II Ca 1650/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2023 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Alina Szymanowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span>Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> (poprzednio <span class="anon-block">(...)</span> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>)</p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. B. (1)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu</p> <p>z dnia 30 czerwca 2023 roku</p> <p>sygn. akt I C 202/23</p> <p>1. zmienia zaskarżony wyrok i nadaje mu brzmienie:</p> <p> <strong> <!-- -->I. </strong>powództwo oddala;</p> <p> <strong> <!-- -->II. </strong>zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;</p> <p>2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej kwotę 235 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia o kosztach procesu do dnia zapłaty.</p> <p>Alina Szymanowska</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem złożonym w dniu 10 października 2022 r. powód <span class="anon-block">(...)</span> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> domagał się zasądzenia od pozwanego <span class="anon-block">M. B. (2)</span> kwoty 6115,71 zł wraz z odsetkami. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu wskazano, że podstawę roszczenia stanowi umowa pożyczki zawarta w dniu 6 czerwca 2018 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> pomiędzy <span class="anon-block"> (...) SA</span> a pozwanym. Zgodnie z ww. umową pozwany miał zapłacić pierwotnemu wierzycielowi 12 863,20 zł.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 30 czerwca 2023 r.:</span> </p> <p>- w punkcie I. zasądził od pozwanego na rzecz powoda 664,35 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;</p> <p>- w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie;</p> <p>- w punkcie III. kosztami procesu obciążył strony stosunkowo uznając, że powód wygrał sprawę w 11% zaś pozwany w 89% i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 1373,26 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku.</p> <p> Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia faktyczne i rozważania prawne przytoczone w uzasadnieniu wyroku (k 128- 133 akt).</p> <p> Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając orzeczenie w części tj. co do punktu I i co do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III.</p> <p>Apelujący zarzucił naruszenie prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez ustalenie, że pozwany wpłacił na rzecz wierzyciela kwotę 6115,71 zł podczas gdy faktycznie wpłacił kwotę 8 309,44 zł, co skutkowało zasadzeniem na rzecz powoda kwoty 664,35 zł zamiast oddalenie powództwa w całości.</p> <p>Wobec powyższego apelujący wniósł o oddalenie powództwa w całości i zmianę punktu III wyroku poprzez obciążenie kosztami postępowania w całości powoda i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Nadto pozwany domagał się zasądzenie od powoda kosztów procesu w postępowaniu przed sądem odwoławczym, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Powód nie złożył odpowiedzi na apelację, w piśmie z dnia 13 września 2023 r. pełnomocnik powoda poinformował o zmianie nazwy powoda wynikającej ze zmiany art. 183 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami, co zostało uwzględnione przez Sąd odwoławczy i znalazło odzwierciedlenie w części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2023 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja okazała się zasadna.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne. Na aprobatę zasługują również poczynione przez Sąd I instancji rozważania prawne.</p> <p>Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, zgodnie zatem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13} § 2 k.p.c.</a> jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.</p> <p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłową ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Nadto wbrew twierdzeniom apelującego Sąd Rejonowy ostatecznie należycie ustalił, że pozwany <span class="anon-block">M. B. (1)</span> do chwili orzekania przez Sąd uiścił na rzecz wierzyciela kwotę 8 309,24 zł. Zarzut naruszenia prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez ustalenie, że pozwany wpłacił na rzecz wierzyciela kwotę 6115,71 zł podczas gdy faktycznie wpłacił kwotę 8 309,44 zł nie jest zatem zasadny.</p> <p> <span class="anon-block">M. B. (2)</span> zawarł w dniu 6 czerwca 2018 r. z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> umowę pożyczki. Pożyczkę spłacał uiszczając na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> do 6 grudnia 2019 r., wpłacając łącznie 8309,24 zł (bezsporne).</p> <p>Sąd doszedł do przekonania, iż umowa pożyczki została skutecznie zawarta. Analiza całości materiału dowodowego, jak i okoliczności przytoczone przez strony, doprowadziły Sąd do przekonania, że pozwanego łączyła umowa, która została wykonana przez pożyczkodawcę, a pozwany nie dokonał jej spłaty w całości. Takie rozumowanie było spowodowane błędem istniejącym w chwili wyrokowania co do wysokości kwoty spłaconej przez pozwanego i ustalonej przez sąd ostatecznie na 8 309,24 zł.</p> <p>W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że omyłkowo ustalił w dacie wyrokowania inną kwotę dokonanej spłaty. Błąd rachunkowy spowodował ustalenie, że wierzytelność została spłacona w niższej wysokości, tj. w kwocie 6115,71 zł. Dlatego, odnosząc się do roszczenia powoda w zakresie jego wysokości, Sąd uznał, że w tym względzie jego żądanie zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Nadto Sąd Rejonowy wskazał, że analizowana umowa pożyczki jest ważna w odniesieniu do kwoty pożyczonego kapitału wraz z odsetkami, których wysokość wynika jednoznacznie z treści dokumentów załączonych do pozwu i pozostaje jednocześnie w zgodzie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2)">art. 359 § 2 k.c.</a> Jednocześnie jednak, zdaniem Sądu, zadłużenie pozwanego w zakresie prowizji oraz opłaty za plan komfort jest niezasadne, gdyż postanowienie umowne zobowiązujące pozwanego do zapłaty ww. kwot są abuzywne i jako takie nie są dla pozwanego wiążące (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a>).</p> <p>Należy podzielić stanowisko, że wprowadzenie do ustawy o kredycie konsumenckim konstrukcji pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyłącza możliwości badania, czy zapisy umowne przewidujące tego rodzaju koszty nie stanowią niedozwolonych klauzul umownych. Mogą one zostać uznane za klauzule abuzywne.</p> <p>Należy również podzielić argumentację Sądu Rejonowego, że postanowienie umowy, które zobowiązywało pozwanego do zapłaty 4104,10 zł tytułem prowizji oraz 1759,10 zł za plan komfort należało uznać za abuzywne - naruszające dobre obyczaje i interes konsumenta. Prowizja ani plan komfort nie stanowią świadczenia głównego w przypadku umowy pożyczki i podlegają ocenie według wskazanych przez Sąd kryteriów. Ponowne przytoczenie argumentacji prawnej, która legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest konieczne.</p> <p>Z uwagi na błąd rachunkowy Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda wyłącznie kwotę 664,35 zł wskazując, że stanowi ona różnicę między sumą wypłaconego kapitału i należnych z tytułu umowy odsetek a sumą wpłat dokonanych przez pozwanego na rzecz powoda. W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił jako niezasadne, o czym orzekł w punkcie II wyroku.</p> <p>Skoro zgodnie z rozważaniami poczynionymi przez Sąd Rejonowy pozwany był zobowiązany do zapłaty na rzecz pożyczkodawcy jedynie kapitału (7000 zł) i odsetek od wypłaconej kwoty pożyczki (w umowie określono je na 1380,33 zł, przy czym obliczone zostały od kapitału w kwocie 12863,20 zł). Odsetki umowne obliczone od kapitału pożyczki w kwocie 7000 zł wynoszą natomiast 752,35 zł (kalkulator <span class="anon-block">G.</span>). Zważywszy na błąd w wyliczeniu przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wobec żądania zapłaty przez powoda kwoty 6115,71 zł (w tym należność główna w wysokości 5669,60 zł oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 446,11 zł) oraz wobec zapłaty przez pozwanego przed wniesieniem pozwu kwoty 8 308,83 zł, nie zachodziły podstawy do uwzględnienia powództwa choćby w części.</p> <p>Apelacja wniesiona przez pozwanego okazała się zatem zasadna i doprowadziła do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zakresie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386 pkt. 1;art. 386 pkt. 3)">punktu I i III.</a> Powództwo podlegało oddaleniu w całości.</p> <p>Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części i orzekł o kosztach postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a> Wobec oddalenia powództwa w całości konieczna była zmiana orzeczenia o kosztach procesu zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 3 pkt. 3)">punkcie III</a> i orzeczenie o kosztach postępowania przed Sądem I instancji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, 1^{<!-- -->1} i 3 k.p.c.</a> i na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zasądzenie tych kosztów od powoda na rzecz pozwanego. Zasądzeniu od powoda na rzecz pozwanego podlegała kwota 1817 zł obejmująca koszty zastępstwa procesowego o opłatę skarbową od pełnomocnictwa wraz ze stosownymi odsetkami.</p> <p>O kosztach postępowania wywołanego apelacją pozwanego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, 1^{<!-- -->1} i 3 k.p.c.</a> oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2;art. 98 § 2 pkt. 2)">§ 2 pkt 2</a> w zw. z § 10 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 235 zł w tym: 100 zł uiszczone tytułem opłaty od apelacji i 135 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej wraz z ustawowymi odsetkami.</p> <p> Alina Szymanowska</p> </div>