Ppolska.starec← UrzadnikВойти

III AUa 2430/12

Суды общей юрисдикции2013-12-30
Номер дела
III AUa 2430/12
Дата решения
2013-12-30
Тип
SENTENCE

Судьи

Ewa Piotrowska (PRESIDING_JUDGE)Jolanta AnsionMaria Małek-Bujak

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygn. akt III AUa 2430/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Piotrowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion</p> <p>SSA Maria Małek - Bujak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Sebastian Adamczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „<span class="anon-block">B.</span>"</p> <p>Spółki z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przy udziale zainteresowanych: „<span class="anon-block">K.</span>” Spółki z o.o. w <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">T. B.</span> (<span class="anon-block">T. B.</span>), <span class="anon-block">J. F.</span> (<span class="anon-block">J. F.</span>), <span class="anon-block">K. K.</span> (<span class="anon-block">K. K.</span>), <span class="anon-block">G. K.</span> (<span class="anon-block">G. K.</span>), <span class="anon-block">K. K. (1)</span> (<span class="anon-block">K. K. (1)</span>), <span class="anon-block">Z. K.</span> (<span class="anon-block">Z. K.</span>), <span class="anon-block">A. M.</span> (<span class="anon-block">A. M.</span>), <span class="anon-block">M. P.</span> (<span class="anon-block">M. P.</span>), <span class="anon-block">E. S.</span> (<span class="anon-block">E. S.</span>), <span class="anon-block">C. S.</span> (<span class="anon-block">C. S.</span>), <span class="anon-block">J. S.</span> (<span class="anon-block">J. S.</span>), <span class="anon-block">W. S.</span> (<span class="anon-block">W. S.</span>), <span class="anon-block">E. T.</span> (<span class="anon-block">E. T.</span>), <span class="anon-block">K. W.</span> (<span class="anon-block">K. W.</span>), <span class="anon-block">D. W.</span> (<span class="anon-block">D. W.</span>), <span class="anon-block">R. Z.</span> (<span class="anon-block">R. Z.</span>)</p> <p>o podstawę wymiaru składek</p> <p>na skutek apelacji Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „<span class="anon-block">B.</span>"</p> <p>Spółki z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>i apelacji zainteresowanej „<span class="anon-block">K.</span>” Spółki z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Katowicach z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt XI U 961/12</p> <p> <strong> <!-- --> 1. zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu rentowego i ustala, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „<span class="anon-block">B.</span>" Spółka <br/> z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> nie ma obowiązku dokonania korekt rozliczeniowych <br/>za okres od maja 2010 roku do grudnia 2010 r. i przeliczenia podstaw wymiaru składek za ten okres za pracowników <span class="anon-block">T. B.</span>, <span class="anon-block">J. F.</span>, <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span>, <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. K.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">C. S.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">E. T.</span>, <span class="anon-block">K. W.</span>, <span class="anon-block">D. W.</span>, <span class="anon-block">R. Z.</span>, </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „<span class="anon-block">B.</span>" Spółki z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> kwotę 3.360 zł (trzy tysiące trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje, </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> <br/>na rzecz „<span class="anon-block">K.</span>” Spółki z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 1.950 zł (jeden <br/>tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. </strong> </p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 października 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w punkcie 1 oddalił odwołania Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „<span class="anon-block">B.</span>” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">B.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 2 marca 2012 roku oraz z dnia 6 marca 2012 roku, zasądzając w punkcie 2 od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Zaskarżonymi decyzjami Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> ustalił kwotowo podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zainteresowanych: <span class="anon-block">E. T.</span>, <span class="anon-block">R. Z.</span>, <span class="anon-block">D. W.</span>, <span class="anon-block">K. W.</span>, <span class="anon-block">T. B.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span>,<span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, <span class="anon-block">J. F.</span>, <span class="anon-block">C. S.</span>, <span class="anon-block">Z. K.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span>, podlegający ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu) jako pracownicy i ubezpieczeniu zdrowotnemu <br/>za wskazane w decyzjach okresy.</p> <p>W uzasadnieniach decyzji organ rentowy wskazał, że na podstawie protokołu kontroli okresowej u płatnika Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „<span class="anon-block">B.</span>” Spółki z o.o. w <span class="anon-block">B.</span> oraz dokumentów zgromadzonych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS stwierdzono, iż płatnik ten za miesiące wskazane w decyzjach nie doliczył do podstawy wymiaru składek zainteresowanych przychodu z tytułu wykonywania umów zlecenia zawartych z firmą „<span class="anon-block">K.</span>” Sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span>, na podstawie których zainteresowani jako zleceniobiorcy wykonywali pracę z na rzecz własnego pracodawcy, tj. na rzecz Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>Sąd I instancji połączył wszystkie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, z uwagi na tożsamość przedmiotu sporu oraz stron oraz wezwał do udziału w sprawie <br/>w charakterze zainteresowanej „<span class="anon-block">K.</span>” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością <br/>w <span class="anon-block">K.</span>, albowiem jej prawa i obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>, objęta ustawową restrukturyzacją zatrudnienia, nie może zatrudniać nowych pracowników, stąd od kilku już lat zapewnia sobie obsadę stanowisk w utrzymaniu ruchu zakładu górniczego <span class="anon-block">(...)</span> poprzez zlecenie usług <br/>w tym zakresie innym firmom na usługę realizowaną w trybie zamówienia publicznego - przetarg nieograniczony (pomiędzy Przedsiębiorstwem <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. a „<span class="anon-block">B.</span>”, pomiędzy „<span class="anon-block">B.</span>” a „<span class="anon-block">K.</span>”, pomiędzy „<span class="anon-block">K.</span>”, <br/>a „<span class="anon-block">B.</span>” - pomiędzy „<span class="anon-block">B.</span>” a „<span class="anon-block">K.</span>” - w zakresie realizacji umów za kolejne okresy).</p> <p>Podobnie jak w latach poprzednich umową o współpracy z 12 listopada 2009 roku Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>” zobowiązały się wzajemnie do opracowania i złożenia wspólnej oferty w przetargu oraz wspólnej realizacji zadania polegającego na <em> <!-- --> „</em>świadczeniu usług w zakresie utrzymania ruchu zakładu górniczego prowadzącego roboty podziemne <br/>z zastosowaniem techniki górniczej w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">C.</span>” na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>.</p> <p>Zgodnie z porozumieniem Spółki wspólnie opłaciły wadium i ponosiły solidarną odpowiedzialność za wykonanie usług, zobowiązały się wzajemnie do wykonywania usług pracownikami posiadającymi wymagane na dane stanowisko kwalifikacje i uprawnienia, przy czym każda ze Spółek zapewniała obsadę połowy ilości stanowisk zapotrzebowanych przez <span class="anon-block"> Spółkę (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>).</p> <p>Za wykonane usługi każda ze Spółek wystawiała faktury VAT na <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <br/>za wykonane w danym miesiącu prace, obejmujące wszystkie przepracowane przez pracowników dniówki.</p> <p>Umowa wiązała Spółki w okresie realizacji zadania na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Po wygranym przetargu Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>” jako wykonawcy zawarły w dniu 5 marca 2010 roku umowę z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> na usługę realizowaną <br/>w trybie zamówienia publicznego - przetarg nieograniczony na „świadczenie usług w zakresie utrzymania ruchu zakładu górniczego prowadzącego roboty podziemne z zastosowaniem techniki górniczej w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>” <br/>w rejonach: <span class="anon-block">S. (1)</span>, <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">B.</span> I, <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">D.</span> w okresie do 31.12.2010r.</p> <p>Wykonawcy usługi zobowiązali się działać wspólnie zgodnie z umową współpracy <br/>z dnia 12 listopada 2009 roku i wykonywać powierzone usługi przy pomocy wykwalifikowanych pracowników, spełniających wymogi zamawiającej <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zgodnie <br/>z zamówieniami na wybrane stanowiska na każdy miesiąc przedstawianymi wykonawcom do 20-tego dnia każdego miesiąca, poprzedzającego miesiąc objęty zamówieniem <br/>i zamówieniami na pracowników na soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy przedstawianymi wykonawcom co najmniej na 2 dni wcześniej przed dniem ustawowo wolnym od pracy.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> przedstawiała imienne zamówienia na pracowników na soboty, niedziele <br/>i inne dni ustawowo wolne od pracy, albowiem na całej <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> obłożenie na takie dni było imienne, tzn. kierownicy oddziałów <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> decydowali o obsadzie stanowisk w te dni <br/>i wyznaczali imiennie pracowników do pracy w te dni.</p> <p>Wykonawcy zobowiązali się do realizacji usług zgodnie z zakresem rzeczowym, wymogami technicznymi oraz obowiązującymi w tym zakresie przepisami i normami.</p> <p>Zamawiająca <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">B.</span> zobowiązana była do zapewnienia w trakcie realizacji przedmiotu umowy kierownictwa i nadzoru nad prowadzonymi pracami <br/>i pracownikami wykonawców przez osoby dozoru ruchu zamawiającego.</p> <p>Zgodnie z powyższą umową jedynie wykonanie prac specjalistycznych mogło zostać zlecone do wykonania przez Spółki (wykonawców usługi na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>) osobom trzecim (§ 6 umowy).</p> <p>W celu realizacji powyższej umowy w dni świąteczne oraz w dni ustawowo wolne od pracy Spółki z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” i „<span class="anon-block">B.</span>” w dniu 11 marca 2010r. zawarły ze sobą dwie <span class="anon-block">umowy nr (...)</span>, w których wzajemnie zobowiązały się świadczyć sobie usługi w zakresie utrzymania ruchu zakładu górniczego <span class="anon-block">(...)</span>, objęte umową z dnia 5 marca 2010r. z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span> poprzez obsadzanie wykwalifikowanymi pracownikami stanowisk wskazanych przez druga spółkę (umowy z dnia 11.03.2010r.).</p> <p>Za świadczone sobie wzajemnie usługi w soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy Spółki wzajemnie obciążały się należnym wynagrodzeniem w wysokości ustalonej <br/>w umowie wg stawki za roboczodniówkę i ilości roboczodniówek każdego imiennie wskazanego pracownika Spółki wykonującej usługę, co potwierdzają faktury VAT wystawione przez Spółkę z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” dla Spółki z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” i faktury VAT wystawione przez Spółkę z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” dla Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>”.</p> <p>W celu realizacji przyjętych zobowiązań każda Spółka zatrudniła na podstawie umów o pracę „na czas wykonywania określonej pracy (zgodnie ze zleceniem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span>)” pracowników o kwalifikacjach wymaganych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> i powierzyła im wykonywanie pracy na stanowiskach wskazanych w zamówieniach <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> przy utrzymaniu ruchu w <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Pracownicy, których <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> imiennie wyznaczyła do pracy w soboty, niedziele lub inne dni ustawowo wolne od pracy wykonywali tę pracę w te dni ale na podstawie umowy zlecenia ze Spółką, która nie była ich pracodawcą.</p> <p>Zainteresowani (z wyjątkiem <span class="anon-block">K. K.</span>) są emerytami i zostali zatrudnieni na podstawie takich umów o pracę przez Spółkę z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w <span class="anon-block">B.</span> do pracy przy utrzymaniu ruchu <span class="anon-block"> (...)</span>. W sytuacji, gdy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wyznaczyła ich do pracy <br/>w soboty, niedziele lub święta wykonywali tą pracę ale na podstawie umowy zlecenia <br/>ze Spółką z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>”, która zgłosiła ich jedynie do ubezpieczeń zdrowotnych.</p> <p>Wobec ujawnienia tych okoliczności w czasie kontroli u płatnika składek Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w <span class="anon-block">B.</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> uznał, <br/>że zainteresowani faktycznie wykonywali pracę na rzecz swojego pracodawcy Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w związku z czym do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zadeklarowanych przez Spółkę „<span class="anon-block">B.</span>” od umów o pracę doliczył podstawy wymiaru składek deklarowane od umów zleceń przez Spółkę „<span class="anon-block">K.</span>” i zaskarżonymi decyzjami ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia dla zainteresowanych u płatnika składek Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” jako pracodawcy zainteresowanych.</p> <p>Ustalona zaskarżonymi decyzjami wysokość podstaw wymiaru składek dla zainteresowanych była bezsporna.</p> <p>W oparciu o dokonane ustalenia Sąd I instancji uznał, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie.</p> <p>Odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (jednolity tekst: Dz. U. z 2007r. Nr, 11 poz. 74 ze zm.), Sąd I instancji wskazał, że przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy w dwóch sytuacjach:</p> <p>- wykonywania pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. oraz</p> <p>- wykonywania pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, <br/>z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a> jest to, że, będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą.</p> <p>W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę zlecenia z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jego pracy) (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. II UZP 6/09).</p> <p>Na gruncie tej sprawy Sąd I instancji uznał, że zainteresowani pracownicy Spółki <br/>z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w ramach zawartych ze Spółką z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” umów zlecenia wykonywali pracę na rzecz swojego pracodawcy, tj. Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w <span class="anon-block">B.</span>, albowiem zainteresowani pracownicy na podstawie umowy cywilnoprawnej wykonywali faktycznie pracę, która mogła być świadczona przez zainteresowanych w ramach ich stosunku pracy ze Spółką z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” z tym, że pracodawca musiałby wówczas przestrzegać przepisów o godzinach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42;art. 42 § 4)">art. 42 § 4 k.p.</a>) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających <br/>z przepisów prawa pracy. W ocenie Sądu Okręgowego jedynie dążenie przez obydwie Spółki do minimalizacji kosztów świadczonych usług na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> powodowało wymienianie się pracownikami pomiędzy spółkami i zamianę ich statusu na zleceniobiorców na czas pracy w soboty, niedziele i święta.</p> <p>Ponadto, z efektu pracy świadczonej przez zainteresowanych w te dni faktycznie korzystała Spółka z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>”, skoro zgodnie z umową współpracy stron z dnia <br/>12 listopada 2009 roku była zobowiązana zapewnić obsadę połowy stanowisk zamówionych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zaś w dni wolne zapewnić pracę imiennie wskazanych przez <span class="anon-block"> (...)</span> jej pracowników.</p> <p>Efektem pracy wykonanej przez zainteresowanych w dni wolne na podstawie zleceń Spółki z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” było zatem zwolnienie odwołującej Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” <br/>z zobowiązań.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego bez znaczenia było, że zainteresowani wykonywali pracę jednocześnie na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">B.</span>, albowiem zainteresowanych z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nie łączył żaden stosunek prawny.</p> <p>W konsekwencji pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy nawet wtedy, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trzecią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy, albowiem stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1 a)">art. 18 ust. 1a ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, a pracodawca może więc dokonać potrącenia ze środków pracownika uzyskanych u niego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r. II UZP 6/09).</p> <p>Dlatego Sąd I instancji uznał, że zainteresowani, jako pracownicy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> podlegali, w okresach wskazanych <br/>w zaskarżonych decyzjach, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy, na podstawie umów zlecenia zawartych ze Spółką z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>”, na rzecz pracodawcy, tj. Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” w <span class="anon-block">B.</span>, która jest płatnikiem składek <br/>z tytułu tych ubezpieczeń.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł płatnik - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „<span class="anon-block">B.</span>” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>Zaskarżając w całości wyrok Sądu Okręgowego apelujący zarzucił temu wyrokowi naruszenie:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> - poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że zainteresowani <br/>w ramach zawieranych umów z „<span class="anon-block">K.</span>” Spółką z o.o. wykonywali pracę na rzecz „<span class="anon-block">B.</span>” Spółki z o.o.,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego</a> poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i nieprawidłowe przyjęcie, że wykonywanie pracy przez zainteresowanych było wykonywaniem pracy na rzecz „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o.</p> <p>W oparciu o podniesione zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> <br/>i zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz apelującego kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych względnie <br/>o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancje.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji skarżący „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o. podniósł, że Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu oraz w oparciu o błędne ustalenia faktyczne nieprawidłowo przyjął, że zainteresowani wykonywali pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają <br/>w stosunku pracy. Powyższe wynika z faktu, że Sąd nieprawidłowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i błędne przyjął, że ostatecznym beneficjentem pracy zainteresowanych był ich pracodawca – „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o. </p> <p>W ocenie apelującego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i Spółka „<span class="anon-block">K.</span>” zawierając umowę zlecenia z pracownikami Spółki „<span class="anon-block">B.</span>” postąpiła prawidłowo odprowadzając od nich jedynie składkę zdrowotną, tym bardziej, że Spółka „<span class="anon-block">K.</span>” dysponowała oświadczeniami zleceniobiorców, że są pracownikami innego podmiotu i osiągają z tego tytułu przychód w wysokości co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia. Nie było i nie ma zatem podstaw do tego aby odwołujący odprowadzał całość składek ubezpieczeniowych, tj. zarówno od umów o pracę zawartych z pracownikami, jak <br/>i umów zlecenia, za pracowników którzy zawarli je z innym podmiotem, tj. Spółką „<span class="anon-block">K.</span>”.</p> <p>Ponadto, zainteresowani w <span class="anon-block"> Zakładach - (...)</span> - <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> realizowali zadania nie „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o., <br/>a zadania <span class="anon-block"> Konsorcjum Spółek (...) Spółki z o.o.</span> i „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o., a finalnym beneficjentem ich pracy w soboty, niedziele święta nie była (w odniesieniu do zainteresowanych w niniejszej sprawie) Spółka „<span class="anon-block">B.</span>” Spółka z o.o., a Spółka „<span class="anon-block">K.</span>” Spółka z o.o. </p> <p>Jak wynika z zeznań świadków, to <span class="anon-block"> Spółka (...) S.A.</span> decydowała imiennie, kto z puli pracowników konsorcjum będzie wykonywał pracę w soboty, niedziele <br/>i święta, a następnie po tak dokonanym wyborze zainteresowany podejmował decyzję o tym, z którą z firm konsorcjum chce zawrzeć umowę na wykonywanie pracy.</p> <p>Efektem tego wyboru było obciążenie <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> przez tego członka konsorcjum fakturą obejmującą wynagrodzenie dla tego członka konsorcjum, który <br/>w ramach przyjętego podziału na rejony realizacji umowy zawartej pomiędzy konsorcjum wykonywał roboty w przeważającym wymiarze. Drugi członek konsorcjum obciążał wystawiającego fakturę tylko za te dniówki, które dotyczyły robót wykonywanych przez zainteresowanych pracujących u niego. Zatem nie dochodziło do „wyrównywania dochodów między spółkami”.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji „z efektu pracy świadczonej przez zainteresowanych <br/>w te dni faktycznie korzystała Spółka z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>”, skoro zgodnie z umową współpracy stron z dnia 2 listopada 2009 roku była zobowiązana zapewnić obsadę połowy stanowisk zamówionych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zaś w dni wolne zapewnić pracę imiennie wskazanych przez <span class="anon-block"> (...)</span> jej pracowników. Efektem pracy wykonanej przez zainteresowanych w dni wolne na podstawie zleceń Spółki z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” było zatem zwolnienie odwołującej Spółki z o.o. „<span class="anon-block">B.</span>” z zobowiązań”.</p> <p>Rozumowanie takie prowadziłoby do wnioskowania, że „z efektu pracy świadczonej przez zainteresowanych w te dni faktycznie korzystała <span class="anon-block"> Spółka Akcyjna (...)</span>, skoro zgodnie <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071921379" title="Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 - Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1379 ()">ustawą z dnia 7 września 2007 roku o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego <br/>w latach 2008 - 2015</a> (Dz. U. Nr 192, poz. 1379) była zobowiązana zapewnić obsadę stanowisk niezbędnych do utrzymania ruchu zakładu górniczego w ramach realizowanych zadań restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego. Efektem pracy wykonanej przez zainteresowanych w dniu wolne na podstawie zleceń Spółki z o.o. „<span class="anon-block">K.</span>” było zatem zwolnienie <span class="anon-block"> Spółki Akcyjnej (...)</span> z obowiązków ustawowych” i to ta ostatnia winna regulować składki na ubezpieczenie za osoby zatrudnione na zlecenie.</p> <p>Zdaniem skarżącej Spółki „<span class="anon-block">B.</span>” Spółka z o.o. nie można rozpatrywać zwrotu ustawowego „w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy” przez pryzmat hipotetycznego „zwolnienia z zobowiązań”.</p> <p>Skoro w ramach konsorcjum obowiązki nałożone na członków konsorcjum obciążały ich solidarnie, a żaden z zainteresowanych pracowników nie był członkiem konsorcjum, <br/>to nie można mówić, że zainteresowani „zwolnili ze zobowiązań” Spółkę „<span class="anon-block">B.</span>” Spółka <br/>z o.o. Oni wykonali swoje zlecenia, a korzyść finansową z tego odniosła ta Spółka, która im roboty w ramach umowy zlecenia zleciła.</p> <p>Apelujący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zachodzi taki stosunek, <br/>iż występowały dwa podmioty, z których jeden był pracodawcą zleceniobiorcy, drugi zawarł umowę zlecenia z pracownikiem, a pracownik świadczył pracę w ramach zlecenia na terenie pracodawcy i na jego rzecz, bowiem stan faktyczny w niniejszej sprawie jest całkowicie odmienny: występują w nim trzy podmioty, z których dwa (wykonawcy) świadczą usługi na rzecz trzeciego (zamawiającego), a pracowników oraz zleceniobiorców, z podmiotem na rzecz którego są świadczone usługi przez wykonawców, nie łączy żaden stosunek prawny.</p> <p>Niezrozumiały jest również dla apelującego zawarty w uzasadnieniu wyroku zarzut, <br/>że odwołująca miała możliwość zatrudnienia swoich pracowników w soboty i dni świąteczne, a tym samym zawarcie umów zlecenia na pracę w tych dniach przez inny podmiot świadczy <br/>o obejściu prawa.</p> <p>Żaden przepis prawa (jeżeli nie została zawarta umowa o zakazie konkurencji) nie ogranicza swobody osób fizycznych i osób prawnych, do zawierania umów i ułożenia wzajemnych stosunków w taki sposób, aby było to najdogodniejsze dla każdej ze stron, <br/>w związku z czym podnoszenie zarzutu obejścia prawa jest całkowicie bezpodstawne.</p> <p>Pracownicy „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o. - z KWK <span class="anon-block">J.</span> oraz KWK <span class="anon-block">S.</span> wyrazili zgodę na pracę w dni ustawowo wolne od pracy i wynagrodzenie mieli wypłacane zgodne <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksem pracy</a> oraz ZUS płacony w pełnym wymiarze, w związku z tym ich składki na ubezpieczenie nie są przedmiotem sporu. Dowodzi to także, że strony nie zmierzały do obejścia prawa.</p> <p>Szesnastu pracowników z KWK <span class="anon-block">D.</span> nie wyraziło zgody na pracę w dni ustawowo wolne od pracy w firmie „<span class="anon-block">B.</span>”, lecz w ramach Konsorcjum wyrazili zgodę na zawarcie umów zleceń z firmą „<span class="anon-block">K.</span>”, uzasadniając to, że praca w dni wolne od pracy w górnictwie od czasu podpisania porozumień w <span class="anon-block">J.</span> odbywa się na zasadzie dobrowolności.</p> <p>Główną przyczyną takiego stanowiska była możliwość pozyskania docelowo pracy <br/>w firmie „<span class="anon-block">K.</span>”, która prowadzi roboty w wielu kopalniach czynnych, a firma „<span class="anon-block">B.</span>” tylko i wyłącznie specjalizuje się w kopalniach likwidowanych.</p> <p>Reasumując, wskazać zatem należy, że zainteresowani w ramach umowy zawartej <br/>z „<span class="anon-block">K.</span>” Spółką z o.o. wykonywali pracę, z której korzyść (poprzez wystawienie stosownej faktury i otrzymanie z tego tytułu zapłaty) odnosiła „<span class="anon-block">K.</span>” Spółka z o.o., <br/>a odmienne stanowisko Sądu prowadzi w istocie do wypaczenia treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a> i daleko wykracza poza rozumienie zwrotu „<em> <!-- --> wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy</em>”.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł również zainteresowany „<span class="anon-block">K.</span>” Sp. z o.o. <br/>i podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami podniesionymi przez płatnika „<span class="anon-block">B.</span>” Sp. z o.o. <br/>również domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie szesnastu decyzji organu rentowego oraz zasądzenia od organu rentowego na rzecz „<span class="anon-block">K.</span>” Sp. z o.o. kosztów postępowania wg norm przepisanych za obie instancje względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowych postępowań.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Obie apelacje jako uzasadnione zasługują na uwzględnienie.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych, ale dokonał nieprawidłowej subsumcji stanu faktycznego do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Powołany przepis stanowi, że za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, <br/>z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie, występują trzy podmioty gospodarcze, w tym jeden - <span class="anon-block">(...)</span>S.A. nie powiązany w żaden sposób organizacyjnie czy kapitałowo ze spółkami „<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>”.</p> <p>W tym kontekście zasadnym jest rozważanie, czy mając na względzie treść umowy zawartej pomiędzy płatnikiem a zainteresowanym spełniona została hipoteza zacytowanego przepisu, a mianowicie, czy pracownik płatnika względnie zainteresowanego w ramach umowy (cywilnoprawnej) wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje <br/>w stosunku pracy (czyli odpowiednio zainteresowanego względnie płatnika), mając na względzie kwestię zwolnienia danego podmiotu z obowiązku względem ostatecznego beneficjenta umowy czyli <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Spółka <span class="anon-block">(...)</span> S.A. zleciła wykonanie określonych usług dwóm równorzędnym podmiotom: Spółkom „<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>”, które odpowiadają solidarnie za swoje zobowiązania wobec zamawiającego, tj. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w oparciu o zawartą pomiędzy tymi dwoma spółkami jako wykonawcami („<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>”) umowę regulującą zasady współpracy i rozliczeń. Zleceniobiorcy, będący pracownikami Spółki „<span class="anon-block">B.</span>”, świadcząc pracę na rzecz zleceniodawcy Spółki „<span class="anon-block">K.</span>” zwalniają Spółkę „<span class="anon-block">K.</span>” <br/>z jej zobowiązań wobec <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, a w rezultacie praca zleceniobiorców jest zatem wykonywana na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> - trzeciego podmiotu, który jest jej beneficjentem.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzi równoległe zatrudnienie „ukrywające” dodatkową pracę w ramach podstawowego stosunku pracy, czyli wykonywania pracy na rzecz pracodawcy poprzez pracę na rzecz innego podmiotu.</p> <p>Przemawia za tym fakt zatrudniania pracowników spółek „<span class="anon-block">B.</span>” i „<span class="anon-block">K.</span>” poza roboczymi dniówkami i swobodny wybór dokonywany przez pracowników spółek <br/>w kwestii podejmowania zatrudnienia na mocy umów zlecenia w dni wolne od pracy.</p> <p>Nazbyt rygorystyczne stosowanie treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust.2a ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> prowadziłoby w tym przypadku do pogwałcenia zasady swobody zawierania umów.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie znajduje zastosowania definicja z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, a Spółka „<span class="anon-block">K.</span>” zawierając umowy zlecenia z pracownikami „<span class="anon-block">B.</span>-u” postąpiła prawidłowo odprowadzając od nich składkę zdrowotną.</p> <p>Podzielić należało również stanowisko apelującego „<span class="anon-block">K.</span>” Sp. z o.o., <br/>że niezrozumiała jest podniesiona przez Sąd argumentacja, iż zainteresowani mogli wykonywać pracę w dni wolne w ramach zawartych ze Spółką „<span class="anon-block">B.</span>” umów o pracę, tym bardziej, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wobec swobody zatrudnienia, zaś w niniejszej sprawie istotnym było jedynie rozstrzygnięcie kwestii, czy zleceniobiorcy w ramach umowy zlecenia wykonywali czynności na rzecz swojego pracodawcy, co - jak wskazano - w niniejszej sprawie nie miało miejsca, na skutek sposobu rozliczeń wynikających z umowy pomiędzy płatnikiem a zainteresowanym.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, uznając obie apelacje za uzasadnione, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok i orzekł jak w sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6)">§ 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat <br/>za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U.2013.490 j.t.).</p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>JM</p> </div>