III Ca 371/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 371/23</strong> </p> <br/> <br/> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <br/> <br/> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo o zapłatę wywiedzione przez <span class="anon-block">P. M.</span> przeciwko <span class="anon-block">J. B.</span>, zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3.617 tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty oraz nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi od powoda kwotę 1.242,89 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych.</p> <br/> <p>Apelację od całości powyższego wyroku złożył pełnomocnik powoda zarzucając rozstrzygnięciu:</p> <p>naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, która polegała na:</p> <ul> <li> <p>uznaniu za wiarygodne zeznań <span class="anon-block">W. G.</span>, w których twierdził, że:</p> <ul> <li> <p>przekazał pozwanej za pośrednictwem powoda kwotę 10.000 zł na poczet kosztów remontu mieszkania, w sytuacji gdy powód kategorycznie zaprzeczył, jakoby przyjął od ojca pozwanej jakąkolwiek kwotę pieniężną, która miałaby zostać przeznaczona na pokrycie kosztów remontu, a w materiale dowodowym brak jest dowodu potwierdzającego wypłatę przez świadka <span class="anon-block">W. G.</span> środków pieniężnych w/w wysokości w okresie prowadzenia przez stron prac remontowych,</p> </li> <li> <p>przekazywał okazjonalnie na rzecz pozwanej dalsze środki pieniężne na pokrycie kosztów remontu mieszkania, w sytuacji gdy świadek nie był w stanie sprecyzować, w jakiej wysokości i w jakim okresie przekazywał w/w środki pieniężne,</p> </li> </ul> </li> <li> <p>uznaniu za wiarygodne zeznań pozwanej, w zakresie w jakim twierdziła, że:</p> <ul> <li> <p>finansowała remonty mieszkania samodzielnie, jedynie z pomocą ojca <span class="anon-block">W. G.</span>, a powód nie partycypował w kosztach remontu, pomimo iż nie posiadała środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów remontu z uwagi na nisko płatną pracę oraz brak jakichkolwiek oszczędności, a pytana przez Sąd o koszty remontów wskazała, że „nie jestem w stanie wyliczyć kosztów, które poniosłam”</p> </li> <li> <p>pozwana poza wynagrodzeniem wynikającym z umów o pracę uzyskiwała inne świadczenia pieniężne w postaci premii i bonusów w sytuacji, gdy w materiale dowodowym brak jest dowodu pozwalającego na przyjęcie takiego twierdzenia,</p> </li> <li> <p>zwróciła powodowi wszystkie koszty, jakie poniósł on na zakup mebli do kuchni oraz spłatę kredytu,</p> </li> </ul> </li> <li> <p>uznaniu za niewiarygodne zeznań świadka <span class="anon-block">M. D.</span>, które były spójne i logiczne oraz znajdowały pokrycie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności zeznaniach powoda <span class="anon-block">P. M.</span>,</p> </li> <li> <p>uznaniu za wiarygodne zeznań świadków <span class="anon-block">M. W.</span>, świadka <span class="anon-block">J. L.</span>, świadka <span class="anon-block">A. J.</span> oraz świadka <span class="anon-block">M. J.</span> w zakresie w jakim twierdziły, że głównie pozwana ponosiła koszty związane z remontem lokalu mieszkalnego, a udział powoda w kosztach remontu był nieznaczny, pomimo że pozwana nie posiadała środków finansowych pozwalających na sfinansowanie kosztów remontu, a powód na remont przeznaczył bieżące dochody, jak również zaciągną w tym celu pożyczkę,</p> </li> <li> <p>uznaniu za niewiarygodne zeznań powoda w zakresie jakim wskazywał, że:</p> <ul> <li> <p>na remonty w lokalu należącym do pozwanej poniósł nakłady w wysokości co najmniej 20.000 zł,</p> </li> <li> <p>nie otrzymał od ojca pozwanej żadnych pieniędzy na pokrycie kosztów remontu, tj. kwoty 10.000 zł,</p> </li> <li> <p>za zakupione materiały budowlane przez ekipę remontową rozliczał się z własnych środków pieniężnych, a nie z środków otrzymanych od ojca pozwanej,</p> </li> <li> <p>nie otrzymał od pozwanej zwrotu kwoty 600 zł, jak również pozwana nie przekazała mu kwoty 3.000 zł na pokrycie kosztów remontu,</p> </li> </ul> </li> </ul> <p>co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego sprawy.</p> <p>naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pozwana nie wzbogaciła się kosztem powoda, pomimo że powód sfinansował w znacznej części koszty remontu mieszkania należącego do pozwanej, w którym - z uwagi na rozpad związku konkubenckiego - obecnie nie zamieszkuje, a wszelkie poniesione przez niego nakłady pozostały w lokalu zajmowanym obecnie przez pozwaną, z których pozwana korzysta,</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1;art. 411 pkt. 2)">art. 411 pkt. 1 i 2 k.c.</a> poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy powód spełniał świadczenie w trakcie trwania związku konkubenckiego mając świadomość, że wraz z pozwaną tworzą wspólne gospodarstwo domowe oraz planują zawarcie związku małżeńskiego, a przeznaczenie środków pieniężnych przez powoda na remont lokalu mieszkalnego pozwanej znajdowało swoje uzasadnienie w planowaniu przez strony dalszej wspólnej przyszłości.</p> <p>6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powód nie wykazał wysokości wzbogacenia pozwanej jego kosztem, w sytuacji gdy zc zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powód na same remonty przeznaczył kwotę co najmniej 20.000 zł, a wysokość wzbogacenia się pozwanej kosztem powoda znajduje swoje odzwierciedlenie w opinii biegłego sądowego.</p> <p>W konkluzji apelujący przede wszystkim wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <br/> <p>W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie oraz obciążenie powódki kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <br/> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <br/> <p>Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.</p> <br/> <p>Poddane kontroli instancyjnej orzeczenie jest prawidłowe w każdym jego aspekcie, co dotyczy zarówno obszernych i rzetelnych ustaleń faktycznych, które Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, jak i przedstawionych zapatrywań jurydycznych. W całej rozciągłości podzielić bowiem należy stanowisko Sądu Rejonowego, iż postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie oraz zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalały na uwzględnienie żądania sformułowanego przez powoda.</p> <p>Apelacja strony powodowej sprowadza się de facto do przedstawienia odmiennego, niż Sąd pierwszej instancji, spojrzenia na zgromadzony materiał dowodowy oraz wyprowadzenie z niego przeciwnych wniosków. Stąd wskazać należy, iż Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Na takim stanowisku stoi też ugruntowane i jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego, czego odzwierciedleniem jest chociażby wyrok SN z dnia 7 października 2005 r., IV CK 122/05, opubl. baza prawna LEX nr 187124. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. W judykaturze wskazuje się, że dla skuteczności zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (postanowienie SN z dnia 23 stycznia 2001 r., sygn. akt IV CKN 970/00, opubl. baza prawna <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>). Zarzut ten nie może więc polegać jedynie na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, przychylnej dla skarżącego oceny materiału dowodowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II CKN 572/99, opubl. baza prawna LEX nr 53136). Innymi słowy subiektywne przekonanie apelującej co do niewłaściwego sposobu zachowania oponenta nie może być wystarczające dla skutecznego wzruszenia kwestionowanego rozstrzygnięcia i stanowi jedynie polemikę z prawidłowym wnioskowaniem Sądu Rejonowego.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji uwzględnia dyrektywy wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> jest swobodna, ale nie dowolna, odnosi się do całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku zawierają wyraz własnego przekonania Sądu popartego wywodem logicznymi i wewnętrznie spójnym, dlatego w pełni pozostają pod ochroną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Niniejsza sprawa jest o tyle problematyczna dowodowo, gdyż Sąd dysponował przeciwstawnymi twierdzeniami powoda i pozwanej, którzy byli ze sobą skonfliktowani. Nadto zaznaczyć należy upływ czasu od istotnych w sprawie wydarzeń, np. remont mieszkania pozwanej w 2016 roku. Nie mniej jednak, za bardziej przekonującą została ostatecznie uznana wersja pozwanej, gdyż okoliczności przedstawione przez nią w większym stopniu korelowały to z innymi dowodami, tworząc spójny i kompletny obraz wydarzeń, nadto w ocenie Sądu odpowiadający regułom doświadczenia życiowego w sprawach tego typu. Jednocześnie z całą stanowczością trzeba podkreślić, że powód nie przedstawił wiarygodnego materiału dowodowego, który podważyłby skutecznie wersję zdarzeń zaprezentowaną przez pozwaną. Wykazywana przez powoda aktywność i inicjatywa dowodowa były niewystarczające, ponieważ w gruncie rzeczy poprzestał on jedynie na własnych stwierdzeniach oraz relacjach stronniczych świadków.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego żądana przez powoda kwota ma się nijak do okoliczności faktycznych sprawy, nie wynika nadto z żadnych dokumentów. Twierdzenie powoda, iż przez okres pozostawania w konkubinacie z pozwaną zarabiał kilkukrotnie więcej od niej, wobec czego ponosił on większość kosztów utrzymania prowadzonego wspólnie przez strony gospodarstwa domowego nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym. Brak jest również dowodów na poparcie twierdzenia powoda o poniesieniu przez niego kosztów remontu mieszkania pozwanej w wysokości co najmniej 20.000 zł. Wskazywane w treści pozwu poszczególne kwoty nie mają w większości oparcia w materiale dowodowym. W tym miejscu, Sąd Okręgowy zauważa iż opinia biegłego z zakresu budownictwa, w której wskazano na koszt remontu mieszkania pozwanej, nie przesądza o roszczeniu powoda, gdyż nie wynika z niej w żadnej mierze w jaka część kosztów remontu została poniesiona wyłącznie przez powoda.</p> <p>Nadto wskazać należy, iż wbrew stanowisku powoda, pozwana dysponowała w trakcie trwania wspólnego pożycia własnym majątkiem uzyskanym zarówno z darowizny (78.000 zł) oraz dochodów z pracy. Środki te były na bieżąco zużywane na poczet wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz utrzymania jego członków, a zatem także powoda.</p> <p>Wreszcie należy podkreślić, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż powód mieszkając w latach 2010-2018 w mieszkaniu pozwanej czerpał z tego niewątpliwą korzyść w postaci oszczędności z tytułu ewentualnych kosztów najmu mieszkania dla siebie. Nadto, w związku z powyższym wskazać należy, iż powód również korzystał z zakupionych przez siebie mebli i urządzeń ( na marginesie wskazać należy, iż powód nie był w stanie wykazać rzeczywiście poniesionych przez siebie wydatków w tym zakresie) oraz przyczyniał się do ich zużywania się.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, iż powód nie podołał wykazaniu ani konkretnej wysokości w jakiej pozwana doznała jego kosztem wzbogacenia, jak również samego faktu jego zaistnienia.</p> <p>Bezpodstawność zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w niniejszej sprawie czyni bezpodstawnym dalsze rozważania na temat zarzutów naruszenia prawa materialnego.</p> <p>Z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <br/> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono wedle zasady odpowiedzialności za wynik sprawy statuowanej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Po stronie pozwanej występował fachowy pełnomocnik w osobie adwokata, dlatego też jedynym realnym wydatkiem strony zwalczającej apelację były koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1.800 zł, które tym samym należało zasądzić od powoda. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika została ustalona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 10;art. 98 § 10 ust. 1;art. 98 § 10 ust. 1 pkt. 1)">§ 10 ust. 1 pkt 1</a> w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).</p> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <p> <br/> </p> </div>