I ACa 607/13

<p>Sygn. akt I A Ca 607/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Krzysztof Chojnowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SA Jadwiga Chojnowska (spr.)</p> <p>SO del. Dariusz Małkiński</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>Iwona Aldona Zakrzewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółce z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zwolnienie spod egzekucji</strong> </p> <p>na skutek apelacji <strong> <!-- -->powódki</strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce</p> <p>z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I C 1007/12</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">A. G.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> domagała się zwolnienia od egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie następujących ruchomości: uszkodzonego <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>: <span class="anon-block"> (...)</span>; naczepy ciężarowej <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>: <span class="anon-block"> (...)</span> oraz naczepy ciężarowej <span class="anon-block"> (...)</span> o nr rej. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> wniosła o oddalenie powództwa twierdząc, że pozew został wniesiony po upływie miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się powódki o zajęciu, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> Ponadto podnosiła, iż umowy kupna wskazanych w pozwie ruchomości miały charakter pozorny.</p> <p>Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił powództwo oraz rozstrzygnął o kosztach procesu.</p> <p>Sąd ten ustalił, że nakazem zapłaty z dnia 17 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie nakazał <span class="anon-block"> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> oraz <span class="anon-block">R. G.</span> zapłacić solidarnie na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (obecnie w <span class="anon-block">S.</span>) kwotę 253.614,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko <span class="anon-block">R. G.</span> (sygnatura KM 2754/09).</p> <p>W dniu 28 września 2010 r. <span class="anon-block">A. G.</span> zawarła z <span class="anon-block">R. G.</span>, umowę kupna - sprzedaży, na mocy której nabyła od niego naczepę ciężarową m-ki <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>: <span class="anon-block"> (...)</span>, natomiast w dniu 31 sierpnia 2011 r. powódka, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>, zawarła z <span class="anon-block">R. G.</span>, jako <span class="anon-block"> firmą (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, kolejną umowę kupna - sprzedaży, na mocy której kupiła samochód ciężarowy m-ki <span class="anon-block">V.</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> oraz naczepę ciężarową m-ki <span class="anon-block"> (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Kupione przez nią pojazdy pozostawiła w miejscu dotychczasowego stacjonowania w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>W dniu 8 września 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie dokonał zajęcia przedmiotowych ruchomości, znajdujących się w oddziale <span class="anon-block"> Spółki (...) sp. z o.o.</span> Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>. W dniu 15 września 2011 r. powódka dowiedziała się o zajęciu przez Komornika wskazanych ruchomości i jeszcze tego samego dnia pisemnie wezwała wierzyciela do zwolnienia spod egzekucji zajętych ruchomości. Pismo nadane przez nią listem poleconym w dniu 16 września 2011 r. wpłynęło do wierzyciela 19 września 2011 r. Pismem z dnia 27 września 2012 r. <span class="anon-block">A. G.</span> ponownie wezwała wierzyciela do zwolnienia spod egzekucji uszkodzonego samochodu ciężarowego oraz dwóch naczep.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Sąd ten wskazał, że w sprawie bezspornym było, że powódka, która nie była stroną postępowania egzekucyjnego o sygn. Km 2754/09, prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ciechanowie, posiadała legitymację czynną do wniesienia pozwu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841 § 1 k.p.c.</a>, jak również, że Komornik ten w dniu 8 września 2011 r. w postępowaniu egzekucyjnym zajął rzeczy ruchome w postaci uszkodzonego samochodu ciężarowego i dwóch naczep ciężarowych.</p> <p>Sporne natomiast było to, czy w chwili zajęcia wskazane ruchomości stanowiły własność <span class="anon-block">A. G.</span> oraz czy powódka wniosła powództwo z zachowaniem terminu wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>W ocenie Sądu powódka udowodniła, że zajęte przez Komornika w dniu 8 września 2011 r. ruchomości tj. uszkodzony samochód ciężarowy oraz dwie naczepy stanowiły jej własność. Potwierdziły to dokumenty w postaci: faktur VAT, dokumentacji w księgach przychodów i rozchodów oraz zeznania <span class="anon-block">A. G.</span> i świadka <span class="anon-block">R. G.</span>. Pozwana nie wykazała natomiast, aby sprzedaż przedmiotowych ruchomości miała charakter tylko pozorny. Ponadto zeznania powódki znajdują potwierdzenie w dokumentacji rachunkowej (trzy faktury VAT, dowody wpłaty i pokwitowania - zestawienie w rejestrze zakupów <span class="anon-block"> (...)</span> za 2011 r. – w przypadku umów zawartych w 2011 r. oraz dowód wpłaty odnośnie umowy z 2010 r.), z których wynika, że zawieranym umowom towarzyszyły rzeczywiste, podlegające miedzy innymi kontroli skarbowej, przesunięcia wartości pieniężnych mających stanowić zapłatę za kupione rzeczy. W tej sytuacji Sąd uznał, że opisywane ruchomości w chwili zajęcia przez Komornika stanowiły własność <span class="anon-block">A. G.</span>.</p> <p>Zdaniem Sądu powództwo zostało wniesione z przekroczeniem terminu przewidzianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> Poza sporem znalazła się bowiem okoliczność, zasadnicza dla bytu roszczenia, że <span class="anon-block">A. G.</span> o zajęciu ruchomości dowiedziała się po kilku dniach, nie później niż tydzień od przeprowadzenia czynności przez Komornika. Powódka przyznała to w swych zeznaniach. Nadto okoliczności te wynikają z dokumentów, tj. z pism z dnia 15 września 2011 r. i 27 września 2012 r., które <span class="anon-block">A. G.</span> wysłała do wierzyciela, wzywając do zwolnienia spod egzekucji nabytego przez nią samochodu ciężarowego oraz dwóch naczep. Zdaniem Sądu ma to w sprawie znacznie fundamentalne, skoro zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> powództwo przewidziane tym przepisem można z perspektywą sukcesu procesowego wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa. Sąd uznał, że o zajęciu ruchomości powódka dowiedziała się najpóźniej 15 września 2011 r. tj. w dniu sporządzenia pisma do wierzyciela. Powództwo zostało wniesione w dniu 13 października 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem z przekroczeniem (o rok) wymaganego terminu. W związku z tym, że termin ten jest zawity, nie są poddane badaniu przez Sąd przyczyny jego przekroczenia, albowiem nie jest możliwe przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej. Oznacza to, że przekroczenie go z jakichkolwiek przyczyn skutkuje oddaleniem powództwa.</p> <p>O kosztach procesu orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez niewłaściwą ocenę dowodów i błędne przyjęcie, że powzięła wiedzę o dokonanym zajęciu ruchomości już kilka dni po jego dokonaniu. Mając to na uwadze wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie.</p> <p>Pozwana o odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja okazała się bezzasadna.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz trafnie określił ich prawne konsekwencje, dochodząc do właściwej konkluzji, iż zgłoszone żądanie z przyczyn o charakterze formalnym nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia te oraz ich prawną ocenę Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne.</p> <p>Zgłoszony przez apelującą zarzut obrazy prawa procesowego, polegający na dokonaniu przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych, niezgodnych z treścią materiału dowodowego, nie mógł de facto polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego. Tylko podważenie przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna stanowiłoby o jego słuszności. Tymczasem ocenie dowodów dokonanej przez Sąd pierwszej instancji takiej wadliwości przypisać nie sposób. Dokonana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena materiału dowodowego mieściła się w granicach uznania sędziowskiego wyznaczonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy ocenił bowiem dowody w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Stosownie do wymogów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> wyjaśnił wyczerpująco w motywach zaskarżonego wyroku, jakimi przesłankami kierował się dokonując oceny zeznań stron, świadków oraz dokumentów, a przedstawiony wywód nie uchybia w żaden sposób zasadom logiki. Także samo przekonanie skarżącej o innej niż przyjął Sąd wadze poszczególnych dowodów nie mogło być uznane za wystarczające do postawienia Sądowi zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Formułowanie zarzutu w tak przyjęty sposób nie mogło oczywiście prowadzić do podważenia ustaleń Sądu pierwszej instancji, ani tym bardziej dowodzić przypisywanej mu przez stronę wadliwości.</p> <p>Ustawodawca ograniczył czasowo dopuszczalność wniesienia powództwa przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841 § 1 k.p.c.</a> wprowadzając w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841 § 3)">§ 3</a> miesięczny termin, który biegnie od dnia, gdy osoba trzecia dowiedziała się o zajęciu. Prawidłowo Sąd Okręgowy wskazał, że termin określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a uchybienie mu skutkuje oddaleniem powództwa. Trzeba w tym miejscu dodatkowo zaakcentować, iż wobec zastosowanej konstrukcji prawnej zbadanie omawianej kwestii formalnej nijako wyprzedza merytoryczną ocenę żądania, albowiem sam fakt uchybienia terminowi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 3)">art. 841 § 3 k.p.c.</a> powoduje bezwzględną konieczność oddalenia powództwa bez potrzeby oceny jego merytorycznej zasadności. W niniejszej sprawie uchybienie temu terminowi jest natomiast niewątpliwe a nadto znaczne. Przyjmując za datę uzyskania przez powódkę wiedzy o zajęciu ruchomości w postaci uszkodzonego samochodu ciężarowego oraz dwóch naczep dzień 15 września 2011 r., w którym wystosowała pismo do wierzyciela (k. 45 i 107 akt sprawy) wzywając go do zwolnienia spod egzekucji przedmiotowych ruchomości, miesięczny termin do wytoczenia powództwa upływał powódce w dniu 15 października 2011 r. Niniejszy pozew został wniesiony w dniu 13 października 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - k. 15), a zatem prawie rok później.</p> <p>Treść tego dokumentu nie pozostawia wątpliwości, że <span class="anon-block">A. G.</span> we wskazanej dacie była świadoma dokonanego zajęcia ruchomości. Powódka wiedziała bowiem dokładnie, jakie ruchomości zostały zajęte oraz w toku jakiego postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania powódka nie podważała tego faktu, zaś w swoich zeznaniach przyznała, że o zajęciu ruchomości dowiedziała się po tygodniu lub kilkunastu dniach po dokonaniu zajęcia (k. 144). W tych okolicznościach twierdzenia skarżącej, zawarte w apelacji, jakoby informacje o dokonanym zajęciu powzięła dopiero w momencie doręczenia jej przez komornika protokołu zajęcia ruchomości pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności z zeznaniami samej powódki.</p> <p>Stwierdzenie przez Sąd Okręgowy przekroczenia terminu było wystarczającą przesłanką do oddalenia powództwa.</p> <p>Dlatego na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> apelację oddalono jako bezzasadną.</p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego postanowiono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> oraz przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 6;art. 108 § 6 pkt. 6)">§ 6 pkt 6</a> w zw. z § 12 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> </div>