I ACa 491/13

<p>Sygn. akt. I ACa 491/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="208"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <span class="underline"> <!-- -->Przewodniczący</span> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Marek Klimczak</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SA Anna Gawełko (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SA Dariusz Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr.sądowy Justyna Stępień</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na rozprawie sprawy <br/>z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span>" Sp. z o.o. z/s w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> Hucie (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowie</p> <p>z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt VI GC 142/13</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala</strong> apelację,</p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza</strong> od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block"> Huty (...)</span> z/s w <span class="anon-block">S.</span> kwoty 205.160,01 zł tytułem wynagrodzenia za usługi doradcze<br/>w zakresie przygotowania wniosku o wsparcie finansowe w ramach funduszy Unii Europejskiej w latach 2007 - 2013 dla projektów inwestycyjnych pozwanej Spółki.</p> <p>W sprzeciwie od upominawczego nakazu zapłaty pozwana <span class="anon-block"> Huta (...) S.A.</span> wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że nie jest zobowiązana do zapłaty żądanej przez powoda kwoty, ponieważ prawa i obowiązki ze spornej umowy zostały przeniesione za zgodą powoda na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 26 lipca 2012r. (sygn. VI Gc 142/13) Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu.</p> <p>Powyższy wyrok Sąd oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:</p> <p>W dniu 26.10.2009r. strony sporu zawarły <span class="anon-block">umowę nr (...)</span> na podstawie, której powód jako wykonawca zobowiązał się świadczyć na rzecz pozwanego usługi doradcze w zakresie przygotowania wniosku o wsparcie finansowe UE w latach 2007-2013, dla projektów inwestycyjnych pozwanego – jako zamawiającego – wymienionych szczegółowo w § 2 ust. 2, dla których wykonawca stwierdził możliwość uzyskania dofinansowania. Jest niesporne, że powód wykonał zamówione usługi o wartości określonej w wystawionych dokumentach rozliczeniowych. Pozwana nie zakwestionowała również twierdzeń powoda, że otrzymała z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości kwoty dofinansowania, tj. w dniu 18.05.2011r. – 6.203,81 zł i w dniu 2.06.2011r. – 35.154,92 zł oraz w dniu 19.05.2011r. – 6.351,93 zł w dniu 2.06.2011r. – 35.994,30 zł.</p> <p>W § 6 w umowie strony ustaliły ogólne zasady wynagrodzenia, przyjmując – między innymi – że faktury wystawione przez powoda mają być płatne w terminie 14 dni od daty ich otrzymania przez zamawiającego. Zamawiający (pozwany) winien był jednak przekazać przyjmującemu zamówienie (powodowi) informację o uzyskaniu decyzji o przyznaniu dofinansowania niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni od jej uzyskania. Pozwana nie podnosiła w sprawie aby informacje w tym przedmiocie do powoda faktycznie skierowano.</p> <p>W dniu 25.05.2011r. pozwana spółka zwróciła się do powoda o wyrażenie zgody na „przeniesienie umowy z dnia 26.10.2009r. i umowy z dnia 18.10.2010r. na <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">S.</span>”. W piśmie tym wyjaśniła, że w związku z planowaną sprzedażą przedsiębiorstwa zwraca się o wyrażenie powyższej zgody (k.38). Powód pismem z dnia 8.07.2011r. wyraził zgodę na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 26.10.2009r. oraz umowy z dnia 18.10.2010r. nr <span class="anon-block">(...)</span> na <span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) Sp. z o.o. w <span class="anon-block">S.</span> (k.40).</p> <p>W dniu 26.10.2012r., a więc po złożeniu powyższego oświadczenia powód wystawił dwie <span class="anon-block">faktury vat nr (...)</span>r. na kwotę 90.451,27 zł i nr <span class="anon-block">(...)</span> r. na kwotę 114.708,74 zł wskazując w nich jako nabywcę – pozwaną spółkę. Faktury te obejmowały wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy z dnia 26.10.2009r., co wyraźnie zaznaczono w ich treści (k. 41-42).</p> <p>Pozwana należności tych nie zapłaciła, wskazując że zobowiązanym do zapłaty jest <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. Spółka ta bowiem przejęła z dniem 1 lutego 2012r. prawa i obowiązki wynikające m.in. z umowy stron sporu z dnia 26.10.2009r. W dniu 31.01.2012r. doszło bowiem do zawarcia umowy przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa pomiędzy pozwaną spółkę – jako sprzedającym – i <span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) Sp. z o.o. jako – kupującym (k. 85 i in.)</p> <p>Powód podtrzymując żądanie pozwu argumentował, że należność objęta fakturami stała się wymagalna w czerwcu 2011r., a nabycie przedsiębiorstwa miało miejsce w dniu 31.01.2012r. – to zobowiązanym do zapłaty należności z faktur – jest pozwana spółka.</p> <p>W świetle powyższych ustaleń faktycznych – Sąd Okręgowy podkreślił, że do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawała kwestia, czy doszło do skutecznego przejęcia długu pozwanej spółki wobec powoda przez <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) z/s w <span class="anon-block">S.</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2)">art. 519 § 2 kc</a>), co skutkuje tym, że dotychczasowy dłużnik zostaje zwolniony od obowiązku świadczenia wobec wierzyciela a przejemca staje się dłużnikiem.</p> <p>Od momentu dokonania przejęcia – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 kc</a> – odpowiedzialność za dług ciąży na majątku przejemcy. Przejęcie długu następuje w drodze umowy pomiędzy przejemcą a dłużnikiem lub wierzycielem. W obu przypadkach do zawarcia tej umowy potrzebna jest zgoda tej strony zobowiązana, która nie uczestniczy w umowie przejęcia długu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2)">art. 519 § 2 kc</a>). Zgoda na przejęcie długu może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak też równocześnie z zawarciem tej umowy bądź też po jej zawarciu. Zgoda wyrażona przed zawarciem umowy musi wskazywać osobę przejemcy<br/>i nie upoważnia ona dłużnika lub wierzyciela do zawarcia umowy z kimkolwiek, lecz z konkretnie wskazaną osobę.</p> <p>Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie: zgoda wierzyciela – powoda – na przeniesienie praw i obowiązków została udzielona przed zawarciem umowy przejęcia.</p> <p>Zapisy w umowie z dnia 31.01.2012r. przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa – wyraźnie wskazują, ze z dniem jej zawarcia przejmujący (<span class="anon-block">L. M.</span>) przejął wszystkie zobowiązania z umów wymienionych w załączniku nr 4 pkt. 1 – bez względu na to, czy były one czy też nie w dacie jej zawarcia wymagalne. <br/> Sąd podzielił, że translatywne przejęcie przez nabywcę przedsiębiorstwa długów związanych z jego prowadzeniem następuje według ogólnych zasad zmiany dłużnika przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 i nast. kc.</a> W takim zakresie, w jakim to nastąpi, wyłączone jest stosowanie regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 526;art. 526 zd. 1)">art. 526 zd.1 kc</a> – obecnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4}kc.</a> </p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, stanowisko powoda odnośnie wymagalności roszczenia w świetle umowy zawartej z pozwanym – nie jest trafne. Kwestia ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Wymagalność roszczeń powoda podlega określeniu według zasady z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc.</a> </p> <p>Sąd oddalił powództwo – stojąc na stanowisku , że w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt. 2 kpc</a> doszło do przejęcia długu przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Powyższy wyrok powód zaskarżył apelacją. Zarzucił:</p> <p>1)  naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} Kodeksu cywilnego</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż nie znajduje on w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż doszło do translatywnego przejęcia przez nabywcę przedsiębiorstwa długów związanych z jego prowadzeniem w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 1)">art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego</a>, mimo, iż powodowa spółka nie zwolniła z długu strony pozwanej i nie doszło do przejęcia długu;</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1)">art.65 § 1 Kodeksu cywilnego</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż zgoda wyrażona przez powodową spółkę w oświadczeniu z dnia 8 lipca 2011r. na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 26 października 2009r. stanowi zgodę wierzyciela na zwolnienie pozwanej spółki z długu o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt.2</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, mimo, iż złożone oświadczenie tego nie stanowi;</p> <p>c)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 Kodeksu cywilnego</a> poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż termin spełnienia świadczenia jest równoważny terminowi wymagalności roszczenia, a także iż w umowie łączącej strony nie określono terminu spełnienia świadczenia, mimo, iż w postanowieniach § 5 ust. 5 oraz w art. § 6 ust. 3 umowy strony w sposób precyzyjny określiły odmiennie wymagalność i termin spełnienia świadczenia;</p> <p>d)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 1)">art. 519 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt 2) Kodeksu cywilnego</a> poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest przyjęcie, iż doszło do zwolnienia pozwanej spółki z długu (przejęcia długu), mimo iż powodowa spółka nie złożyła oświadczenia wymaganego postanowieniami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt. 2</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>.</p> <p>2)  naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego</a> poprzez dowolną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania i wyciągniecie ze zgromadzonego materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, iż;</p> <p>a)  powodowa spółka wyraziła zgodę na zwolnienie pozwanej spółki z długu w postaci należnego wynagrodzenia w wysokości: 205.160,01 złotych za świadczone usługi doradcze, a w konsekwencji przyjęcie, iż pozwana spółka (dotychczasowy dłużnik) nie jest zobowiązana do zapłaty długu względem powodowej spółki;</p> <p>b)  doszło do przejęcia długu pozwanej spółki w postaci należnego wynagrodzenia w wysokości 205.160,01 złotych za świadczone usługi doradcze przez spółkę pod firmą: „<span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>, a w konsekwencji przyjęcie, iż pozwana spółka (dotychczasowy dłużnik) nie jest zobowiązana do zapłaty długu względem powodowej spółki;</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji jako nieuzasadnionej.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>W pierwszej kolejności należało się odnieść do naruszenia przepisów postępowania, które – w ocenie skarżącego – miały istotny wpływ na wynik sprawy.</p> <p>Zarzut ten powód sprowadza do naruszenia przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> przy ocenie dowodu w postaci pisemnego oświadczenia złożonego przez powoda w dniu 8.11.2011r.</p> <p>Analizując uzasadnienie tego zarzutu przedstawione w uzasadnieniu apelacji – należy stwierdzić, że – wbrew treści tego zarzutu przedstawionego w apelacji jako zarzutu prawa procesowego – autor apelacji w istocie kwestionuje przyjętą przez Sąd wykładnię pisemnego oświadczenia powoda z dnia 8.07.2011r. w przedmiocie wyrażenia przez niego zgody na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy z 26.10.2009r. zawartej z pozwanym, a więc w istocie zarzut ten dotyczy naruszenia prawa materialnego opisanego przez skarżącego w pkt. 1b) apelacji.</p> <p>Podniesione przez powoda zarzuty naruszenia prawa materialnego także są nieuzasadnione.</p> <p>Jest faktem niespornym, że w dniu 31 stycznia 2012r. pozwana spółka zawarła z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) Spółka z o.o. z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> umowę przeniesienia prawa własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(1))">art. 55^{<!-- -->1} kc</a>). Przedmiot umowy został szczegółowo opisany w treści aktu notarialnego. Do umowy sporządzono 22 załączniki stanowiące jej integralną część. Dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu istotna jest treść załącznika 4, który zawiera listę umów, których prawa i obowiązki przeszły na nabywcę przedsiębiorstwa. Pod pozycją nr <span class="anon-block">(...)</span> (k.125) wymieniona jest <span class="anon-block">umowa nr (...)</span> z dnia 26.10.2009r., w oparciu o którą powód wystawił faktury będące przedmiotem sporu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc</a> nabywca przedsiębiorstwa […] jest odpowiedzialny ze zbywcą przedsiębiorstwa, za jego zobowiązania związane związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa […] Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.</p> <p>Nie ma wątpliwości, że odpowiedzialność, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc</a> ponosi także nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa.</p> <p>Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku zajął stanowisko, że w sprawie należało orzec według zasady wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 kc</a>, dlatego wyłączone jest zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc.</a> </p> <p>Powód natomiast zarzuca, że Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne nie stosując przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc.</a> Zdaniem skarżącego powodowa spółka nie zwolniła pozwanej z długu i nie doszło do przejęcia długu. Poprzez zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 kc</a> – Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne, naruszając równocześnie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 kc</a> przez jego niewłaściwe zastosowania.</p> <p>Istota sporu sprowadza się więc do rozstrzygnięcia , czy żądanie pozwu skierowane przeciwko pozwanej spółce, jako stronie umowy z dnia 26.10.2009r. nr <span class="anon-block">(...)</span>, będącej podstawą wystawienia faktur załączonych do pozwu – powinno być ocenione przez pryzmat <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. n)">art. 519 i n.kc</a> – jak to uczynił Sąd Okręgowy - czy też według zasady wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->( 4)} kc</a> – jak tego domaga się powód.</p> <p>Trafnie wskazuje powód na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 4.04.2007r. (sygn. akt V CSK 3/07, Lex nr 247585) iż nabywca przedsiębiorstw przejmuje długi związane z jego prowadzeniem tylko za zgodą wszystkich wierzycieli. W razie braku takiej zgody – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc</a> nabywca odpowiada ze zbywcą przedsiębiorstwa solidarnie […].</p> <p>Zatem w pierwszej kolejności rozważyć należy, czy powód jako wierzyciel wyraził zgodę na przejęcie długu pozwanej spółki, ze skutkiem zwolnienia pozwanej spółki z długu.</p> <p>W tym zakresie przypomnieć należy dwa dokumenty:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>pismo pozwanej spółki z dnia 25.05.2011r. (k.38), skierowane do powodowej spółki zawierające prośbę o wyrażenie zgody na przeniesienie <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 26.10.2009r. zawartej z <span class="anon-block"> Hutą (...)</span> […] w związku z planowaną sprzedażą <span class="anon-block"> przedsiębiorstwa Huty (...)</span> na rzecz <span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) sp. z o.o. w <span class="anon-block">S.</span>.</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>oświadczenie powoda z dnia 8.07.2011r. o wyrażeniu zgody na przeniesienie prawa i obowiązków wynikających z umowy z dnia 26.10.2009r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k.40).</p> </dd> </dl> <p>Okoliczność skutecznego złożenia przez powoda oświadczenia woli o treści określonej w piśmie z dnia 8.07.2011r. jest bezsporna. Zdaniem powoda – złożenie tego oświadczenia nie oznaczało jednak zgody na zwolnienie pozwanej z długu – a zatem – w jego ocenie – nie doszło do przejęcia długu przez nabywcę <span class="anon-block"> przedsiębiorstwa - (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) <span class="anon-block"> Spółkę z o.o. (...)</span> zaś uzasadnia solidarną odpowiedzialność pozwanej spółki – jako zbywcy przedsiębiorstwa – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc</a>, bowiem pozwana spółka nie została zwolniona z długu wobec powoda.</p> <p>Stanowiska powoda nie sposób jednak podzielić.</p> <p>Sąd Okręgowy trafnie dokonał oceny prawnej i skutków złożenia przez powoda oświadczenia wyrażonego w piśmie z dnia 8.07.2011r.</p> <p>Wykładni tego oświadczenia woli powoda nie można dokonywać w oderwaniu od celu, dla którego zostało ono złożone. Cel ten został wyraźnie określony w piśmie pozwanego z dnia 25.05.2011r.- gdzie pozwany wyraźnie zaznaczył, że oczekuje od powoda złożenia określonej treści oświadczenia – w związku z planowaną sprzedażą swojego przedsiębiorstwa na rzecz wskazanego nabywcy.</p> <p>Nie budzi wątpliwości, że oświadczenie powoda o wyrażeniu zgody na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy z dnia 26.10.2009r. było podstawą do sporządzenia załącznika nr 4 do umowy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawartej przez pozwanego w dniu 31.01.2012r. z <span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) sp. z o.o.</p> <p>Należy zauważyć, że przejęcie długu jest czynnością prawną dwuczłonową, składającą się z jednej z umów wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt. 2 kc</a>) i oświadczenia zawierającego zgodę na zmianę dłużnika (w niniejszej sprawie chodzi o oświadczenie powoda w przedmiocie zgody – jako wierzyciela). Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że zgoda na przejęcie długu, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt. 2 kc</a> – może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak też równocześnie z zawarciem tej umowy, bądź też po jej zawarciu. Jeżeli zgoda jest wyrażona przed zawarciem umowy pomiędzy dłużnikiem a przejemcą długu, to musi wskazywać osobę przejemcy. Tak stało się w niniejszej sprawie.</p> <p>W tym stanie prawnym – wobec zaistnienia przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 kc</a> i n. – należy stwierdzić, że doszło do skutecznego przejęcia długu pozwanej spółki przez przejemcę <span class="anon-block">L. M.</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) sp. o.o. w <span class="anon-block">S.</span>. Oznacza to tym samym – zwolnienie pozwanej spółki z długów, których źródłem jest umowa stron sporu zawarta w dniu 26.10.2009r. Podstawową bowiem konsekwencją przejęcia długu jest następstwo (sukcesja) w dług, polegająca na tym, że przejemca wstępuje w sytuację prawną dotychczasowego dłużnika, który zostaje zwolniony z długu. Przejęcie długu nie wpływa w sensie prawnym na stosunek obligacyjny łączący wierzyciela z dawnym dłużnikiem, a następnie z przejemcą.</p> <p>Od momentu dokonania przejęcia zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519)">art. 519 kc</a> ( co w niniejszej sprawie miało miejsce z chwilą zawarcia umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31.01.2012r.) – odpowiedzialność za dług ciąży na majątku przejemcy.</p> <p>Zarzuty naruszenia prawa materialnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 kc</a> i 519 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65 § 1)">§ 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 519;art. 519 § 2;art. 519 § 2 pkt. 2)">art. 519 § 2 pkt. 2 kc</a> są więc nietrafne.</p> <p>Końcowo należy się odnieść do zarzutu naruszenia prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc.</a> </p> <p>Powód twierdzi, że nie doszło do przejęcia długu pozwanego wynikającego z umowy z dnia 26.10.2009r. bowiem w dacie złożenia przez niego oświadczenia – w dniu 8.07.2011r. – jego roszczenie dochodzone pozwem w niniejszej sprawie było wymagalne przed tym dniem, zaś jego zgoda wyrażona w powołanym oświadczeniu rodziła skutki na przyszłość, od momentu zawarcia umowy sprzedaży w dniu 31.01.2012r.</p> <p>Stanowisko powoda w przedmiocie wymagalności jego roszczeń dochodzonych pozwem w niniejszej sprawie – jest nietrafne.</p> <p>W doktrynie i judykaturze wymagalność roszczenia określane jest jako stan , w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Jest to stan potencjalny, o charakterze obiektywnym, którego początek zbiega się z chwilą uaktywnienia się wierzytelności.</p> <p>Wymagalność roszczenia następuje:</p> <p>a)  z upływem wyznaczonego przez strony terminu spełnienia świadczenia</p> <p>b)  niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania.</p> <p>Z chwilą, gdy roszczenie staje się wymagalne – wierzyciel może dochodzić roszczenia na drodze sądowej – wcześniej wytoczone powództwo zostało by oddalone jako żądanie przedwczesne (roszczenie niewymagalne), w przypadku świadczenia pieniężnego rozpoczynają bieg odsetki i rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia.</p> <p>W niniejszej sprawie powód domagał się zapłaty kwoty 205.160,01zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3.06.2011r., zaś podstawą tego żądania były dwie <span class="anon-block">faktury nr (...)</span> – obie z daty 26.12.2012r. (k. 41 i 42).</p> <p>W obu fakturach powód określił termin zapłaty na dzień 9.01.2013r.</p> <p>Już z samego faktu porównania daty, od której powód żąda zapłaty odsetek – 3.06.2011r. z terminem płatności należności objętych fakturami w/w – 9.01.2013 r. wyraźnie wynika sprzeczność stanowiska powoda w przedmiocie wymagalności roszczenia.</p> <p>Żądanie odsetek jest oparte na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 kc</a>, jest konsekwencją opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, na który to zresztą przepis powód wskazuje w uzasadnieniu pozwu. Nie pozostaje w opóźnieniu w zapłacie dłużnik, jeśli nie uchybił terminowi zapłaty. Powód sporządził faktury dopiero w dniu 26.12.2012r., z terminem zapłaty 9.01.2013r. Uchybienie tego terminu skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 kc.</a> </p> <p>W niniejszej sprawie ustalenie, kiedy stały się wymagalne roszczenia powoda – wymaga odwołania się do treści umowy łączącej strony procesu z dnia 26.10.2009r. (§ 6 pkt. 3 umowy – k.34). Warunkiem uruchamiającym obowiązek zapłaty przez pozwanego wynagrodzenia za wykonane przez powoda doradcze było wystawienie faktur. Faktem jest, że pozwany jako zamawiający był zobowiązany do przekazywania powodowi informacji nt. decyzji o przyznaniu dofinansowania (§ 6 pkt. 3 umowy). Nie wywiązanie się z tego obowiązku nie było obwarowano żadnym rygorem i skutkiem.</p> <p>Nie wynika z okoliczności wskazanych przez powoda , dlaczego dopiero w dniu 26.12.2012r. , a wiec po upływie blisko 10 miesięcy po zawarciu umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powód sporządził faktury przedłożone przy pozwie. Informacje o tym, kiedy pozwanemu wypłacono świadczenia z dofinansowania z funduszy unijnych powód uzyskał w dniu 19.03.2013r. (k. 37), a więc prawie po blisko dwóch miesiącach od sporządzenia faktur objętych pozwem.</p> <p>Trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu treści umowy stron z dnia 26.10.2009r. i okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie - wymagalność roszczeń powoda wyznaczył termin ustalony według zasady wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc.</a> </p> <p>Odmienne stanowisko powoda nie znajduje uzasadnienia w treści zebranego materiału dowodowego.</p> <p>Jeśli nawet podzielić stanowisko powoda w przedmiocie wymagalności – to i tak nie ma to wpływu na wynik sporu: powód bowiem wystąpił z pozwem w dniu 28 marca 2013r., a więc po upływie ponad roku od daty umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia 31.01.2012r. Skoro przed tą datą powód nie wystąpił z żądaniem zapłaty, to w zaistniałym stanie prawnym dłużnikiem powoda jest przejemca długu.</p> <p>Reasumując powyższe – apelacja powoda zarzucająca naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55^{<!-- -->4} kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc</a> – jest nie uzasadniona – z przyczyn wyższej opisanych.</p> <p>Z tych względów Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>O kosztach postepowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 kpc</a>.</p> </div>