III Ca 2621/21
Суды общей юрисдикции2023-11-21
Номер дела
III Ca 2621/21
Дата решения
2023-11-21
Тип
REASONS
Правовое основание
Текст решения
<p>III Ca 2621/21</p>
<br/>
<br/>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<br/>
<br/>
<p>Postanowieniem z dnia 5 października 2021 r. Sąd Rejonowy w Kutnie w sprawie z wniosku <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> z udziałem <span class="anon-block">K. K. (1)</span>, <span class="anon-block">H. K.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span> i <span class="anon-block">K. P.</span> o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">W. K.</span>:</p>
<p>zatwierdził uchylenie się przez <span class="anon-block">M. B.</span> z domu <span class="anon-block">K.</span>, córkę <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">urodzoną (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, od skutków prawnych złożenia oświadczenia w dniu 14 lipca 2000 roku przed Sądem Rejonowym w Kutnie o odrzuceniu spadku po ojcu <span class="anon-block">W. K.</span>, synu <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłym dnia 24 maja 2000 roku w <span class="anon-block">K.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">K.</span>;</p>
<p>zatwierdził uchylenie się przez <span class="anon-block">J. K.</span>, syna <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, od skutków prawnych złożenia oświadczenia w dniu 14 lipca 2000 roku przed Sądem Rejonowym w Kutnie o odrzuceniu spadku po ojcu <span class="anon-block">W. K.</span>, synu <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłym dnia 24 maja 2000 roku w <span class="anon-block">K.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>stwierdził, że wnioskodawcy i uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.</p>
<br/>
<br/>
<p>Apelację od tego postanowienia złożyli uczestnicy <span class="anon-block">H. K.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span> i <span class="anon-block">K. P.</span> zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 1)">art. 1019 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> poprzez ich błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że:</p>
<p>jest możliwe uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeżeli spadkobiercy pozostawali w błędzie co do prawa,</p>
<p>spadkobiercy mogą uchylić się od skutków prawnych oświadczenia o odrzuceniu spadku tylko na tej podstawie, że pozostawali w błędzie co do konsekwencji prawnych swojego oświadczenia,</p>
<p>która to błędna wykładnia doprowadziła Sąd do przekonania, że wniosek o zatwierdzenie uchylenia się przez wnioskodawców od skutków prawnych złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku zasługuje na uwzględnienie.</p>
<br/>
<p>W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosków.</p>
<p>Wnioskodawcy wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie od skarżących kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<br/>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong>
</p>
<br/>
<br/>
<p>Apelacja skarżących jest bezzasadna i podlega oddaleniu.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Poczynione ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny. Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne.</p>
<p>Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 1)">art. 1019 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> poprzez ich błędną wykładnię, bowiem w ocenie skarżącego nie jest możliwe uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeżeli spadkobiercy pozostawali w błędzie co do prawa.</p>
<p>Do uchylenia się od skutków złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;art. 1019)">§ 1 art.1019 k.c.</a>) Oznacza to, iż w przypadku błędu – musi to być błąd co do treści czynności prawnej, który jest istotny, czyli uzasadniający przypuszczenie, że gdyby spadkobierca nie działał pod jego wpływem i oceniał sprawę rozsądnie to złożyłby stosownej treści oświadczenie spadkowe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019)">art. 1019 k.c.</a>), zaś od strony formalnej – uchylenie się winno nastąpić w ciągu roku od wykrycia błędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 2)">art. 88 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 1)">art. 1019 § 1 k.c.</a>)</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, że bezspornym jest, iż błąd co do przedmiotu spadku jest błędem co do treści czynności prawnej. Podstawę uchylenia się od skutków prawnych złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku może stanowić błąd jedynie prawnie doniosły. Błędem takim jest błąd w postaci nieznajomości przedmiotu spadku, gdy brak takiej wiedzy nie jest wynikiem braku staranności po stronie spadkobiercy, ale jest usprawiedliwiony okolicznościami sprawy.</p>
<p>W rozważanej sprawie, w ocenie Sądu I instancji spełnione zostały materialne podstawy do uchylenia się przez wnioskodawców od skutków prawnych złożenia oświadczeń o odrzuceniu spadku po ojcu. Odrzucając spadek wnioskodawcy działali w przeświadczeniu, że dzięki temu spadek w całości nabędzie ich matka. Słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że orzeczenie Sądu z dnia 14 lipca 2000 r. o stwierdzeniu nabycie spadku przez <span class="anon-block">K. K. (1)</span> jako jedynego spadkobiercę spowodowało, że wnioskodawcy zostali utwierdzeni w przekonaniu, że spadek po ojcu w całości obejmie ich matka. Dopiero dalsze czynności związane z gospodarstwem rolnym wchodzącym w skład spadku i informacja Sądu, że wobec odrzucenia spadku przez dzieci zmarłego, w zbiegu z jego żoną dziedziczy rodzeństwo zmarłego, wykazało, że wnioskodawcy pozostawali w błędzie co do kręgu osób dziedziczących. Błąd ten z cała pewnością był prawne doniosły.</p>
<p>Z tych też przyczyn apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>
</p>
<br/>
<br/>
</div>