I ACa 434/13

<p>Sygn. akt. I ACa 434/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="208"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <span class="underline"> <!-- -->Przewodniczący</span> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Anna Gawełko (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SA Kazimierz Rusin</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SA Dariusz Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Justyna Stępień</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na rozprawie sprawy</p> <p>z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Wspólnocie Mieszkaniowej <span class="anon-block">Alei (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> </strong> </p> <p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu</p> <p>z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I C 801/12</p> <p> <strong> <!-- -->o d d a l a apelację.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu oddalił pozew <span class="anon-block">E. G.</span> skierowany przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> (sygn. akt I C 801/12).</p> <p>Powyższy wyrok Sąd oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych.</p> <p>W dniu 17 lutego 1978 r. na podstawie umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży lokalu mieszkalnego <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> objęli w użytkowanie wieczyste po ½ części w 56/1600 części działek <span class="anon-block">(...)</span> położonych w <span class="anon-block">M.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na okres 99 lat oraz nabyli w częściach po ½ własność lokalu <span class="anon-block">(...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> wraz z częściami wspólnymi. Nabywcy zobowiązali się, że będą ponosić wszelkie koszty eksploatacyjne i remontów bieżących w wysokości 2% rocznie do końca 1980 r., po tym zaś terminie dodatkowo 1% tytułem remontów kapitalnych, łącznie 3% od kwoty sprzedaży, tj. od 120.960 zł, płatne miesięcznie z dołu do dnia 10 – tego każdego miesiąca na koszt zarządcy budynku, a nadto wszelkie opłaty licznikowe, tj.za światło i gaz.</p> <p>Wyrokiem z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I C 499/10 Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu zezwolił Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku <span class="anon-block">(...)</span>przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> na sprzedaż w trybie licytacji na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> dotyczących egzekucji z nieruchomości lokalu mieszkalnego <span class="anon-block">(...)</span>stanowiącego własność <span class="anon-block">E. G.</span> , a znajdującego się w budynku mieszkalnym nr<span class="anon-block">(...)</span> przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> . Wyrok ten stał się prawomocny po oddaleniu przez Sąd Apelacyjny apelacji wniesionej przez powoda wyrokiem z dnia 1 września 2011r. sygn. akt I ACa 60/11).</p> <p>Wyrok Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2010 r. został opatrzony klauzulą wykonalności z dnia 4.04.2012 r. .</p> <p>Na wniosek wierzyciela – Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> wszczęto postępowanie egzekucyjne skierowane do nieruchomości, o której mowa w przedmiotowym wyroku .</p> <p>Na dzień 31 grudnia 2012 r. zaległości powoda względem Wspólnoty Mieszkaniowej wynoszą 92.143,58 zł.</p> <p>W świetle dokonanych ustaleń faktycznych – Sąd dokonał oceny zasadności pozwu wniesionego przez <span class="anon-block">E. G.</span> o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2010 r. , sygn. akt I C 499/10 – wyżej opisanego.</p> <p>Sąd wskazał, że powód wystąpił z powództwem przeciwegzekucyjnym, tzw. opozycyjnym , określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a> jako środek merytorycznej obrony dłużnika. Przepis ten pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem i w konsekwencji musi być oparte na przyczynach materialnoprawnych – podstawach wymienionych w tym przepisie .</p> <p>Okoliczności, na które powołuje się powód w uzasadnieniu pozwu nie odpowiadają żadnej z przesłanek wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a>. Postępowanie nie może zmierzać do wzruszenia zapadłego już w innej sprawie prawomocnego orzeczenia . Badanie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840kpc</a> nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania tej sprawy. Nie jest dopuszczalna merytoryczna zmiana uprzednio wydanego prawomocnego orzeczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 kpc</a>. Z tych przyczyn Sąd oddalił powództwo .</p> <p>Sąd zaznaczył w uzasadnieniu wyroku, że w sferze zainteresowań Trybunału Konstytucyjnego jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 16)">art. 16 ustawy o własności lokali</a>, na którym oparł się Sąd wydając wyrok w sprawie I C 499/10.</p> <p>Powyższy wyrok powód zaskarżył apelacją . Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że :</p> <p>a.  nie jest możliwe w biegu egzekucji skuteczne wystąpienie z powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie zarzutów, które stawia powód,</p> <p>b.  powód usiłuje wzruszyć prawomocny wyrok sądowy (będący w biegu egzekucji tytułem wykonawczym),</p> <p>c.  powód domaga się rozpatrzenia kwestii opłat na rzecz Wspólnoty, co do których zapadł już prawomocny wyrok sądowy .</p> <p>Zdaniem skarżącego</p> <p>– jego powództwo odpowiada treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt. 2 kpc</a> – dłużnik może oprzeć powództwo na zarzucie spełnienia świadczenia , jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie,</p> <p>- pozew o pozbawienie wykonalności jest wymierzony przeciw skutkom, jakie wywołuje klauzula wykonalności i prowadzi do wzruszenia klauzuli wykonalności ,</p> <p>- powód nie żąda powtórnego rozpoznania kwestii opłat , co do których zapadł już wyrok sądowy. W powództwie wytoczonym w trybie art. 16 u.w.l. wartość przedmiotu sporu obejmuje jedynie wartość lokalu mieszkalnego, a nie kwot zaległości, na które wspólnota powołuje się w pozwie . Sąd bada zagadnienie opłat w bardzo wąskim zakresie , ustala czy właściciel zalega z zaliczkami, których wysokość została określona w uchwałach wspólnoty .</p> <p>Powód broni praw nabytych uzyskanych w umowie wieczystego użytkowania i sprzedaży lokalu z dnia 17.02.1978 r.</p> <p>Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania .</p> <p>W piśmie, które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w dniu 18.12.2013 r. nazwanym przez powoda uzupełnieniem apelacji (k. 106 i in.) powód podtrzymał swój zarzut, iż podstawą wniesionego przez niego powództwa jest okoliczność, iż spełnił swoje świadczenie, bowiem wg powoda podstawa płatności jego świadczeń określona jest aktem notarialnym nabycia nieruchomości z 1978 r. , a należności wyliczone przez wspólnotę są bezpodstawne .</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny ustalił na podstawie akt komorniczych , o których udostępnienie zwrócił się w postępowaniu apelacyjnym, że przeciwko powodowi – jako dłużnikowi toczy się postępowanie egzekucyjne, wszczęte na wniosek wierzyciela – Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> – na podstawie tytułu wykonawczego, jakim jest wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I C 499/10 zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Wyrok ten zezwala Wspólnocie Mieszkaniowej na sprzedaż w trybie licytacji lokalu mieszkalnego <span class="anon-block">(...)</span> znajdującego się w budynku mieszkalnym <span class="anon-block">(...)</span> przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> stanowiącego własność pozwanego <span class="anon-block">E. G.</span> .</p> <p>Komornik w sprawie KM 607/12 wydał postanowienie o przystąpieniu do opisu i oszacowaniu nieruchomości w dniu 2.10.2013r .</p> <p>Sąd Apelacyjny ustalił również, że w dniu 29 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie ze skargi konstytucyjnej <span class="anon-block">E. G.</span> o zbadanie zgodności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 16;art. 16 ust. 1)">art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali</a> ( Dz. U z 2000 r, nr 80, poz. 903 ze zm.), z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3)">art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> ( sygn. SK 12/12, OTK – A 2013/6/87, Dz. U 2013/1006, lex nr 1354444).</p> <p>W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że w/w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 16;art. 16 ust. 1)">art. 16 ust. 1</a> jest zgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 1)">art. 64 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 3;art. 31;art. 31 ust. 3)">art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2 Konstytucji</a> .</p> <p>Apelacja powoda nie jest uzasadniona , a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie .</p> <p>Powód twierdzi, że podstawą powództwa przeciwegzekucyjnego, które wniósł do Sądu Okręgowego jest zarzut spełnienia świadczenia . Powód zarówno w sprawie I C 499/10, jak i obecnie – w sprawie o pozbawienie wykonalności wyroku zapadłego w sprawie I C 499/10 – stoi na stanowisku, że wymiar jego świadczeń , które zobowiązany jest spełniać na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej określa wyżej opisana umowa z 1978 r, nabycia wieczystego użytkowania i własności lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa . Zdaniem powoda – wskutek inflacji i denominacji zobowiązania z tego tytułu, określone w umowie zawartej w 1978 r. wynoszą 1 zł rocznie i w zupełności równoważą je pożytki uzyskiwane z nieruchomości, m.in. z reklam umieszczonych na ścianach bloku mieszkalnego .</p> <p>Należy zauważyć, że w sprawie I C 499/10 powód nie kwestionował wysokości świadczeń wyliczonych przez Wspólnotę Mieszkaniową, które wynikały z podejmowanych przez nią uchwał dotyczących kosztów zarządu nieruchomością wspólną .</p> <p>Powód stał i stoi na stanowisku, że uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej regulujące te kwestie jego nie dotyczą z uwagi na ustalenie zawarte w umowie z 1978 r.</p> <p>Powód nie przyjmuje do wiadomości odmiennej argumentacji, która wynika ze zmiany stanu prawnego po 1978 roku. Ustawodawca wprowadził od stycznia 1995 r. nową instytucję – wspólnoty mieszkaniowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawa z 24.06.1994 r. o własności lokali</a> – Dz. U z 2000 r. , nr 60, poz. 903 ze zm.). W istocie wspólnota mieszkaniowa stanowi przymusowe zrzeszenie współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Na współwłaścicielach ciąży ustawowy obowiązek zarządzenia nieruchomością wspólną i ponoszenia jej utrzymania i eksploatacji. Każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 27)">art. 27</a> uwl). Wszyscy właściciele lokali – jako współwłaściciele nieruchomości wspólnej są obowiązani uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 13)">art. 13</a> uwl).</p> <p>W praktyce najistotniejszym obowiązkiem właścicieli lokalu jest wnoszenie regularnych opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną , poprzez comiesięczne uiszczanie zaliczki w formie bieżących opłat (art. 14 uwl).</p> <p>Bezsporne jest, że powód takich zaliczek nie uiszcza.</p> <p>W związku z wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a>, powód z mocy prawa jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej i obciążają go takie same obowiązki w postaci ponoszenia kosztów zarządu nieruchomością wspólną – jak pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości . Umowa nabycia użytkowania wieczystego i własności lokalu zawarta w 1978 r. – w zakresie regulujących sposób ponoszenia kosztów eksploatacyjnych i remontów bieżących – po zmianie stanu prawnego – przestała być źródłem obowiązków dla powoda w tym zakresie . Powód jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej i źródłem obowiązków określających zakres obciążających go kosztów zarządu nieruchomością wspólną są uchwały podejmowane przez wspólnotę mieszkaniową .</p> <p>W świetle niespornych okoliczności co do zalegania przez powoda z uiszczaniem zaliczek na koszty zarządu nieruchomością wspólną – zarzut powoda, na którym powód opiera powództwo przeciwegzekucyjne – spełnienie świadczenia – jest oczywiście bezzasadny .</p> <p>Należy przypomnieć, że u podstaw wydania wyroku w sprawie I C 499/10 z dnia 8 września 2010 r. leżała okoliczność, że powód długotrwale zalega z wnoszeniem należnych od niego opłat. Stan ten w czasie – po wydaniu wyroku – nie uległ zmianie . Nie twierdził też powód w niniejszym procesie, że uregulował swoje zadłużenie wobec wspólnoty mieszkaniowej po wszczęciu postępowania egzekucyjnego .</p> <p>Reasumując powyższe – apelację powoda jako nieuzasadnioną – należało oddalić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>).</p> </div>