I ACa 1282/13

<p>Sygn. akt I ACa 1282/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Prezes SA Andrzej Niedużak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Tadeusz Nowakowski (spr.)</p> <p>SSA Jan Gibiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Katarzyna Stalewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) SA</span> z w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p> <p>z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I C 916/12</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną tam kwotę podwyższa do 59 429,72 (pięćdziesiąt dziewięć tysięcy czterysta dwadzieścia dziewięć 72/100) zł nie naruszając pozostałych postanowień tego punktu oraz w punkcie III w ten sposób, że zasądzoną tam kwotę podwyższa do 5 987,36 zł; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala dalej idącą apelację; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od powódki na rzecz pozwanej 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 50.503,42 zł z odsetkami od 31.01.2012 r. do dnia zapłaty; oddalił dalej idące powództwo i orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>Sąd ten ustalił, że 8 grudnia 2011 r. w <span class="anon-block">Ł.</span> doszło do zdarzenia komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzony został samochód stanowiący własność powódki marki <span class="anon-block">M.</span> − <span class="anon-block">(...)</span>o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Właścicielka samochodu <br/>nie posiada prawa jazdy, w chwili wypadku samochodem kierował syn powódki <br/> <span class="anon-block">A. B.</span>.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zobowiązany był do naprawienia szkody wyrządzonej powódce z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy kolizji.</p> <p>Dnia 31 stycznia 2012 r. pozwany wydał decyzję o wypłacie należnego odszkodowania na rzecz powódki w wysokości 91.419,89 zł w tym 88.884,89 zł to koszty naprawy pojazdu. W tym też dniu pozwany wypłacił powódce 91.419,89 zł. Powódka jest właścicielem zakładu blacharskiego i wulkanizacyjnego oraz myjni samochodowej. Prowadzi działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span>. Uszkodzony <span class="anon-block">M.</span> jest jej jedynym samochodem i nie był wciągnięty do ewidencji środków trwałych <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Samochód ten wyprodukowany w 2007 r. był kupiony przez powódkę w 2009 r., został przywieziony z Niemiec i od początku zakupu użytkowany przez <br/> <span class="anon-block">A. B.</span>.</p> <p>Po kolizji syn powódki wynajął <span class="anon-block">M. (...)</span>, którego używał do obsługi zakładu matki, a także w celu podwożenia matki na wizyty lekarskie. Uszkodzony <span class="anon-block">M.</span> został w całości naprawiony w zakładzie należącym do powódki. Naprawa trwała <br/>20 dni przy wykorzystaniu części oryginalnych zakupionych w <span class="anon-block"> salonie (...)</span> <br/>w Niemczech.</p> <p>Powódka jest matką dwójki dzieci. Jej córka mieszka niedaleko, jednakże to syn <span class="anon-block">A.</span> mieszka z matką i opiekuje się nią.</p> <p>Dnia 1 marca 2012 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty 77.256,98 zł brutto tytułem dalszego odszkodowania, opierając się na opinii rzeczoznawcy <br/> <span class="anon-block">M. M.</span> co do kosztów naprawy oraz poniesionych przez nią wydatków na auto zastępcze w kwocie 24.600 zł brutto.</p> <p>Według dalszych ustaleń Sądu Okręgowego łączny koszt naprawy samochodu powódki, z zastosowaniem części nowych, oryginalnych z logo <span class="anon-block">M.</span> wynosi 140.900,61 zł brutto, a z zastosowaniem części zamiennych nieoryginalnych <br/>o oznaczeniu klasy <span class="anon-block">(...)</span> wynosi 139.388,31 zł brutto. Części te są tego samego producenta jak w przypadku części oryginalny, jedynie nie posiadają logo producenta samochodu. Ich dystrybucja odbywa się poza siecią magazynową producenta danej marki samochodu.</p> <p>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, <br/>że powództwo w znacznej mierze należało uwzględnić. Jednakże wysokość szkody w zakresie wydatków koniecznych na naprawę samochodu, powinna być wyliczona <br/>z zastosowaniem części zamiennych nieoryginalnych o oznaczeniu klasy Q, czyli do kwoty 139.388,31 zł brutto.</p> <p>W ocenie tego Sądu zastosowanie w naprawie tychże zamienników nie zmniejsza jakości szacowanych przez biegłego koniecznych napraw, nie ujmuje estetyce pojazdu istniejącej przed wypadkiem. W tej części Sąd Okręgowy zgodził się <br/>z wywodami opinii uzupełniającej biegłego <span class="anon-block">K. M.</span>.</p> <p>Odpowiedzialność pozwanego ogranicza się jedynie do szkody rzeczywiście poniesionej przez poszkodowaną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Za niezasadne uznał Sąd Okręgowy żądanie powódki, co do kosztów poniesionych w związku z transportem zastępczym (24.600 zł). Zdaniem tego Sądu o powyższym zadecydował określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> rozkład ciężaru dowodu. Powołał w związku <br/>z tym szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i uznał, że powódka nie wykazała zasadności poniesionych przez nią kosztów transportu zastępczego. Nie udowodniła żadnym dokumentem faktu dowozu na wizyty lekarskie. Nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności faktycznych, aby <span class="anon-block">M. (...)</span> był użytkowany dla potrzeb prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie przedstawiła ewidencji przebiegu przejazdu tegoż samochodu. Jako niewiarygodne uznał Sąd Okręgowy zeznania na te okoliczności świadka <span class="anon-block">A. B.</span>.</p> <p>Wyrok ten co do punktu II i III zaskarżyła powódka.</p> <p>W apelacji zarzuciła:</p> <p>- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> przez jego błędną wykładnię i uznanie, że do naprawy uszkodzonego samochodu powódki mogą być zastosowane części zamiennego nieoryginalne; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> przez ich niewłaściwe zastosowane i uznanie, że powódka <br/>nie wykazała zasadności poniesionych przez nią kosztów najmu pojazdu zastępczego, pozostającego w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym i stanowiącym stratę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a>,</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316)">art. 316 k.p.c.</a> <br/>i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, brak dostatecznego uzasadnienia selekcji i oceny dowodów, na których Sąd się oparł w zakresie zasadności najmu pojazdu zastępczego, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.</p> <p>Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od strony pozwanego dalszej kwoty 26.112,30 zł z odsetkami i kosztami sporu za obie instancje.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania za drugą instancję.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest jedynie częściowo uzasadniona.</p> <p>Słuszny jest zarzut skarżącej naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> Naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Zatem uszkodzony w wypadku pojazd powinien zostać naprawiony w taki sposób, aby odpowiadał jego stanowi sprzed wypadku. Nie ulega wątpliwości, że samochód powódki miał zamontowane części oryginalne z logo producenta, zatem naprawa powinna uwzględnić w swych kosztach części zamiennego oryginalne z logo producenta samochodu.</p> <p>Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 12.04.2012 r. (III CZP 80/11) uznając, że odszkodowanie powinno obejmować celowe i ekonomiczne uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Zatem zamontowanie części nowej z logo producenta w miejsce części uszkodzonej takiego samego pochodzenia, nie może być uznane za niecelowe i ekonomicznie nieuzasadnione, skoro prowadzi do odtworzenia stanu rzeczy sprzed wypadku, <br/>czyli przywrócenie stanu poprzedniego. Ten obowiązek ubezpieczyciela mógłby zostać nieuwzględniony jedynie w sytuacji gdyby wykazał on, że powyższe koszty nowych części i materiałów prowadzą do wzrostu wartości pojazdu. Wówczas odszkodowanie uległoby obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie ubezpieczyciel takiego dowodu nie przeprowadził, co wyklucza obniżenie odszkodowania. Należało zatem przyjąć, że koszt naprawy wynosi 140.900,61 zł.</p> <p>Trafnie także skarżąca podnosi w apelacji, że co do zasady udowodniła roszczenie <br/>z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Nie tylko przedłożyła fakturę VAT na tę okoliczność, ale także z materiału dowodowego w sprawie wynika, że była dowożona przez syna <span class="anon-block">A.</span> na wizyty lekarskie, a doświadczenie życiowe wskazuje, <br/>że prowadząc działalność gospodarczą potrzeba korzystania z samochodu jest oczywista. Nie ma przy tym znaczenia, że powódka nie ma uprawnień do kierowania pojazdem Istotnym jest udowodnienie, że pojazd zastępczy był w konkretnych okolicznościach niezbędny. Wbrew odmiennej ocenie Sądu Okręgowego należy uznać, że okoliczności te zostały prze powódkę wykazane i udowodnione.</p> <p>Natomiast nie można zgodzić się ze skarżącą, że ubezpieczyciel odpowiada za czas najmu samochodu zastępczego od chwili zgłoszenia szkody, czyli od 12 grudnia 2011 r. do dnia naprawy uszkodzonego w kolizji pojazdu, tj. do 22 lutego 2012 r.</p> <p>Nie jest słuszna sugestia powódki, ze dopiero 31 stycznia 2012 r., czyli od daty decyzji pozwanego o przyznaniu bezspornej części odszkodowania, mogła ona zlecić naprawę uszkodzonego pojazdu.</p> <p>Pozwany bowiem nie kwestionował swojej odpowiedzialności co do zasady, <br/>a jedynie co do wysokości. Zlecenie naprawy uszkodzonego samochodu mogło zatem nastąpić w terminie wcześniejszym, nawet już 12 grudnia 2011 r. Jeżeli powódka nie miała środków na pokrycie kosztów naprawy, to mogła skorzystać <br/>z możliwości naprawy, której koszt – na postawie umowy ubezpieczyciela <br/>z zakładem naprawczym – pokryłby bezpośrednio pozwany.</p> <p>Taki sposób likwidacji szkody i finansowania naprawy jest powszechnie przyjęty <br/>i standardowy. Skoro tak to nie można obciążać ubezpieczyciela ponad miarę wynikającą z powszechnej praktyki.</p> <p>Sąd Apelacyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego w wyroku z dnia <br/>26 listopada 2002 r. V CKN 1397/00 (Lex nr 77057), że „skoro samochód mógł zostać naprawiony, to poszkodowany może w zasadzie żądać od zakładu ubezpieczeń zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego poniesionych jedynie <br/>w okresie naprawy samochodu”.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie jest to jeszcze bardziej oczywiste, bowiem powódka zdecydowała, że naprawa nastąpi w zakładzie będącym jej własnością. <br/>Odpadał zatem czas oczekiwania na przyjęcie samochodu do naprawy. Jeżeli powódka podjęła decyzję o odstąpieniu od naprawy samochodu przez innego wykonawcę, <br/>na wskazanych wyżej zasadach opłacania (kredytowania) tej usługi przez ubezpieczyciela i postanowiła uczynić to własnymi siłami czekając na wypłatę uznanego odszkodowania, to kosztami tej decyzji nie można obciążać zakładu ubezpieczeń.</p> <p>Okres naprawy samochodu został w sposób nie budzący wątpliwości wskazany przez świadka <span class="anon-block">A. B.</span>, trwał on 22 dni. Jeden dzień korzystania <br/>z zastępczego pojazdu to koszt 337 zł, co wynika z załączonej faktury.</p> <p>Zatem usprawiedliwione żądanie w zakresie rekompensaty z tego tytułu zamyka się kwotą 7.414 zł (22 dni x 337 zł). Do tej kwoty należy dodać różnicę między kwotą 140.900,61 a 139.388,31 zł, tj. 1.512,30 zł z tytułu kosztów wartości części, co daje łącznie 8.926 zł 30 gr i o taką kwotę Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację powódki, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>). Konsekwencją tego jest zmiana punktu III wyroku Sądu Okręgowego.</p> <p>Dalej idącą apelację jako bezzasadną należało oddalić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>).</p> <p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego znajduje uzasadnienie <br/>w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>twp</p> </div>