Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I AGa 28/23

Суды общей юрисдикции2023-11-29
Номер дела
I AGa 28/23
Дата решения
2023-11-29
Тип
SENTENCE

Судьи

Leon Miroszewski

Правовое основание

Текст решения

<p>Sygnatura akt I AGa 28/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2023 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>Sędzia: Leon Miroszewski</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Edyta Sobucka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 roku w Szczecinie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> spółce akcyjnej z siedzibą</p> <p>w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2023 roku, sygnatura akt VIII GC 398/22</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 8.100,00 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach. </strong> </p> <p> <em> <!-- --> Leon Miroszewski </em> </p> <p>Sygnatura akt I AGa 28/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 roku, w sprawie o sygnaturze akt VIII GC 398/22, Sąd Okręgowy w Szczecinie w punkcie I. zasądził od pozwanej <span class="anon-block">(...)</span> spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 293.025,36 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: 146.751,30 zł od 19 marca 2019 r. do dnia zapłaty, 146.274,06 zł od 20 marca 2019 r. do dnia zapłaty; a w punkcie II. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 25.469 złotych tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>Sąd ten ustalił, że powodowa spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wytwarzania i przetwarzania produktów rafinacji ropy naftowej, produkcji chemikaliów i wyrobów chemicznych, handlu hurtowego i detalicznego z wyłączeniem handlu pojazdami. Od 28 września 2004 roku do 22 stycznia 2021 roku funkcję prezesa zarządu spółki pełnił <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, a następnie funkcję prezesa zarządu spółki objął <span class="anon-block">H. D.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> spółka akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie produkcji nawozów i związków azotowych, wydobywania minerałów dla przemysłu chemicznego oraz do produkcji nawozów, produkcji barwników i pigmentów, produkcji pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych, sprzedaży hurtowej wyrobów chemicznych.</p> <p>W związku z prowadzoną przez pozwaną działalnością, spółka ta nabywała w szczególności środki antyzbrylające i odpieniające; środki te były nabywane przez funkcjonującą w jej obrębie <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">N.</span>. Wybór tych środków, oferowanych przez różnych przedsiębiorców, odbywał się na podstawie przeprowadzanych testów oraz rekomendacji składanych przez odpowiednich pracowników spółki. Jednym z kontrahentów pozwanej była powódka - strony pozostawały w relacjach biznesowych od około 20 lat.</p> <p>Cykliczne oceny stosowanych środków powlekających skutkowały uznaniem, że produkty oferowane przez powódkę, w szczególności <span class="anon-block">produkty G. (...)</span> i <span class="anon-block">F.</span>, są najbardziej efektywne. Produkty te były rekomendowane przez odpowiednich pracowników pozwanej spółki do nabywania ich za pośrednictwem działu zakupów.</p> <p>21 czerwca 2016 roku sporządzona została notatka służbowa ze spotkania dotyczącego środków powlekających do nawozów i odpieniających (zwilżacze/odpieniacze). W przedmiotowym spotkaniu udział wzięli: <span class="anon-block">A. D. (2)</span>, <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">G. I.</span> i <span class="anon-block">R. P.</span>. Na spotkaniu opracowano procedurę wyboru środków do instalacji produkcyjnej i podsumowano skuteczność dotychczas stosowanych środków antyzbrylających. Podczas spotkania <span class="anon-block">R. P.</span> informował, że wprowadzenie zamienników dla stosowanych dotychczas środków powlekających jest działaniem o wysokim ryzyku, jak również że ryzyko to jest nie do zaakceptowania przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">N.</span>. Wobec tego jako najbardziej skuteczny środek wskazano dotychczas stosowane środki <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, zaś jako środki z negatywną rekomendacją wskazane zostały środki <span class="anon-block">B.</span>, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">C.</span>. Notatka została podpisana przez <span class="anon-block">A. D. (2)</span>, <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">G. I.</span> i <span class="anon-block">R. P.</span>.</p> <p>1 października 2018 roku pozwana w ramach współpracy z powódką złożyła zamówienie nr <span class="anon-block"> (...)</span> na środki do powlekania nawozów na łączną kwotę 1.764.000 zł. Strony ustaliły, że zapłata nastąpi po upływie 60 dni od daty wpływu faktury VAT do zamawiającego.</p> <p>27 listopada 2018 roku <span class="anon-block"> spółka (...) S.A.</span> złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o współpracy handlowej z 1 marca 2018 roku zawartej z powódką, co było skutkiem kontaktów podjętych z inicjatywy pozwanej spółki z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, ukierunkowanych na zwarcie współpracy i nabywanie środków <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">F.</span> bezpośrednio od producenta <span class="anon-block"> - (...) S.A.</span> </p> <p>15 stycznia 2019 roku do pozwanej zwrócił się pisemnie dyrektor biura sprzedaży parafin <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> - <span class="anon-block">J. A. (1)</span>, który poinformował, że <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> był związany z powódką umową handlową, a także, że <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> jest producentem antyzbrylaczy dostarczanych do pozwanej, funkcjonujących pod nazwami handlowymi <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">F.</span>, zaś nazwy te zostały nadane na życzenie powódki. Jednocześnie <span class="anon-block">J. A. (1)</span> wskazał, że sposób otrzymywania powyższych antyzbrylaczy jest chroniony patentem, którego właścicielem jest <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Ponadto poinformował, że receptury antyzbrylaczy zostały dopasowane do potrzeb pozwanej.</p> <p>16 stycznia 2019 roku powódka wystawiła dokument WZ nr <span class="anon-block"> (...)</span>, potwierdzający wydanie zamówionego przez pozwaną środka <span class="anon-block"> (...)</span> w ilości 24.620 kg. Następnie 17 stycznia 2019 roku powódka wystawiła dokument WZ nr <span class="anon-block"> (...)</span>, potwierdzający wydanie środka <span class="anon-block"> (...)</span> w ilości 24.580 kg. 17 stycznia 2019 roku powódka wystawiła pozwanej <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 146,751,30 zł brutto, z terminem płatności do 18 marca 2019 roku. 18 stycznia 2019 roku powódka wystawiła pozwanej <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 146.274,06 zł brutto, z terminem płatności do 19 marca 2019 roku.</p> <p>23 stycznia 2019 roku, w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w Szczecinie postępowania przygotowawczego (sygn. akt RP 1 Ds. 8. 2019), dokonano przesłuchania w charakterze świadka <span class="anon-block">E. G.</span> - dyrektora departamentu zakupów strategicznych pozwanej spółki. <span class="anon-block">E. G.</span> zeznała, że na początku współpracy z powódką przekazywana była informacja, że spółka ta co najmniej dostosowuje produkt sprzedawany pozwanej do jej potrzeb. Nadto wskazała, że powzięła informację, że <span class="anon-block">R. P.</span> – główny technolog zatrudniony w pozwanej spółce na każdy samochód z dostawą antyzbrylaczy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> otrzymuje po 500 zł. W tym samym czasie <span class="anon-block">R. P.</span> wykonał opinię dotycząca zakupu rekomendowanych odpieniaczy od powódki, pomimo że do pozwanej zgłosiło się także trzech innych dostawców, a towar pochodzący od powódkibył najdroższy. Opinia ta została również opatrzona podpisem ówczesnego dyrektora <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">N.</span> - <span class="anon-block">A. D. (2)</span>.</p> <p>Świadek zeznała dalej, że wskutek zainicjowanych przez nią działań, dokonano testów produktów pochodzących od różnych dostawców. Doprowadziło to do sporządzenia przez <span class="anon-block">R. P.</span> opinii w której wskazał, że wszystkie trzy podmioty dostarczające towar oferują odpieniacze bardzo dobrej jakości i nie można uznać, że odpieniacz oferowany przez powódkę jest najbardziej wydajny. Relacjonowała, że w 2016 roku, po 3-4 miesiącach jej pracy dostała wezwanie do prezesa zarządu pozwanej <span class="anon-block">W. W.</span>, który chciał ustalić, czy <span class="anon-block">E. G.</span> posiada informacje dotyczące powódki. <span class="anon-block">W. W.</span> poinformował ją, że otrzymuje anonimowe listy dotyczące kontaktów <span class="anon-block">G. I.</span> oraz <span class="anon-block">R. P.</span> z przedstawicielami powódki. Ostatecznie <span class="anon-block">E. G.</span> ustaliła z <span class="anon-block">W. W.</span>, że wobec braku wystarczających dowodów dotyczących możliwych nieprawidłowości, na tym etapie podjęte zostaną czynności sprawdzające i kontrolne, ukierunkowane na wyjaśnienie sprawy. Następnie świadek podała, że spotkała się z <span class="anon-block">R. P.</span> i poinformowała go o powzięciu informacji, że otrzymuje on środki finansowe od powódki, czemu <span class="anon-block">R. P.</span> zaprzeczył, podtrzymując jednocześnie opinię o dostarczaniu przez powódkę jedynego akceptowalnego antyzbrylacza.</p> <p> <span class="anon-block">E. G.</span> zeznała również, że podległy jej pracownik pozwanej spółki <span class="anon-block">J. W.</span> udał się na delegację do siedziby powódki w celu ustalenia, czy spółka ta rzeczywiście produkuje nabywany przez pozwaną towar. Wskazała, że w dokumentacji towaru pojawiały się informacje dotyczące <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, która miała dostarczać surowce do produkcji antyzbrylacza. Jednocześnie pozwana miała wiedzę, że spółka należąca do <span class="anon-block">(...)</span>, mająca siedzibę w <span class="anon-block">T.</span>, zawarła umowę bezpośrednio z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Po powrocie z delegacji <span class="anon-block">J. W.</span>, poinformował on <span class="anon-block">E. G.</span> o propozycji finansowej złożonej przez <span class="anon-block">A. D. (1)</span> – ówczesnego prezesa zarządu powodowej spółki, który zaoferował przekazywanie kwoty 500 zł za każdy samochód z dostawą towaru. Nadto <span class="anon-block">J. W.</span> wskazał, że biorąc pod uwagę wielkość budynku w siedzibie powodowej spółki nie można uznać, że spółka ta prowadzi produkcję towaru nabywanego przez pozwaną. Nadto <span class="anon-block">(...)</span> S.A. potwierdziła informację, że zawarła umowę z powódką i w związku z tym <span class="anon-block">J. W.</span> poinformował <span class="anon-block">E. G.</span>, że w jego ocenie powódka jest pośrednikiem, a nie producentem towaru. <span class="anon-block">E. G.</span> podała, że wszystkie okoliczności wskazywały na fakt, że jedynym producentem nabywanego od powódki antyzbrylacza jest <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Ostatecznie wskutek podjętych działań i negocjacji pozwana zawarła umowę z producentem antyzbrylacza <span class="anon-block"> – (...) S.A.</span>, która przedstawiła ofertę nabycia towaru korzystniejszą niż oferta powódki.</p> <p> <span class="anon-block">E. G.</span> zeznała również, że kontaktowała się z <span class="anon-block">J. A. (2)</span> - pracownikiem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">J.</span>, który poinformował ją, że technolog zatrudniony w jego zakładzie wielokrotnie bywał „na produkcji” na terenie zakładu należącego do pozwanej. Ponadto na sprzedawane antyzbrylacze patent posiada <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">J.</span>, natomiast są one dostarczane pozwanej za pośrednictwem powódki oraz mają nazwy własne <span class="anon-block"> - (...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W ramach powyższego postępowania przygotowawczego, 24 stycznia 2019 roku swoje zeznania w charakterze świadka złożył <span class="anon-block">J. W.</span>. Świadek ten zeznał, że nawiązał on kontakt się z przedstawicielami <span class="anon-block"> firm (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P.</span> i na tej podstawie ustalił, że pozwana zerwała kontakty z tymi podmiotami. Przedstawiciele powyższych firm poinformowali go również, że ze strony pozwanej jest duża niechęć do współpracy, a podmioty te „nie mają siły przebicia”. Ponadto świadek zrelacjonował przebieg spotkania z <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, który zaoferował mu 500 zł od każdej dostawy. <span class="anon-block">J. W.</span> oszacował wraz z <span class="anon-block">E. G.</span> wysokość łącznej korzyści finansowej, która wynosiła około 50.000 zł.</p> <p>24 stycznia 2019 roku funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego – delegatury w <span class="anon-block">K.</span> przesłuchali świadka <span class="anon-block">I. R.</span>. Świadek zeznała, że jest pracownikiem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> od 17 lat i obecnie wykonuje obowiązki na stanowisku dyrektora rozwoju. <span class="anon-block">I. R.</span> zeznała, że uczestniczyła w spotkaniu w siedzibie pozwanej, w którym brał udział <span class="anon-block">R. P.</span> oraz wskazała, że wiedział on o fakcie, iż jest ona pracownikiem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Świadek wyjaśniła, że producentem <span class="anon-block">produktów F.</span> oraz <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> jest <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zaś produkty te są dostarczane do pozwanej za pośrednictwem powódki.</p> <p>W tym samym dniu, w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego, dokonano także przesłuchania podejrzanego <span class="anon-block">A. D. (1)</span>. Podejrzany zeznał, że w 2013 roku powódka przy współudziale z <span class="anon-block"> firmą (...)</span> i pozwaną utworzyły nowy produkt <span class="anon-block">o nazwie G. (...)</span> i <span class="anon-block">F.</span>. Wskazał, że obydwa produkty były dedykowane powódce i funkcjonowała ustna umowa, na podstawie której ustalono, że dystrybutorem produktu będzie przedmiotowa spółka. Wskazał, że w 2018 roku uczestniczył w spotkaniu z <span class="anon-block">R. P.</span>, które dotyczyło współpracy pomiędzy pozwaną a powódką, w tym stosowanych cen za oferowane towary. <span class="anon-block">R. P.</span> poinformował <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, że pozwana planuje podjęcie współpracy z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">A. D. (1)</span> poprosił <span class="anon-block">R. P.</span> o podjęcie działań, które mogłyby zagwarantować dalszą współpracę z powódką i wręczył mu 15.000 zł w gotówce. Działania, które miał podjąć <span class="anon-block">R. P.</span>, polegały na rekomendowaniu produktów pochodzących od powódki, jako najlepszych. Podejrzany relacjonował również spotkanie z <span class="anon-block">J. W.</span>, podczas którego zaproponował mu, że otrzyma 500 zł za każdą dostawę oferowanego przez powódkę towaru. Nadto <span class="anon-block">A. D. (1)</span> zeznał również, że w okresie od 2014 do 2015 roku wręczał również sumy pieniężne <span class="anon-block">G. I.</span>.</p> <p>25 stycznia 2019 roku dokonano przesłuchania podejrzanego <span class="anon-block">R. P.</span>, który zeznał, że łączna kwota, którą otrzymał od <span class="anon-block">A. D. (1)</span> wynosiła około 50.000 zł.</p> <p>W dniach 24 i 25 stycznia 2019 r. przez funkcjonariuszy CBA Delegatura w <span class="anon-block">S.</span> sporządzone zostały protokoły oględzin rzeczy w sprawie III K 405/19. Dokonano oględzin dokumentów zgromadzonych w segregatorach z fakturami, zabezpieczonych w ramach przeszukania siedziby powodowej spółki, dokonanego 23 stycznia 2019 r. Sporządzono tabelę nr 1 przedstawiającą zestawienie faktur zakupowych i sprzedażowych, których stroną transakcji jest powódka, z uwzględnieniem różnicy wartości towaru przy jego zakupie od wymienionych podmiotów i sprzedaży do pozwanej. Sporządzono także tabelę nr 2, w której przedstawione zostało zestawienie faktur zakupowych dla powódki, dotyczących usług transportowych.</p> <p>30 stycznia 2019 roku pozwana skierowała do <span class="anon-block">G. I.</span> oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Z treści przedmiotowego oświadczenia wynikało, że podstawą rozwiązania umowy o pracę zawartej 29 sierpnia 2002 roku było ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, którym było w szczególności nadużycie uprawnień i niedopełnienie obowiązków wynikających z obowiązujących u pracodawcy zasad w zakresie procedowania przy zamówieniach surowców od powódki oraz podejmowanie wobec tej spółki czynności preferencyjnych w zamian za korzyści majątkowe.</p> <p>25 lutego 2019 roku sporządzona została <span class="anon-block">opinia nr (...)</span> na temat jakości i przydatności surowca – środka powlekającego dostarczonego przez powódkę o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span>. Z opinii wynikało, że dostarczony środek zapewnia porównywalne zabezpieczenie granulatu przed zbryleniem do obecnie stosowanej <span class="anon-block">G.</span> i prawdopodobnie lepsze zabezpieczenie nawozu przed pyleniem w stosunku do <span class="anon-block">G.</span>. Testy wykazały też jednak zarastanie tras i tworzenie twardych narostów w bębnie powlekającym oraz w trasach. W opinii wskazano, że <span class="anon-block"> firma (...)</span> wyraziła wolę współpracy i rekomendowane jest jej podjęcie. Przedmiotowa opinia została opatrzona podpisami <span class="anon-block">A. Ś.</span>, <span class="anon-block">P. R.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span> i <span class="anon-block">A. B. (1)</span>.</p> <p>5 kwietnia 2019 roku w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego dokonano przesłuchania świadka <span class="anon-block">W. W.</span>, który zeznał, że otrzymał anonimowy list nadany z <span class="anon-block">W.</span>, dotyczący podejrzenia popełnienia przestępstwa, w którym mogą uczestniczyć <span class="anon-block">R. P.</span> i <span class="anon-block">G. I.</span>. Świadek relacjonował, że rozmawiał na ten temat z <span class="anon-block">E. G.</span>, która poinformowała go, że źródłem anonimu może być wewnętrzny konflikt w powodowej spółce. Na tym etapie <span class="anon-block">E. G.</span> i <span class="anon-block">W. W.</span> podjęli decyzję, że nie posiadają wystarczających przesłanek uzasadniających konieczność poinformowania Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Świadek zeznał, że po zatrudnieniu w spółce <span class="anon-block">J. W.</span>, otrzymał od niego sporządzoną przez niego notatkę ze spotkania w <span class="anon-block">J.</span> z <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, która została przekazana przez <span class="anon-block">E. G.</span>. Świadek zeznał, że po tym zdarzeniu zdecydował się poinformować Centralne Biuro Antykorupcyjne o ujawnionych nieprawidłowościach.</p> <p>15 kwietnia 2019 roku funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego – delegatury w <span class="anon-block">R.</span> przesłuchali w charakterze świadka <span class="anon-block">L. G.</span>, który zeznał, że informował <span class="anon-block">E. G.</span> o fakcie, że pomimo iż <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, wchodząca w skład <span class="anon-block">(...)</span> oferuje produkty po cenach preferencyjnych, będących cenami niższymi od cen oferowanych przez inne podmioty, to nie jest w stanie „przebić się” i dostarczyć towaru pozwanej spółce, a także, że nie jest możliwe, by inny podmiot był w stanie zaoferować jeszcze niższe ceny. Świadek zeznał, że zwracał uwagę <span class="anon-block">E. G.</span> na osobę <span class="anon-block">G. I.</span>, który był odpowiedzialny za zakup surowców pomocniczych.</p> <p>W tej samej dacie funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego – delegatury w <span class="anon-block">R.</span> przesłuchali w charakterze świadka <span class="anon-block">B. M.</span>. Świadek zeznał, że począwszy od wysyłania partii próbnych, co miało miejsce w 2011 roku, do końca 2014 roku sprzedawał pozwanej środek antyzbrylający. Następnie od 2015 roku pozwana zaprzestała nabywania powyższego środka. Świadek zeznał, że nie zna powodu, dla którego pozwana zakończyła z nim współpracę. Świadek wskazał, że w 2018 roku nawiązał z nim kontakt <span class="anon-block">J. W.</span>, który pytał, dlaczego pozwana zakończyła z nim współpracę; <span class="anon-block">B. M.</span> poinformował go wówczas, że nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej zakończenia z nim współpracy. Ostatecznie w 2019 roku do świadka ponownie zwrócił się <span class="anon-block">J. W.</span>, który poprosił o dodatkowe próbki oferowanego produktu.</p> <p>18 kwietnia 2019 roku funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego – delegatury w <span class="anon-block">K.</span> przesłuchali w charakterze świadka <span class="anon-block">M. M.</span> – wiceprezesa zarządu <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Świadek ten zeznał, że <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> współpracowała z pozwaną w okolicach 2000 roku. Wraz z upływem czasu współpraca ta uległa zakończeniu, a następnie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zaprzestała kierować oferty do pozwanej. Jako przyczyna zaniechania dalszych zamówień ze strony pozwanej wskazywana była oferowana cena oraz pojawiające się zastrzeżenia co do jakości produktu.</p> <p>Wobec braku zapłaty należności objętych powyższymi fakturami VAT przez pozwaną, pełnomocnik powódki 25 kwietnia 2019 roku skierował wezwanie do zapłaty łącznej kwoty wynoszącej 3.298.354,47 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych. Wśród należności wskazanych w treści powyższego wezwania wskazana została między innymi należność wynikająca z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 17 stycznia 2019 roku oraz z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 18 stycznia 2019 roku. Termin zapłaty należności powódka oznaczyła na dzień 10 maja 2019 roku.</p> <p>5 sierpnia 2019 roku powódka skierowała do Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie wniosek o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej. W treści powyższego wniosku wskazała, że ugoda ma dotyczyć między innymi należności wynikających z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 17 stycznia 2019 roku oraz z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 18 stycznia 2019 roku.</p> <p>Powyższe postępowanie nie doprowadziło do zawarcia przez strony ugody.</p> <p>13 czerwca 2019 r. przesłuchany w charakterze świadka został <span class="anon-block">C. W.</span>, będący współwłaścicielem <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Świadek zeznał, że w latach 2004 – 2008 do pozwanej <span class="anon-block"> spółki spółka (...)</span> składała oferty dotyczące zakupu środków antyzbrylających, jednak oferty te nie były przyjmowane z uwagi na niekorzystne wyniki opinii wykonanej przez prof. <span class="anon-block">J.</span> z Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span>.Świadek wskazał, że nawiązywał kontakt z innymi spółkami z <span class="anon-block">(...)</span>, mających siedzibę w <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">K.</span> i w tych spółkach przeprowadzane były próby w zakładach, natomiast kontakt ze spółką z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> zakończył się na etapie sporządzenia opinii przez prof. <span class="anon-block">J.</span>.</p> <p>15 maja 2019 roku pozwana skierowała do powódki wezwanie do zapłaty kwoty 12.191.903 zł tytułem odszkodowania w terminie do 21 maja 2019 roku do godziny 12.00. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że powzięła wiedzę o toczącym się postępowaniu przygotowawczym, którego przedmiotem był czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296 a;art. 296 a § 1;art. 296 a § 4)">art. 296a §1 i 4 Kodeksu karnego</a>, polegającego na udzielaniu korzyści majątkowych pracownikom pozwanej. W wyniku tej działalności pozwana poniosła szkodę polegającą na nieuzasadnionej zapłacie w latach 2015-2018 kwoty co najmniej 12.191.903 zł.</p> <p>20 grudnia 2019 r. sporządzony został akt oskarżenia, skierowany przeciwko <span class="anon-block">R. P.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296 a;art. 296 a § 1)">art. 296a § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § l k.k.</a>, <span class="anon-block">G. I.</span> o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296 a;art. 296 a § 1)">art. 296a § 1 k.k</a> oraz przeciwko <span class="anon-block">A. D. (1)</span> o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296 a;art. 296 a § 2)">art. 296a § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296 a;art. 296 a § 2)">art. 296a § 2 k.k.</a> </p> <p>5 marca 2021 roku pozwana skierowała do powódki oświadczenie o potrąceniu wraz z wezwaniem do zapłaty. W treści pisma wskazała, że dokonuje potrącenia swojej wierzytelności w kwocie 12.191.903 zł z tytułu odszkodowania za szkodę polegającą na nieuzasadnionej zapłacie różnicy pomiędzy kosztem zakupu przez powódkę substancji antyzbrylających/odpieniaczy od <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, a kwotą za jaką pozwananabywała powyższe surowce od powódki na skutek działań korupcyjnych podejmowanych w jej imieniu i na jej rzecz, z wierzytelnością powódki w kwocie 3.298.354,47 zł z tytułu należności opisanych w wezwaniu do zapłaty z 25 kwietnia 2019 r. Należności te zostały ujęte w fakturach VAT: <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span> wraz z wierzytelnościami z tytułu odsetek za opóźnienie i odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Dalej wskazano, że w wyniku przedmiotowego potrącenia pozwanej przysługuje wobec powódki roszczenie o zapłatę kwoty 8.893.548,53 zł tytułem naprawienia szkody wyrządzonej pozwanej w związku z działaniami opisywanymi w wezwaniu do zapłaty z 15 maja 2019 r.</p> <p>Jednocześnie pozwana wezwała powódkę do zapłaty powyższej kwoty w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik powódki pismem z 10 marca 2021 roku zakwestionował istnienie jakiejkolwiek wierzytelności po stronie pozwanej wobec powódki. Wskazał przy tym, że powódka nie spowodowała powstania szkody wskazywanej w treści pisma z 5 marca 2021 roku. Jednocześnie podniósł, że wysokość wskazywanej szkody nie została precyzyjnie wyliczona, a także nie została wskazana data wymagalności poszczególnych świadczeń i ich wysokość. W konsekwencji wskazał, że oświadczenie o potrąceniu wierzytelności uznaje za bezskuteczne.</p> <p>Stan faktyczny sprawy Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o niekwestionowane przez strony dowody z dokumentów, które nie budziły też jego wątpliwości. Wnioski dowodowe pozwanej w zakresie dowodów z zeznań świadków <span class="anon-block">E. G.</span>, <span class="anon-block">J. W.</span>, <span class="anon-block">I. R.</span>, <span class="anon-block">L. G.</span>, <span class="anon-block">B. M.</span>, <span class="anon-block">M. M.</span> i <span class="anon-block">C. W.</span>, a także dowód z przesłuchania stron Sąd Okręgowy pominął na rozprawie w dniu 9 stycznia 2023 roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 458(10))">art. 458<sup> <!-- -->10</sup> k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup> <!-- -->2</sup> §1 pkt 2 k.p.c.</a> Nadto Sąd ten na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235;art. 1;art. 1 § 1;art. 1 § 1 pkt. 2)">art. 235 1 §1 pkt 2 k.p.c.</a> pominął dowód z opinii biegłego.</p> <p>Sąd Okręgowy nie uwzględnił również wniosku pozwanej, zawartego w pkt 2 i 3 sprzeciwu od nakazu zapłaty o zobowiązanie strony powodowej i <span class="anon-block">A. J.</span> do złożenia dokumentów oraz na podstawie 235<sup> <!-- -->2</sup> <sup> <!-- --> </sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 1 pkt. 2;§ 1 pkt. 3)">§1 pkt 2 i 3 k.p.c.</a> pominął dowody z faktur VAT dotyczących zakupu towaru oraz wyciągów z ksiąg i dokumentów przedsiębiorstwa powódki. Dowody te zmierzały bowiem do wykazania faktów związanych z zarzutem potrącenia, a wobec niedopuszczalności tego zarzutu nie ma potrzeby procesowej dowodzenia tych faktów. Wtórne znaczenie miała w tej sytuacji okoliczność, iż wskazane w pozwie fakty mające być przedmiotem zeznań świadków i opinii biegłego, były w znacznej mierze wykazane innymi dowodami (z dokumentów). Dowód z opinii biegłego nie był nadto przydatny w celu wykazania faktów wskazanych w tezie dowodowej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1 pkt. 3)">punkcie 3</a> odpowiedzi.</p> <p>Mając na uwadze dokonane ustalenia Sąd Okręgowy stwierdził, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p> <p>W ocenie powódki, zobowiązanie umowne łączące strony stanowiło umowę dostawy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 605)">art. 605 k.c.</a> Takie przyjęcie miało wynikać z faktu, że dostawy towarów oferowanych przez powódkę były powtarzające się, a ponadto oferowane przez nią środki miały charakter rzeczy oznaczonych co do gatunku. Sąd miał jednak na względzie okoliczność potwierdzoną również przez samą powódkę, to jest fakt, że powódka nie była producentem towaru dostarczanego pozwanej. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że producentem przedmiotowego towaru jest <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Powyższe przyjęcie doprowadziło Sąd Okręowy do uznania, że wbrew twierdzeniom strony powodowej, objęty sporem stosunek zobowiązaniowy nie stanowił umowy dostawy, lecz umowę sprzedaży, określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535;art. 535 § 1)">art. 535 §1 k.c.</a> Zgodnie z tym przepisem, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Wprawdzie obie wskazane wyżej umowy są wzajemne i dwustronnie zobowiązujące, jednak w zestawieniu z umową sprzedaży podstawowa cecha umowy dostawy wyraża się w tym, że dostawca zobowiązuje się nie tyle do dostarczenia rzeczy już istniejących, ile do ich wytworzenia pod kontrolą odbiorcy.</p> <p>Za bezsporne Sąd Okręgowy uznał to, że pozwana nabyła na podstawie zamówienia nr <span class="anon-block"> (...)</span> towar sprzedany jej przez powódkę. Ponadto, nie był sporny fakt, że powódka wystawiła dwie <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span>, które nie zostały przez pozwaną opłacone, a także fakt, że sprzedany pozwanej towar został jej wydany, co potwierdzały przedłożone wraz z pozwem dokumenty WZ. Poza sporem była również okoliczność, że pozwana nie wnosiła uwag co do jakości czy ilości zakupionego towaru. Sąd Okręgowy miał również na względzie fakt, że dochodzona kwota roszczenia nie była kwestionowana przez pozwaną. Uznał, że podniesienie przez pozwaną zarzutu potrącenia wzajemnych wierzytelności prowadziło do przyjęcia, że pozwana przyznała, iż wierzytelność powódki powstała i była wymagalna.</p> <p>Dalej Sąd Okręgowy zajął się dopuszczalnością zarzutu potrącenia zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> §1 k.p.c.</a> Sąd ten uznał, że w realiach niniejszej sprawy nie było możliwe uwzględnienie zarzutu procesowego podniesionego przez pozwaną w ramach niniejszego postępowania, bowiem nie została spełniona pierwsza z przesłanek, która dotyczy tożsamości stosunku prawnego, bowiem roszczenia przedstawione do potrącenia w niniejszym postępowaniu nie pochodzą z tego samego stosunku prawnego, co roszczenie zgłoszone przez powódkę w pozwie. Nie było też możliwe przyjęcie, że wierzytelność ta jest niesporna.</p> <p>Odnosząc się do przesłanki uprawdopodobnienia wierzytelności poprzez powołanie się na dokument nie pochodzący od potrącającego Sąd Okręgowy uznał, że również ta przesłanka nie została wypełniona w niniejszej sprawie, bowiem zarówno wysokość, jak i zasada odpowiedzialności odszkodowawczej powódki nie została należycie uprawdopodobniona przez pozwaną. Sąd ten uznał, że wymóg uprawdopodobnienia wierzytelności dokumentami należy rozumieć ściśle, w tym znaczeniu, że dla jego spełnienia konieczne jest, aby zarówno sama zasada, jak i wysokość określonej wierzytelności mogły być uprawdopodobnione za pomocą dokumentów (w oparciu o ich treść), bez potrzeby sięgania do innych środków dowodowych, w tym zwłaszcza o charakterze osobowym.</p> <p>Odnosząc się do czynów piastuna organu powodowej spółki Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 38)">art. 38 k.c.</a>, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Reprezentowanie osoby prawnej przez jej organy w myśl dominującej w polskiej doktrynie teorii organów polega na przypisaniu oświadczeniom członka organu osoby prawnej przymiotu oświadczeń samej osoby prawnej. Tym samym osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a>). Nie należy przy tym jednak tracić z pola widzenia faktu, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a> ma charakter deliktowy. Wobec tego, na przesłanki odpowiedzialności składają się: wyrządzenie szkody przez organ osoby prawnej, działanie organu w ramach swych uprawnień, wina organu, a także normalny związek przyczynowy między czynnościami organu i szkodą. Pozwana uprawdopodobniła fakt, że <span class="anon-block">A. D. (1)</span> dopuszczał się czynów polegających na oferowaniu korzyści finansowych, mających zapewnić nabywanie przez pozwaną towarów od powodowej spółki, w szczególności poprzez zaoferowanie dokumentów pochodzących z postępowania karnego prowadzonego przeciwko piastunowi organu powodowej spółki. Co jednak istotne, w przekonaniu Sądu Okręgowego nie został należycie uprawdopodobniony związek przyczynowy pomiędzy czynnościami organu a szkodą, a także wysokość poniesionej szkody.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> konieczne jest ustalenie, czy zachodzi adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem wywołującym szkodę a szkodą. W celu jego ustalenia postuluje się przeprowadzenie dwustopniowego testu. Po pierwsze, należy sprawdzić, czy zdarzenie rozważane jako przyczyna szkody jest powiązane ze szkodą związkiem opartym na warunku koniecznym (conditio sine qua non). Związek ten wyraża się w tym, że bez danego zdarzenia szkoda w ogóle nie wystąpiłaby. Pozytywny wynik tego testu umożliwia przeprowadzenie kolejnej jego części, to jest zbadania, czy szkoda jest normalnym następstwem określonego zdarzenia. Dane zdarzenie jest natomiast normalnym skutkiem innego zdarzenia, jeśli to ostatnie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia tego pierwszego. Teza o związku przyczynowym pomiędzy szkodą a działaniem <span class="anon-block">A. D. (1)</span> nie zakłada, że normalnym następstwem podjęcia działań mających na celu korupcję jest ich akceptacja przez adresata tych działań i przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za nadużycie uprawnień i niedopełnienie obowiązków w zakresie procedowania przy zamówieniach. Choć tego rodzaju bezprawne działania kontrahenta zwiększają prawdopodobieństwo preferencyjnego jego traktowania, trudno zaakceptować wniosek, iż przyjęcie korzyści majątkowej jest w takiej sytuacji typowym, normalnym następstwem jej zaoferowania. W istocie bowiem oznaczałoby to, że noszące znamiona przestępstwa działania pracowników pozwanej <span class="anon-block">R. P.</span> i <span class="anon-block">G. I.</span> stanowią zachowanie „normalne”, typowe, a zatem zwykle występujące w opisanej sytuacji.</p> <p>Argumentację pozwanej spółki należałoby zdaniem Sądu Okręgowego sprowadzić do przyjęcia, że gdyby prezes zarządu powodowej spółki nie dokonywał czynów o charakterze korupcyjnym, to pozwana nie nabywałaby towarów od powódki, lecz od spółki będącej producentem danego środka, to jest od <span class="anon-block"> spółki (...) S.A.</span>, i to po cenach takich samych jak znajdowały zastosowanie wobec <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> W ocenie tego Sądu, w materiale dowodowym sprawy nie znajdował się żaden dowód, na podstawie którego z wystarczającym prawdopodobieństwem można byłoby uznać, że pozwana spółka mogła nawiązać kontakty handlowe z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, skutkujące nabywaniem produktów bez pośrednictwa <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Sąd Okręgowy zauważył, że pozwana na etapie powzięcia przypuszczeń, że w ramach kontaktów handlowych z powódką dochodzi do czynów korupcyjnych, w których udział biorą jej pracownicy, w dalszym ciągu nabywała produkty od powódki. Co więcej, również na etapie, na którym było już pewne, że <span class="anon-block">A. D. (1)</span> przekazuje środki pieniężne pracownikom pozwanej spółki, spółka ta w dalszym ciągu dokonywała zamówień w powódki. Reasumując, okoliczności te doprowadziły Sąd I instancji do przyjęcia, że nie jest możliwe jednoznaczne przyjęcie, że gdyby <span class="anon-block">A. D. (1)</span> nie popełnił czynów wskazanych w skierowanym przeciwko niemu akcie oskarżenia, to pozwana nie kupowałaby towarów od powódki, lecz bezpośrednio od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> po cenach oferowanych powódce. Ponadto w pozwie nie zgłoszono żadnych wniosków dowodowych na tą okoliczność; dopiero na posiedzeniu przygotowawczym pozwana wskazała, że świadkowie mieliby być przesłuchani także w celu wykazania, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> miała wolę współpracy z pozwaną oraz w celu wykazania, że pozwana uzyskałaby ceny co najmniej równe tym, które miała powódka, jak również zaplecza pozwanej umożlwiającego niższe koszty transportu.</p> <p>Odnosząc się zaś do wysokości szkody wskazywanej przez stronę pozwaną Sąd Okręgowy uznał, że również ta okoliczność nie została przez pozwaną należycie uprawdopodobniona. Mając na względzie stanowisko procesowe prezentowane przez stronę pozwaną Sąd ten doszedł do przekonania, że konieczne byłoby uprawdopodobnienie, że w przypadku zawarcia umowy sprzedaży tych samych produktów od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zastosowana cena byłoby tożsama z ceną sprzedaży uzyskiwaną przez powódkę. Tymczasem w materiale dowodowym sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który mógłby choćby uprawdopodobnić takie przyjęcie. Ponadto w akcie oskarżenia skierowanym wobec <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, <span class="anon-block">R. P.</span> i <span class="anon-block">G. I.</span> brak jest wzmianki na ten temat. Wątpliwości budzi już sam sposób wyliczenia szkody opartego na różnicy cen produktu stosowanych przy sprzedaży pomiędzy powódką i pozwaną oraz sprzedaży pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> i powódką, pomniejszonej o koszty transportu poniesione przez powódkę. W rachunku tym nie uwzględniono bowiem w ogóle konieczności poniesienia kosztów transportu przez samą pozwaną w przypadku dokonywania zakupów bezpośrednio od producenta <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Mając na uwadze powyżej przedstawione rozważania Sąd Okręgowy uznał, że wierzytelność będąca przedmiotem potrącenia ze strony pozwanej nie została przez nią należycie uprawdopodobniona. To z kolei prowadziło do przyjęcia, że zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną nie mógł zostać uwzględniony.</p> <p>Zdaniem tego Sądu nie istniały także podstawy do uwzględnienia zarzutów ukierunkowanych na oddalenie powództwa i sprowadzających się do przyjęcia, że dochodzenie należności przez powódkę naruszało zasady współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>). Zauważył ten Sąd, że brak jest na tym etapie postępowania podstaw do stwierdzenia, że w wyniku przestępstwa doszło do uzyskania korzyści majątkowej przez powódkę kosztem pozwanej (postępowanie karne wobec <span class="anon-block">A. D. (1)</span> jest zawieszone). Ponadto, wprawdzie niesporne jest, że <span class="anon-block">A. D. (1)</span> był prezesem zarządu i większościowym udziałowcem spółki, niemniej w świetle przepisów prawa jest odrębnym wobec spółki podmiotem. Nie można pominąć tego, że zamówione przez pozwaną produkty zostały dostarczone, nie zgłaszano z tego tytułu żadnych reklamacji, a tym samym zasadny jest wniosek, że pozwana skorzystała z nich zgodnie z przeznaczeniem.</p> <p>Reasumując Sąd Okręgowy stwierdził, że zasady słuszności, uczciwości, sprawiedliwości i lojalności nie sprzeciwiają się uwzględnieniu powództwa. Skoro zobowiązanie powódki, polegające na dostarczeniu towaru będącego przedmiotem zawartej umowy sprzedaży, zostało prawidłowo i w całości wykonane, to należało w konsekwencji uznać, że roszczenie dochodzone pozwem zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Odnosząc się zaś do zgłoszonego roszczenia odsetkowego Sąd Okręgowy przyjął, że również to roszczenie było zasadne – termin zapłaty należności oznaczony w <span class="anon-block">fakturze VAT nr (...)</span> wystawionej na kwotę 146.751,30 zł został określony na dzień 18 marca 2019 roku, zaś termin zapłaty należności oznaczony w <span class="anon-block">fakturze VAT nr (...)</span> wystawionej na kwotę 146.274,06 zł został określony na dzień 19 marca 2019 roku. Wobec tego, odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych należało zasądzić od kwot ujętych we wskazanych wyżej fakturach odpowiednio od 19 marca 2019 roku i od 20 marca 2019 roku. O odsetkach za opóźnienie w transakcjach handlowych orzeczono zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych,</p> <p>O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie II. orzeczenia, zasądzając na rzecz powódki kwotę 25.469 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Na powyższą kwotę złożyła się: opłata od pozwu w kwocie 14.652 zł, opłata skarbowa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie §2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, które wyniosły 10.800 zł.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją pozwana <span class="anon-block">(...)</span> spółka akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, zarzucając naruszenie:</p> <p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną jest niedopuszczalny ponieważ wierzytelność przedstawiona do potrącenia nie dotyczy tego samego stosunku prawnego, w którym mają źródło dochodzone przez powódkę wierzytelności, w sytuacji gdy obie wierzytelności (pasywna i aktywna) mają źródło w tym samym stosunku prawnym, ponieważ udzielenie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przez <span class="anon-block">(...)</span> zamówień na dostawy antyzbrylaczy i odpieniaczy było skutkiem działania Prezesa Zarządu <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, który uzyskał zlecenia dla <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> udzielając korzyści majątkowych pracownikom <span class="anon-block">(...)</span> i są elementem złożonego, wieloelementowego stosunku prawnego, który jednocześnie stanowił źródło szkody w majątku pozwanej i korzyść w majątku powódki, co winno skutkować uznaniem, że wierzytelność dochodzona w niniejszej sprawie przez powódkę i wierzytelność przedstawiona do potrącenia przez <span class="anon-block">(...)</span> wynikają z tego samego stosunku prawnego; a ponadto rozpoznając skuteczność zarzutu potrącenia w kontekście pierwszej przesłanki przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> Sąd uznał, że obie wierzytelności wynikają z różnych stosunków prawnych, a dokonując oceny skuteczności zarzutu potrącenia w kontekście kolejnej przesłanki przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> Sąd doszedł do przeciwnych konkluzji, uznając że szkoda mogła zostać wyrządzona na skutek doprowadzenia pozwanej, poprzez korupcyjne działania prezesa zarządu powódki, do złożenia zamówienia u powódki;</p> <p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243)">art. 243 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną jest niedopuszczalny ponieważ wierzytelność przedstawiona do potrącenia nie została uprawdopodobniona dokumentami niepochodzącymi wyłącznie od pozwanej, co było skutkiem oczekiwania Sądu Okręgowego, że pozwana udowodni istnienie swojej wierzytelności na etapie badania dopuszczalności zarzutu potrącenia, w sytuacji gdy sam ustawodawca wymaga od pozwanej na tym etapie jedynie uprawdopodobnienia istnienia tej wierzytelności, a nadto wynikało z nieprawidłowej wykładni normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, polegającej na uznaniu, że:</p> <p>- fakt (przyczyna) wręczania korzyści majątkowych przez Prezesa Zarządu powódki pracownikom <span class="anon-block">(...)</span> był koniecznym warunkiem wystąpienia kolejnej przyczyny, jaką było podjęcie przez pracowników pozwanej w toku procesu zakupowego czynności preferencyjnych na rzecz powódki , a w konsekwencji wystąpienie skutku, czyli złożenia u powódki zamówienia antyzbrylaczy/odpieniaczy w sytuacji gdy na rynku dostępne były tańsze towary o analogicznych parametrach;</p> <p>- przesłuchany kilkukrotnie w toku postępowania przygotowawczego przedstawiciel powódki w osobie <span class="anon-block">A. D. (1)</span> przyznał się do wręczania korzyści majątkowych pracownikom <span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">R. P.</span> oraz <span class="anon-block">G. I.</span> w zamian za preferencyjne traktowanie powódki w procesie zakupowym odpieniaczy i antyzbrylaczy,</p> <p>- <span class="anon-block">R. P.</span> i <span class="anon-block">G. I.</span> również przyznali się do przyjmowania korzyści majątkowych od <span class="anon-block">A. D. (1)</span>,</p> <p>- zgodnie z przedłożonymi dokumentami wewnętrznymi obowiązującymi u pozwanej <span class="anon-block">G. I.</span> był jedyną osobą w <span class="anon-block">(...)</span> realizująca zakupy antyzbrylaczy/odpieniaczy, a dokonanie zakupu tych produktów od innych niż <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> dostawców wymagało uzyskania uprzedniej pozytywnej opinii co do jakości surowca wyrażonej w formie Karty Wymagań Jakościowych (KWJ), której sporządzenia każdorazowo podlegało <span class="anon-block">R. P.</span>,</p> <p>- z zeznań przesłuchanego w postępowaniu przygotowawczym świadka <span class="anon-block">J. W.</span> wynikało, że przedstawiciele <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (producenta antyzbrylaczy dostarczanych przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>) bezskutecznie próbowali nawiązać współpracę z <span class="anon-block">(...)</span>,</p> <p>- z zeznań przesłuchanych w postępowaniu przygotowawczym świadków (<span class="anon-block">E. G.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>) wynika, że w spornym okresie<span class="anon-block">(...)</span>S.A. (spółka dominujące względem pozwanej) kupowała antyzbrylacze bezpośrednio od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, bez udział jakichkolwiek pośredników,</p> <p>- fakt złożenia korzystniejszej oferty niż <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w 2019r. stwarza prawdopodobieństwo uzyskania przez <span class="anon-block">(...)</span> korzystniejszej oferty także w poprzednich latach, ponieważ trudno uznać, że producent antyzbrylaczy i odpieniaczy, który ostatecznie złożył pozwanej ofertę korzystniejszą niż pośrednik (<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>) nie złożyłby takiej samej oferty w okresie wcześniejszym,</p> <p>- w protokołach oględzin dokumentów zabezpieczonych w siedzibie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> sporządzonych w trakcie wykonywania czynności procesowych przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego szczegółowo opisano (1) ceny, po których <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> dokonywała zakupy antyzbrylaczy i odpieniaczy w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, (2) ceny sprzedaży tych produktów przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> do <span class="anon-block">(...)</span> oraz (3) wysokość kosztów transportu produktów do siedziby <span class="anon-block">(...)</span>, z których to dokumentów wynika, że szkoda poniesiona przez <span class="anon-block">(...)</span> w wyniku działań <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wynosi nie mniej niż 10.594.740,66 PLN;</p> <p>- nie jest normalnym następstwem zaoferowania korzyści majątkowej jej przyjęcie w zamian za przekroczenie uprawnień, a tym samym wątpliwym jest, aby normalnym następstwem zaproponowania „łapówki” było jej przyjęcie i podjęcie niekorzystnych dla pracodawcy czynności lub zaniechanie czynności dla niego korzystnych, w sytuacji gdy normalny związek przyczynowy polega na tym, że pewne następstwa działania albo zaniechania są adekwatne dla takiego zachowania bez względu na to, że inne następstwa mogą zdarzać się częściej, a nietypowość czy sporadyczność następstw nie przekreśla adekwatności związku przyczynowego, normalność następstw nie jest bowiem pochodną ich typowości, lecz kwestią zdatności przyczyny do wywołania określonego rodzaju skutków;</p> <p>3. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 3;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235<sup> <!-- -->2</sup> § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c.</a> poprzez pominięcie dowodów zgłoszonych przez pozwaną w odpowiedzi na pozew, w szczególności osobowych środków dowodowych, dokumentów znajdujących się w posiadaniu innych podmiotów oraz dowodu z opinii biegłego, na skutek błędnego uznania, że (1) wierzytelność przedstawiona do potrącenia przez pozwaną nie wynika z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powódkę lub (2) że pozwana nie uprawdopodobniła wierzytelności przedstawionej do potrącenia dokumentami nie pochodzącymi od pozwanej;</p> <p>4. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez uznanie, że:</p> <p>- na przeszkodzie do uznania powyższego zarzutu stoi fakt nieprzypisania na dzień orzekania <span class="anon-block">A. D. (1)</span> odpowiedzialności odszkodowawczej w postępowaniu karnym z uwagi na zawieszenie tego postepowania, w sytuacji gdy zgodnie z zasadą suwerenności orzeczniczej Sąd winien powyższą przesłankę ustalić w ramach własnych kompetencji, a jeżeli Sąd uważa, że dopiero przesądzenie powyższej okoliczności przez sąd karny umożliwiłby prawidłową ocenę zarzutu sprzeczności roszczenia z zasadami współżycia społecznego, to powinien zawiesić niniejszej postępowanie do czasu zakończenia sprawy karnej;</p> <p>- brak możliwości uwzględnienia zarzutu opartego o normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> wynika z tego, że <span class="anon-block">A. D. (1)</span> jest podmiotem odrębnym od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, co w oczywisty sposób pozostawało w sprzeczności a normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a>, a nadto powyższy pogląd został zaprezentowany przez Sąd Okręgowy przy ocenie zarzutu opartego o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, pomimo tego, że wcześniej w niniejszej sprawie Sąd uznał, że szkoda pozwanej mogła zostać wyrządzona wskutek działania <span class="anon-block">A. D. (1)</span> jako organu powodowej spółki.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie - w razie uznania, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy - o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a w obu przypadkach o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powódka <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">J.</span> wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje</strong> </p> <p>Rozpoznając sprawę na skutek apelacji strony pozwanej zacząć należy od tego, że postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny i jest dalszym ciągiem postępowania rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Naruszenia przepisów postępowania skutkujących nieważnością Sąd Apelacyjny, działając w tym zakresie (w braku takich zarzutów apelacyjnych) wyłącznie z urzędu, nie dostrzegł. Zasadniczo bezzasadne okazały się także zarzuty naruszenia pozostałych – wskazanych w apelacji – przepisów prawa procesowego. W konsekwencji należało uznać, że Sąd Okręgowy w zakresie koniecznym dla rozpoznania sprawy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne, co zwalnia go z obowiązku ich powielania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2<sup> <!-- -->1</sup> pkt 1 k.p.c.</a>).</p> <p>Zasadniczo prawidłowo Sąd Okręgowy dokonał także oceny sprawy na gruncie przepisów prawa materialnego. Jako taka również zostaje ona podzielona oraz przyjęta przez Sąd Apelacyjny za własną, co rodzi analogiczny skutek, jak w przypadku ustaleń faktycznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 2)">art. 387 § 2<sup> <!-- -->1</sup> pkt 2 k.p.c.</a>).</p> <p>Z tych względów motywy uzasadnienia Sądu Okręgowego zostaną przywołane poniżej jedynie w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a> obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność odrębnego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu w niej podniesionego, zwłaszcza w sytuacji, w której nie mają one istotnego znaczenia dla kierunku orzekania (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt I CSK 709/20, i powołane tam orzecznictwo). Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> w postępowaniu apelacyjnym znajduje swoje odpowiednie zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2;art. 327(1))">§ 2 art. 327<sup> <!-- -->1 </sup>k.p.c.</a>, według którego uzasadnienie wyroku sporządza się w sposób zwięzły. Jest to szczególnie istotne w sprawach jak przedmiotowa, w których znaczna część argumentów Sądu I instancji i przeciwstawionych im zarzutów apelacji dotyczy zagadnień, które z uwagi na pierwszoplanowy charakter innych czynników, nie stanowiły istotnego elementu kształtującego wydany przez Sąd II instancji wyrok.</p> <p>Sąd drugiej instancji jest obowiązany zamieścić w swoim uzasadnieniu wyłącznie takie elementy, które ze względu na treść apelacji i zakres rozpoznania są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, ale nie ma zarazem obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, gdy nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2012 r., sygn. IV CSK 373/11, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 r., sygn. II UKN 282/98).</p> <p>Nie można też pomijać faktu, że niniejsza sprawa jest kolejną pomiędzy tymi samymi stronami, z roszczeniem powódki o zapłatę ceny za taki sam towar sprzedany pozwanej, zaś pozwana podnosi zarzut potrącenia oparty na takich samych przesłankach, jak w innych sprawach. Przywołać tutaj należy w szczególności sprawę I AGa 79/22, w której tutejszy Sąd wydał prawomocny wyrok w dniu 20 kwietnia 2023 roku. Aktualne pozostają oceny dokonane w uzasadnieniu tego wyroku, toteż pozostaje je w znacznym stopniu przywołać ponownie, z rozwinięciem jedynie w zakresie zarzutów, które zostały powołane obok już powoływanych w innych sprawach pomiędzy stronami niniejszej sprawy, choćby w sprawach tutejszego Sądu o sygnaturach: I AGa 89/22, I AGa 110/22, I AGa 145/22, I AGa 173/22, czy I AGa 181/22.</p> <p>W niniejszej sprawie oczywistym jest, że powódka sprzedała pozwanej towary objęte dochodzonym roszczeniem, a wysokość wierzytelności powódki z tego tytułu nie była kwestionowana. Istota sporu sprowadzała się zatem do oceny dopuszczalności i w dalszej kolejności, tylko w razie przyjęcia dopuszczalności, zasadności zgłoszonego przez pozwaną zarzutu potrącenia. W tym zaś zakresie pierwszoplanową stała się weryfikacja konkluzji Sądu Okręgowego, wskazującej, w oparciu o normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a>, na brak podstaw do poddania tego zarzutu merytorycznej ocenie.</p> <p>Powołany przepis (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie) wprowadził trzy alternatywne przesłanki (warunki) dopuszczalności zarzutu potrącenia: 1) wynikanie wierzytelności z tego samego stosunku prawnego, 2) niesporność wierzytelności pozwanego przedstawionej do potrącenia, 3) uprawdopodobnienie wierzytelności przedstawionej do potrącenia dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego.</p> <p>Poza sporem pozostawało, że przedstawiona przez pozwaną do potrącenia wierzytelność ma charakter sporny, a zatem co do zasady dezaktualizowała się możliwość powołania się przez skarżącą na drugą z opisanych wyżej przesłanek. Treść apelacji wskazuje, że pozwana doskonale ów stan rzeczy rozumiała.</p> <p>Wbrew jednak apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że objęta zarzutem potrącenia wierzytelność nie pochodzi z tego samego stosunku prawnego, z którego powódka wywodziła roszczenia zgłoszone w obu sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania.</p> <p>Źródłem zobowiązania, z którego powódka wywodzi swoje wierzytelności była umowa sprzedaży, na podstawie której powódka domagała się zapłaty ceny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535;art. 535 § 1)">art. 535 § 1 k.c.</a>). Z kolei pozwana przedstawiła do potrącenia wierzytelności wynikające z czynu niedozwolonego, którego miałaby się dopuścić powódka i w wyniku którego miałaby wystąpić szkoda polegająca na nieuzasadnionej zapłacie różnicy pomiędzy kosztem zakupu przez powódkę substancji antyzbrylających/odpieniaczy od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, a kwotą za jaką pozwana nabywała powyższe surowce od powódki na skutek działań korupcyjnych podejmowanych w jej imieniu i na jej rzecz.</p> <p>Już choćby wskazanie powyższej dystynkcji co do reżimów odpowiedzialności powoływanych przy wzajemnych wierzytelnościach wskazuje, że wierzytelność objęta zarzutem potrącenia, przedstawionym w sprawie przez pozwaną, nie jest wierzytelnością z jednego, i tego samego, stosunku prawnego. Umowa i czyn niedozwolony stanowią rodzajowo odmienne zdarzenia prawne, o czym przekonuje już sama systematyka <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, a przede wszystkim całkowicie odmienne konstrukcje odpowiedzialności z obu tych tytułów, co obejmuje między innymi kwestie winy, rozkładu ciężaru dowodzenia, przesłanek odpowiedzialności, jej zakresu, a także szeregu innych zagadnień. Nawet w sytuacji, w której - jak argumentuje pozwana - czyn niedozwolony, z którego ma wynikać roszczenie, pozostawał w funkcjonalnym związku z umową, to wobec jasnego, jednoznacznego, brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, wykluczona jest możliwość zarzutu potrącenia obejmującego wierzytelności z nich wynikających. Sytuacja ta wyglądałaby odmiennie, gdyby pozwana dochodziła przeciwko powódce wierzytelności z tytułu nienależytego wykonania umowy, natomiast takiego roszczenia pozwana nie sformułowała.</p> <p>Nawet gdyby zakładać przyjęcie (<em> <!-- -->ad casu</em>), tak jak wskazuje pozwana ale przeciwne do dominujących wypowiedzi doktryny, że w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1 </sup>§ 1 k.p.c.</a> ten sam stosunek prawny może obejmować – wedle przykładów podanych w uzasadnieniu apelacji – umowę pożyczki oraz akcesoryjną w stosunku do niej umowę poręczenia albo stosunek prawny zawierający w sobie elementy przedmiotowo istotne kilku umów (np. usługa hotelarska i przechowanie), to jednak z pewnością nie istnieje w prawie polskim „złożony wieloelementowy stosunek prawny”, łączący w sobie umowę i czyn niedozwolony. Ustawa wprowadza wymóg pochodzenia obu wierzytelności z tego samego stosunku prawnego, nie zaś z tych samych relacji gospodarczych. W takiej sytuacji wypaczony zostałby sens wprowadzenia do polskiego porządku prawnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, którym niewątpliwie jest ograniczenie badania przez sąd wierzytelności przedstawianej do potrącenia jedynie do wierzytelności pochodzącej z tego samego stosunku prawnego, co w możliwie dużym stopniu ma zawęzić podstawę faktyczną i prawną sporu, a w konsekwencji wyeliminować konieczności badania przez sąd innych relacji prawnych, aniżeli te będące podstawą powództwa. Osiągnięciu zakładanego przez ustawodawcę celu sprzeciwiałoby się badanie w ramach jednego procesu wierzytelności lokujących się w zupełnie odrębnych reżimach odpowiedzialności, pomijając już dowodowy aspekt sposobu procedowania w sprawie.</p> <p>Niesłusznie przy tym pozwana przywołuje dla wsparcia swoich racji wyrok SN z dnia 20.02.2020 r. sygn. akt IV CSK 546/18, gdyż sprawa będąca kanwą tego rozstrzygnięcia zawisła przed wejściem w życie analizowanego przepisu, a co istotniejsze - przedmiotem sporu była kwestia przypisania odpowiedzialności deliktowej osobie prawnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a> za działania jej organu. A więc „kryterium tożsamości zdarzenia szkodzącego”, a nie wynikania szkody z tego samego stosunku prawnego.</p> <p>Trzeba przyznać, że trafnie skarżąca wskazuje, że sam kodeks posługuje się analizowanym pojęciem „tego samego stosunku prawnego” w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 403)">art. 403 k.p.c.</a>, co może przemawiać za tym, że termin ten, wyrażony w różnych przepisach, powinien być rozumiany w taki sam sposób. O tożsamości stosunku prawnego w rozumieniu powołanego przepisu można mówić w sytuacji gdy wyrok zapadł w sprawie tożsamej zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej, czyli dotyczy tych samych osób (z wyjątkiem sytuacji tzw. prawomocności rozszerzonej) oraz tych samych praw i obowiązków pomiędzy tymi osobami, czyli wówczas, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia są te same prawa i obowiązki dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które pomiędzy nimi były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego dotyczy skarga. Sama zbieżność stanów faktycznych i prawnych nie oznacza tożsamości stosunku prawnego.</p> <p>Przenosząc to na grunt <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1))">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> należy uznać, że wierzytelność pozwanej z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powódkę, która może być podstawą zarzutu potrącenia, to wierzytelność, której źródłem jest dokładnie ten sam stosunek prawny, tj. ta sama umowa, to samo zdarzenie wywołujące szkodę. Z uwagi natomiast na fakt, iż do potrącenia nadają się jedynie świadczenia jednorodzajowe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498)">art. 498 k.c.</a>), co do zasady przepis ten nie znajdzie zastosowania do tych sytuacji, w których źródłem zobowiązania jest łącząca strony umowa wzajemna. W takim przypadku można uznać, że potrącenie kolidowałoby z istotą nawiązanego stosunku zobowiązaniowego (zob. Piaskowska Olga Maria (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany za LEX/el. 2023).</p> <p>Skoro czyny kwalifikowane przez prawo karne jako łapownictwo, których mieli dopuścić się pracownicy pozwanej i reprezentant powódki, zostały przez pozwaną opisane treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a>, to tym samym nie mogą być uznane za wynikające z umów sprzedaży z 2018 r.. Teza, że zakres znaczeniowy normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a>, obejmuje tego rodzaju zależność pozostaje w oczywistej sprzeczności do zasady <em> <!-- -->clara non sunt interpretanda. </em>Jak wyżej wskazano, po to właśnie wprowadzono takie kryterium w powołanym przepisie, aby proces dotyczył jednego stosunku prawnego a nie stosunków podobnych. Pozwana pomija przy tym, że to właśnie dokładnie wynika z powołanego w uzasadnieniu apelacji druku sejmowego.</p> <p>Dostrzec w tym aspekcie końcowo należy, co umknęło pozwanej, że zdarzenia szkodowe, na które się powołuje (łapówki wręczane przez <span class="anon-block">A. D. (1)</span> pracownikom pozwanej) miały miejsce w czasie, gdy nie zawarto jeszcze umów sprzedaży, w oparciu o które powódka dochodziła roszczeń w niniejszej sprawie. Tego rodzaju brak jakiegokolwiek powiązania czasowego czyni tym bardziej niemożliwym konstruowanie tezy o istnieniu związku funkcjonalnego, który podlegać mógłby pozytywnej weryfikacji na płaszczyźnie normy art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Należy podzielić, wbrew kwestionowaniu w apelacji, również stanowisko Sądu Okręgowego, że zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną jest niedopuszczalny, ponieważ wierzytelność przedstawiona do potrącenia nie została uprawdopodobniona dokumentami niepochodzącymi wyłącznie do pozwanej.</p> <p>Przyjmuje się, że istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej możliwość zaistnienia faktów, na które powołuje się strona. Formułuje się postulat, by uznawać określone zdarzenie za wiarygodne, jeśli więcej przemawia za tym, niż za tezą przeciwną. Według tego poglądu fakt będzie uprawdopodobniony wówczas, gdy uzasadnione jest przekonanie o jego zaistnieniu, mimo nie w pełni usuniętych wątpliwości, a swoistym miernikiem może być zaś porównanie wiarygodności (w świetle przedstawionego materiału procesowego) zgłoszonych twierdzeń z ich negacją. Ocena faktu jako uprawdopodobniony należy do sądu (jest elementem kompetencji jurysdykcyjnej). Opierać się ona powinna (podobnie jak w przypadku oceny dowodów dokonywanej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>) na wzorcach logiki i zasady doświadczenia życiowego. Uwzględniać powinna też całokształt okoliczności znanych sądowi w sprawie (ocena nie powinna zatem ograniczać się wyłącznie do twierdzeń i środków powołanych dla uprawdopodobnienia przy konkretnym wniosku). Wynikiem oceny powinno być przesądzenie o istnieniu podstawy faktycznej wniosku lub jej braku (por. K. Górski [w:] T. Szanciło [red.], KPC, Komentarz - komentarz do art. 243 oraz przywoływane tam stanowiska doktrynalne oraz orzecznictwo, m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2012 r., II UZ 46/11; z 18 kwietnia 2019 r., II CZ 7/19, z 9 października 1996 r., II CKN 23/96, orzeczenie SN z 9 września 1961 roku, sygn. akt 4 CZ 54/61, OSNC 1963 Nr 6, poz. 114; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2009 roku, sygn. akt II CNP 58/09).</p> <p>Uprawdopodobnienie nie może zaś (co do zasady) polegać wyłącznie na powołaniu twierdzeń o faktach, gdyż konieczne jest też przedstawienie na ich potwierdzenie takich materiałów, które (nawet jeśli nie spełniają formalnych cech wymaganych od środków dowodowych zgodnie z przepisami o postępowaniu dowodowym) pozwolą sądowi na weryfikację twierdzeń strony (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243)">art. 243 k.p.c.</a>). Wynikiem tej weryfikacji powinno być zatem uznanie, że (mimo nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego), można przyjąć wysokie prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzeń strony mających uzasadnić wniosek. W związku z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243)">art. 243 k.p.c.</a>, wymaga się zatem, by podmiot obciążony obowiązkiem uprawdopodobnienia powołał dowody, w tym tzw. dowody niedające pewności, jak i inne środki, nieuznawane przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeks postępowania cywilnego</a> za dowody (np. pisemne oświadczenia, surogaty dokumentów, tzw. opinie prywatne ) - tak w wyroku z dnia 23 marca 2022 r., Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, sygn. akt I ACa 835/11. W myśl powyższych kryteriów nie można przyjąć, że pozwana przedstawiła dowody w postaci dokumentów wystarczających pozytywnie zweryfikować jej twierdzenie o istnieniu wierzytelności, którą przedstawiła do potrącenia.</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że przesłanka uprawdopodobnienia mogła być uznana za spełnioną tylko wówczas, gdyby pozwana objęła nim, posługując się dokumentami pochodzącymi nie tylko od niej, wszystkie prawotwórcze przesłanki roszczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 416)">art. 416 k.c.</a> tj. zawinione zachowanie sprawcze powódki, szkodę oraz związek przyczynowy między tym zachowaniem a szkodą.</p> <p>Właśnie w zakresie szkody i związku przyczynowego, pomiędzy powoływanym, jako bezprawne, zachowaniem ówczesnego piastuna organu powodowej spółki a hipotetyczną szkodą, nie można przyjąć, że powołane przez pozwaną dokumenty zawierają uprawdopodobnienie spełniające warunek dopuszczalności zarzutu potrącenia.</p> <p>Jasne jest, że osobie prawnej należy przypisać wszelkie zachowania, które zostały podjęte przez członka jej organu w związku z realizacją zadań tego organu. Zadaniem wskazanego przez pozwaną, jako głównego sprawcę rzekomej szkody pozwanej, ówczesnego prezesa zarządu powódki, było dokonywanie czynności zmierzających do osiągnięcia jak najlepszego wyniku finansowego. Wręczanie łapówek pracownikom pozwanej przez <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, zakładając istnienie takich faktów, obliczone było niewątpliwie na uzyskanie określonych korzyści majątkowych przez powódkę i to ona miała być bezpośrednim beneficjentem tego procederu. Tego rodzaju czyny piastuna organu osoby prawnej co do zasady stanowić mogą zdarzenie sprawcze, kształtujące odpowiedzialność odszkodowawczą tej osoby.</p> <p>Należy jednak powtórzyć, że powódka nie uprawdopodobniła w sposób wymagany normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a>, dwóch pozostałych przesłanek roszczenia przedstawionego do potrącenia. U podstaw zdefiniowania szkody przez pozwaną legło założenie, że gdyby nie doszło do przekupstwa jej pracowników przez ówczesnego prezesa powódki, to nie oferta powódki zostałaby przyjęta, lecz oferta <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, dotycząca tych samych produktów, lecz tańszych o „marżę” pośrednika, czyli wprost miała by to być wartość towarów zbywanych powódce przez <span class="anon-block">(...)</span>. Świadczy o tym wprost sposób wyliczenia rzekomej szkody. Dalej pozwana zdaje się przekonywać, że gdyby z łańcucha zdarzeń, które pozwana uznaje za przynoszące jej szkodę, wyeliminowano istnienie przekupstwa, którego miał dopuścić się <span class="anon-block">A. D. (3)</span>, to pozwana, również hipotetycznie funkcjonowałaby w rzeczywistości, w której nabywałaby substancje chemiczne od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, po cenach, w jakich środki te nabywałaby od tego podmiotu powódka.</p> <p>Przedstawione przez pozwaną dokumenty nie uprawdopodabniają takiej tezy. Przede wszystkim z dokumentów dotyczących cech użytkowych różnych producentów parafin czy antyzbrylaczy nie wynika, aby wśród nich znalazły się produkty <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> sygnowane przez <span class="anon-block">(...)</span> (na płycie CD – raporty z października i grudnia z 2014 r. badań wykonany przez <span class="anon-block"> Instytut (...)</span> (<span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">G.</span>). Chociaż w tym ostatnim badano również preparaty <span class="anon-block"> firmy (...)</span> noszące podobne nazwy (str. 54 - <span class="anon-block"> (...)</span>, 1,2, 5, 6,10, czy <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">G.</span> nr 1 - 5). Dokumenty te nie zawierały analizy ekonomicznego aspektu związanego z nabywaniem takich substancji, tj. różnicy w ich cenach.</p> <p>Już tylko powyższe zestawienie obrazuje, że bez względu na to, czy pracownicy pozwanej przyjęliby łapówkę czy nie, oferowane byłyby produkty o takich nazwach sprzedawane przez powódkę a nie przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>.</p> <p>Wnioski dowodowe z dokumentów powołanych przez pozwaną nie zmierzały do wykazania, że brak zdarzeń w postaci zachowań korupcyjnych wobec pracowników pozwanej nie powodowałby eliminacji z rynku komponentów chemicznych oferowanych przez powódkę. W czasie objętym sporem preparaty <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> pozwana mogła nabyć jedynie od powódki. Świadczą o tym wskazane wyżej opinie instytutów badawczych oceniających produktu obecne na rynku w 2014 r., a strony nie zaproponowały dowodów na przeciwną tezę.</p> <p>Dodać należy, że pozwana otrzymała 12 grudnia 2018 r., czyli już po zakończeniu współpracy między <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> a powódką, od <span class="anon-block"> spółki (...)</span> ofertę m.in. na <span class="anon-block">produkt G.</span> - za 4.700 zł netto za tonę i <span class="anon-block">(...)</span> – za 5.200 zł netto, zaś spółka ta w dniu 27 i 28 grudnia 2018 r. sprzedała powódce <span class="anon-block">produkt G.</span> za 3.850 zł netto, a <span class="anon-block">(...)</span> za 4.400 zł netto za tonę. Taka okoliczność wynika z treści dokumentów mających uprawdopodabniać roszczenia pozwanej, a jednak roszczenia tego nie uprawdopodabniała.</p> <p>Oczywiście prawdą jest, że w dniu 12 grudnia 2018 r. pozwana otrzymała od <span class="anon-block"> spółki (...)</span> ofertę sprzedaży <span class="anon-block">preparatów G. (...)</span> po 4.700 zł netto i <span class="anon-block">(...)</span> po 5.200 zł netto, jednak ceny te miały obowiązywać między pozwaną i <span class="anon-block">(...)</span> od lutego do marca 2019 r., a więc po okresie zakończenia współpracy powódki i <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Poza zakresem treści powyższych dokumentów pozostają tezy związane z przyczyną takiej sytuacji, czy z twierdzeniem o możliwości uzyskania w relacjach między pozwaną a <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> cen na poziomie cen między tą spółką a powódką. Zaproponowane dowody nie zmierzały również do wyjaśnienia, co było przyczyną relacji powódki ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, na skutek której spółka ta produkowała środki chemiczne odpowiadające wymaganiom pozwanej, czy wręcz jej dedykowane, nadając im nazwy wskazane przez powódkę i akceptując ich wyłączną sprzedaż pozwanej. Już tylko zasady doświadczenia życiowego wskazują, że nie mogła taka sytuacja pozostawać w jakimkolwiek normalnym związku przyczynowym z faktem wręczania łapówek pracownikom pozwanej - ta okoliczność leży poza zakresem dokumentów przedłożonych przez strony.</p> <p>Jeżeli natomiast z łańcucha szeregu faktów mających prowadzić do szkody, którą miała doznać pozwana, wyeliminować w spornym okresie oferty powódki (przy hipotetycznym założeniu że marża powódki byłaby elementem czyniącym cenę chemikaliów nieatrakcyjną rynkowo, co też nie zostało wykazane i nie wynikało to z dokumentów złożonych przez strony), to wnioski dowodowe nawet nie zmierzały do wykazania, że spośród szeregu ofert innych podmiotów oferta <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (i to nawet przy założeniu, iż preparaty <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> byłyby jej elementem) byłaby wybrana przez pozwaną, jako spełniająca najkorzystniejsze kryterium – cenowe. Być może wybór dotyczyłby produktów innych firm, o pożądanych cechach użytkowych, lecz o niższej cenie, czego w niniejszej sprawie nawet nie dowodzono, więc i nie uprawdopodobniono.</p> <p>Co do powołanych przez skarżącego protokołów oględzin sporządzonych przez starszego inspektora delegatury CBA w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M. Ł.</span>, na potrzeby sprawy III K. 405/19, nie można przyjąć, że dokumenty te są przydatne dla weryfikacji zdefiniowanej przez pozwaną szkody, a właściwie nawet strona pozwana nie na okoliczność wysokości szkody dokumenty te powołała, Nie zgłosiła też jakichkolwiek zarzutów wadliwych ustaleń faktycznych, związanych z treścią przedstawionych dokumentów. Zarzuty zaś pominięcia dowodów z zeznań świadków, czy przesłuchania stron, a także dowodu z opinii biegłego nie mają znaczenia dla oceny uprawdopodobnienia wierzytelności objętej zarzutem potrącenia dokumentami.</p> <p>Pozostając jeszcze przy kwestii związku przyczynowego pomiędzy podnoszoną bezprawnością przypisywaną powódce, a szkodą, należy wskazać, że z materiału procesowego sprawy w żaden sposób nie wynika istnienie związku przyczynowego między wręczaniem łapówek przez <span class="anon-block">A. D. (1)</span> a szkodą opisaną zarzutem potrącenia, a więc, że gdyby nie tego rodzaju działania, w okresie, który obejmuje dochodzone przez powódkę roszczenia, pozwana miałaby realną możliwość nabywania tych samych towarów bezpośrednio od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Opisana przez Sąd Okręgowy sekwencja zdarzeń w tym zakresie ma jednoznaczną wymowę i sprowadza się do tego, że pomimo próby nawiązania bezpośrednich relacji handlowych z producentem było to możliwe dopiero od początku lutego 2019 r. Wywody apelacji skupiają się w tym zakresie na kwestiach drugorzędnych, częściowo mających charakter bądź spekulatywny (formułowanie wniosków dotyczących możliwości nawiązania bezpośredniej współpracy nie mających umocowania we wnioskowanych dowodach), bądź też w ogóle nie dotyczących istoty sprawy (kwestia możliwości zakupów u innych producentów, w sytuacji gdy szkoda definiowana jest przez pryzmat zakupów bezpośrednio w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>).</p> <p>Już tylko na marginesie Sąd Apelacyjny wskazuje, że brak bezpośredniej współpracy z ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a z tym wiąże pozwana swoją szkodę, zaistniał zasadniczo z uwagi na postawę pracowników pozwanej, którzy motywowani chęcią uzyskania osobistych korzyści majątkowych czynili wszystko, aby współpraca ta odbywała się za pośrednictwem powódki. Zagadnienie to, którego pogłębiona ocena w realiach niniejszej sprawy była zbędna, niewątpliwie musiałoby mieć istotne znaczenie dla oceny przedmiotowego zarzutu potrącenia w warstwie merytorycznej (a nie wyłącznie formalnej), do czego jednak w niniejszej sprawie nie mogło dojść.</p> <p>Prostą konsekwencją braku zasadności zarzutów dotyczących naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203(1);art. 203(1) § 1)">art. 203<sup> <!-- -->1</sup> § 1 k.p.c.</a> w związku z wskazanymi w tych zarzutach przepisami, było stwierdzenie zbędności prowadzenia postępowania dowodowego co do istnienia wierzytelności, którą pozwana przedstawiła do potrącenia.</p> <p>Sąd odwoławczy stoi także na stanowisku, że brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Zgodnie z jego treścią nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym.</p> <p>Wszechstronna analiza okoliczności niniejszej sprawy doprowadziła do wniosku, że nie ma podstaw faktycznych, ani prawnych, aby oddalić wywiedzione powództwo, dotyczące wszak świadczenia wzajemnego z tytułu wykonania zawartej pomiędzy stronami umowy, powołując się na bliżej nieokreślone przez pozwaną zasady współżycia społecznego. Bezsporne w sprawie było to, że pozwana złożyła zamówienie u powódki, towar został dostarczony, a pozwana za niego nie zapłaciła. Co więcej pozwana zdecydowała się na złożenie zamówienia u powódki gdy mogła mieć przeświadczenie o podejmowanych przez prezesa powódki oraz pracowników pozwanej działań korupcyjnych, a także dysponowała wiedzą o obowiązujących na rynku cenach. Sam fakt, że prezes powodowej spółki prawdopodobnie wręczał łapówki pracownikom pozwanej spółki nie uzasadnia odmowy zapłaty ceny za dostarczony, niewadliwy, towar.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">Art. 5 k.c.</a> odnosi się do sytuacji wyjątkowych, a więc takich, w których korzystanie z prawa podmiotowego jest sprzeczne z podstawowymi zasadami społecznymi i ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny. Argumentacja pozwanej w tym zakresie, wskazująca na sprzeczność dochodzonego roszczenia z przewidzianymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> klauzulami nadużycia prawa podmiotowego, pozostaje poza zakresem znaczeniowym tego przepisu. Istotą jego stosowania jest wyłącznie weryfikacja skutków wykonania wyroku uwzględniającego powództwo, do czego niezbędne jest uprzednie ustalenie, że prawotwórcze przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej zaistniały. Innymi słowy, badaniu w tym zakresie podlegają wyłącznie okoliczności dotyczące konsekwencji wykonania takiego wyroku, a nie te, które dotyczą materialnoprawnych przesłanek dochodzonego roszczenia. Tymczasem jakichkolwiek istotnych faktów, które mogłyby podlegać ocenie na tak zdefiniowanej podstawie prawnej, pozwana nie przedstawiła. Podobnie nie wskazała ona, jaką konkretną zasadę współżycia społecznego wyrok uwzględniający powództwo będzie naruszał. W ocenie Sądu Apelacyjnego pozwana nie przedstawiła zatem żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że wykonanie zapadłego w niniejszej sprawie orzeczenia w jakikolwiek sposób będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Właściwym środkiem obrony przed oczywiście zasadnym roszczeniem powódki było podniesienie skutecznego zarzutu potrącenia, a nieskuteczność czynności procesowych pozwanej w tym aspekcie nie może być oczywiście zniwelowana odwołaniem się do zarzutu nadużycia przez powódkę prawa podmiotowego.</p> <p>Z tych wszystkich przyczyn konieczne było rozstrzygnięcie jak w punkcie I sentencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>W pkt II wyroku Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, przyjmując za podstawę zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1;art. 391 § 1 zd. 1)">art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.</a>). Pozwana jako przegrywająca postępowanie apelacyjne w całości winna zwrócić powódce poniesione koszty tego postępowania. Na koszty te złożyło się 8 100 zł wynagrodzenia pełnomocnika powódki, ustalonego na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (75% z 10 800 zł). O odsetkach od zasądzonych kosztów orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->Leon Miroszewski </em> </p> </div>