakazał stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w łącznej kwocie 249,35 zł tytułem zwrotu części kosztów sporządzenia opinii przez biegłego sądowego, poniesionych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa, a powodowi w pkt IV wyroku nakazał uiścić kwotę 997,38 zł tytułem zwrotu kosztów opinii.</p> <p>Mając na uwadze, iż strona pozwana wygrała niniejszy proces w 80 % Sąd w pkt V-tym wyroku zasądził na rzecz powoda od strony pozwanej kwotę 720 zł tytułem zwrotu należnych mu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Zważywszy na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p>Powód zaskarżył w/w wyrok w pkt II-im zarzucając mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż powód w miesiącu czerwcu 2011 przepracował 62 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy<br/>czasu pracy w miesiącu czerwcu 2011r., był wyższy od ustalonego o 39,30<br/>godziny, powód w miesiącu lipcu 2011 przepracował 31 godzin nadliczbowych jako<br/>dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w<br/>sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy<br/>powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu lipcu 2011, był wyższy od ustalonego o 82 godziny powód w miesiącu sierpniu 2011 przepracował 38,30 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu sierpniu 2011r., był wyższy od ustalonego o 46,30 godziny, powód w miesiącu wrześniu 2011 przepracował 41 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu wrześniu 2011r., był wyższy od ustalonego o 53 godziny, powód w miesiącu październiku 2011 przepracował 46,30 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w<br/>sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy<br/>powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu październiku 2011, był wyższy od ustalonego o 17,30 godziny, powód w miesiącu listopadzie 2011 przepracował 42,30 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu listopadzie 2011r., był wyższy od ustalonego o 16 godzin, powód w miesiącu grudniu 2011r. przepracował 24 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu grudniu 2011, był wyższy od ustalonego o 2 godziny, powód w miesiącu styczniu 2012r. przepracował 00 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu styczniu 2012r., był wyższy od ustalonego o 1 godzinę, powód w miesiącu lutym 2012r. przepracował 14 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu lutym 2012, był wyższy od ustalonego o 7 godzin, powód w miesiącu kwietniu 2012r. przepracował 44,20 godziny nadliczbowe jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu kwietniu 2012r., był wyższy od ustalonego o 32 godziny, powód w miesiącu maju 2012r. przepracował 26 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu maju 2012r., był wyższy od ustalonego o 3 godziny, powód w miesiącu czerwcu 2012r. przepracował 38 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu czerwcu 2012r., był wyższy od ustalonego o 29,30 godziny, powód w miesiącu lipcu 2012r. przepracował 28,30 godzin nadliczbowej jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu lipcu 2012r., był wyższy od ustalonego o 8,30 godziny, powód w miesiącu sierpniu 2012r. przepracował 25 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu sierpniu 2012r., był wyższy od ustalonego o 5,30 godziny, powód w miesiącu październiku 2012 przepracował 29 godzin nadliczbowych jako dobowe przekroczenie normy czasu pracy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci wykresówek tachografu wynika, że wymiar pracy powoda w godzinach nadliczbowych stanowiących dobowe przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu październiku 2012r., był wyższy od ustalonego o 4 godziny, naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanego wyroku, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez nie wskazanie w treści uzasadnienia wyroku podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz przyczyn dla których przeprowadzonym dowodom innym niż wskazane w treści uzasadnienia, w szczególności w postaci wykresówek tachografu stanowiących źródło ewidencji czasu pracy kierowcy, Sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na dowolnym uznaniu za pełnowartościową i wykonaną z pełnym profesjonalizmem opinię biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów powołanego w sprawie, co do której zgłoszono szereg zarzutów pominiętych przez Sąd I instancji. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia albowiem opinia wydana przez biegłego, który nie posiadał wiadomości specjalnych z zakresu rozliczania czasu pracy kierowców <br/>na podstawie wykresówek tachografu, miała zasadniczy wpływ na nieuznanie za zasadne roszczenia powoda w dochodzonej przez niego wysokości; naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rozliczania czasu pracy kierowców, w sytuacji gdy wydana w sprawie opinia jest błędna, niepełna i sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a sporządzający ją biegły z zakresu rachunkowości nie posiadał wiadomości specjalnych z zakresu rozliczania czasu pracy kierowców dokonywanego na podstawie analizy wykresówek tachografu, które to są niezbędne dla ustalenia czasu pracy kierowcy w przypadku nierzetelnie prowadzonej ewidencji czasu pracy przez pracodawcę.</p> <p>Zgłaszając powyższe zarzuty, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 368;art. 368 § 1;art. 368 § 1 pkt. 5)">art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c.</a> powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 9.710,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 25 lutego 2013 r. do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i dni wolne od pracy, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie w całości wyroku Sądu meriti i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>Ponadto powód wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie nowego dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rozliczania czasu pracy kierowców, na okoliczność ustalenia na podstawie odczytu wykresówek tachografu, czasu pracy powoda w okresie od czerwca 2011 r. do listopada 2012 r.</p> <p>Strona pozwana w odpowiedzi na apelację wnosiła o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</em> </strong> </p> <p>Apelacja jest nieuzasadniona.</p> <p>Sąd Rejonowy dostatecznie wyjaśnił sprawę do stanowczego jej rozstrzygnięcia, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne zgodne z zebranym materiałem dowodowym sprawy, w konsekwencji wydał wyrok, który odpowiada prawu.</p> <p>Poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i wyprowadzone z nich trafne wnioski natury prawnej Sąd Okręgowy przyjmuje za własne.</p> <p>Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu Rejonowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego mógłby tylko wówczas wzruszyć zaskarżony wyrok, gdyby istniała dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł Sąd Rejonowy na jego podstawie.</p> <p>Taka sytuacja w niniejszym przypadku nie występuje.</p> <p>Należy zauważyć, iż zarzut sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału wymaga czegoś więcej niż przeciwstawienia ustaleniom Sądu własnej wersji interpretacji faktów.</p> <p>Powód nie podważył swobodnej oceny dowodów z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. Zatem zarzut apelacji naruszenia przepisów prawa procesowego nie może być uznany za uzasadniony.</p> <p>Co do zarzutu apelacji dotyczącego dowodu z opinii biegłego należy podać iż Sąd Najwyższy w tezie wydruku z dnia 17.05.1974r. (I CR 100/74, Lex nr 7497 wskazując że opinia biegłego tak, jak każdy inny dowód, podlega ocenie Sądu orzekającego tak co do jej zupełności i zgodności z wymaganiami formalnymi, jak i co do jej mocy przekonywującej. Jeżeli z tych punktów widzenia nie nasunie ona Sądowi orzekającemu zastrzeżeń, to oczywiście może ona stanowić uzasadnioną podstawę dla dokonania ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia sprawy, w tym bowiem właśnie celu Sąd zasięga opinii biegłego. Podstawy do dokonania ustaleń faktycznych nie mogłaby natomiast stanowić opinia dowolna, sprzeczna z materiałem dowodowym, niezupełna, pozbawiona argumentacji, umożliwiającej Sądowi dokonanie wszechstronnej oceny złożonej przez biegłego opinii.</p> <p>Opinia sporządzona w przedmiotowej sprawie jest pełna i zgodna z materiałem dowodowym, a przy tym jednoznacznie udziela odpowiedzi na pytania postawione przez Sąd I instancji.</p> <p>Fakt, że strona powodowa zgłosiła zastrzeżenia do sporządzonej opinii, nie pozbawia jej wartości i mocy dowodowej, albowiem Sąd I instancji po otrzymaniu zarzutów każdej ze stron, dopuścił dowód z opinii uzupełniającej, która udzielała odpowiedzi na zastrzeżenia stron. W następstwie zastrzeżeń powoda biegły skorygował zresztą swoje wyliczenia i Sąd<br/>I instancji wydając wyrok oparł się nie tylko na opinii podstawowej, ale także na<br/>opiniach uzupełniających.</p> <p>Zasadnie zauważa strona pozwana w odpowiedzi na apelację, iż poza kwestionowaniem kompetencji biegłego i zarzutem, iż biegły winien się oprzeć wyłącznie na tachografach, powód nie zgłosił żadnych innych konkretnych argumentów które mogłyby podważyć wiarygodność opinii. Tymczasem biegły odniósł się w swoich wyliczeniach do tachografów i na ich podstawie również dokonywał obliczeń, co do zasady jednak korzystał z innych dokumentów źródłowych, które obejmowały nie tylko czas pracy powoda związany z prowadzeniem pojazdu, ale również inne czynności, które w przypadku kierowców wliczane są do czasu pracy. Rozwiązanie przyjęte przez biegłego było zatem korzystniejszego dla powoda, bowiem tachografy nie rejestrowały pełnego czasu pracy powoda i nie mogą być też traktowane jako ewidencja czasu pracy powoda.</p> <p>Bezzasadny jest także zarzut apelacji naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 kpc</a>. Zgodnie z treścią tego przepisu Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać<br/>dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych.</p> <p>W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dopuścił dowód z opinii uzupełniającej, która wyjaśniła wszystkie zarzuty jakie strony zgłosiły do pierwszej opinii biegłego.</p> <p>Zatem Sąd I instancji nie był zobowiązany do dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego, ponieważ nie było ku temu podstaw, a ponadto nie wnosiła o to żadna ze stron (vide: rozprawa w dniu 24 września 2013).Sąd I instancji wyraźnie zapytał czy strony zgłaszają nowe wnioski dowodowe i żadna ze stron, takich wniosków nie zgłosiła, a był to właściwy moment dla zgłoszenia dowodu z opinii innego biegłego.</p> <p>Sam fakt, że powód nie zgodził się z wyliczeniami biegłego nie obligował Sądu I instancji do dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii biegłego.</p> <p>Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10.01.2002r. ( II CKN 639/99, LEX nr 53135) „Specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód już został przez Sąd dopuszczony, to stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie "w razie potrzeby". Potrzeba taka nie może być jedynie wynikiem niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej wydźwięku konkluzji opinii, lecz być następstwem umotywowanej krytyki dotychczasowej opinii. W przeciwnym bowiem razie Sąd byłby zobligowany do uwzględniania kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie złożona zostałaby opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne". Podobny wyrok wydany został w dniu 18.10.2001r. ( IV CKN 478/00, LEX nr 52795), Sąd Najwyższy przyjął bowiem, że „Za uzasadnione należy uznać stanowisko, iż Sąd nie jest obowiązany dopuścić dowodu z opinii kolejnego biegłego w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony składającej wniosek. W szczególności nie ma takiego obowiązku, gdy powołany przez stronę dla uzasadnienia wniosku zarzut niekompetencji biegłego wywodzony jest z faktu, że stanowisko biegłego jest inne niż stanowisko eksperta powołanego przez stronę dla wydania opinii pozasądowej a pozostałe zarzuty nie znajdują potwierdzenia lub dotyczą okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy".</p> <p>Wniosek dowodowy powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie nowego dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rozliczania czasu pracy kierowców na okoliczność ustalenia na podstawie odczytu wykresów tachografu, czasu pracy powoda w okresie od czerwca 2011r. do listopada 2012r. jest spóźniony, a ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 368;art. 368 § 1;art. 368 § 1 pkt. 4)">art. 368 § 1 pkt 4 kpc</a> w apelacji można powołać w razie potrzeby, nowe fakty i dowody, ale konieczne jest również w tym zakresie wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo, że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Powód w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego i nie wykazał również dlaczego zgłoszenie wskazanego wniosku na etapie postępowania przed Sądem I instancji nie było możliwe, jak również, że potrzeba zgłoszenia tego wniosku wynikła później. Dowód z opinii biegłego był przeprowadzany w postępowaniu przed Sądem I instancji, a zatem po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego ( pierwotnej i uzupełniających) istniała możliwość zgłoszenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, zwłaszcza, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd I instancji pytał strony o ewentualne dalsze wnioski dowodowe. Powód zaniechał jednak zgłoszenia takiego wniosku, a zatem wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego zawarty dopiero w apelacji należy uznać za spóźniony.</p> Niezależnie od powyższego wskazać również należy, iż wniosek ten jest bezpodstawny albowiem opinia sporządzona przez biegłego jest jasna, pełna i zawiera kategoryczne ustalenia. Dowód z opinii biegłego został przeprowadzony zgodnie z wnioskiem powoda i opiera się na dokumentach, których powód nie zakwestionował, co znalazło odzwierciedlenie w zaprotokołowanych oświadczeniach powoda. Powód w apelacji nie zgłosił żadnych rzeczowych argumentów, które podważałyby wiarygodność opinii, a wcześniejsze zastrzeżenia powoda, zostały przez biegłego rozpatrzone i w związku z nimi wydana została opinia uzupełniająca. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego sam fakt niezadowolenia strony z opinii biegłego nie daje podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego, a zatem, nawet gdyby przyjąć, że wniosek dowodowy zawarty w apelacji nie jest spóźniony, nie mógłby być on uwzględniony, ponieważ brak jest ku temu podstaw prawnych, na co trafnie wskazywała strona pozwana w odpowiedzi na apelację.<p>Uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone w sposób spełniający wymogi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a> zawiera ocenę zeznań świadków zeznających w sprawie, ocenę opinii biegłego Sąd Okręgowy w pełni ocenę tę podziela jako dokonaną bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>.</p> <p>Z tych względów apelacja powoda jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>Orzeczenie o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym uzasadnia przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> stanowiący, iż w przypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążyć jej w ogóle kosztami. W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie o przypadku szczególnie uzasadnionym świadczy fakt utrzymywania przez powoda jego licznej rodziny, co wynika z oświadczenia powoda złożonego na rozprawie apelacyjnej w dniu 19 grudnia 2013r.</p> </div>