KIO 2382/10
Апелляционная палата по госзакупкам (KIO)2010-11-17
Номер дела
KIO 2382/10
Дата решения
2010-11-17
Тип
SENTENCE
Судьи
Agnieszka Bartczak-Śuraw (PRESIDING_JUDGE)
Текст решения
Strona 1 z 27
Sygn. akt: KIO/2382/10
WYROK
z dnia 17 listopada 2010 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Agnieszka Bartczak - śuraw
Protokolant: Agata Dziuban
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. w Warszawie odwołania
wniesionego w dniu 2 listopada 2010 r. przez wykonawcę Wojciecha Byśkiniewicza
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz, 03 –
934 Warszawa, ul. Arkuszowa 43 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego
Miasto stołeczne Warszawa - Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, 01 – 797
Warszawa, ul. Powązkowska 43/45
przy udziale wykonawcy Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m.st. Warszawie Sp.
z o.o., 01 – 161 Warszawa, ul, Obozowa 43 zgłaszającego swoje przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego;
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje ponowne badanie i ocenę ofert,
2. kosztami postępowania obciąża Miasto stołeczne Warszawa - Zarząd Cmentarzy
Komunalnych w Warszawie, 01 – 797 Warszawa, ul. Powązkowska 43/45 i nakazuje
zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych wpis w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczony przez Wojciecha Byśkiniewicza
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz, 03 –
934 Warszawa, ul. Arkuszowa 43 oraz zasądza od Miasto stołeczne Warszawa - Zarząd
Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, 01 – 797 Warszawa, ul. Powązkowska 43/45 na
Strona 2 z 27
rzecz Wojciecha Byśkiniewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
„BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz, 03 – 934 Warszawa, ul. Arkuszowa 43 kwotę 18 600 zł
00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione
koszty odwołującego poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia
pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (tj.: Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 7
dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący
………………………………
Strona 3 z 27
Sygn. akt: KIO/2382/10
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający – Miasto stołeczne Warszawa - Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie,
01 – 797 Warszawa, ul. Powązkowska 43/45 - prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia
2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 113, poz.759, z późn. zm.)
(dalej „ustawa Pzp”) na realizację usług wywozu stałych odpadów z terenów cmentarzy
komunalnych m. st. Warszawy. Wartość przedmiotowego zamówienia oszacowano na kwotę
przekraczającą wyrażoną w złotych równowartość kwoty określonej w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Nr 2010/ 172-263456 z dnia 4 września 2010 r.
W dniu 21 października 2010 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyniku
postępowania. W zakresie części I za najkorzystniejszą ofertę uznał ofertę Miejskiego
Zakładu Oczyszczania w Pruszkowie sp. z o.o., 05-800 Pruszków, ul. Stefana Bryły 6 (dalej
„MZO”). Na pozycji drugiej sklasyfikowany został wykonawca Miejskie Przedsiębiorstwo
Oczyszczania w m.st. Warszawie sp. z o.o., 01-641 Warszawa, ul. Obozowa 43 (dalej
„MPO”). Na pozycji trzeciej wykonawca Wojciech Byśkiniewicz prowadzący działalność
gospodarczą pod firmą „BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz, 03 – 934 Warszawa, ul. Arkuszowa
43. Wykonawcą sklasyfikowanym na pozycji czwartej była spółka SITA Polska sp. z o.o., 02-
981 Warszawa, ul. Zawodzie 5.
W dniu 2 listopada 2010 r. wykonawca Wojciech Byśkiniewicz prowadzący działalność
gospodarczą pod firmą „BYŚ” Wojciech Byśkiniewicz, 03 – 934 Warszawa, ul. Arkuszowa 43
(dalej „Odwołujący") wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie w zakresie
części I zamówienia. Odwołujący podnosił, że Zamawiający w sposób wadliwy i niezgodny z
przepisami ustawy Pzp dokonał wyboru oferty w przedmiotowej części, naruszając zasady
równego traktowania wykonawców i uczciwą konkurencję. Zamawiającemu zarzucał
naruszenie postanowień art. 7 ust 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp,
art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, art. 90 ust. 1 i 2 ustawy Pzp
oraz art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Pzp, poprzez:
1) zaniechanie wykluczenia MZO i w konsekwencji odrzucenia jego oferty,
2) bezpodstawny wybór oferty, która winna podlegać odrzuceniu,
3) zaniechanie wystąpienia do MZO i MPO o złożenie wyjaśnień dotyczących
elementów ofert mających wpływ na wysokość ceny,
Strona 4 z 27
4) zaniechanie odrzucenia oferty MZO i MPO ze względu na rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia oraz z uwagi na okoliczność, iż złożenie obu
ofert stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji.
W związku z powyższym Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie
Zamawiającemu dokonania powtórnej oceny ofert. Odwołujący wskazywał, iż posiada interes
w tym, aby odwołanie zostało rozstrzygnięte poprzez dokonanie czynności w nim żądanych,
co pozwoliłoby na wybór jego oferty jako najkorzystniejszej. Kopia odwołania przekazana
została Zamawiającemu w tej samej dacie, tj. 2 listopada 2010 r.
Odwołujący wskazywał, iż Zamawiający w zakresie części I zamówienia wymagał
doświadczenia w postaci minimum dwóch analogicznych usług za okres ostatnich 3 lat, a
jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy to w tym okresie, o wartości rocznej brutto
min. 950.000 zł każda. Po wezwaniu przez Zamawiającego wykonawca MZO złożył w
wyznaczonym terminie uzupełnienie dokumentów. Zdaniem Odwołującego załączone i
uzupełnione przez tego wykonawcę dokumenty nie potwierdzają spełnienia przedmiotowego
warunku. Po pierwsze, wykazane prze wykonawcę MZO usługi nie są analogiczne w
stosunku do przedmiotowego zamówienia. Zakresem przedmiotowego zamówienia są
objęte usługi wywozu stałych odpadów z określonych terenów (w tym przypadku cmentarzy)
- kod CPV 90513200-8. Usługi wykazane jako doświadczenie przez MZO to usługi
wykonywane na podstawie umowy nr 82/2008 z dnia 23 września 2008 r. zawartej z Gminą
Błonie na świadczenie usług w zakresie transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów
komunalnych niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne z placu przeładunku odpadów w
Błoniu, zebranych przez Zakład Usług Komunalnych z terenu Miasta Błonie w ilości ok. 5,5
tys. ton rocznie. Kod CPV to 90121200, 90121320, 90315300 i 90320000. Zatem, zdaniem
Odwołującego, wykonawca MZO nie przedstawił żadnej usługi analogicznej realizowanej w
wymaganym okresie. Po drugie, wykonawca MZO wykazał tylko jedną usługę wykonywaną
na podstawie powołanej umowy nr 82/2008 z dnia 23 września 2008 r. zawartej z Gminą
Błonie. Dołączone do oferty dwie referencje odnoszą się do tej samej umowy. Oznacza to, iż
wykonawca MZO wykazał się tylko jedną usługą wykonywaną w okresie dwóch lat. W tej
sytuacji, wedle oceny Odwołującego, wybrany wykonawca MZO winien zostać wykluczony z
przedmiotowego postępowania, a w konsekwencji jego oferta winna podlegać odrzuceniu .
Odwołujący podnosił także, iż ceny ofert MZO i MPO wynosiły odpowiednio netto
971.970,00 zł i 1.051.415,00 zł. Ceny te, zdaniem Odwołującego, były rażąco niższe w
stosunku do pozostałych ofert, tj. Odwołującego o wartości netto 1.512.375,00 zł oraz SITA
Strona 5 z 27
Polska sp. z o.o. o wartości netto 1.537.772,75 zł, jak również wartości zamówienia na oba
zadania ustalonej przez Zamawiającego na poziomie netto 2.772.694,50 zł. Odwołujący
podnosił, że, uwzględniając korektę w postaci odliczenia wartości zadania nr II, cena
wybranej oferty MZO oraz oferty MPO wyniosła 2,5 krotnie niższą wartość od szacowanej
przez Zamawiającego z zachowaniem ustawowych zasad. Zdaniem Odwołującego niewiele
zmienia to porównanie okoliczność, że ostatecznie Zamawiający przeznaczył na oba zadania
brutto 2.003.783,11 zł. Jednocześnie wartość tych ofert była o ponad 50% niższa od
pozostałych ofert. W tej sytuacji, zdaniem Odwołującego, Zamawiający miał obowiązek
zwrócić się do w/w wykonawców o udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów ofert
mających wpływ na wysokość ceny. Niezależnie od powyższego Odwołujący stał na
stanowisku, iż ceny te są rażąco niskie, gdyż, analizując wysokość opłat pobieranych na
dostępnych wysypiskach, cena całej oferowanej usługi nie uwzględnia wartości opłat za
korzystanie z wysypiska. Na marginesie zauważał, że właśnie ci dwaj wykonawcy
dysponują takimi wysypiskami. W ocenie Odwołującego porównanie tych wartości dowodzi,
iż w kalkulacji ceny obaj w/w wykonawcy uwzględnili jedynie koszty dowozu do wysypiska
odpadów z pojemników, wyłożenia i rozstawienia pojemników, ich opróżniania i zabrania
oraz bieżący transport odpadów, bez uwzględnienia kosztów składowania na wysypisku,
które stanowią większą część kosztów, jakie ponosi wykonawca przy realizacji tego
zamówienia oraz kosztów opłaty marszałkowskiej, która dla kodu odpadów 20 02 01 wynosi
104,20 zł/Mg. Odwołujący argumentował, iż posiada aktualnie podpisaną umowę na
dostarczanie odpadów komunalnych do MZO w za cenę 195,00 zł/Mg, gdzie w ofercie firma
MZO zaproponowała odbiór opadów z terenu cmentarza za cenę 198,00 zł/Mg (kopia
faktury w załączeniu). Firma MPO, która zarządza wysypiskiem w Łubnej, wielokrotnie
odmawiała podpisania z Odwołującym umowy na dostarczenia odpadów na wysypisko.
Powyższe, zdaniem Odwołującego potwierdza fakt nieuczciwej konkurencji oraz
wykorzystania dominującej pozycji na rynku. Ta okoliczność, w opinii Odwołującego,
dodatkowo wyczerpuje przesłanki z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp w zw. z art. 3 i
art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
gdyż w konsekwencji takie ustalanie cen za wysypiska dla użytkowników, którzy do tej
opłaty muszą doliczyć koszty dowozu do wysypiska pojemników, wyłożenia i rozstawienia
pojemników, ich opróżniania i zabrania oraz bieżący transport odpadów przy jednoczesnym
pomijaniu w kalkulacji własnych usług tego elementu cenotwórczego (zaniżanie kosztów
usługi) zmierza bezpośrednio do próby eliminacji z rynku pozostałych konkurentów.
W dniu 4 listopada 2010 r. Zamawiający wezwał wykonawców do wzięcia udziału w
postępowaniu odwoławczym w trybie art. 185 ust. 1 ustawy Pzp.
Strona 6 z 27
W dniu 8 listopada 2010 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło zgłoszenie
przystąpienia do postępowania odwoławczego MPO. W treści zgłoszenia przystąpienia
wykonawca ten oświadczył, iż przystępuje do odwołania po stronie Odwołującego w części
podniesionej w odwołaniu dotyczącej wyboru oferty MZO jako oferty najkorzystniejszej na
podstawie kryteriów oceny ofert określonych w pkt 10.3, 10.4 SIWZ oraz zaniechania
odrzucenia oferty MZO jako oferty nie spełniającej kryteriów oceny ofert postawionych w pkt
10.3, 10.4 SIWZ oraz po stronie Zamawiającego w części dotyczącej zaniechania
wystąpienia do MZO i MPO o złożenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających
wpływ na wysokość ceny oraz zaniechania odrzucenia oferty MPO ze względu na rażąco
niską cenę. Zgłaszając przystąpienie do odwołania MPO podnosił, że oferta MPO jest druga
w kolejności w zakresie części I, za ofertą MZO, dlatego MPO posiada interes prawny w
tym, żeby w zakresie przystąpienia po stronie Odwołującego - oferta MZO została
odrzucona jako oferta nie spełniająca kryteriów oceny ofert postawionych w SIWZ, a tym
samym oferta MPO jako druga w kolejności oraz jako oferta spełniająca kryteria oceny
określone w SIWZ, została wybrana jako oferta najkorzystniejsza. Zamawiającemu zarzucał
naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w odniesieniu do art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 2 pkt
4 i art. 89 ust 1 pkt 5 ustawy Pzp, zaś w zakresie przystąpienia po stronie Zamawiającego -
oferta MPO nie została odrzucona ze względu na rażąco niską cenę, gdyż w tym przypadku
naruszone zostałyby zasady przeprowadzania postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, w szczególności art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp oraz art. 91 ust. 1 ustawy Pzp.
Wykonawca MPO wnosił o uznanie odwołania w podniesionej przez Odwołującego części
dotyczącej zaniechania odrzucenia oferty MZO jako oferty nie spełniającej kryteriów oceny
ofert postawionych w SIWZ i oddalenie odwołania w podniesionej przez Odwołującego części
dotyczącej zaniechania przez Zamawiającego wystąpienia do MZO i MPO o złożenie
wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, zaniechania
przez Zamawiającego odrzucenia oferty MPO ze względu na rażąco niską cenę, a tym
samym wybranie oferty MPO jako najkorzystniejszej na podstawie kryteriów oceny ofert
określonych w SIWZ.
W uzasadnieniu MPO podnosił, iż, zgłaszając przystąpienie do odwołania po stronie
Odwołującego, zaskarżającego zaniechanie odrzucenia oferty MZO jako oferty nie
spełniającej kryteriów oceny ofert postawionych w SIWZ i wybór oferty MZO jako
najkorzystniejszej, podtrzymuje argumentację Odwołującego, iż MZO nie spełniło warunków
postawionych przez Zamawiającego w pkt 10.4 SIWZ dot. części I zamówienia, tj.
wykazania wykonania dwóch analogicznych usług do usług stanowiących przedmiot
niniejszego zamówienia, o wartości rocznej brutto 950 000,00 zł każda. Podnosił, że z
Strona 7 z 27
przedstawionych przez MZO dokumentów, złożonych na wezwanie przez Zamawiającego
do uzupełnienia ofert, wynika z wykazu usług, iż MZO wykonało dwie usługi wg kryteriów
postawionych przez Zamawiającego. Zapisów wykazu usług nie potwierdzają przedstawione
przez MZO referencje, gdyż zarówno referencje wystawione w dniu 30 kwietnia 2009 r., jak i
referencje wystawione w dniu 19 października 2010 r. dotyczącą tej samej umowy nr
82/2008 zawartej dnia 23 września 2008 r. Tym samym, zdaniem MPO, MZO nie spełniło
warunku postawionego przez Zamawiającego.
Ponadto w ocenie MPO, wątpliwość może budzić wartość prac, za jaką zostały w ramach
powołanej umowy 82/2008 faktycznie wykonane prace analogiczne do przedmiotu
zamówienia. Zakres prac stanowiących przedmiot zamówienia został określony pod kodem
CPV 90513200-8, natomiast usług wykonanych w ramach umowy nr 82/2008 kodami CPV:
90121200 (obecnie 90512000-9), 90121320 (obecnie 90513200-8), 90315300 (obecnie
90514000-3), 90320000 (obecnie 90713000-8). Z referencji nie wynika, jaką część
wykonanych usług stanowią usługi analogiczne do niniejszego przedmiotu zamówienia.
Zdaniem MPO nie został również przez MZO spełniony warunek postawiony przez
Zamawiającego w pkt 10.3 SIWZ dla części I, tj. dotyczący posiadania aktualnego
zezwolenia na prowadzenie działalności określonej w art. 28 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001r. o odpadach (Dz. U z 2007 Nr 39, poz. 251, z późn. zm.) (dalej „ustawa o odpadach”)
wydanego przez właściwe organy w zakresie transportu odpadów komunalnych.
Przedmiotem zamówienia zgodnie z częścią I pkt I.1 SIWZ są odpady stałe o kodzie 20.02
(znicze, wiązanki, wieńce, ozdoby nagrobkowe itp.) i odpady surowcowe (szkło, plastik,
papier) o kodzie 20.01. W załączonym przez MZO zezwoleniu na transport odpadów
komunalnych, nie występują odpady o wymienionych przez Zamawiającego kodach.
Zdaniem MPO, wykonawca MZO nie spełnił warunku postawionego przez Zamawiającego
określonego w pkt 10.3 SIWZ.
Z kolei MPO, zgłaszając przystąpienie do odwołania po stronie Zamawiającego, który nie
wystąpił do wykonawców MZO i MPO o wyjaśnienie ceny i nie dokonał odrzucenia oferty
MPO jako oferty stanowiącej czyn nieuczciwej konkurencji, przedstawił kontrargumenty
wobec postawionych przez Odwołującego w odwołaniu. Wykonawca MPO podnosił, iż w toku
weryfikacji dokumentów, Zamawiający bez wątpienia musiał zwrócić uwagę, iż
zaproponowane ceny można podzielić na dwie grupy: ceny wyższe (SITA Polska sp. z o.o. i
Odwołujący) oraz ceny niższe (MZO i MPO). Zamawiający nie mógł nie zwrócić uwagi, iż
ceny niższe zaproponowali wykonawcy posiadający własne instalacje do odzysku odpadów
(co wynika m.in. z załączonych do oferty decyzji), zaś ceny wyższe - wykonawcy takich
Strona 8 z 27
instalacji nie posiadający i przekazujący odpady nie do odzysku, lecz do unieszkodliwienia
na składowiska obce. Zgodnie z ustawą o odpadach: „Posiadacz odpadów jest obowiązany
w pierwszej kolejności do poddania ich odzyskowi".
Dodatkowo, w związku z zastosowaniem odzysku MPO nie zapłaci, jak to zaznaczył
Odwołujący 104,20 zł/Mg (w 2011 roku -107,20 zł/Mg) za 1 Mg przekazanych odpadów, lecz
21,50 zł/Mg (w 2011r.) pozostałego balastu, powstałego w procesie przeprowadzonego
odzysku. Z powyższego wynika, iż przekazując 1 Mg odpadu do unieszkodliwienia, sama
opłata za korzystanie ze środowiska (tzw. opłata marszałkowska) stanowi koszt 107,20 zł,
natomiast w procesie poddania odpadu odzyskowi może to być co najwyżej koszt poniżej
16,00 zł.
Ponadto wskazywał, że w związku z usytuowaniem instalacji należącej do MPO, na którą
będą przekazywane odebrane od Zamawiającego odpady, w odległości poniżej 10 km
(całkowity jednorazowy przejazd sprzętu od wyjazdu, przez wykonanie objazdu i z powrotem,
z odebranym odpadem), MPO może zminimalizować koszty transportu, jak żaden inny
przystępujący do postępowania wykonawca.
Wskazywał, że Odwołujący nie może odnosić kosztów odbioru przez składowisko (należące do
MZO czy MPO) 1 Mg odpadów na podstawie ceny, jaką płaci do MZO (195,00 zł/Mg za
przekazanie 1 Mg odpadów), gdyż po pierwsze jest to cena umowna ustalona pomiędzy
stronami i Odwołujący nie może wiedzieć, jakiej wysokości marża została zastosowana
przez MZO. Podnosił, że wykonawcy działający na rynku usług komunalnych zapewne
doskonale znają przykłady transakcji pomiędzy stronami, gdzie cena za 1 Mg przekazanych
odpadów jest kilkadziesiąt złotych niższa od tej jaką Odwołujący płaci MZO. Ponadto
obserwując ceny Odwołującego proponowane w 2010 roku, w postępowaniach o udzielenie
zamówienia publicznego można zauważyć, że również Odwołujący stosuje różnej wysokości
marże w różnych postępowaniach ( np. cena BYŚ zaproponowana za odbiór odpadów
niesegregowanych z pojemnika 1100 litrów: Polskie Radio SA - 16,00 zł -cena z czerwca
2010 r.; SGH - 16,90 zł - cena z maja 2010 r.; Poczta Polska SA - 17,50 zł -cena z czerwca
2010r.; Koleje Mazowieckie- 35,00 zł - cena z października 2010 r.; Instytut Matki i Dziecka -
35,00 zł - cena z lipca 2010r.; Wojskowa Agencja Mieszkaniowa - 33,00 zł -cena z maja
2010 r.; ZGN śoliborz - cena na poziomie 22,00 zł - cena z października 2010r.) Z
przytoczonych przykładów wynika ponadto, iż w minionych postępowaniach w 2010 r. ceny
oferowane przez Odwołującego za wykonanie usługi odbioru 1 Mg odpadów oscylowały w
przedziale od poniżej 200,00 zł do 350,00 zł. Zauważał, iż zaproponowana przez
Odwołującego cena za odbiór 1 Mg odpadów z Cmentarza Północnego, w przełożeniu na
Strona 9 z 27
pojemnik 1100 l jest bliska cenom najniższym oferowanym przez Odwołującego w br. na
rynku. Dodatkowo podnosił, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego
organizowanego przez Telewizję Polską SA Odwołujący złożył najkorzystniejszą ofertę,
proponując cenę równą połowie przeznaczonych przez Zamawiającego środków. Dlatego też
przedstawiony argument, zdaniem MPO, nie jest właściwym w niniejszej sprawie.
Argumentował nadto, iż zgodnie z par. 6 Statutu MPO „Celem Spółki jest wykonywanie
zadania własnego miasta stołecznego Warszawy dotyczącego zaspokajania potrzeb
mieszkańców w zakresie wywozu śmieci, unieszkodliwiania odpadów komunalnych,
utrzymywania czystości i porządku”. Tak Zamawiający, jak MPO, są podmiotami miejskimi i
w sytuacjach gdzie jest to wskazane i uzasadnione, marże stosowane przez MPO są na
minimalnym poziomie. W toku 80-letniej działalności na rynku usług komunalnych MPO
systematycznie zwiększało swój potencjał zarówno w zakresie posiadanego sprzętu i
instalacji, jak i doświadczenia, w związku z czym argument dotyczący próby eliminacji z
rynku pozostałych konkurentów działających krócej na rynku jest bezpodstawny. Zawsze
znajdą się na rynku wykonawcy, którzy działają krócej od innych i fakt ten nie wyklucza
uczciwej konkurencji.
Wskazywał, że jako wykonawca świadczący kilka lat temu usługę dla Zamawiającego, MPO
zna charakterystykę odpadu stanowiącego przedmiot zamówienia. Dodatkowo,
przygotowując się do złożenia oferty, MPO wielokrotnie dokonywał wizji lokalnych na terenie
Zamawiającego, sprawdzając w jakim stopniu charakterystyka odpadu uległa zmianie w
okresie ostatnich kilku lat oraz szacując wagi odpadu w pojemnikach. W związku z
powyższym wyliczenie ceny było podsumowaniem wcześniejszych działań i oceną
faktycznych możliwości MPO odbioru odpadu oraz nastąpiło w sposób przemyślany,
świadomy, z należytą starannością.
Mając na uwadze powyższe, niniejsze przystąpienie do odwołania MPO uznawał za
konieczne i uzasadnione.
W dniu 9 listopada 2010 r. zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego po
stronie Zamawiającego wniósł wykonawca MZO, przesyłając zgłoszenie (pismo datowane 8
listopada 2010 r.) skierowane do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej pocztą elektroniczną
(zwykłą). W zgłoszeniu przystąpienia wskazywał, że przedstawione przez MZO referencje
potwierdzają spełnienie warunku udziału w postępowaniu, argumentując, iż kod CPV
90131220 – usługi wywozu stałych odpadów miejskich jest jednoznaczny z kodem CPV
90513200-8. Ponadto podnosił, iż posiada własną „sortownię odpadów komunalnych” z
Strona 10 z 27
modułem do wytwarzania paliwa alternatywnego. Odpady o kodzie CPV 90513200-8
zostaną przetworzone na paliwo alternatywne, surowce wtórne, kompost. Jedynie
pozostałości po sortowaniu zostaną unieszkodliwione na składowisku odpadów. Powyższy
sposób zagospodarowania odpadów ma wpływ na oferowaną cenę.
W dniu 10 listopada 2010 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie oraz na
przystąpienie do odwołania wykonawców MZO i MPO. W treści pisma wnioskował o
oddalenie w całości odwołania jako bezzasadnego oraz oddalenie przystąpienia do
odwołania w zakresie wyboru oferty MZO jako oferty najkorzystniejszej na podstawie
kryteriów oceny określonych w pkt 10.3 i 10.4 SIWZ oraz zaniechania odrzucenia oferty
MZO jako oferty nie spełniającej kryteriów oceny ofert postawionych w pkt 10.3 i 10.4 SIWZ.
W ocenie Zamawiającego rozstrzygnięcie i wybór najkorzystniejszej oferty na podstawie
kryteriów oceny ofert określonych w SIWZ odbyło się zgodnie z przepisami ustawy Pzp. W
zakresie oddalenia odwołania Zamawiający argumentował, iż w części I zamówienia
wymagał „Posiadania udokumentowanego doświadczenia zawodowego poprzez wykazanie
wykonania, a w przypadku świadczeń okresach lub ciągłych wykonania, minimum 2
analogicznych usług w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest
krótszy to w tym okresie, o wartości rocznej brutto 950.000,00 zł każda”. Zamawiający
wezwał MZO w sprawie uzupełnienia dokumentów pismem z dnia 15 października 2010 r. i
w odpowiedzi (pismo z dnia 19 października 2010 r.) uzyskał informacje, że MZO posiada
doświadczenie zawodowe w zakresie wykonania usługi transportu (wywozu) odpadów
stałych w okresie rocznym jednej usługi od 23 września 2008 r. do 20 kwietnia 2009 r. (tak w
treści pisma - powinno być 30 kwietnia) i jednej usługi od 1 maja 2009 r. do 30 kwietnia 2010
r. Co prawda usługi te były wykonywane w ramach tej samej umowy, ale Zamawiający,
stawiając wymóg w pkt 10.4 dodatkowo doprecyzował w odpowiedziach na pytania do SIWZ,
że dopuszcza przedstawienie doświadczenia w postaci wykonanych lub wykonywanych
usług polegających na wywozie odpadów niesegregowanych zmieszanych oraz zbieranych
selektywnie w okresie jednego roku. W związku z powyższym przedstawione doświadczenie
w zakresie pkt 10.4 zostało spełnione, gdyż brak jest podstaw do wymagania, by wskazane
usługi wynikały z więcej niż jednej umowy – takie działanie byłoby nadinterpretacją SIWZ i
godziło w zasady równej konkurencji. W zakresie zarzutu, iż jest to jedna usługa,
Zamawiający podnosił, iż zarzut ten jest niezasadny, ponieważ usługa była realizowana w
dwóch następujących po sobie okresach rocznych oraz załączone referencje są wydane na
dwie usługi rocznych okresów o wartości rocznej brutto powyżej 950.000,00 zł, czym wymóg
Zamawiającego spełniają. Zdaniem Zamawiającego nie może on odrzucić oferty MZO,
ponieważ w świetle przyjętego wymogu warunków udziału w postępowaniu MZO je spełnia,
a zatem nie ma zastosowania art. 24 ust. 4 ustawy Pzp. Ponadto Zamawiający podnosił, iż
Strona 11 z 27
przedstawione przez Odwołującego szacunki mijają się ze stanem faktycznym, ponieważ
Zamawiający przedstawił w czasie odczytywania ofert kwotę (zamówienia podstawowego i
uzupełniającego), jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia na część I i II.
Szacunki Odwołującego odnoszą się do kwoty, która obejmuje obie części zamówienia oraz
do kwoty zamówienia podstawowego i uzupełniającego łącznie. Wartość ofert w stosunku
dwuletnim na część I kształtowała się na poziomie (wartość brutto): SITA Polska –
1.645.416,84 zł, MPO – 1.125.014,05 zł, MZO – 1.040.007,90 zł, Odwołujący 1.618.241,25
zł. Różnice punktowe kształtowały się zatem następująco: SITA Polska – 6,32 pkt, MPO –
9,24 pkt, MZO – 10 pkt, Odwołujący – 6,43 pkt. Tym samym wedle Zamawiającego w świetle
przyjętego kryterium oceny oferty – najniższej ceny, wybór został dokonany prawidłowo
zgodnie z zapisami SIWZ i ustawy Pzp.
Tym samym w świetle przyjętego kryterium oceny ofert – najniższej ceny, wybór został
dokonany prawidłowo zgodnie z zapisami SIWZ i ustawy Pzp.
Jednocześnie Zamawiający informował, że MZO (zgodnie z przesłanym pismem z 8
listopada 2010 r. o przystąpieniu do postępowania odwoławczego po stronie
Zamawiającego) wyjaśniał, że wpływ na oferowaną cenę ma posiadanie przez MZO własnej
instalacji sortowni odpadów komunalnych z modułem do wytwarzania paliwa alternatywnego,
a pozostałości odpadów stanowią surowce wtórne i kompost. Jedynie pozostałości po
sortowaniu zostają unieszkodliwione na składowisku odpadów. Zamawiający podkreślał, iż
zwrócił uwagę na różnicę w cenie wywozu nieczystości (około 30%), ale wynika to z
załączonych do ofert decyzji – MZO i MPO posiadają własne instalacje do odzysku
odpadów, a Odwołujący i SITA Polska sp. z o.o. takich instalacji nie posiadają i przekazują
odpady nie do odzysku, lecz do unieszkodliwienia na składowiska obce, za co ponoszą
dodatkowe koszty. Zamawiający wskazywał, że Odwołujący jest obecnie w trakcie realizacji
inwestycji budowy stosownej sortowni, co pozwoli na obniżenie ceny wywozu nieczystości na
rynku oraz będzie przedsiębiorstwem konkurencyjnym dla MZO i MPO. Ponadto MPO i MZO
w związku z zastosowaniem odzysku nie zapłacą jak zaznaczył Odwołujący 104,20 zł/Mg (w
2011 roku -107,20 zł/Mg) za 1 Mg przekazanych odpadów, lecz 21,50 zł/Mg (w 2011r.)
pozostałego balastu, powstałego w procesie przeprowadzonego odzysku. Z powyższego
wynika, iż przekazując 1 Mg odpadu do unieszkodliwienia, sama opłata za korzystanie ze
środowiska (tzw. opłata marszałkowska) stanowi koszt 107,20 zł, natomiast w procesie
poddania odpadu odzyskowi może to być co najwyżej koszt poniżej 16,00 zł. W tym zakresie
Zamawiający powołał się na treść zgłoszenia przystąpienia MPO z 8 listopada 2010 r. Z
powyższego, zdaniem Zamawiającego wynika, iż Odwołujący nie może odnosić kosztów
odbioru przez składowisko (należące do MPO lub MZO) na podstawie ceny, jaką płaci do
Strona 12 z 27
MZO za przekazanie 1 Mg odpadów, gdyż jest to cena umowna ustalona pomiędzy stronami,
a MZO i MPO jako właściciele składowisk tych kosztów nie ponoszą. Brak jest zatem
podstaw do przyjęcia, iż Zamawiający dokonał wyboru oferty z rażąco niską ceną. Natomiast
co do kwestii zarzutu nieuczciwej konkurencji w zakresie zawierania umów na wysypiska,
zdaniem Zamawiającego, powinien się tym zająć stosowny urząd właściwy w zakresie
ochrony konkurencji i konsumentów.
W zakresie oddalenia przystąpienia do odwołania MPO Zamawiający podtrzymał swoje
stanowisko odnośnie prawidłowości wykazania spełnienia warunku wykonania dwóch usług
przez MZO. Podnosił, iż wątpliwości związane z wartością prac realizowanych w ramach
umowy nr 82/2008 przez MZO orz rodzajem wykonywanych prac są nieuprawnione,
ponieważ Zamawiający w odpowiedzi na zapytanie dotyczące treści SIWZ wyjaśniał, że
będzie uznawał doświadczenie „w postaci wykonanych lub wykonywanych prac, usług
świadczonych dla innych niż cmentarze podmiotów (w tym także prywatnych), polegających
na wywozie odpadów niesegregowanych, zmieszanych oraz zbieranych selektywnie)”, co
wykonawca MZO uczynił. Zamawiający nie zawężał (nie ograniczał konkurencji, lecz
przeciwnie) doświadczenia zawodowego wyłącznie do wywozu nieczystości stałych z
cmentarzy komunalnych m.st Warszawy. Wolą Zamawiającego było zapewnienie
elastycznych warunków udziału w postępowaniu, co umożliwić miało udział w postępowaniu
jak największej liczby podmiotów. Ponadto argumentował, iż w pkt 11.3. i 11.4 żądał
dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu tj. w pkt 11.3
zezwolenia wydanego przez właściwą gminę na prowadzenie działalności zgodnie z art. 7
ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622 z 1996 r.
ze zm.) oraz w pkt 11.4 aktualnego zezwolenie na prowadzenie działalności określonej w art.
28 ustawy o odpadach wydanego przez właściwe organy w zakresie transportu odpadów
komunalnych. Wykonawca MZO dostarczył ww dokumenty i jednocześnie złożył
oświadczenie o spełnieniu warunków określonych w art. 22 ust. 1 ustawy Pzp i w SIWZ, w
którym stwierdził, iż posiada uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub
czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania. Zdaniem
Zamawiającego jest to oświadczenie wiedzy w myśl ustawy Kc i nie może być przez
Zamawiającego podważane. Jednocześnie Zamawiający wskazywał, iż wiadomym jest, iż
firma posiadająca zezwolenie wydane przez właściwą gminę na prowadzenie działalności
zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach musi posiadać
zezwolenie na prowadzenie działalności określonej w art. 28 ustawy o odpadach, tzn. na ich
transport, co wynika z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w
gminach. W ocenie Zamawiającego MZO spełniło wszystkie warunki określone w SIWZ i
wybór najkorzystniejszej oferty został dokonany w zgodzie z przepisami ustawy Pzp.
Strona 13 z 27
Krajowa Izba Odwoławcza, uwzględniając materiał dowodowy zawarty w aktach
sprawy, w tym dokumentację postępowania, odwołanie, odpowiedź na odwołanie,
przystąpienie do postępowania odwoławczego, jak również wyjaśnienia i dokumenty
złożone przez strony i uczestnika na rozprawie, zważyła, co następuje.
W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że odwołanie nie zawiera braków formalnych, uiszczono
od niego wpis, jak również nie zaistniały przesłanki odrzucenia odwołania określone ustawą
Pzp.
Izba nie uznała skuteczności zgłoszonego przez wykonawcę MZO przystąpienia do
postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. W oświadczeniu złożonym na
posiedzeniu Izby wykonawca MZO potwierdził, iż otrzymał wezwanie do przystąpienia do
postępowania odwoławczego wraz z kopią odwołania w dniu 4 listopada 2010 r. Potwierdził,
iż zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej datowane na 8 listopada 2010 r. wniósł zwykłą pocztą elektroniczną w dniu 9
listopada 2010 r. oraz nie przekazał kopii zgłoszenia przystąpienia Odwołującemu, co
zostało przez Odwołującego podniesione. W związku z powyższym Izba uznała, iż
wykonawca MZO nie spełnił ustawowych przesłanek skuteczności przystąpienia do
postępowania odwoławczego określonych w art. 185 ust. 2 ustawy Pzp. Zgłoszenie
przystąpienia zostało bowiem wniesione z naruszeniem 3-dniowego terminu liczonego od
otrzymania wezwania wraz z kopią odwołania (termin upłynął dnia 8 listopada 2010r.), bez
zachowania obligatoryjnej formy pisemnej oraz nie przekazano kopii przystąpienia
Odwołującemu.
Z kolei w odniesieniu do zgłoszenia przystąpienia MPO Izba na posiedzeniu wskazała, iż
zgodnie z regulacją wynikającą z art. 185 ust. 2 ustawy Pzp nie jest możliwe przystąpienie
do postępowania odwoławczego po obu stronach tj. Zamawiającego i Odwołującego
równocześnie. Przepis art. 185 ust. 2 ustawy Pzp wyraźnie bowiem wskazuje na
konieczność określenia strony, do której się przystępuje oraz interesu w uzyskaniu
rozstrzygnięcia na korzyść tej strony. Sformułowanie to wyraźnie odwołuje się zatem do
konieczności sprecyzowania tylko jednej ze stron, do której zgłaszający przystąpienie się
przyłącza. Izba zobowiązała zatem zgłaszającego przystąpienie MPO do wskazania strony,
do której przystępuje oraz interesu w uzyskaniu rozstrzygnięcia na jej korzyść jako warunków
uznania skuteczności dokonanego przez niego przystąpienia. Wykonawca MPO oświadczył,
iż przystępuje do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego w zakresie
wskazanym w zgłoszeniu przystąpienia, ponieważ potwierdzenie się zarzutu odnośnie braku
Strona 14 z 27
spełnienia warunku udziału w postępowaniu przez MZO, przy równoczesnym
niepotwierdzeniu się zarzutów odnośnie jego oferty, pozwoli mu na ewentualne uzyskanie
zamówienia. Izba, w oparciu o powyższe oświadczenie i argumenty, uznała skuteczność
przystąpienia MPO po stronie Odwołującego w zakresie wskazanym w przystąpieniu.
Równocześnie jednak z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 185 ust. 5 ustawy Pzp MPO
utracił możliwość podnoszenia argumentacji wskazywanej w zgłoszeniu przystąpienia w
zakresie przystąpienia po stronie Zamawiającego, w tym odnośnie obrony prawidłowości
własnej oferty.
Izba uznała, iż Odwołujący spełnił przesłanki warunkujące wniesienie odwołania określone w
art. 179 ust. 1 ustawy Pzp.
W ocenie Izby odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie zarzutu zaniechania wykluczenia MZO pomimo, iż wykonawca ten nie wykazał
spełnienia warunku udziału w postępowaniu określonego w SIWZ pkt 10. 4, tj. wykazania się
dwiema analogicznymi usługami o wartości rocznej brutto minimum 950.000 zł każda, Izba
uznaje, iż Zamawiający niezasadnie przyjął, iż MZO wykazał spełnienie warunku
określonego w powoływanym postanowieniu SIWZ. Zgodnie z wyjaśnieniami do SIWZ
Zamawiający dopuścił jako analogiczne usługi wywozu odpadów niesegregowanych lub
zmieszanych oraz zbieranych selektywnie od innych podmiotów niż zarządcy cmentarzy (z
innych terenów niż cmentarze). MZO wykazało w piśmie złożonym w dniu 19 października
2010 r. na wezwanie Zamawiającego w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp realizację 2 usług
transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów na rzecz Gminy Błonie wykonywanych w
okresie odpowiednio 23 wrzesień 2008 r. - 30 kwiecień 2009 r. i 1 maj 2009 r. - 30 kwiecień
2010 r. na podstawie jednej umowy nr 82/2008 zawartej w dniu 23 września 2008 r. Z
uzupełnionego wykazu jednoznacznie wynika, iż usługi te są w swym opisie tożsame,
wykonywane są na rzecz tego samego podmiotu i na podstawie jednej i tej samej umowy.
Izba nie podziela stanowiska Zamawiającego, iż ponieważ nie określił, iż usługi mają być
wykonywane na podstawie odrębnych umów, nie ma możliwości nieuznania usługi
wykazanej w sposób taki, jak uczynił to wykonawca MZO. Zamawiający argumentował także,
iż usługa była wykonywana w dwóch następujących po sobie rocznych okresach (cyklach
rocznych) oraz załączone są referencje wydane na dwie usługi rocznych okresów o wartości
brutto powyżej 950.000 zł każda. Zdaniem Izby Zamawiający wyraźnie wskazał, iż należy
wykazać się realizacją dwóch usług, przy czym roczna ich wartość wynosić miała minimum
950.000 zł brutto. Tym samym wykonawcy byli zobligowani do wykazania się usługami, które
charakteryzowałaby odrębność. Najbardziej oczywistym tego dowodem jest ich realizacja na
Strona 15 z 27
podstawie oddzielnej umowy, jednak w ocenie Izby nie jest to jedyny wyróżnik, jaki w tym
zakresie można uznać. Zdaniem Izby dopuszczalne jest zatem, by usługi realizowane na
podstawie tej samej umowy uznawać za usługi odrębne, np. wówczas, gdy są wykonywane
na rzecz różnych podmiotów (jednostek organizacyjnych), dotyczą odrębnych terenów, za
które przysługuje odrębne wynagrodzenie. W przedmiotowym wypadku opis zawarty w
uzupełnionym wykazie jednoznacznie wskazuje, iż wykonawca MZO odnosi się do umowy
kilkuletniej o jednolitym przedmiocie, powołując się na rozliczenia we wskazanych przez
siebie okresach, przy czym referencje załączone do uzupełnionego wykazu nie potwierdzają
dat wynikających z tegoż wykazu (brak jest wskazania, wedle jakiego kryterium umowa
została podzielona). Wprawdzie jedna z referencji wystawiona została 30 kwietnia 2009 r.,
jednak wskazuje ona wartość usług wykonanych w 2008 r., zaś druga wystawiona 19
października 2010 r. (zatem w dacie złożenia uzupełnienia) usługi wykonane w 2009 r. W
ocenie Izby, wbrew stanowisku Zamawiającego, nie można uznać, iż wyjaśnienia do SIWZ
dały możliwość wykazywania się jako odrębnymi usługami wynikającymi z umów
wieloletnich. Zamawiający dopuścił wykazanie się usługą roczną, o ile jej wartość spełniała
wymagane minimum. Możliwe jednak było wykazywanie usług wynikających z umów
trwających dłużej niż rok, o ile roczna wartość usługi była zgodna z wymogiem wartościowym
Zamawiającego. Izba podkreśla, iż Zamawiający nie może na etapie badania i oceny ofert
odstępować od postawionych przez siebie warunków udziału w postępowaniu ani
dokonywać ich wykładni z uwzględnieniem okoliczności faktycznych zaistniałych w
postępowaniu. Izba nie podziela jednak argumentacji Odwołującego, jak również MPO, iż nie
można tej usługi uznać za usługę analogiczną. Należy bowiem w tym zakresie uwzględnić
stanowisko Zamawiającego wyrażone w wyjaśnieniach do SIWZ. Konieczne jest zatem
przyjęcie takiego rozumienia tego pojęcia, jakie przypisał mu Zamawiający w tychże
wyjaśnieniach do SIWZ. Określił on mianowicie, iż za analogiczną uznaje usługę wywozu
odpadów s niesegregowanych lub zmieszanych oraz zbieranych selektywnie, nie wskazał
natomiast co rozumie pod pojęciem „wywozu”. Z uwagi na brak ustawowej definicji tego
pojęcia (Odwołujący ani wykonawca MPO także nie wskazali na istnienie takiej definicji) oraz
różną praktykę nazewnictwa stosowaną przez podmioty zamawiające świadczenie
przedmiotowych usług, nie można uznać, iż usługa wykazana przez MZO obejmująca
transport z placu przeładunkowego odpadów zebranych przez Zakład Usług Komunalnych
oraz ich odzysk i unieszkodliwianie nie wypełnia dyspozycji pojęcia „wywozu” tylko z tego
powodu, iż nie obejmuje czynności zbierania odpadów. W opinii Izby nie wystarczy w tym
zakresie odwołać się do oznaczenia CPV i uznać, iż decyduje ono o tym, czy dana usługa
jest analogiczna. Usługi mogą mieć bowiem charakter kompleksowy, obejmować więcej
zbliżonych kodów CPV, mogą być rozliczane łącznie, a wydzielenie wartości usług
składających się na poszczególne kody CPV niemożliwe. W takiej sytuacji interpretacja
Strona 16 z 27
przedstawiona przez Odwołującego i MPO, która nie ma oparcia w literalnej treści SIWZ,
równocześnie mogłaby prowadzić do ograniczenia konkurencji i naruszać zasadę równości
podmiotów. Z uwagi na okoliczność, iż Zamawiający nie dokonywał wyjaśnień w zakresie
złożonego w wyniku wezwania do uzupełnienia wykazu usług potwierdzających spełnienie
warunku określonego w art. 22 ust. 1 pkt 2 – żądanie wykluczenia MZO bez zastosowania
procedury wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp Izba uznaje za przedwczesne. O
treści danej usługi nie świadczy bowiem określenie (nazwa) danego postępowania, a
postanowienia zawartej umowy. Ponadto Odwołujący nie przedstawił w tym zakresie dowodu
potwierdzającego jego stanowisko, w tym co do jednolitego charakteru umowy nr 82/2008
oraz łącznej kwoty za realizację zamówienia, odwołując się jedynie do informacji
zaczerpniętych ze strony internetowej. Nie złożył natomiast żadnych dowodów, które
pozwoliłyby Izbie uznać, iż tak jest w istocie. Zamawiający w toku ponownego badania i
oceny ofert jest zatem zobligowany do wyczerpania przedmiotowej procedury wyjaśnień na
podstawie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp w odniesieniu do uzupełnionego wykazu usług
przedstawionego przez MZO wraz z pismem z dnia 19 października 2010 r. Izba podkreśla
jednak, iż dla uznania, iż MZO spełnia warunek postawiony przez Zamawiającego
wyjaśnienia musiałyby jednoznacznie i niewątpliwie potwierdzić, iż wykazane na podstawie
umowy nr 82/2008 z 23 września 2008 r. usługi mają charakter odrębny, niezależny, a nie są
usługami wydzielonymi tylko z uwagi na kryterium ich trwania korespondujące ze sposobem
określenia warunku udziału w niniejszym postępowaniu.
Izba natomiast pozostawiła bez rozpoznania nowe okoliczności zgłoszone w przystąpieniu
do postępowania odwoławczego MPO, a mianowicie wskazujące na dodatkowe przesłanki
uzasadniające wykluczenie MZO, tj. iż w zezwoleniu na transport odpadów komunalnych
wydanym na podstawie art. 28 ustawy o odpadach, które złożył MZO, nie występują odpady
o kodach 20.02 i 20.01 wymienione przez Zamawiającego. Zgodnie z art. 185 ust. 2 ustawy
Pzp wykonawca może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego, wskazując
stronę, do której przystępuje i interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść tej strony.
Przystąpienie dotyczy zatem przyłączenia się do postępowania wszczętego wniesieniem
konkretnego odwołania zawierającego określone zarzuty i żądania dotyczące czynności lub
zaniechania zamawiającego. Zgodnie bowiem z art. 180 ust. 3 ustawy Pzp odwołanie
powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się
niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, określać
żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie
odwołania. Zgodnie z art. 192 ust. 7 ustawy Pzp Izba nie może orzekać o zarzutach nie
zawartych w odwołaniu. Ponadto na podstawie art. 185 ust. 5 ustawy Pzp czynności
uczestnika postępowania nie mogą pozostawać w sprzeczności z czynnościami i
Strona 17 z 27
oświadczeniami strony, do której przystąpił, z zastrzeżeniem zgłoszenia sprzeciwu , o którym
mowa w art. 186 ust. 3 ustawy Pzp przez uczestnika, który przystąpił po stronie
zamawiającego. Wprawdzie obecnie obowiązująca ustawa Pzp nie powtarza w zakresie
przystąpienia do postępowania odwoławczego regulacji zawartej poprzednio w art. 181 ust. 5
ustawy Pzp, a mianowicie, że zgłaszając swoje przystąpienie do postępowania toczącego
się w wyniku wniesienia protestu wskazuje się swój interes prawny w przystąpieniu i określa
swoje żądanie w zakresie zarzutów zawartych w proteście, jednak w opinii Izby nie oznacza
to wprowadzenia merytorycznej zmiany w charakterze samego przystąpienia jako
immanentnie związanego z danym odwołaniem. Celem instytucji przystąpienia pozostaje
nadal uzyskanie rozstrzygnięcia postępowania wywołanego określonym odwołaniem na
korzyść strony, do której się przystępuje poprzez odpowiednio poparcie lub opozycję w
stosunku do zarzutów zawartych w odwołaniu (zależnie od strony, do której uczestnik
przystąpił). Nie jest zatem celem przystąpienia zgłaszanie nowych zarzutów, lecz odniesienie
się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ponadto należy zwrócić uwagę, że za zarzut
należy uznać nie tylko wskazanie naruszeń w zakresie ustawy Pzp. Za zarzuty należy uznać
także oświadczenia wykonawcy, w których wskazuje on na istnienie okoliczności, które
podważają prawidłowość czynności zamawiającego w toku postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, rozumianą jako zgodność czynności zamawiającego z przepisami
ustawy Pzp, które stanowią zarazem podstawę zgłaszanych żądań. Z tego względu
wskazanie innych okoliczności jako podstawy stwierdzenia naruszenia tego samego
przepisu ustawy Pzp stanowi nowy zarzut (postanowienie KIO z dnia 30 lipca 2009 r.
KIO/UZP 935/09). W ocenie Izby podnoszony w przystąpieniu zarzut, choć dotyczy
przesłanki wykluczenia MZO z postępowania, opiera się na całkowicie innej podstawie
faktycznej i prawnej (art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp) i nie może być uznany za objęty
zarzutem podnoszonym w odwołaniu. Niewykazanie spełnienia warunków udziału w
postępowaniu dotyczy bowiem całkowicie odmiennych okoliczności. Ponadto dopuszczenie
zgłaszania nowych zarzutów w przystąpieniu oznaczałoby de facto przedłużenie terminu na
wniesienie odwołania oraz unikanie kosztów jego wniesienia. Tym samym Izba uznaje, iż
wykonawca MPO w zakresie opisanego zarzutu powinien był wnieść własne odwołanie, a
skoro tego nie uczynił, nie ma możliwości jego podnoszenia w drodze przystąpienia do
postępowania odwoławczego wywołanego odwołaniem, w którego treści nie był on zawarty.
Nie jest jednak wykluczone, aby powyższe stało się przedmiotem analizy Zamawiającego w
toku ponownego badania i oceny ofert.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 90 ust. 1 ustawy Pzp Izba wskazuje, że przepis ten
wprawdzie nie określa przesłanek wszczynania procedury wyjaśnień, jednak przyjmuje się
Strona 18 z 27
na podstawie stanowiska doktryny i orzecznictwa, iż procedurę wyjaśniającą wszczyna się,
jeśli zajdą łącznie minimum dwie z następujących przesłanek:
1) cena badanej oferty znacznie odbiega od szacunkowej wartości zamówienia
powiększonej o podatek VAT,
2) cena badanej oferty znacznie odbiega od cen pozostałych ofert,
3) cena badanej oferty znacznie odbiega od cen rynkowych
(wyrok z dnia 14 sierpnia 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 794/08).
Należy bowiem wziąć pod uwagę, że ustawa Pzp nie precyzuje pojęcia rażąco niskiej ceny.
Nie definiują go również przepisy dyrektyw Unii Europejskiej leżące u podstaw
przedmiotowej regulacji. Znaczenia tego wyrażenia nie wyjaśnia również orzecznictwo ETS.
Mając na względzie cel regulacji przyjmuje się, iż za ofertę z rażąco niską ceną można uznać
ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych podobnych
zamówień. Oznacza to cenę znacząco odbiegającą od cen przyjętych, wskazującą na fakt
realizacji zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy, roboty budowlanej.
Zgodnie z orzecznictwem ETS (C-103/88 Constanzo) niedopuszczalne jest automatyczne
uznawanie cen za rażąco niskie na podstawie wyłącznie kryterium arytmetycznego i
odrzucania ofert poniżej pewnego poziomu. Przyczyną wyraźnie niższej ceny od innych ofert
może być albo świadome działanie wykonawcy albo nierzetelność kalkulacji wykonawcy, co
grozi nienależytym wykonaniem lub niewykonaniem zamówienia w przyszłości. Jak wynika z
treści art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp punktem odniesienia dla kwalifikacji ceny jako rażąco
niskiej jest ustalona przez zamawiającego cena za przedmiot zamówienia. Ceną ustaloną
przez zamawiającego, która będzie stanowiła punkt odniesienia do stwierdzenia, czy mamy
do czynienia z rażąco niską ceną, będzie wartość przedmiotu zamówienia ustalona przez
zamawiającego powiększona o podatek VAT (vide: opinia UZP „Rażąco niska cena” www.
uzp.gov.pl). Wyznacznik ten nie jest jednak wyznacznikiem bezwzględnie wiążącym i
ostatecznym, ze względu choćby na możliwość oszacowania przez zamawiającego wartości
zamówienia z nienależytą starannością czy specyfikę danego postępowania. W doktrynie i
orzecznictwie wskazuje się również na odniesienie również do cen innych wykonawców, gdy
zaoferowane ceny znacząco się od siebie różnią oraz do cen rynkowych. Ponadto w
orzecznictwie podkreśla się, że dla oceny prawidłowości działań zamawiającego w
odniesieniu do okoliczności, czy zaistniała przesłanka wszczęcia postępowania
wyjaśniającego na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, konieczne jest indywidualne
podejście do każdej sprawy związanej z ewentualnym zarzutem rażąco niskiej ceny (wyrok
KIO z 24 marca 2009 r. KIO/UZP 297/09). Nie można zatem przyjmować dogmatycznie, iż w
każdym przypadku jedynie wystąpienie więcej niż jednego z ww elementów powodujących
wątpliwości co do rzetelności ceny (tj. 1) cena badanej oferty znacznie odbiega od
szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o podatek VAT, 2) cena badanej oferty
Strona 19 z 27
znacznie odbiega od cen pozostałych ofert, 3) cena badanej oferty znacznie odbiega od cen
rynkowych), jest przesłanką, aby wszcząć procedurę wyjaśniania elementów oferty mających
wpływ na wysokość ceny. Z okoliczności danego przypadku może bowiem wynikać, że
wartość szacunkowa pozostaje w dużej rozbieżności z wszystkimi otrzymanymi ofertami,
została oszacowana nieprawidłowo (zawyżona lub zaniżona). Z tego względu ocenę, czy
zaistnieje konieczność wszczynania procedury wyjaśniającej odnośnie elementów oferty
mających wpływ na cenę uzależnia się przede wszystkim od okoliczności danego przypadku,
nie decyduje samo kryterium arytmetyczne, jak wskazuje Odwołujący, choć znaczne
zróżnicowanie cen stanowić może element wskazujący na zasadność procedury z art. 90
ust. 1 ustawy Pzp.
W niniejszym postępowaniu Zamawiający otrzymał 4 oferty, przy czym można je było
podzielić na dwie grupy: MZO i MPO (tańsze) oraz Odwołujący i SITA Polska sp. z o.o.
(droższe). Zamawiający podkreślał, iż zwrócił uwagę na różnicę w cenie wywozu
nieczystości (około 30%), ale wynika to z załączonych do ofert decyzji – MZO i MPO
posiadają własne instalacje do odzysku odpadów, a Odwołujący i SITA Polska sp. z o.o.
takich instalacji nie posiadają i przekazują odpady nie do odzysku, lecz do unieszkodliwienia
na składowiska obce, za co ponoszą dodatkowe koszty. Zamawiający wskazywał, że
Odwołujący jest obecnie w trakcie realizacji inwestycji budowy stosownej sortowni, co
pozwoli na obniżenie ceny wywozu nieczystości na rynku oraz będzie przedsiębiorstwem
konkurencyjnym dla MZO i MPO. Ponadto MPO i MZO w związku z zastosowaniem odzysku
nie zapłacą jak zaznaczył Odwołujący 104,20 zł/Mg (w 2011 roku -107,20 zł/Mg) za 1 Mg
przekazanych odpadów, lecz 21,50 zł/Mg (w 2011r.) pozostałego balastu, powstałego w
procesie przeprowadzonego odzysku. Z powyższego wynika, iż przekazując 1 Mg odpadu do
unieszkodliwienia, sama opłata za korzystanie ze środowiska (tzw. opłata marszałkowska)
stanowi koszt 107,20 zł, natomiast w procesie poddania odpadu odzyskowi może to być co
najwyżej koszt poniżej 16,00 zł. W odniesieniu do MZO Zamawiający wskazywał, że wpływ
na oferowaną cenę ma posiadanie własnej instalacji sortowania odpadów komunalnych z
modułem do wytwarzania paliwa alternatywnego, a pozostałości stanowią surowce wtórne i
kompost. Odwołujący natomiast na rozprawie podnosił, iż w zakresie odpadów z cmentarzy
katalog odpadów określony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001
r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206) przewiduje 3 kody obejmujące te
odpady: 20 02 01 – odpady podlegające biodegradacji, 20 02 02 - gleba, ziemia i kamienie
oraz 20 02 03 odpady nie ulegające biodegradacji. Taka kwalifikacja odpadów przyjęta
została przez Zamawiającego, pomimo podnoszonych w tym zakresie wątpliwości, iż
kwalifikacja powinna wskazywać na kod 20 03 01 niesegregowane (zmieszane) odpady
komunalne. Z kolei zgodnie z ustawą o odpadach zabrania się odzysku poza instalacjami do
Strona 20 z 27
tego przeznaczonymi. Sposób prowadzenia odzysku oraz miejsca jego prowadzenia
wynikają ze stosownych zezwoleń wymaganych ustawą o odpadach oraz ustawą z dnia 13
września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 236,
poz. 2008, z późn. zm) (dalej „ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”).
Ponadto decyzja dotycząca eksploatacji danego obiektu, gdzie miałby być prowadzony
odzysk, musi zawierać możliwość poddania odzyskowi danego kodu odpadów. Izba
podzieliła stanowisko Odwołującego, iż zgodnie z decyzją nr 866/OŚ/2007 z dnia 31 maja
2007 r. wydaną przez Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz MZO na podstawie art. 7 ust. 1
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach str. 22-24 oferty MZO ma obowiązek
przekazywania odpadów komunalnych tylko do miejsc określonych w zezwoleniu. W pkt C
ww decyzji w zakresie odpadów 20 02 01 jako miejsce odzysku lub unieszkodliwiania
odpadów wskazano Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Gminy Grodzisk
Mazowiecki – kompostownia przy ul. Chrzanowskiej, w zakresie kodu 20 02 02 i 20 03 03 –
składowisko odpadów w Pruszkowie – Gąsinie „Góra śbikowska”. Zgodnie z ww decyzją w
zakresie odpadów kod 20 02 01 MZO nie ma zatem możliwości prowadzenia odzysku
własnego, a jedynie przekazywanie do podmiotu zewnętrznego – kompostowni (po
uprzednim wysegregowaniu tego odpadu), za co należy ponieść opłatę. Wprawdzie
wysokość tej opłaty nie musi pokrywać się z opłatami ponoszonymi przez Odwołującego, na
dowód których Odwołujący złożył do akt sprawy stosowną umowę z Zakładem Gospodarki
Komunalnej i Mieszkaniowej Gminy Grodzisk Mazowiecki – kompostownia, ponieważ jest to
kwestia negocjacji pomiędzy stronami, jednak uznać należy, iż określone koszty z tego tytułu
będą musiały być poniesione. Z kolei w zakresie odpadów 20 02 02 i 20 02 03 w ogóle nie
ma możliwości odzysku zgodnie z posiadaną decyzją, a jedynie możliwe jest przekazywanie
odpadów na składowisko odpadów w Pruszkowie, które należy do MZO. Z tego tytułu MZO
nie musi wprawdzie ponosić kosztów składowania, natomiast ma obowiązek ponoszenia tzw.
opłaty marszałkowskiej oraz kosztów utrzymania tego składowiska. Brak jest natomiast
możliwości przekazania odpadów o powyższych kodach do sortowni, jak na to wskazywał
Zamawiający w ślad za argumentacją MZO, co wpływać miało na wysokość ceny oferty.
W zakresie oferty MPO Odwołujący wskazywał, że na cmentarzu objętym częścią I
zamówienia segregacja obejmuje tylko podział na papier, szkło i plastik, a pozostałe odpady
są zmieszane w jednym pojemniku, w związku z tym nie ma w tym pojemniku wydzielenia
odpadów o kodach 20 02 01, 20 02 02 i 20 02 03, nie ma więc segregacji odpadów o tych
kodach. Tym samym, aby możliwy był odzysk w ramach danej instalacji, musi ona posiadać
zezwolenie na prowadzenie odzysku na wszystkie kody odpadów, ponieważ ani
Zamawiający ani wykonawca nie jest w stanie przewidzieć, odpady o jakich kodach się tam
znajdują. Zgodnie z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 570/OŚ/2007 z dnia 6 kwietnia
Strona 21 z 27
2007 r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w
gminach posiadaną przez MPO - str. 26 – 27 oferty - odpady o kodzie 20 02 01 mogą być
przekazywane do Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych E-13, ul. Kampinoska 1
Warszawa – kompostownia, w zakresie 20 02 02 na składowisko odpadów Łubna I oraz do
Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych E-13, ul. Kampinoska 1- składowisko Radiowo, w
zakresie odpadów 20 02 03 na składowisko odpadów Łubna I. Ponadto na str. 23 oferty poz.
51 w odniesieniu do odpadu 20 02 03 przewidziano możliwość przekazywania do Zakładu
Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych ul. Gwarków 9 w Warszawie. Odwołujący
argumentował, iż koszt utylizacji wynosi tam powyżej 251 zł/t, powołując na potwierdzenie
powyższego dowód w postaci oferty współpracy z Odwołującym, gdzie ww cena została
określona jako minimalna. Odwołujący argumentował, że wymieniona w decyzji
kompostownia nie posiada zezwolenia na odzysk odpadów o kodach 20 02 02 i 20 02 03, a
jedynie na odpady o kodzie 20 02 01, tym samym ponieważ odpady są zmieszane i nie ma
możliwości ich segregacji, prowadzenie odzysku tych odpadów w tejże kompostowni jest
wyłączone. Ponadto Odwołujący podnosił, że w jego opinii z decyzji posiadanej przez MPO
wynika, że nie ma on możliwości przekazywania odpadów wskazywanych w części 1 na
składowisko odpadów w Łubnej, ponieważ w odniesieniu do odpadu 20 02 01 może on je
przekazywać wyłącznie do kompostowni. Zdaniem Odwołującego musiałby on dokonać
uprzedniej segregacji, na co potrzebne jest zezwolenie na odzysk, którego nie posiada.
Zgodnie z wiedzą posiadaną przez Odwołującego została wydana decyzja WIOŚ z dnia 26
lipca 2010 r. o wstrzymaniu z dniem 31 grudnia 2010 r. użytkowania składowiska w Łubnej z
uwagi na nieposiadanie zintegrowanego pozwolenia, które zostało uchylone przez Ministra
Środowiska. W związku z powyższym MPO nie będzie miało możliwości składowania
odpadów na składowisku własnym. Posiada wprawdzie jeszcze jedno własne składowisko –
Radiowo, jednak jest to składowisko, które może przyjmować odpady o kodzie 20 02 02 i
posiada zezwolenie do końca 2011 r. Wskazywał ponadto, że ze względu na skład odpadów,
w tym fakt, iż wiązanki zawierają druty, metale ciężkie, chlor nie jest możliwe poddanie ich
spalaniu. Z uwagi na powyższą argumentację MPO będzie zatem musiało korzystać ze
składowisk obcych oraz ponosić opłatę marszałkowską. Ponadto Odwołujący powoływał się
na swoje 9 - letnie doświadczenie w wywozie odpadów z tego cmentarza objętego częścią I
zamówienia, które potwierdza, że odpady te są to odpady zmieszane, zawierające odpady
metalowe i nie nadają się do odzysku, a jedynie do składowania. Izba uznała, iż
argumentacja podnoszona przez Odwołującego ma oparcie w treści decyzji zawartych w
ofertach. Odwołujący uprawdopodobnił także okoliczność, iż po 31 grudnia 2010 r. MPO
utraci możliwość przekazywania odpadów na własne składowisko w Łubnej. Wprawdzie
Zamawiający kwestionował skuteczność złożonego przez Odwołującego wydruku ze strony
internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie zawierającego
Strona 22 z 27
informację o decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o
wstrzymaniu użytkowania składowiska Łubna z uwagi na uchylenie wymaganego pozwolenia
zintegrowanego, bez wątpienia jednak pozwolenie to zostało uchylone ostateczną decyzją
Ministra Środowiska z dnia 10 maja 2010 r., której kopia została załączona przez
Odwołującego do akt sprawy. Tym samym nawet okoliczność, iż decyzja Mazowieckiego
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie jest prawomocna, nie zmienia
okoliczności, iż nie został przedstawiony dowód przeciwny potwierdzający możliwość
użytkowania tego składowiska po 31 grudnia 2010 r. W szczególności, że w treści złożonego
do akt sprawy wydruku pobranego z oficjalnej strony internetowej WIOŚ zawarto
stwierdzenie, iż wprawdzie został złożony wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego,
ale równocześnie MPO złożyło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego
w Warszawie wniosek o wydanie zgody na zamknięcie składowiska zlokalizowanego w
miejscowości Łubna.
W ocenie Izby, z uwagi na powyżej podniesione przez Odwołującego okoliczności,
bezkrytyczne oparcie się przez Zamawiającego na argumentacji wskazywanej przez MZO
czy MPO na potwierdzenie prawidłowości kalkulacji ceny oferty w ocenie Izby jest
niezasadne. W opinii Izby przywołane okoliczności przemawiają za przyjęciem, że w
niniejszej sprawie zaistniały realne podstawy do zastosowania obligatoryjnych procedur i
celowym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 90 ust. 1 ustawy
Pzp w celu ustalenia, czy Zamawiający ma do czynienia z ceną rażąco niską. Zgodnie z art.
90 ust. 1 ustawy Pzp wystąpienie do wykonawcy w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp
ustanawia jedynie przypuszczenie wystąpienia ceny rażąco niskiej, a odrzucenie oferty na
podstawie wszczętej procedury wyjaśnień następuje w okolicznościach wskazanych w art.
90 ust. 3, tj. gdy wyjaśnień nie złożono lub gdy dokonana ocena wyjaśnień wraz z
dostarczonymi dowodami potwierdza zaoferowanie ceny rażąco niskiej.
W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp poprzez
zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, niniejsze, w ocenie Izby, należy rozpatrywać w kontekście wcześniejszego
zarzutu. Izba uznaje, iż jego definitywne rozstrzygniecie uzależnione jest od zastosowania
obligatoryjnej procedury wynikającej z art. 90 ust.1 ustawy Pzp. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy
Pzp nakazuje bowiem zamawiającemu zwrócić się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień
dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Przepis ten wskazuje
konkretnie, jakie czynności powinien wykonać zamawiający w sytuacji, gdy zachodzi
podejrzenie, że oferta zawiera rażąco niską cenę. Z wykładni literalnej tego przepisu
potwierdzonej jednoznacznie w orzecznictwie wynika, że czynności wezwania do wyjaśnień
Strona 23 z 27
Zamawiający musi dokonać przed ewentualnym odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust.
1 pkt 4 ustawy Pzp (wyrok z dnia 23 grudnia 2008 r. KIO/UZP 1443/08, wyrok z dnia 13 lipca
2007 r. Sądu Okręgowego w Białymstoku sygn. akt II Ca 431/07). W przedmiotowej sprawie
Zamawiający zaniechał wezwania MZO i MPO do złożenia wyjaśnień w rybie art. 90 ust. 1
ustawy Pzp. W świetle okoliczności niniejszej sprawy zaniechanie powyższe Izba uznała za
bezzasadne. Równocześnie jednak Izba podkreśla, że dopiero analiza przedmiotowych
wyjaśnień pozwoli na ocenę, czy oferta zawiera rażąco niską cenę. Odwołujący nie wykazał
bowiem, że niezależnie od przedmiotowych wyjaśnień oferty MZO i MPO zawierają rażąco
niską cenę. Przede wszystkim, jak było to podnoszone powyżej przepisy ustawy Pzp, nie
zawierają definicji rażąco niskiej ceny. Zgodnie z powyższym przyjmuje się, iż jest to oferta,
w której ceny w realny sposób nie da się uzasadnić, cena niewiarygodna, nierealistyczna w
porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień (wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 25 maja
2004 r. sygn. akt UZP/ZO/0-724/04). W przedmiotowym stanie faktycznym Odwołujący
podniósł zarzut rażąco niskiej ceny w odniesieniu do oferty MZO i MPO, powołując się na
okoliczność, że oferty te znacząco odbiegają od cen pozostałych ofert oraz szacunkowej
wartości zamówienia, jak również, iż, w jego ocenie, są zaniżone i nie uwzględniają
wszystkich kosztów. Kwestionował także przesłanki powoływane jako uzasadnienie niższej
ceny zawartej w ofertach MZO i MPO. Nie wykazał natomiast, iż podane ceny rzeczywiście
są cenami nierealnymi, za które nie jest możliwe wykonanie przedmiotowego zamówienia.
Odwołujący nie może bowiem swojego stanowiska opierać wyłącznie na cenach przez siebie
płaconych za korzystanie ze składowisk obcych, pomijając okoliczność, na ile fakt, że dany
podmiot posiada składowiska własne przekłada się na zaproponowaną przez niego cenę
oferty. Potwierdzeniem zaoferowania rażąco niskiej ceny nie jest także sam fakt, iż określony
wykonawca (tu: MZO i MPO) z uwagi na dostępne sobie warunki świadczenia usługi nie
musi wliczać kosztów, które ponosić muszą inne podmioty świadczące usługi na rynku, które
takich warunków nie posiadają. Odwołujący nie wykazał, iż pomimo takich dostępnych mu
warunków świadczenia usługi koszty te powinny być przez niego wliczone i nie przedstawił w
tej mierze żadnej kalkulacji. Zamawiający wskazał, powołując się na stanowiska MPO i MZO,
że różnice w cenach ofert MZO i MPO wynikają z posiadania własnych instalacji do odzysku
oraz własnych składowisk, co skutkuje brakiem obowiązku ponoszenia dodatkowych
kosztów z tego tytułu. Ponadto w przypadku prowadzenia odzysku cena oferty ulega
obniżeniu z uwagi na brak obowiązku ponoszenia kosztów tzw. opłaty marszałkowskiej.
Odwołujący powyższą argumentację poddał w wątpliwość, co w ocenie Izby uzasadnia
wszczęcie procedury określonej w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, ale nie jest wystarczające dla
potwierdzenia faktu, iż zaoferowano wykonanie zamówienia za cenę rażąco niską.
Strona 24 z 27
W odniesieniu do zarzutu nieodrzucenia oferty, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej
konkurencji Odwołujący jako argument powoływał sposób ustalania cen za wysypiska przez
podmioty, które te wysypiska posiadają (MZO) lub odmowę zawarcia umowy (MPO) w
zakresie wysypiska w Łubnej, ponieważ skutkuje to koniecznością doliczenia tych opłat do
ceny oferty i zmierza bezpośrednio do eliminacji innych podmiotów z rynku poprzez
wykorzystanie pozycji dominującej. Odwołujący powoływał art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp w
zw. z art. 3 i art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Izba podkreśla,
iż z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp wynika, iż to złożenie oferty ma stanowić czyn
nieuczciwej konkurencji, a nie inne zachowania wykonawcy na rynku, które w niekorzystny
sposób mogą oddziaływać na sytuację konkurentów. Zachowania te pozostają bowiem poza
wiedzą Zamawiającego oraz poza jego kompetencją do ich uwzględniania w ramach badania
i oceny ofert w postępowaniu. Ponadto Odwołujący podnosił także, iż czyn nieuczciwej
konkurencji, którego dopuścili się MZO i MPO polega na zaniżeniu ceny ofert poprzez
niewliczenie kosztów, które muszą wliczać inni wykonawcy oraz kosztów, które, zdaniem
Odwołującego, należało wliczyć, a wykonawcy MZO i MPO tego nie uczynili, np. opłaty
marszałkowskiej. W ocenie Izby Odwołujący okoliczności tej nie wykazał. Nie przedstawił
bowiem żadnych kalkulacji, które potwierdzałyby, iż rzeczywiście wykonawcy MZO czy MPO
nie uwzględnili w swoich ofertach kosztów, które winni byli uwzględnić. Jak Izba wskazywała
powyżej sama okoliczność, iż dany podmiot dysponuje warunkami świadczenia usługi innymi
niż inne podmioty, które pozwalają mu oferować usługi taniej, nie świadczy o dopuszczeniu
się czynu nieuczciwej konkurencji. Uwzględniając powyższą argumentację przyjąć można, iż
pośrednio Odwołujący wskazuje, iż czyn nieuczciwej konkurencji MZO i MPO polega na
stosowaniu ceny rażąco niskiej czy też oferowanie usług poniżej kosztów ich świadczenia w
celu eliminacji konkurentów. Jak wskazano powyżej, Odwołujący nie zdołał dowieść, iż
zaproponowana cena w rzeczywistości jest ceną nierynkową czy też ceną dumpingową.
Przedstawione przez niego argumenty wskazują jedynie, iż okoliczności podnoszone przez
Zamawiającego na potwierdzenie prawidłowości cen zaoferowanych przez MZO i MPO nie
mogą być wystarczające dla jednoznacznego uznania, iż cena ofert została skalkulowana w
sposób rzetelny. Powyższe w opinii Izby uzasadnia wszczęcie procedury w trybie art. 90 ust.
1 ustawy Pzp, ale nie wykazuje w sposób bezsporny i pewny, iż rzeczywiście realne koszty
świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia zostały przez te podmioty zaniżone w
stopniu, który przemawiałby za uznaniem, iż zaoferowano cenę poniżej kosztów świadczenia
usług czy cenę, która wszystkich kosztów nie obejmuje, ponieważ żadne inne okoliczności
szczególne (np. niskie marże, zaoferowany sposób świadczenia usługi, posiadanie
warunków, jakimi nie dysponują inni wykonawcy, pozwalającymi na obniżenie ceny usługi)
nie uzasadniają zaoferowanej ceny.
Strona 25 z 27
Ponadto Izba podkreśla, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi
obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Art. 15 ust.
1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zawiera uszczegółowienie zasady
wskazanej w art. 3 ust. 1 i stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym
przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez sprzedaż towarów lub usług
poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów
zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców. Dla wyczerpania dyspozycji tego przepisu
niezbędnym pozostaje zatem wykazanie dokonania sprzedaży towarów (usług) poniżej
kosztów ich wytworzenia, przez co dochodzi do utrudnienia innym przedsiębiorstwom
dostępu do rynku, a nadto utrudnienie to ma za swój cel eliminację innych przedsiębiorców.
Przesłanki sprzedaży poniżej kosztów własnych sprawcy czynu oraz celu eliminacji innych
przedsiębiorców muszą występować kumulatywnie. Dodatkowo warto zauważyć, że
warunkiem realizacji przesłanki celu, o której mowa w analizowanym przepisie, jest
dysponowanie przez sprawcę potencjałem zdolnym zamiar ten urzeczywistnić. Warunkiem
dyktowania innym podmiotom zachowań na rynku jest posiadanie przez przedsiębiorcę
pozycji dominującej, która sprawia, że nie spotka się on z istotną konkurencją. Tak też orzekł
Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 roku sygn. akt I ACa 231/07.
Należy także podkreślić, iż nie każde utrudnianie dostępu do rynku jest równocześnie
czynem nieuczciwej konkurencji. Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów wyrażonym w „Interpretacji nowelizacji przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia
1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji” (Dz.Urz. UOKiK z 2003 r., Nr 1, poz. 241) jest
nim tylko takie utrudnianie dostępu do rynku, które może być uznane za sprzeczne z ustawą,
czyli nieuczciwe. Aby tak się stało, muszą zostać spełnione przesłanki z art. 15 ustawy o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Za takie będą więc uznane tylko takie działania, które
naruszają klauzulę generalną ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 3 ust. 1) –
są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami oraz zagrażają lub naruszają interes innego
przedsiębiorcy lub klienta, a równocześnie skutkują utrudnianiem dostępu do rynku i
polegają w szczególności na zachowaniach wskazanych w przepisie szczególnym, którym w
tym przypadku jest art. 15 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Utrudnianie dostępu
do rynku ma miejsce wtedy, gdy przedsiębiorca podejmuje działania które uniemożliwiają
innemu przedsiębiorcy rynkową konfrontację produkowanych przez niego towarów w efekcie
czego swoboda uczestniczenia w działalności gospodarczej, czyli swoboda wejścia na rynek,
oferowania na nim swoich towarów lub usług lub wyjścia z rynku ulega ograniczeniu. Jeżeli
działania te nie wynikają z istoty konkurencji, lecz są podejmowane w celu utrudnienia
dostępu do rynku i przy pomocy środków nieznajdujących usprawiedliwienia w mechanizmie
wolnej konkurencji, stanowią one czyn nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z powyższym uznać
Strona 26 z 27
należy, że samo oferowanie cen nawet znacząco niższych od cen konkurentów nie
przesądza jeszcze o zaistnieniu czynu nieuczciwej konkurencji. Konieczne jest wykazanie,
że taka oferta narusza art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (gdy
zarzut dotyczy sprzedaży poniżej kosztów wytworzenia) lub też w inny sposób utrudnia
dostęp do rynku i nie można jej uznać za normalny przejaw walki konkurencyjnej. Zdaniem
Izby, uwzględniając powyższe ustalenia, Odwołujący, na którym ciąży obowiązek wynikający
z treści art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz.
93 z późn. zm.), nie wykazał wypełnienia przez oferty MZO oraz MPO określonych powyżej
przesłanek niezbędnych dla uznania złożenia oferty za czyn nieuczciwej konkurencji, a jego
twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte dowodami.
Uwzględniając powyższe ustalenia, Izba wskazuje, iż potwierdził się zarzut naruszenia art. 7
ust. 1 i 3 ustawy Pzp, w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 2 pkt 4 oraz art. 90 ust. 1
ustawy Pzp, ponieważ w tym zakresie Izba uznała zasadność odwołania. W pozostałym
zakresie zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 90 ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 pkt 3, 4 i 5
ustawy Pzp nie znalazł potwierdzenia, ponieważ nie zostało wykazane, iż zachodziła któraś z
przesłanek nakazujących na obecnym etapie odrzucenie oferty MZO i/lub MPO, tj.
przewidziana art. 89 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5 ustawy Pzp, zgodnie z zarzutem Odwołującego.
Natomiast art. 90 ust. 2 ustawy Pzp dotyczy przesłanek, jakimi kieruje się zamawiający,
oceniając wyjaśnienia wykonawcy składane w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Z uwagi na
brak żądania wyjaśnień przepis ten nie mógł zostać przez Zamawiającego naruszony.
W tym stanie rzeczy Izba działając na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 ustawy orzekła jak w
sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10
ustawy, czyli stosownie do wyniku postępowania z uwzględnieniem postanowień
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238), uwzględniając
koszty wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3600 zł.
Przewodniczący
..........................................
Strona 27 z 27