II Ca 686/13

<p>Sygn. akt II Ca 686/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2013 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Iwona Tchórzewska (spr.)</p> <p>Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Łuchtaj</p> <p>Sędzia Sądu Okręgowego Anna Ścioch-Kozak</p> <p>Protokolant protokolant sądowy Katarzyna Szumiło</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 roku w Lublinie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. H.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">J. Ł.</span> </p> <p>o opróżnienie lokalu mieszkalnego</p> <p>na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 20 maja 2013 roku, sygn. akt I C 292/12</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">J. Ł.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. H.</span> kwotę 60 złotych (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p>Sygn. akt II Ca 686/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie:</p> <p>I. nakazał pozwanemu <span class="anon-block">J. Ł.</span> opróżnienie <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> wraz ze wszystkimi jego rzeczami i wydanie wyżej wymienionego lokalu we władanie powódce <span class="anon-block">B. H.</span>;</p> <p>II. orzekł o braku uprawnienia pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego;</p> <p>III. zasądził od pozwanego <span class="anon-block">J. L.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">B. H.</span> kwotę 137 zł tytułem kosztów procesu;</p> <p>IV. nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie od pozwanego <span class="anon-block">J. L.</span> kwotę 200 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał na następujące ustalenia i motywy swego rozstrzygnięcia.</p> <p>Powód <span class="anon-block">J. L.</span> w dniu 11 grudnia 1993 roku zawarł związek małżeński z <span class="anon-block">M. G.</span>, której przysługiwało własnościowe spółdzielcze prawo do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> o powierzchni użytkowej 37,75 m^{<!-- -->2}, składającego się z 2 pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju. Po ślubie małżonkowie zamieszkali wspólnie w tym mieszkaniu. Żona pozwanego zmarła w dniu 12 lipca 2006 roku.</p> <p>W dniu 8 listopada 1990 roku <span class="anon-block">M. G.</span> sporządziła testament, którym do całego spadku powołała wnuczkę brata swego męża - <span class="anon-block">B. H.</span>, o czym nie poinformowała <span class="anon-block">J. Ł.</span> po zawarciu związku małżeńskiego. Na skutek wniosku <span class="anon-block">J. Ł.</span> postanowieniem z dnia 23 stycznia 2007 roku zapadłym w sprawie o sygn. akt II Ns 1935/06 Sąd Rejonowy w Lublinie stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">M. Ł.</span> na podstawie ustawy nabył w całości mąż <span class="anon-block">J. L.</span>. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II Ns 41/07 Sąd Rejonowy w Lublinie zmienił postanowienie z dnia 23 stycznia 2007 roku wydane w sprawie II Ns 1935/06 i stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">M. L.</span> na podstawie testamentu notarialnego z dnia 8 listopada 1990 roku nabyła <span class="anon-block">B. H.</span>.</p> <p>Powódka została ujawniona w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> jako uprawniona do wskazanego prawa. Pomimo to pozwany nadal zajmował lokal, ponosząc wszystkie opłaty eksploatacyjne.</p> <p>W dniu 31 stycznia 2008 roku pozwany darował: całą nieruchomość stanowiącą zabudowaną działkę gruntu rolnego nr <span class="anon-block">(...)</span>o powierzchni 233 m^{<!-- -->( 2)} położoną w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>, cały przysługujący mu udział w wysokości 1/3 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę gruntu rolnego nr <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 3223 m^{<!-- -->( 2)} położoną w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> oraz cały przysługujący mu udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu rolnego nr <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 910 m^{<!-- -->( 2)} położoną w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> - na współwłasność w częściach równych swoim córkom: <span class="anon-block">L. Ł.</span> i <span class="anon-block">B. O.</span>.</p> <p>Pozwany w dniu l grudnia 2009 roku wniósł przeciwko <span class="anon-block">B. H.</span> powództwo o zachowek. W toku procesu powódka wystąpiła z propozycją zawarcia ugody, mocą której miała ustanowić na rzecz pozwanego osobistą służebność korzystania z lokalu, zobowiązując jednocześnie pozwanego do obowiązku uiszczania czynszu, utrzymywania lokalu w stanie niepogorszonym, ponoszenia nakładów na lokal. W zamian pozwany miał zrzec się przysługującego mu względem powódki roszczenia o zachowek. Pozwany nie wyraził zgody na zawarcie ugody.</p> <p>Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 71/10 Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od <span class="anon-block">B. H.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. L.</span> tytułem zachowku kwotę 110.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 sierpnia 2011 roku. Po uprawomocnieniu się wyroku pozwany złożył wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko <span class="anon-block">B. H.</span>. Pismem z dnia 4 lutego 2013 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie powiadomił powódkę o wszczęciu egzekucji i wezwał powódkę do zapłaty należności głównej – 110.000 zł oraz odsetek w kwocie 21.273,70 zł.</p> <p>Począwszy od połowy marca 2012 roku powódka kierowała do pozwanego wezwania do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Wskazywane w wezwaniach terminy upływały jednak bezskutecznie.</p> <p> <span class="anon-block">B. H.</span> ma 46 lat. Z wykształcenia jest pedagogiem. Pracuje w ośrodku szkolno-wychowawczym na etacie woźnej uzyskując wynagrodzenie w kwocie 1.163 zł netto miesięcznie. Powódka samotnie wychowuje 24 letniego syna, który z uwagi na niepełnosprawność jest trwale niezdolny do pracy i wymaga stałej opieki. Powódki nigdy nie było stać na zakup nowego mieszkania, w którym ona i jej syn mogliby mieć oddzielne pokoje, a syn mógłby być poddawany rehabilitacji. Nawet obecnie powódka mieszka u swojej matki w niespełna 50 metrowym mieszkaniu. Powódka nie ma środków finansowych, aby spłacić pozwanego z należnego mu zachowku.</p> <p> <span class="anon-block">J. L.</span> ma 88 lat. Z tytułu emerytury uzyskuje miesięcznie ponad 3.000 zł. Pozwany był właścicielem i współwłaścicielem nieruchomości, które w 2008 roku darował swoim córkom. Pozwany cierpi na zakrzepicę prawej żyły odpiszczelowej, nadciśnienie tętnicze, rozedmę płuc, żylaki kończyn dolnych i głuchotę.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego za zasadne. Sąd podkreślił, że pozwany uznał powództwo co do zasady, a stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a> sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Wymienione okoliczności nie mają zaś w sprawie miejsca. Roszczenie powódki uzasadnia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 § l k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 251)">art. 251 k.c.</a> Jako uprawniona z tytułu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu powódka może żądać jego opróżnienia przez pozwanego, któremu do lokalu tego nie przysługują żadne prawa ani rzeczowe, ani obligacyjne.</p> <p>W odniesieniu do wniosku pozwanego o przyznanie uprawnienia do lokalu socjalnego Sąd wskazał w pierwszym rzędzie, że pozwanemu przysługiwał status lokatora w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 1)">art. 2 ust. l pkt l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 31 poz. 266 ze zm.). Pozwany zamieszkał w lokalu należącym do zmarłej żony za jej zgodą, jako członek rodziny, dlatego przysługiwał mu status lokatora oparty na stosunku rodzinnym, który jednakże z uwagi na śmierć żony wygasł.</p> <p>Mając na względzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 7)">art. 14 ust. 7</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4;art. 14 ust. 4 pkt. 4)">art. 14 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> Sąd zważył, że przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 7)">art. 14 ust. 7</a> nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem l stycznia 2005 roku, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 4)">art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw</a> (Dz. U. Nr 281, poz. 2783). Sąd stwierdził, że pozwanemu nie przysługuje obligatoryjnie prawo do lokalu socjalnego, skoro nie był uprawniony do lokalu wchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego ani też nie był uprawniony do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego. Nie dotyczy go też wyłączenie stosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4)">art. 14 ust. 4</a>, bowiem zamieszkał w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na podstawie stosunku prawno-rodzinnego, a nie z mocy umowy o używanie lokalu zawartej przed l stycznia 2005 roku.</p> <p>Wobec powyższego Sąd zbadał czy pozwanemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego na mocy mającego charakter fakultatywny art. 14 ust. 3 w zw. z art. 14 ust. l ustawy. Po dokonaniu tej oceny Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie znajduje się w szczególnej sytuacji materialnej i rodzinnej, która jest kumulatywną przesłanką (z przesłanką dotychczasowego sposobu korzystania z lokalu) uprawnienia do lokalu socjalnego. Pozwany jest dobrej kondycji finansowej, otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie ponad 3.000 zł, nadto na jego rzecz zasądzony został zachowek w kwocie 110.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 sierpnia 2011 roku i pozwany wszczął na podstawie tego orzeczenia egzekucję, która została skierowana do przedmiotowego lokalu. Zdaniem Sądu Rejonowego istotnym jest także, że pozwany w 2008 roku dokonał na rzecz córek darowizny posiadanych nieruchomości, w tym dwóch nieruchomości stanowiących grunty orne z zabudowaniami. Na jednej z tych nieruchomości pozwany zamieszkiwał, zanim przeprowadził się do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W dacie darowizny pozwany miał świadomość, że nie przysługuje mu tytuł prawny do tego lokalu, ponieważ orzeczono prawomocnie o dziedziczeniu spadku po jego żonie na rzecz powódki. Przy tym pozwany nie wykazał, aby dokonane darowizny były koniecznymi dla zapewnienia mieszkania dorosłym córkom. Jedna z córek pozwanego ma osobne mieszkanie, a druga zajmuje wydzieloną dla niej część domu przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, każda z córek pracuje zawodowo, jest samodzielna finansowo i niezależna od ojca. Pozwany ma z córkami bardzo dobry kontakt. Tymczasem sytuacja materialna i osobista pozwanej jest zła, nie ma ona majątku na zakup innego lokalu czy na spłacenie zachowku dla pozwanego. Zamieszkuje z chorą matką i niepełnosprawnym synem, którym musi się opiekować nie mając żadnego wsparcia. Powódka uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.163 zł, zaś miesięcznie na leczenie syna wydaje około 300 zł. Nie posiada żadnych oszczędności. Aby zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe powódka zmuszona jest zaciągać pożyczki. Środki z jednego z zaciągniętych zobowiązań bankowych przeznaczyła na zakup łóżka specjalistycznego dla chorej matki, matka powódki ma jedno płuco i wymaga specjalistycznej opieki. Mając zaś na uwadze okres oczekiwania na przyznanie lokalu socjalnego, wydanie przedmiotowego lokalu odwlekłoby się w czasie ze szkodą dla powódki. Nadto obarczanie Gminy <span class="anon-block">L.</span> lokalem socjalnym dla pozwanego nie znajduje uzasadnienia, skoro może on w ramach własnych środków finansowych dokonać jego zakupu (co deklarował w sprawie o zachowek), czy wynająć na warunkach wolnorynkowych, ewentualnie skorzystać z pomocy obdarowanych córek. Wskazując na powyższe względy Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie pozwanemu lokalu socjalnego.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany <span class="anon-block">J. Ł.</span>, zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w części, to jest w zakresie objętym punktem II i zarzucając mu:</p> <p>I. obrazę przepisów prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4;art. 14 ust. 4 pkt. 3)">art. 14 ust 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a>, poprzez niezastosowanie powyższej normy prawa materialnego, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy po stosownym uzupełnieniu dowodów wskazywała za jej zasadnością;</p> <p>II. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:</p> <p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 2)">art. 217 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosku dowodowego zawartego w piśmie procesowym pełnomocnika pozwanego z dnia 19 kwietnia 2013 roku o zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o nadesłanie pełnej dokumentacji medycznej odzwierciedlającej stan zdrowia pozwanego, jako rzekomo bezzasadnego i zmierzającego do przedłużenia postępowania w sytuacji, gdy informacje te stanowiły niezbędny materiał dowodowy, który w toku postępowania nie został w żaden sposób wyjaśniony, a który ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;</p> <p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">227 k.p.c.</a> polegającą na nierozważeniu w sposób wszechstronny faktów mających istotne znacznie dla prawidłowego wyrokowania w niniejszej sprawie oraz zaniechanie w zakresie materiału dowodowego w części dotyczącej darowizn dokonanych przez pozwanego <span class="anon-block">J. L.</span> na rzecz córek <span class="anon-block">B. O.</span> i <span class="anon-block">L. L.</span>, które w ocenie skarżącego nie zabezpieczają potrzeb mieszkaniowych pozwanego, sytuacji rodzinnej pozwanego oraz przekroczeniu przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów skutkującą jej dowolnością, nadto jej dokonanie bez uwzględnienia zasad logiki i doświadczenia życiowego.</p> <p>Ponadto apelujący wniósł o zażądanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">L.</span> kompletnej dokumentacji medycznej dotyczącej aktualnego stanu zdrowia pozwanego i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność ciężkiego stanu zdrowia pozwanego skutkującego szeregiem ograniczeń w sferze życia codziennego, a także przeprowadzenia oględzin nieruchomości stanowiących przedmiot darowizn pozwanego na rzecz córek na okoliczność ich aktualnego stanu technicznego, możliwości zamieszkania w nich pozwanego, zważywszy na jego podeszły wiek i stan zdrowia.</p> <p>Powołując się na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie o uprawnieniu pozwanego do lokalu socjalnego oraz wstrzymania opróżnienia <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> do czasu złożenia przez Gminę <span class="anon-block">L.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>W pierwszym rzędzie wskazać należy, że podlegały oddaleniu wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji.</p> <p>W odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie oględzin wymaga podkreślenia, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Okoliczność, iż sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym, uprawnionym do uzupełnienia postępowania dowodowego przeprowadzonego przed sądem pierwszej instancji, nie oznacza jednakże, że zaniechania stron w zakresie zgłaszania dowodów mogą być naprawione w postępowaniu odwoławczym. Z całokształtu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> wynika, iż to na stronach spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów dla wykazania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, z których wywodzą określone skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Sama okoliczność niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji nie może uzasadniać odstępstwa od zasady koncentracji materiału dowodowego przed tym sądem. Dlatego też zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.</p> <p>Jeśli chodzi zaś o ponowiony w postępowaniu odwoławczym wniosek o zażądanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">L.</span> dokumentacji medycznej dotyczącej aktualnego stanu zdrowia pozwanego trzeba podkreślić, że apelujący nie wskazał konkretnie, jakiego rodzaju okoliczności z zakresu jego stanu zdrowia miałyby zostać w ten sposób ustalone, a szczególności by w stanie zdrowia pozwanego po wydaniu zaskarżonego orzeczenia zaistniała zmiana wymagająca przeprowadzenia tego dowodu na etapie postępowania odwoławczego.</p> <p>Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 2)">art. 217 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> wskutek oddalenia przedmiotowego wniosku dowodowego przez Sąd pierwszej instancji, gdyż analiza akt sprawy wskazuje, że wniosek dowodowy był spóźniony. W świetle powołanych wyżej przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> nie znajduje również podstaw stanowisko apelującego, iż wskazany dowód Sąd winien był przeprowadzić z urzędu.</p> <p>W sprawie nie doszło także do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 roku, II UKN 685/98, OSNP 2000/17/655). Do skutecznego zakwestionowania oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji niezbędnym jest więc wytknięcie konkretnych błędów w rozumowaniu sądu przy przeprowadzaniu tej oceny – błędów logicznych, wewnętrznych sprzeczności, uchybień zasadom doświadczenia życiowego, ewentualnie wskazania braków czyniących ocenę niepełną.</p> <p>Wymienionym ostatnio wymogom nie odpowiada apelacja wniesiona przez pozwanego. Uzasadnienie apelacji nie zawiera żadnych konkretnych argumentów, które czyniłyby zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> skutecznym. Przywołano bowiem jedynie okoliczności wynikające z treści dowodów bez wskazania jakichkolwiek wadliwości w rozumowaniu Sądu pierwszej instancji w zakresie przypisania poszczególnym dowodom waloru wiarygodności.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego trafna jest konkluzja Sądu pierwszej instancji, że pozwanemu <span class="anon-block">J. Ł.</span> nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, aczkolwiek Sąd odwoławczy nie w pełni podziela przedstawioną przez Sąd Rejonowy argumentację prawną.</p> <p>Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14)">art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (t.j. Dz. U. z 2005 roku Nr 31 poz. 266 ze zm., dalej powoływanej jako „u.o.p.l.”) wynika, że sąd w pierwszej kolejności powinien brać pod uwagę indywidualną sytuację danej osoby, a więc dotychczasowy sposób korzystania z lokalu i szczególną sytuację materialną oraz rodzinną osób zobowiązanych do jego opróżnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 3)">art. 14 ust. 3</a> u.o.p.l.), z tym że nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego w stosunku do osób wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4)">art. 14 ust. 4</a> u.o.p.l. Zarazem w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 7)">art. 14 ust. 7</a> u.o.p.l. wyłączono stosowanie przepisu ust. 4 tego artykułu w stosunku do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego. Wyłączenie stosowania art. 14 ust. 4 u.o.p.l. w stosunku do osób wymienionych w art. 14 ust. 7 ustawy oznacza, że w stosunku do tych osób sąd może orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego.</p> <p>Przy tym stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 4)">art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw</a> (Dz. U. Nr 281, poz. 2783) przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 14;art. 14 ust. 7)">art. 14 ust. 7</a> u.o.p.l. nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem l stycznia 2005 roku. W ocenie Sądu Okręgowego wymieniony przepis należy rozumieć szeroko, jako odnoszący się do wszelkich stosunków umownych stanowiących podstawę używania lokali mieszkalnych, także wynikających z więzów prawno-rodzinnych. Przemawia za tym treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 2;art. 2 pkt. 1)">art. 2 pkt 1</a> u.o.p.l., który przewiduje ogólnie, że przez lokatora należy rozumieć, oprócz najemcy lokalu, osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Jednocześnie z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 4)">art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku</a> wynika, że celem tej regulacji było wyłącznie wyznaczenie cezury czasowej niestosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 14;art. 14 ust. 4)">art. 14 ust. 4</a> u.o.p.l. w stosunku do osób wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042812783" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2783 (art. 14;art. 14 ust. 7)">art. 14 ust. 7</a>.</p> <p>Mając na względzie powyższe, należało więc uznać, że w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">J. Ł.</span> znajdował zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4)">art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>, przewidujący co do zasady obligatoryjne pozytywne orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Przepis ten jednakże w swej końcowej części zawiera wyjątek, stanowiąc o braku nakazu orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego, jeżeli osoby wymienione w art. 14 ust. 4 ustawy mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. Po stronie pozwanego <span class="anon-block">J. Ł.</span> zachodzi ostatnio wymieniony wyjątek.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego możność zamieszkania w innym lokalu niż dotychczas używany obejmuje także przypadek, gdy sytuacja majątkowa osoby zobowiązanej pozwala na zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych w innym lokalu, choćby w chwili orzekania w przedmiocie opróżnienia lokalu uprawnienie do zamieszkiwania w innym lokalu jeszcze tej osobie nie przysługiwało.</p> <p>Tego rodzaju sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Pozwany <span class="anon-block">J. Ł.</span> dysponuje bowiem stałym dochodem z tytułu emerytury w kwocie 3.000 zł i już wysokość tego świadczenia pozwala na poniesienie kosztów wynajmu innego lokalu. Ponadto zaś na rzecz pozwanego zasądzona została tytułem zachowku kwota 110.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 sierpnia 2011 roku, których suma przekracza obecnie 20.000 zł. Sytuacja majątkowa pozwanego umożliwia mu więc zamieszkiwanie w innym samodzielnym lokalu, wobec czego w świetle powołanych przepisów nie zachodzą podstawy do pozytywnego orzeczenia o uprawnieniu pozwanego <span class="anon-block">J. Ł.</span> do lokalu socjalnego.</p> <p>Z tych wszystkich względów i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy oddalił apelację, orzekając w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 10;§ 10 pkt. 1;§ 13;§ 13 ust. 1;§ 13 ust. 1 pkt. 1)">§ 10 pkt l i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (t.j. Dz. U. z 2013 roku poz. 461).</p> </div>